🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی
بخش نخست
«تهمینه»، «تهم»، «تهمتن»، «تهماسب/تهماسپ»، «تهمورس»، «تهمین» و «تهمان»


نام‌های تبارمند و ایرانی "تهم"، "تهمینه"، "تهمتن"، "تهمان"، "تهمین"، "تهماسب" و "تهمورس" از یک گروه نام هستند.(فرهنگ نام‌های شاهنامه)
اکنون این نام‌ها را با شاهنامه‌ی فردوسی می‌شناسیم.


💪🏻💪🏻 "تَهَم"←پسرانه
ریشه در واژه‌ی اوستایی "تَخمَ/تَخمَه" دارد(شهیدی مازندرانی و منصور رستگار فسایی). این نام از گذشته تاکنون به مانَـک(معنی) توانا، زورمند، تنومند، دلیر و پهلوان است. "تهم" در شاهنامه‌ی فردوسی برنام(لقب) رستم است:
شوم گفت آگه کنم شاه را
که پیمود رخش "تهم" راه را!

"تهم" هست در پهلوانی زبان
به مردی فزون ز اژدهای دمان!
#شاهنامه #فردوسی


🤼‍♂🤼‍♂ "تهمتن"←پسرانه
چم(معنی): بزرگ پیکر، بلند بالا، تناور.
تهم + تن(تَنو در اوستایی و تن در پهلوی به مانک پیکر: برهان قاطع و دهخدا)، برنام رستم دستان در شاهنامه‌ی فردوسی:
- "تهمتن" همیدون سرش پر شتاب
بیامد گرازان سوی جای خواب!

"تهمتن" برنام بهمن پسر گشتاسب نیز بود.


👸🏻👸🏻 "تهمینه"←دخترانه
چم: وابسته به توانمندی و زورمندی، نیروسان، نیرومند.
تهم + ینه(پسوند بستگی)، به گمان "ین" پسوند بستگی و "ه" پسوند نام‌ساز است.
در شاهنامه، تهمینه نام دختر زیبارو و بی‌مانند شاه سمنگان است. وی در زمانی که رستم به سرای شاه سمنگان آمده بود، به خوابگاه وی رفت. رستم همان شب تهمینه را از پدرش خواستگاری کرد و او را به همسری گرفت. بامداد هنگام رفتن بازوبندی به تهمینه داد تا اگر فرزندشان دختر بود به موهایش بندد و اگر پسر بود به بازویش.
ازز پیوند آن‌ها سهراب زاده شد و هنگامی که جوان پهلوانی شده بود، در نبرد با پدرش که همدیگر را نمی‌شناختند، کشته شد.
رستم پس از دانستن بسیار اندوهگین و شرمسار تهمینه شد. خبر کشته شدن سهراب به تهمینه رسید و او هم پس از یک ماه درگذشت.
- چنین داد پاسخ که "تهمینه"ام
تو گویی که از غم به دو نیمه‌ام!

- پس از پور یک ماه مادر بزیست
بمرد و به خاکش چه مردم گریست!
فردوسی

بریده‌ای از آنچه فردوسی درباره‌ی تهمینه گفته:
پس پرده اندر، یکی ماه‌روی
چو خورشید تابان پر از رنگ و بوی،
دو ابرو کمان و دو گیسو کمند
به بالا به کردار سرو بلند،
روانش خرد بود و تن جان پاک
تو گفتی که بهره ندارد ز خاک...

🏋🏻🏋🏻 "تهمین"←پسرانه
نیرومند، تناور.
تهم + ین(پسوند بستگی)

🤺🤺 "تهمان"←پسرانه
پهلوانان، زورمندان.
تهم + "ان" پسوند چندینه(جمع)


📜📜 برای خواندن بخش دوم و پایانی این یادداشت به این پیوند بنگرید:
T.me/AdabSar/8515


🇮🇷🇮🇷 نام‌های ایرانی هم‌آوا:
👧🏻 تخشک، تریتی، تکاو، توشَن، تینوش، تندیس، سیمتن، سروتن، ترگل، ترانه و...
👦🏻 تُخشا، توانا، تیگران، تَشَن، تیران، تیژین، تَنسَر، رویین، پیلتن، پشوتن، هوتن و...


✍🏻✍🏻 گردآوری و نگارش: #پریسا_امام_وردی


✨برای فرزندانمان نام‌های زیبا و برازنده‌ی ایرانی برگزینیم✨
#نام_دخترانه_ایرانی
#نام_پسرانه_ایرانی
#تهمینه #تهم #تهمتن #تهماسب #تهمورس #تهمین #تهمان
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی
بخش دوم و پایانی
«تهمینه»، «تهم»، «تهمتن»، «تهماسب/تهماسپ»، «تهمورس»، «تهمین» و «تهمان»


نام‌های "تهماسب/تهماسپ" و "تهمورس" در بخش نخست با نام‌های "تهمینه"، "تهمتن"، "تهم"، "تهمان" و "تهمین" هنبازند(مشترکند).


🐎🐎 "تهماسپ/تهماسب"←پسرانه
چم: دارای اسب‌های تنومند.
تهم + اسب/اسپ (اسب در پارسی اوستایی اَسپَ یا اسپَـه بود)
شهیدی مازندرانی نوشته است که این نام در اوستایی "توماسپ" بود.
"تهماسب" پسر "منوچهر" و پدر "زو" پادشاهان کهن ایران بود:
- ندیدند جز پور "تهماسپ" زو
که زور کیان داشت و فرهنگ‌گو!
#شاهنامه #فردوسی

"تهماسب" نام دو تن از شاهان صفوی بود.


🥊🥊 "تهمورس"←پسرانه
چم: دلیر و پهلوان، روباه یا سگ تیزرو(شاید).
"تهمورس" در اوستا "تَخمَ‌اروپَ" (تخم + اوروپ) است. بخش نخست نام بهره از تهم است ولی درباره‌ی بخش دوم آن دیدگاه روشنی نیست و پژوهندگان با دیده‌ی شک به آن می‌نگرند.(شهیدی مازندرانی)
شاید بخش دوم این نام گونه‌ای سگ یا روباه باشد و برای همین گاهی آن را روباه تیزرو می‌چمند(برهان قاطع).
به درستی این دیدگاه گواهی نداده‌اند.
دهخدا بر این باور است که تهمورس (تهم+مرز) به چمار(معنی) پهلوان زمین است، همچون نام "کیومرز" که به چم(معنی) بزرگ زمین است.

"تهمورس" در شاهنامه، نام پسر هوشنگ و دومین پادشاه پیشدادی ایران بود:
- بر بد مر او را یکی هوشمند
گرانمایه "تهمورس" دیوبند!
فردوسی

"دیوبند" و "زیناوند"(آذین‌ونت در اوستایی) برنام(لقب)های "تهمورس" بودند.(فرهنگ نام‌های اوستا)
در فرهنگ ایران باستان آمده که زیناوند به مانی(معنی) تفنگدار است. پورداود این واژه را به مانک بیدار و زنده‌دل دانسته است.
بر پایه‌ی افسانه‌ها، او نیروی فراوانی داشت که با آن اهریمن و دیوان را فرمانبردار کرده بود. از این‌رو او را دیوبند هم می‌نامیدند.
"ابراهیم پورداود" نوشته است که تهمورس پسر "ویرنگهان"، برادر جمشید و از نوادگان هوشنگ بود که فردوسی به نادرست در شاهنامه او را پسر هوشنگ خوانده است.
در "زامیاد یَشت" آمده که "فر کیانی" چندی از آن تهمورس بود و از پرتو آن فرمانروای هفت کشور و چیره بر دیوان و مردمان بود. او اهریمن را به پیکر اسبی درآورد و در ۳۰سال به دو کرانه زمین تاخت.
داستان‌های تهمورس بسیار خواندنی‌اند.
می‌گویند پیدایش دبیره(خط) در ایران به زمان تهمورس برمی‌گردد. بر پایه‌ی داستان‌‌ها در زمان او توفان سهمگینی برخاست و او برای نگهداری از ماتیکان(کتاب)‌ها، آن‌ها را زیر خاک پنهان کرد. درباره‌ی درستی این دیدگاه نمی‌توان داوری کرد.


⛔️⛔️ از آنجا که نام‌های ایرانی باید با بندواژه‌های(حروف) پارسی نوشته شوند، «تهماسپ، تهماسب و تهمورس» درست‌اند و نگارش‌های پر فراوانی «طهماسب، طهمورث، تهمورث و طهمورس» نادرستند.


📜📜 برای خواندن بخش نخست این یادداشت، به این پیوند بنگرید:
T.me/AdabSar/8514


✍🏻✍🏻 گردآوری و نگارش: #پریسا_امام_وردی


✨برای فرزندانمان نام‌های زیبا و برازنده‌ی ایرانی برگزینیم✨
#نام_دخترانه_ایرانی
#نام_پسرانه_ایرانی
#تهمینه #تهم #تهمتن #تهماسب #تهمورس #تهمین #تهمان
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸