#گزیده 📕

فقدان مالکیت خصوصی بر زمین واقعا کلید درک مشرق زمین است. در اینجا پایه‌ی همه‌ی تاریخ سیاسی و مذهبی آن است اما چرا مردم‌های خاور زمین به مالکیت خصوصی بر زمین حتی به مالکیت فئودالی نرسیدند؟ به نظر من توضیح این امر به طور عمده مربوط به وضع اقلیمی و شرایط زمین و به‌ویژه مربوط به نوار عظیم بیابان‌هایی است که از صحرا از میان عربستان، ایران، هند و تاتار تا مرتفع‌ترین بخش فلات آسیا کشیده می‌شود. نخستین شرط زراعت در اینجا آبیاری مصنوعی است و این‌ کار یا وظیفه‌ی کمون‌هاست یا وظیفه‌ی ولایات و یا دولت مرکزی. دولت در شرق پیوسته دیوان داشته است. دیوان مالیه(برای غارت کشور خود)، دیوان جنگ(برای غارت کشورهای دیگر) و دیوان امور عامه(برای مواظبت از تجدید تولید).

#فردریش_انگلس🖊
نامه به #مارکس
#جنبش_های_اجتماعی_در_ایران 📕
#احسان_طبری