شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
12.9K subscribers
299 photos
426 videos
7 files
78 links
Download Telegram
ابوالحسن خرقانی


بامداد، عالِم برخیزد،
طلب‌ زیادتی علم کند
و زاهد،
طلب‌ زیادتی زهد کند
و ابوالحسن در بند آن بُوَد که سُروری به دل‌ برادری رساند.



کانال ادبی ویر


@vir486
🔥6👍4👏2🕊2
نامه‌ی علامه‌ی قزوینی به پدر پروین اعتصامی درباره‌ی شعر پروین

مردی دانشمند چون محمد قزوینی، پس از مطالعه چاپ اول دیوان پروین به سال ١٣١٤ش، در نامه ای خطاب به یوسف اعتصام الملک پدر ،پروین بحق درباره شعر وی نوشته است: چیزی که مخصوصاً بیشتر مایه تعجب و استغراب است نه چندان جنبه معنوی این اشعارست، یعنی ابتکار مضامین بدیع و ابداع معانی غریب و اظهار رأی در مسائل فلسفی و اخلاقی و اجتماعی و نحو ذلک که این امور برای کسی که بالفطره دارای هوشی فوق معتاد و ذهنی وقاد و طبعی خداداد باشد چندان بعید نیست بلکه موضوع تعجب جنبه لفظی و فنی اشعار خانم پروین اعتصامی است که عبارت باشد از نهایت حسن انتخاب الفاظ و کلمات و جمل و تعبیرات و اصطلاحات.... که این فقرات چنان که همه کس می‌داند موهبتی و فطری نیست بلکه فقط و فقط اکتسابی است لاغیر؛ و نتیجه سال‌ها تحصیل و درس و بحث و اعمال و ممارست و معاشرت با فضلا و علما و ادبا و ارباب فن است باری شکی نیست که در خصوص جنبه صنعتی و فنی شعر یعنی جنبه فصاحت لفظی آن این خنساء عصر و رابعه دهر مدیون توجه و عنایت شماست.

#پروین_اعتصامی
#غلامحسین_یوسفی
#چشمه_روشن


کانال ادبی ویر


@vir486
👍9❤5💯2👏1
زبان سرخ

آهای نسیم شمال این قدر مکش فریاد
تو را چه کار به شیراز و بصره و بغداد
برای حفظ لسان خوب گفت آن استاد
به پای شمع شنیدم ز قیچی فولاد

زبان سرخ سرِ سبز می‌دهد بر باد

تو را چه کار که سنگک سیاه یا تلخ است
تو را چه کار که امروز غره یا سلخ است
همان حکایت دیوان قاضی بلخ است
گناه کردن علاف و کشتن حداد

زبان سرخ سرِ سبز می دهد بر باد

تو کیستی که سخن از لباس و جامه کنی
هزار مسخره بر خرقه و عمامه کنی
به شهر هر چه شود درج روزنامه کنی
از آن بترس که ناگه بیفتی از بنیاد

زبان سرخ سرِ سبز می‌دهد بر باد

تو را چه کار که مخلوق واله و ماتند
برهنه‌اند تمامی گرسنه و لاتند
ز لات و لوت چه خواهی که جزو امواتند
ز مردگان مطلب عقل و علم و استعداد

زبان سرخ سرِ سبز می‌دهد بر باد




#سید_اشرف_حسینی
معروف به نسیم شمال


کانال ادبی ویر
@vir486
❤9👍4🕊3👏2💯1
#اسلامی_ندوشن
ایران را از یاد نبریم


ایران [که در نوشته‌هایم] از آن حرف زیاد به میان می‌آید نباید موردِ سوء تعبیر قرار گیرد، به هیچ وجه معنی‌اَش وطن‌خواهیِ ابلهانه، رمانتیک، تعصّب‌آمیز یا تو‌خالی نیست. اگر بخواهم در یک کلمه‌ی ساده بگویم که منظور از آن چیست، خواهم گفت: «شهرِ یادگار»، «خزانه‌ی اُنس و دلبستگی‌ها». ایران به ظاهر همين هامون و بیابان و کوهسار و خرابه‌ها و کوچه باغ‌ها و بناهاست (از ویرانه‌های شوش تا مسجد سپهسالار)، ولی از سوی دیگر یک عمقِ طولی در آن است که می‌رود به دورِ دور؛ بیابانی که لشکرِ سَلْم و تور در آن گم شد، و کوهی که ضحّاک در آن به بند کشیده گشت.
آری «شهرِ یادگار»، ولی باروَرترین یادگارها، یعنی آنچه از صافیِ قرون گذشته و دست ما را می‌گیرد و به گردشِ روزگارها می‌برد، که بعضی جاهایش به قول مولوی «باغِ سبزِ عشق» است و جاهای دیگر به گفته‌ی حافظ: «دشتِ مُشوّش»، ولی در هر حال وجودِ ما را می‌آکَند و عمری به درازیِ عمرِ تاریخ می‌بخشد.




کانال ادبی ویر


@vir486
❤6💯4👍2👏2
#بهرام_ بیضایی


با شما از زخمی سخن می‌گویم
برآمده از نیزه‌های نادانی
و ما همه قربانی آنیم.

کسی دوستدار حقیقت نیست
همه دوستدار مصلحت‌اند..!



کانال ادبی ویر



@vir486
👏8👍4🕊3❤2
Audio
به مناسبت بزرگداشت مولانا
مثنوی‌خوانی با استاد دکتر پورمختار.


شرح دفتر نخست مثنوی، جلسه دوم:
•مروری بر زندگی مولانا، بخش ۱.



کانال ادبی ویر

@vir486
👍6👏1👌1🕊1
#حافظ


وصال او ز عمر جاودان به
خداوندا مرا آن ده که آن به

به داغ بندگی مردن بر این در
به جان او که از ملک جهان به

خدا را از طبیب من بپرسید
که آخر کی شود این ناتوان به؟




کانال ادبی ویر

@vir486
👏5❤3👍3🔥1💋1
#اسلامی_ندوشن
ایران و تنهایی‌اش



در هیچ نقطه‌ای از کره‌ی خاک، خرابه‌ای با این غربت و حشمت و تا این حد گویا از خاموشی چون [تخت جمشید] دیده نشده است. ما در اعتباری که هنوز داریم، نانِ تمدّنِ باستانیِ خود را می‌خوریم.





کانال ادبی ویر


@vir486
👍14👌3👏2💯1
مصعب ابو توهه
سینا کمال‌آبادی


اگر دیدی میان ویرانه‌های خانه‌ای
گل سرخی قد کشیده است،
هرگز تعجب نکن:
ما اینطور دوام آوردیم.




کانال ادبی ویر



@vir486
❤5👍4👏1🕊1
#زمانه‌ی_حافظ

عبید زاکانی از کساد بازارِ هنر، با وجود اصالت نسب و بزرگی مقام علمی به هزالی می‌پردازد و حافظ بزرگوار از این حال شاکی است:

آسمان کشتی ارباب هنر می‌شکند
تکیه آن به که برین بحرِ مُعَلق نکنیم

هنر نمی‌خرد ایام و غیر ازین نیست
کجا روم به تجارت بدین کساد متاع؟


نادان صدرنشین است و دانا زیردست:

فلک به مردم نادان دهد زُمام مراد
تو اهل دانش و فضلی همین گناهت بس



* با خواندن زمانه‌ی حافظ، بیشتر این جمله فیلم حاجی واشنگتن به خاطرم میاد که روانشاد انتظامی با زیبایی هر چه تمام‌تر اون قسمت رو بازی کرد: مِلیجک در گُلدان نقره می‌شاشد.


#حافظ‌_شیرین‌_سخن
#محمد_معین
جلد اول
ص ۸۴


کانال ادبی ویر

@vir486
👍5👏5👌1
#درس‌های_سعدی


برو پاسِ درویشِ محتاج دار
که شاه از رعیت بُوَد تاجدار




کانال ادبی ویر


@vir486
👌4👏3👍1
#فردوسی




کنون ای خردمند وصف خرد
بدین جایگه گفتن اندرخورد

کنون تا چه داری بیار از خرد
که گوش نیوشنده زو برخورد

خرد بهتر از هر چه ایزد بداد
ستایش خرد را به از راه داد

خرد رهنمای و خرد دلگشای
خرد دست گیرد به هر دو سرای

ازو شادمانی وزویت غمیست
وزویت فزونی وزویت کمیست

خرد تیره و مرد روشن روان
نباشد همی شادمان یک زمان

چه گفت آن خردمند مرد خرد
که دانا ز گفتار از او برخورد

کسی کو خرد را ندارد ز پیش
دلش گردد از کردهٔ خویش ریش

هشیوار دیوانه خواند ورا
همان خویش بیگانه داند ورا

ازویی به هر دو سرای ارجمند
گسسته خرد پای دارد ببند

خرد چشم جانست چون بنگری
تو بی‌چشم شادان جهان نسپری

نخست آفرینش خرد را شناس
نگهبان جانست و آن سه پاس

سه پاس تو چشم است وگوش و زبان
کزین سه رسد نیک و بد بی‌گمان

خرد را و جان را که یارد ستود
و گر من ستایم که یارد شنود

حکیما چو کس نیست گفتن چه سود
ازین پس بگو کافرینش چه بود

تویی کردهٔ کردگار جهان
ببینی همی آشکار و نهان

به گفتار دانندگان راه جوی
به گیتی بپوی و به هر کس بگوی

ز هر دانشی چون سخن بشنوی
از آموختن یک زمان نغنوی

چو دیدار یابی به شاخ سخُن
بدانی که دانش نیاید به بین



کانال ادبی ویر


@vir486
❤8👍3👏3👌1
#خواجه_عبدالله_انصاری


بنده حرص مباش. خفته غفلت مشو. از گناه لاف مزن و از درویشی مترس. از داده‌ی خدا بخور تا کم نشود. از آن سودی که آخرش زیان باشد گرداگرد او مَگرد. نفس را از برای مال پایمال مکن. عزت را از هیچ سزاوار بازمگذار. خود را اسیر شهوت مساز. در سفر خوی خود را از آن خوشتر دار که در حضر داشتی.

*دوست را باید در سفر شناخت. پس در سفر خوش‌روی تر از همیشه باش.



کانال ادبی ویر


@vir486
❤6👍4👏2🕊1
#کلیم_کاشانی


روشندلان فریفته‌ی رنگ و بو نیند
آئینه دل به هیچ جمالی نبسته است




کانال ادبی ویر


@vir486
❤5👍2💯2👏1
#اساطیر

مار:

 به باور جیمز هال مار با پوست‌اندازی ادواری خود، مانند خورشید تجدید حیات می­‌کند. بنابراین نماد مرگ و تولد دوباره به شمار می­‌آید. با وجود این از آن جا که مار وابسته به زمین بود، یک خدای زیرزمینی و دشمن خدا-خورشید به شمار می­‌رفت (هال،1380: 93).
در آیین میترا مار یکی از نشانه­‌های اصلی و عامل شفابخشی مطرح شده است (دادور،1385: 265). با این حال برخی آن را حیوانی گزندرسان می­‌دانند. حیوان ­گزندرسان و «آک»مندی که پس از پایان هزاره و پیوستن «اوشیدرماه» به زرتشت، زمین را فرا می­‌گیرد و ماری سهمناک به پهنای هشتصد و سی و سه گام و درازای هزار و ششصد و پنجاه و شش گام، پدید می­‌آید (بهار، 1389: 280-279).
در اهریمنی و گزند‌رسانی این حیوان همین بس که دو مار بر دوش بیدادترین شاهان اساطیری، ضحاک، روییدند و همین موجود مقدمات اخراج آدم و حوا را فراهم کرد. مار در اساطیر هم تجسم زمین است و هم موجودی است که گناه را به جهان آورده است. (کمبل،1380: 79و70)

مار همچون گاو از موجودات رمزی و اساطیری است که در این قصه کُنش­‌ها و جلوه­‌های مختلفی دارد؛ طمروسیه به جزیره­‌ای می­‌رسد که کوهی عظیم بر آن است. روزی ماری از کوه برمی­‌آید و دهان بر دریا می­‌نهد و دم درمی­‌کشد، چنانکه دریا به جوش می­‌آید و می­‌خشکد، به دلیل بزرگی این مار که سرش برآفتاب مماس است، ماهیانی که بر پشیزهای گردن او آویخته­‌اند از گرمای آفتاب می­‌میرند (طرسوسی،1374: 1/188-187).
این موجود به دو صورت ماران سیاه و سفید پردار ظاهر می­‌شود و همچون آدمیان سخن می­‌گوید. در اینجا این حیوان در شکل پریان و دیوان ظاهر می­‌شود؛ خود داستان به این امر اشاره می­‌کند. (طرسوسی،1374: 1/189-188).



کانال ادبی ویر

@vir486
👍8👏3👌1
#غلط_ننویسیم



پیغام‌گزار

گزاردن یعنی " ادا کردن، به جا آوردن" و پیغام گزاردن (یا: پیام گزاردن) یعنی "پیغام را ادا کردن، پیغام را رساندن":

خردمند رویین پس آن نامه پیش
بیاورد و بگزارد پیغام خویش
(فردوسی)


پیغام‌گزار به معنای "رساننده پیغام" است.

پیغام‌گزار داد پیغام
کای طالع تَوسَنَت شده رام
(نظامی، لیلی و مجنون)




کانال ادبی ویر



@vir486
👍6👏3👌1
نامه‌های عین‌القضات همدانی



چون دل نجس بُوَد، طهارتِ ظاهر به چه کار آید؟
و این چنان بُوَد که کسی تن‌جامه (جامه‌ی تن) پاکیزه دارد، و از فرق تا به قدم به انواعِ نجاسات آلوده بود.
ای دوست طهارتِ ظاهر مزیّتی است در راهِ خدای تعالی، و طهارتِ دل رکنی است، و چون رکن به خلل بُوَد مزیّت به چه کار آید؟


کانال ادبی ویر


@vir486
👍8❤6👏2💯1
#حافظ


حافظ در یکی از شعرهای معروفش با مطلع
«رواقِ منظرِ چشمِ من آشیانهٔ توست
کرم نما و فرود آ که خانه خانهٔ توست»

می‌فرماید:
«علاجِ ضعفِ دلِ ما به لب حوالت کن
که این مفرّح یاقوت در خزانهٔ توست»


یکی از انواع مفرِّحات یا داروهای مقویِ دل در طب قدیم «مفرِّح یاقوت» بوده، و آن شرابی است آمیخته با اندکی از گَرد ساییده‌شدهٔ انواع گوهرهای گران‌بها مانند یاقوت و مروارید و عقیق. حافظ در این بیت درد را توصیف و درمان را تجویز کرده‌است.
در شعری دیگر، شاعر شیرین‌سخن می‌گوید:
«با چشم و ابروی تو چه تدبیرِ دل کنم
وه زین کمان که بر سرِ بیمار می‌کشی!»


در درمان‌های رایج میان مردم، «کمان بر سر بیمار کشیدن» شیوه‌ای برای شوک وارد‌کردن به بیمار بوده‌است. سینی‌ای نزد او می‌آوردند و ناگهان تیری از دور به سینی پرتاب می‌کردند تا بر اثر صدای برخورد، بیمار به هوش آید. حافظ چشم و ابروی دلدار را به این تیر و کمان تشبیه می‌کند، و افسوسی که اظهار می‌کند، نشانهٔ بهبود نیافتن از این روش است.




کانال ادبی ویر


@vir486
❤4👍4👏3🕊1
#عطار


یاد زلفت کرده‌ایم و نام زلفت برده‌ایم
هم پریشان گشته‌ایم و هم پریشان گفته‌ایم...



کانال ادبی ویر


@vir486
❤4👍3👏3💋1
Tasnife Bayate Esfahan
Hayedeh
هر کجا از عشق جانی در هم است
محنت اندر محنت و غم در غم است
از ملامت سخت گردد کار عشق
وز ملامتگر فزون تیمار عشق
بی ملامت عشق جان پروردن است
چون ملامت یار شد خون خوردن است
جانش از تیر ملامت ریش گشت
در دل اندوهی که بودش بیش گشت

تصنیفی زیبا
از بانو #هایده
اجرای رادیویی، دهه 50
بیات اصفهان
آهنگساز: استاد #حبیب_اله_بدیعی
شعر: #جامی


کانال ادبی ویر




@vir486
👍6👏2❤1🔥1