ادب‌سار
12.6K subscribers
5.04K photos
125 videos
21 files
873 links
آرمان ادب‌سار
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی

instagram.com/AdabSar

گردانندگان:
بابک
مجید دُری @MajidDorri
پریسا امام‌وردیلو @New_View

فروشگاه ادبسار: @AdabSar1
Download Telegram
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی

«اشکان»، «ارشاک» و «ارشک»
بخش نخست

نام پسرانه‌ی "اشکان"، با آنکه نامی کهن است ولی دیدگاه‌ها درباره‌ی خاستگاه آن همسو نیستند.
نام "اشکان" وابسته به پایه‌گذار پادشاهی پارت‌ها(اشکانیان) است.

💪🏻💪🏻 "اشکان"، "ارشکان"، "ارشک" و "ارشاک" چندگونه از یک نام و به آرِش(معنی) پهلوان، کُهرُمان(قهرمان)، سردار بلندبالا، پیش‌رونده، راستی، درستی، پاکی و پارسایی است.

🤴🏻🤴🏻 "ارشک" نام پسر بزرگ داریوش دوم هخامنشی بود که پس از رسیدن به پادشاهی به نام اردشیر دوم شناخته شد. همچنین نام فرزند اردشیر سوم و آتوسا و نام پسر خسرو سوم پادشاه ارمنستان و نام شماری از شاهان ارمنستان بود.

👈👈 برجسته‌ترین دیدگاه‌ها درباره‌ی ریشه و خاستگاه نام "اشکان":

1⃣ اشکان آمیخته از "اشک/ارشک"+"ان"(پسوند بستگی به دودمان اشکانی) است.(فرهنگ واژه‌های اوستا، بهرامی)

2⃣ اشکان در پارسی "ارشک" بود که در یونانی به "اشک" دگردیس(تبدیل) شد و به پارسی بازگشت. "ارشک" نام نیا(جد)ی دودمان اشکانی است.(واژه‌نامه، دهخدا)

3⃣ گمان دیگر دهخدا این است که "اشک" نام نیای اشکانیان نیست. اشک واژه‌ای یونانی و "اشکمیوس" بود که در پارسی به "اشک" و در تازی به "عشق" دگرگون شد. این واژه با تازش اسکندر به ایران آمد و به مانی(معنی) چکه آبی بود که از چشم می‌ریزد. این واژه در زمان پارتیان چم تازه‌ای یافت(از جان گذشتن برای به‌دست آوردن) و "اشکانیان" به چم "عاشقان ایران" نامی بود که پارتیان بر خود نهادند تا به یونانیان بگویند که ایرانیان برای میهن خود از جانشان می‌گذرند.
همچنین گفته می‌شود پارتیان یا اشکانیان نام پایتخت خود را "اشک‌آباد" گذاشتند که امروز به "عشق‌آباد" دگرگون شده است. بر این پایه "اشکانیان" به مانی "عاشقان" است.
گفتنی است امروز شماری از کهن‌نگاران، تازش اسکندر به ایران را دروغین می‌دانند.

4⃣ "اشک" دگرگون شده‌ی نام ایرانی "اَرَشک" است. "ارشک" نیز دگرگون شده‌ی "اَرشَن" به چم مرد دلیر است که در ایران باستان نامی رواگ‌دار(رایج) بود.
"ارشک" نام چند تن از شاهان و شاهزادگان هخامنشی بود. این نام در سنگ‌نبشته‌ها و مهرهای هخامنشی دیده می‌شود.(یشت‌ها، پورداود)

5⃣ "آرشاک" یا "ارشک" در زبان اوستایی Arshaka و در پهلوی Arishk به چم مرد دلیر و نام نخستین اشکانیان است.(فرهنگ شاهنامه، رضازاده شفق)

6⃣ "آرشاک/ارشاک" ارمنی شده‌ی نام "اشک/ارشک" است. هتا(حتا) گفته شده که این نام ریشه‌ی ارمنی دارد و به "اشکانیان" در ارمنستان "ارشاکیان" می‌گفتند.(فرهنگ نام‌های ایرانشهری، پرویز شاهچراغی و گروهی از پژوهندگان)

7⃣ "ارشک" نامی به‌جا مانده در مهری از هخامنشیان و نام یکی از پادشاهان ارمنستان بود.
شهری که پارتیان در آن می‌زیستند "آساک" نام داشت و به همین شوند آن‌ها خود را به نام شهرشان نامیدند که با گذر زمان به "ارشک/اشک" دگرگون شد. "آرزاکس" یونانی شده‌ی این نام است زیرا یونیانیان بندواژه(حرف) "ش" نداشتند و "ز" یا "س" را جایگزین می‌گردند.(ایران باستان، پیرنیا)
"اشکان/ارشکان" پسر دارای نخست بود.(لغت شاهنامه، عبدالقادر/ایران باستان، پیرنیا)

🇮🇷🇮🇷 شماری از نام‌های ایرانی دخترانه و پسرانه‌ی هم‌آوا:
👧🏻 ژیکان، ورشان، ریکان، شادان، ماهکان و...
👦🏻 اشکبوس، ساسان، سامان، نریمان، ارشان، سوران و...


#پریسا_امام_وردی
#نام_پسرانه_ایرانی
#اشکان #ارشاک #ارشک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی

«اشکان»، «ارشاک» و «ارشک»
بخش دوم

📚📚 "اشکان" در شاهنامه‌ی فردوسی به چند گونه آمده است.

"روشنک" دختر دارا و همسر اسکندر مویه می‌کرد و نام او را که از شاهان گذشته بود، می‌آورد:
-همان خسرو و "اشک" و فریان وفور
همان نامور خسرو شهرزور!

"اشک" بنیادگذار اشکانیان:
-نخست "اشک" بود از نژاد غُباد
دگر گرد شاپور خسرو نژاد!

"اشکانیان" که پس از تازش اسکندر بر ایران فرمان می‌راندند:
-کنون ای سراینده فرتوت مرد
سوی گاه "اشکانیان" بازگرد!

"اشکش" نام دلاور ایرانی سپاه کی‌خسرو در نبرد با توران.(شماری از نویسندگان به هم‌ریشه بودن "اشکش" و "اشک" شک دارند)
-پس گستهم "اشکش" تیزگوش
که با زور و دل بود و با مغز و هوش!

"اشکن" پهلوان ایرانی و از فرزندان فریدون:
-سر انجمن "اَشکَن" نامدار
نگهدارشان بود در کارزار!

"اشکبوس"(هم‌ریشه با اشک) دلاوری که در کنار پادشاه چین و در برابر ایرانیان می‌جنگید. در شاهنامه‌ی بنداری "اسکبوس" آمده است. او به دست رستم کشته شد:
-دلیری کجا نام او "اشکبوس"
همی برخروشید بر سان کوس!
#شاهنامه #فردوسی


#پریسا_امام_وردی
#نام_پسرانه_ایرانی
#اشکان #ارشاک #ارشک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
Forwarded from ادب‌سار
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی

«اشکان»، «ارشاک» و «ارشک»
بخش نخست

نام پسرانه‌ی "اشکان"، با آنکه نامی کهن است ولی دیدگاه‌ها درباره‌ی خاستگاه آن همسو نیستند.
نام "اشکان" وابسته به پایه‌گذار پادشاهی پارت‌ها(اشکانیان) است.

💪🏻💪🏻 "اشکان"، "ارشکان"، "ارشک" و "ارشاک" چندگونه از یک نام و به آرِش(معنی) پهلوان، کُهرُمان(قهرمان)، سردار بلندبالا، پیش‌رونده، راستی، درستی، پاکی و پارسایی است.

🤴🏻🤴🏻 "ارشک" نام پسر بزرگ داریوش دوم هخامنشی بود که پس از رسیدن به پادشاهی به نام اردشیر دوم شناخته شد. همچنین نام فرزند اردشیر سوم و آتوسا و نام پسر خسرو سوم پادشاه ارمنستان و نام شماری از شاهان ارمنستان بود.

👈👈 برجسته‌ترین دیدگاه‌ها درباره‌ی ریشه و خاستگاه نام "اشکان":

1⃣ اشکان آمیخته از "اشک/ارشک"+"ان"(پسوند بستگی به دودمان اشکانی) است.(فرهنگ واژه‌های اوستا، بهرامی)

2⃣ اشکان در پارسی "ارشک" بود که در یونانی به "اشک" دگردیس(تبدیل) شد و به پارسی بازگشت. "ارشک" نام نیا(جد)ی دودمان اشکانی است.(واژه‌نامه، دهخدا)

3⃣ گمان دیگر دهخدا این است که "اشک" نام نیای اشکانیان نیست. اشک واژه‌ای یونانی و "اشکمیوس" بود که در پارسی به "اشک" و در تازی به "عشق" دگرگون شد. این واژه با تازش اسکندر به ایران آمد و به مانی(معنی) چکه آبی بود که از چشم می‌ریزد. این واژه در زمان پارتیان چم تازه‌ای یافت(از جان گذشتن برای به‌دست آوردن) و "اشکانیان" به چم "عاشقان ایران" نامی بود که پارتیان بر خود نهادند تا به یونانیان بگویند که ایرانیان برای میهن خود از جانشان می‌گذرند.
همچنین گفته می‌شود پارتیان یا اشکانیان نام پایتخت خود را "اشک‌آباد" گذاشتند که امروز به "عشق‌آباد" دگرگون شده است. بر این پایه "اشکانیان" به مانی "عاشقان" است.
گفتنی است امروز شماری از کهن‌نگاران، تازش اسکندر به ایران را دروغین می‌دانند.

4⃣ "اشک" دگرگون شده‌ی نام ایرانی "اَرَشک" است. "ارشک" نیز دگرگون شده‌ی "اَرشَن" به چم مرد دلیر است که در ایران باستان نامی رواگ‌دار(رایج) بود.
"ارشک" نام چند تن از شاهان و شاهزادگان هخامنشی بود. این نام در سنگ‌نبشته‌ها و مهرهای هخامنشی دیده می‌شود.(یشت‌ها، پورداود)

5⃣ "آرشاک" یا "ارشک" در زبان اوستایی Arshaka و در پهلوی Arishk به چم مرد دلیر و نام نخستین اشکانیان است.(فرهنگ شاهنامه، رضازاده شفق)

6⃣ "آرشاک/ارشاک" ارمنی شده‌ی نام "اشک/ارشک" است. هتا(حتا) گفته شده که این نام ریشه‌ی ارمنی دارد و به "اشکانیان" در ارمنستان "ارشاکیان" می‌گفتند.(فرهنگ نام‌های ایرانشهری، پرویز شاهچراغی و گروهی از پژوهندگان)

7⃣ "ارشک" نامی به‌جا مانده در مهری از هخامنشیان و نام یکی از پادشاهان ارمنستان بود.
شهری که پارتیان در آن می‌زیستند "آساک" نام داشت و به همین شوند آن‌ها خود را به نام شهرشان نامیدند که با گذر زمان به "ارشک/اشک" دگرگون شد. "آرزاکس" یونانی شده‌ی این نام است زیرا یونیانیان بندواژه(حرف) "ش" نداشتند و "ز" یا "س" را جایگزین می‌گردند.(ایران باستان، پیرنیا)
"اشکان/ارشکان" پسر دارای نخست بود.(لغت شاهنامه، عبدالقادر/ایران باستان، پیرنیا)

🇮🇷🇮🇷 شماری از نام‌های ایرانی دخترانه و پسرانه‌ی هم‌آوا:
👧🏻 ژیکان، ورشان، ریکان، شادان، ماهکان و...
👦🏻 اشکبوس، ساسان، سامان، نریمان، ارشان، سوران و...


#پریسا_امام_وردی
#نام_پسرانه_ایرانی
#اشکان #ارشاک #ارشک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
Forwarded from ادب‌سار
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی

«اشکان»، «ارشاک» و «ارشک»
بخش دوم

📚📚 "اشکان" در شاهنامه‌ی فردوسی به چند گونه آمده است.

"روشنک" دختر دارا و همسر اسکندر مویه می‌کرد و نام او را که از شاهان گذشته بود، می‌آورد:
-همان خسرو و "اشک" و فریان وفور
همان نامور خسرو شهرزور!

"اشک" بنیادگذار اشکانیان:
-نخست "اشک" بود از نژاد غُباد
دگر گرد شاپور خسرو نژاد!

"اشکانیان" که پس از تازش اسکندر بر ایران فرمان می‌راندند:
-کنون ای سراینده فرتوت مرد
سوی گاه "اشکانیان" بازگرد!

"اشکش" نام دلاور ایرانی سپاه کی‌خسرو در نبرد با توران.(شماری از نویسندگان به هم‌ریشه بودن "اشکش" و "اشک" شک دارند)
-پس گستهم "اشکش" تیزگوش
که با زور و دل بود و با مغز و هوش!

"اشکن" پهلوان ایرانی و از فرزندان فریدون:
-سر انجمن "اَشکَن" نامدار
نگهدارشان بود در کارزار!

"اشکبوس"(هم‌ریشه با اشک) دلاوری که در کنار پادشاه چین و در برابر ایرانیان می‌جنگید. در شاهنامه‌ی بنداری "اسکبوس" آمده است. او به دست رستم کشته شد:
-دلیری کجا نام او "اشکبوس"
همی برخروشید بر سان کوس!
#شاهنامه #فردوسی


#پریسا_امام_وردی
#نام_پسرانه_ایرانی
#اشکان #ارشاک #ارشک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🕊☀️ مهرگان را باید ساستاری(سیاسی)ترین جشن ایران دانست:

- در چنین روزی داریوش هخامنشی پادشاه شد و نخستین و بزرگ‌ترین سازمان دیوانی و فرمانروایی جهان را پایه گذارد. به گفته‌‌ی برخی از رخدادنگاران، بنیادگذاری شاهنشاهی ساسانیان به دست اردشیر پاپکان در روز #جشن_مهرگان انجام شد.

- در این روز کاوه آهنگر بر ستم ضحاک ماردوش خروشید. رخت چرمین آهنگری‌اش را به نشانه‌‌ی دادخواهی برافراشت و در خیزشی که همراه فریدون راه انداخت، ضحاک را سرنگون و در کوه دماوند زندانی کرد.

- بیرونی: «اندرین روز آفریدون ظفر یافت بر بیوراسب جادو ـ آنک معروف است به ضحاک و به کوه دماوند ـ بازداشت و روزها که سپس مهرگان است همه جشنند، بر کردار آن‌چه از پس نوروز بود».

- جنبش کاوه و جشن #مهرگان در ادب پارسی نماد آزادی‌خواهی و ستم‌ستیزی شد. درفش او نشانه‌‌ی ایران به شمار آمد تا جایی‌که در روزگار ساسانیان همواره درفش کاویانی به کار گرفته می‌شد.

- افسوس که آمریکا با پیشینه‌‌ی دویست‌ساله تندیس آزادی خود را جهانی کرد ولی مهرگان که هزاران سال پیش از دادگری و آزادی سخن می‌گفت به فراموشی سپرده شد.


برداشت آزاد از یادداشت #اشکان_زارعی

☀️🕊 @AdabSar
53👍17🔥2👎1