شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
12.9K subscribers
299 photos
426 videos
7 files
78 links
Download Telegram
#شاهرخ_مسکوب
ارمغان مور
ص ۱۲۳



از قضا شاهنامه نیز خود دستاورد شکست و ناکامی است؛ شکستی چندصد ساله از عرب‌ها و سپس افول سامانیان و چرخشی ناکام در تاریخ ایران وقتی ناتوانی در عرصه تاریخ واقعی رخ می‌نماید، نیاز به روایت و تاریخ‌پردازی آشکارتر می‌شود. ابو‌منصور عبدالرزاق و شاهنامه‌سرایان و فردوسی از واقعیت نادلپذیر زمان به خاطره دلپذیر گذشته روی می‌آورند؛ نه برای گریز ناممکن از زمانه‌ای که در آناند بلکه برای آنکه نهیب حادثه بنیادشان از جا نبرد. شاهنامه جویای پایگاهی است در گذشته برای ایستادن در زمان حال و پیدایش آن از نیاز عمیق ایرانیان برای زنده بودن و خود ماندن سرچشمه می‌گیرد. این کتاب پیروزی کلام است بر «عمل» اگر در ورزیدن و پروردن تاریخ که کار آدمی است نامرادیم در سخن که شاهکار آدمی است - کامرواییم.



کانال ادبی ویر



@vir486
👍7❤2🕊1
#احمد_محمود
درخت انجیر معابد


تو مملکت ما هیچکس برا فرداش تامین نداره مگر پول نقد زیاد و مستغلات داشته باشه. تخصص و اعتبار و کار اداری صنار نمی‌ارزه. یک وزیر که عوض شه، از صدر تا ذیل همه عوض می‌شن! کارمندُ وقتی اخراج بکنن که راحتم اخراج می‌کنن باید بره حمالی کنه. اینطور که وقتی کسی دستش به عرب و عجمی _یا دم گاوی_ بند شه می‌چاپه! چون به صورت غریزی هم که شده میفهمه فرداش معلوم نیست!



کانال ادبی ویر


@vir486
👍11👏1💯1
#سعدی
رساله‌ی نصیحه‌الملوک

از جمله حسن تدبیر پادشاه یکی آن است
که با خصم قوی در نپیچد
و بر ضعیف جور نکند
که پنجه با غالب افکندن نه مصلحت است و دست ضعیفان بر پیچیدن نه مروّت.




کانال ادبی ویر



@vir486
❤6👍4👏1
#صادق_هدایت
توپ مروارید


با خود گفت: "آنقدر دنیا خرتوخر است که میترسم حرف آنها راست از آب دربیاید و آن دنیا هم باشد. ولیکن دنیای بدون توپ برای دَم توپ خوبست، پس چجور کلاه سر خداشان بگذارم؟"

لذا در اثر انقلاباتِ روحی و محرومیت‌های جنسی و بدجنسی به دینِ حنیف تمایل حاصل نمود تا اقلاً در دنیای دیگر شکمی از عزا درآورده با جماعتِ آخوند و طلبه پای حوضِ کوثر، عسل و شراب بخورد و با غلمانان بندازهای ابدی بنماید. این شد که در حضور حجه‌الحق و الاسلام شیخ پشم‌الدین تفتازانی و مالک هشدر توبه نصوح کرد و شهادتین را به دهنِ مبارک جاری ساخت و از روی اخلاص به عنعناتِ دینِ مبین پرداخت و اسم جدیدالاسلام خوشقدم‌باجی روی خودش گذاشت و ترکِ شرک و ملّتِ مذموم هرزگی‌پرستان گرفت.



کانال ادبی ویر



@vir486
👍6👏3💯2
تنهائی کاری صعب است، و در دنیا هیچ شادی چون صحبت و مجالستِ دوستان نتواند بود.

کلیله و دمنه

مقامِ امن و میِ بی‌غَش و رفیقِ شفیق
گرت مدام میسّر شود زهی توفیق
جهان و کارِ جهان جمله هیچ در هیچ است
هزار بار من این نکته کرده‌ام تحقیق
دریغ و درد که تا این زمان ندانستم
که کیمیایِ سعادت رفیق بود رفیق

به مامنی رو و فرصت شمُر غنیمتِ وقت
که در کمینگه‌ِ عمرند قاطعانِ طریق

#حافظ



کانال ادبی ویر



@vir486
👍7❤2🔥2
#فروغی_بسطامی


چه خلاف سر زد از ما که درِ سرای بستی
برِ دشمنان نشستی، دلِ دوستان شکستی

سر شانه را شکستم به بهانه‌ی تطاول
که به حلقه‌حلقه زلفت نکند درازدستی

ز تو خواهشِ غرامت نکند تنی که کُشتی
ز تو آرزوی مرهم نکند دلی که خَستی

کسی از خرابه‌ی دل نگرفته باج هرگز
تو بر آن خراج بستی و به سلطنت نشستی

به قلمروی محبت در خانه‌ای نرفتی
که به پاکی‌اش نرفتی و به سختی‌اش نبستی

به کمال عجز گفتم: (که به لب رسید جانم)
ز غرور ناز گفتی: (که مگر هنوز هستی؟)

ز طواف کعبه بگذر، تو که حق نمی‌شناسی
به در کِنِشت منشین تو که بت نمی‌پرستی

تو که تَرک سر نگفتی ز پیش چگونه رفتی
تو که نقد جان ندادی ز غمش چگونه رستی

اگرت هوای تاج است به بوس خاک پایش
که بدین مقام عالی نرسی مگر ز پستی

مگر از دهان ساقی مددی رسد وگرنه
کس از این شراب باقی نرسد به هیچ مستی

مگر از عَذار سر زد خَطِ آن پسر فروغی
که به صد هزار تندی ز کمندِ شوق جستی


کانال ادبی ویر


@vir486
👍7❤4👏2🔥1
#سعدی


انوشیروان عادل را که بکفر منسوب بود، بخواب دیدند در جایگاهی خوش و خرّم، پرسیدندش که این مقام بچه یافتی؟ گفت بر مجرمان شفقت نبردم و بی‌گناهان نیازردم.


‌
کانال ادبی ویر



@vir486
❤9👍2👌2👏1
گریز شعر از معنی


شعر جدید از هر گونه معنی ‌شدن می‌گریزد. این‌که می‌گویند شعر باید بی‌معنی باشد، حرف چندان بی‌معنایی هم نیست. در ایران، جوانان بی‌سواد و بی‌اطّلاع این مطلب را به صورت خنده‌داری درآوردند و گفتند که شعر باید اصلاً معنی نداشته باشد. آن‌ کس که گفت شعر چیزی است که معنی نداشته باشد، منظورش این بود که معنی معیّن و محدود و مشخّص و قابل بیان کردن به عبارت دیگر نداشته باشد. او به صورت دیگر قصدش این بود که بگوید شعر چیزی است که بیش از یک معنی داشته باشد، برای هر کس در هر دوره‌ای از زندگی معنایی داشته باشد، نه این‌که اصلاً معنی نداشته باشد. شعر حافظ و مولوی به یک حساب معنی ندارد، زیرا هیچ معنی مسلّمی و قاطعی بر آنها نمی‌توان تحمیل کرد. در نتیجه هزاران معنی دارد.

#دکتر_محمدرضا_شفیعی_کدکنی (۱۳۹۷). این کیمیای هستی. جلد اوّل. چاپ اوّل. تهران: سخن.


کانال ادبی ویر


@vir486
👏8🕊2👍1
#شاهرخ_مسکوب
📔ارمغان مور
ص۱۱۴


در شاهنامه اسطوره و حماسه و تاریخ افسانه و داستان و واقعیت در هم تنیده‌اند. شاهنامه به منزله اثری ادبی، حماسه‌ای است که در آن سه بخش اساطیری، پهلوانی و تاریخی بازشناخته می‌شود. حماسه‌ی اساطیری، حماسه‌ی پهلوانی و حماسه‌ی تاریخی بخش نخست «سرگذشت» افسانه‌ها و شخصیت‌های اساطیر است. بخش دیگر «تاریخ» حماسی ایران ماجرای دلیری و نبرد پهلوانان و پادشاهان به طور خاص بخش حماسی و پهلوانی کتاب است و بخش پایانی تاریخ دوران تاریخی است.

البته این بخش بندی اجمالی و تقریبی است و گاه مرز روشنی به ویژه میان دو بخش نخستین که نام‌آورانی چون فریدون و افراسیاب و کیخسرو، نقش پردازان آناند وجود ندارد.


کانال ادبی ویر


@vir486
👌3👍2👏2
#حافظ


از بُنِ هر مُژه‌ام آب روان است بیا
اگرت میلِ لبِ جوی و تماشا باشد


کانال ادبی ویر


@vir486
👏6❤3👍2👌1🕊1
#غلط_ننویسیم


جمع به «گان» هنگام جمع بستن اسمی به «ان» اگر آن اسم به «ه» غیر ملفوظ مختوم باشد این «هـ » حذف می‌شود و «گان» به اسم افزوده می‌شود:

برده: بردگان
مورچه: مورچگان
دیده: دیدگان
سفله: سفلگان
کشته: کشتگان
تشنه: تشنگان
گرسنه: به گرسنگان
گربه: گربگان.

حفظ 《ه》 غیر ملفوظ در این مورد غلط است و نباید نوشت کشته‌گان، سفله‌گان، دیده‌گان، گربه‌گان




کانال ادبی ویر

@vir486
👍12💯2👏1
شهر رندان
@kocheyerendan
شهر رندان

بخشی از کتاب "از کوچه رندان"




از کوچه رندان
استاد دکتر عبدالحسین زرین کوب







روخوانی: #سیدمحمدحسینی




کانال ادبی ویر


@vir486
👍4🕊2👏1
بُگذار تا مُقابِل رُویِ تُو بُگذَریم
سعدی با صدای شجریان
نوامرکب‌خوانی
#سعدی
#شجریان


بُگذار تا مُقابِل رُویِ تُو بُگذَریم
دُزدیده دَر شَمایِل خُوب تُو بِنگَریم

شُوق اَست دَر جُدایی و جُور اَست دَر نَظَر
هَم جُور بِه که طاقَتِ شُوقَت نَیاوَریم

گُفتی زِ خاک بیشتَرَند اَهلِ عِشقِ مَن
از خاک بیشتر نَه که اَز خاک کمتَریم

ما را سَری است با تو که گَر خَلقِ رُوزِگار
دُشمَن شَوَند و سَر بِرَوَد هَم بَر آن سَریم

رُوی اَر به رُوی ما نَکُنی حُکم از آنِ تُوست
بازآ که رُوی دَر قَدَمانَت بِگُستَریم

ما با تُوایم و با تُو نِه‌ایم اینت بُوالعَجَب
دَر حَلقه‌ایم با تو و چُون حَلقِه بَر دَریم

نَه بُوی مِهر می‌شِنَویم از تُو ای عَجَب
نَه رُوی آن که مِهر دِگر کَس بِپَروَریم

از دُشمَنان بَرَند شِکایَت به دُوستان
چُون دُوست دُشمن است شکایَت کُجا بَریم

ما خُود نِمی‌رَویم دَوان دَر قَفای کَس
آن می‌بَرَد که ما به کَمَند وِی اَندَریم

سَعدی تو کیستی که دَر این حَلقه ی کمَند
چَندان فتادِه‌اَند که ما صِید لاغَریم


کانال ادبی ویر



@vir486
❤10👍6🔥2👏2
روزگارِ حقیرِ شیرین‌عقل

شبی سلطان محمود غزنوی- در غلبهٔ مستی- به ایاز، غلامِ محبوب خود امر کرد که موهایش را از نیمه ببُرد. ایاز هم زُلفین خویش بُرید و پیش سلطان نهاد. شبِ شراب گذشت و محمود در بامدادِ خمار، از اتّفاقِ دوشینه، سخت پشیمان شد. عنصریِ شاعر هم برای دفعِ غصّهٔ سلطان این رباعی را سرود و بر او خواند:
کِی عیبِ سرِ زلفِ بت از کاستن است!
چه جای به‌ غم نشستن و خاستن است!
روزِ طربِ و نشاط و مَی خواستن است
کآراستـن ســــــــرو ز پیـــراستـن است.


«سلطان یمین الدوله محمود را با این دوبیتی بغایت خوش افتاد، بفرمود تا جواهر بیاوردند، و سه بار دهان او پر جواهر کرد و مطربان را پیش‌خواست و آن روز تا بشب بدین دوبیتی شراب خوردند»۱

🔸 نوشِ جان عنصری آن سه‌دهن جواهر و آن شراب و‌کباب و نُقل و حلوایی که- آن روز تا به شب- بابتِ این دو بیتِ متوسط خورد و نوشید! ما که بخیل نیستیم. تازه این که چیزی نیست، کار عنصری به جایی رسید که بعدها خاقانی دربارهٔ او گفت:
شنیدم که از نقره زد دیگدان
ز زر ساخت آلات خوان، عنصری

در همان سالها فردوسی هم که به قولِ نظامیِ عروضی، «سخن را به آسمانِ علّیّین بُرد»۲، داستانِ داستان‌های خود را می‌سرود، بهترینِ داستانِ حماسیِ جهان۳، داستانی که «من اگر هزار بار رستم و اسفندیارِ فردوسی را بخوانم کوچکترین احساس ملالی نمی‌کنم»۴
باری، شاعرِ بزرگِ ایران، در آغاز این داستان از تنگدستی خود- از اینکه آرزوی یک وعده کباب و یک سبد انار دارد و نمی‌یابد- گله کرد و سرود:
هوا پُر خروش و زمین پُر ز جوش
خُنُک آنکه دل شاد دارد به نوش
درم دارد و نُقل و نار و نَبید
سر گوسپندی تواند بُرید
مرا نیست! فرّخ مر آن را که هست
ببخشای بر مردم تنگدست...

و روزگارِ حقیرِ شیرین‌عقل، زان‌پس این شیرین‌کاری را هزار بار تکرار کرد
و می‌کند
و خواهد کرد.

........................................
۱_۲.نظامی عروضی: چهارمقاله صص ۵۷، ۷۵.
۳.خالقی مطلق: مدخلِ رستم و اسفندیار، دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی.
۴.شفیعی کدکنی: موسیقی شعر ص بیست و دو.
* تعبیرِ روزگار حقیر شیرین‌عقل از میلاد عظیمی است.



کانال ادبی ویر


@vir486
👍9👏3💯2🔥1
#سعدی



دیوانه‌تر از خویش کسی می‌جُستم
دستم بگرفتند و به دستم دادند




کانال ادبی ویر


@vir486
❤13👍3👏2😁2💋2
#ابوالمعالی_نصرالله
کلیله و دمنه


خردمندتر خلق آنست که از جنگ بپرهیزد، چون از آن مستغنی گردد و ضرورت نباشد، که در جنگ نفقه و مؤونت از نفس و جان باشد در دیگر کارها از مال و متاع. که هر که با پیل در آویزد زیر آید.


کانال ادبی ویر


@vir486
👍4💯2❤1👏1
Saz Va Avaz
Mohammad Reza Shajarian
آواز: استادمحمدرضاشجریان
سه تار: محمدرضالطفی
شعر: حافظ

ندارم دستت از دامن
به جز در خاڪ و آن دَم هم
ڪہ بر خاڪم روان گردی
بگیرد دامنت گَردم...


کانال ادبی ویر



@vir486
❤2🕊2🔥1💋1
#شوقی


با رقیبان سخن از کشتن ما می‌گوید...
کشتن آن است که با غیر سخن می‌گوید!



کانال ادبی ویر


@vir486
👏10❤3👍3💋1
#عبید_زاکانی


شخصی دعوی خدایی می‌کرد. او را پیش خلیفه بردند. او را گفت: پارسال این‌جا یکی دعوی پیغمبری می‌کرد، او را کشتند. گفت: نیک کرده‌اند که من او را نفرستاده بودم.




کانال‌ادبی‌ویر

@vir486
😁19🥰2👍1🕊1
#رفیع_مشهدی


ما قوّت پرواز نداریم، وگرنه
عمری‌ست که صیاد شکسته‌ست قفس را



کانال ادبی ویر


@vir486
❤6👌3👏1💯1