📘فروپاشی حافظۀ تاریخی ایران در سایۀ گفتمان امت‌گرا
— اگر ترامپ سخنِ لاریجانی را دربارۀ آمریکا می‌گفت، چه می‌شد؟
(۶/۶)
✍🏻 #عبدالله_کشمیری

🔶 مقایسه با پروژه‌های «انقلابیِ حذف تاریخ» (نمونه: اتحاد جماهیر شوروی)

🔻مقایسه‌های قبلی ما، جز چین در دوران سیطرۀ نگاهِ تاریخ‌ستیزِ کمونیستی، عمدتاً با کشورهایی بود که تاریخ را ستایش یا بازسازی می‌کنند. اما برای درک کامل پدیده «حذف تاریخ»، لازم است آن را با رژیم‌های انقلابی دیگری مقایسه کنیم که آن‌ها نیز برای تثبیت قدرت خود، سعی در پاک‌سازی گذشته داشتند. در این میان، مقایسه با اتحاد جماهیر شوروی بسیار روشنگر است:

☑️ هدف مشابه: خلق «انسان نوین»: درست همان‌طور که جمهوری اسلامی به دنبال خلق «انسان انقلابی» بود و هست، بلشویک‌ها نیز در دهه‌های اول قدرت خود، پروژه‌ای به نام «انسان نوین شوروی» را دنبال می‌کردند. این پروژه، مستلزمِ نفیِ کامل «گذشتۀ منحط تزاری» و «فرهنگ عقب‌مانده‌ی دینی و فئودالی» بود. آن‌ها نیز تاریخ، ادبیات، هنر، و معماری قبل از انقلاب اکتبر را تحقیر و نابود کردند.

☑️ عاقبت مشابه: شکست در حذف کامل حافظه: با وجود تمام تلاش‌های شوروی برای از بین بردن کلیساها، مجسمه‌ها و نمادهای امپراتوری روسیه، آن‌ها در حذف کامل حافظه‌ی جمعی شکست خوردند. در نهایت، با فروپاشی شوروی، بخش عظیمی از مردم روسیه به سرعت به همان حافظه تاریخی انکارشده‌ی خود بازگشتند و نمادهایی مانند کلیسای ارتدوکس، تزارها و قهرمانان ملی پیشاانقلابی را احیا کردند. این روند نشان می‌دهد که حذف حافظۀ یک ملت، تلاشی ناموفق و موقتی‌ست.

🔶 خاتمۀ کلام

🔺گفتار تحقیرآمیز علی لاریجانی (و امثال او که در ارکانِ حکومت حضور داشته و دارند) دربارۀ تاریخ ساسانی، شباهت عمیقی به گفتمان انقلابی شوروی دارد. هر دو تلاش برای جایگزینی یک هویت طبیعی و تاریخی با یک هویت ایدئولوژیک و مصنوعی بودند. اما تاریخ نشان می‌دهد که این پروژه‌ها در بلندمدت محکوم به شکست‌اند؛ زیرا حافظه‌ی تاریخی، یک نیروی مقاوم و پایدار است که به‌راحتی از بین نمی‌رود. این مقایسه نشان می‌دهد که پروژه‌ی جمهوری اسلامی در ایران نیز به لحاظ تاریخی و تئوریک، سرنوشتی مشابه خواهد داشت و هزینه‌های آن برای تاریخ‌سازی و امت‌سازی، مانند سایر پروژه‌های پرهزینۀ نظام، در مسیری بی‌فرجام و باطل تلف می‌شود.

🔺سخنان علی لاریجانی، فراتر از یک اظهارنظر شخصی است؛ این سخنان نمادی از یک گفتمان انقلابی و رادیکال است که برای بقای خود، ناگزیر از نفی هویت تاریخی یک ملت است. این رویکرد در تضاد کامل با اکثر کشورهای با ثبات و مشروعیت دنیا قرار دارد که بقا و مشروعیت خود را در پاسداری از گذشته خود می‌دانند. در این کشورها حافظه تاریخی یکی از ابزارهای اصلی تولید هویت، مشروعیت، و انسجام ملی است. حتی در رژیم‌های ایدئولوژیک (چین کمونیست)، نوعی تلفیق با تاریخ پیشاایدئولوژیک دیده می‌شود. از همین رو، این تناقض، مرز میان دو نوع نظام سیاسی را نشان می‌دهد: یکی که بقای خود را در حذف و سرکوب و تحقیرِ گذشته می‌بیند و دیگری که بقای خود را در پاس‌داشت و احترام و بزرگ‌داشتِ آن.

🔻گفتمان جمهوری اسلامی با حذف، تحقیر و تخریب تاریخ پیشااسلامی ایران، یک پارادوکس بنیادین خلق می‌کند:

❌ هویتی که از گذشته خود شرم دارد، نمی‌تواند آینده‌ای قابل اتکا بنا کند.

❌ حکومتی که حافظه جمعی را دشمن خود بداند، دائماً باید حافظه‌ای جعلی تولید کند.

❌ مردمی که تاریخ‌شان تحقیر شده، یا به «نوستالژی رادیکال» پناه می‌برند، یا در «بی‌هویتی»، «انفعال» یا «طغیان» فرو می‌روند.

🔺این وضعیت نه‌تنها از نظر فرهنگی، بلکه از منظر پایداری سیاسی نیز خطرناک است؛ چرا که دولت‌ - ‌ملت، بدون روایت تاریخی مشترک، به پروژه‌ای نامشروع و شکننده تبدیل می‌شود.

🔻عبدالله کشمیری
📺 تلاقی اسلام و فاشیسم: تاریخ‌زدایی از هویت ملی
📕سماعِ سروش بر جسدِ الله
— مبتذل‌سازیِ شر و نفیِ ضمنی وحی با تشریحِ بقایِ انگلی اسلام
📕نواندیشی دینی: خودویرانگری با لبخند
— نجات اسلام با انتحارِ آن به‌صورت تدریجی؟

.


#سیاست #حکومت_اسلامی #جامعه #ایران

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 پیشرفت ایران با همکاری غرب و اسرائیل در آیندۀ نزدیک
— پیش‌بینی یکسان دو تحلیلگر کویتی و ایرانی

🎙 #عبدالله_نفیسی، سیاستمدار و تحلیلگر سیاسی کویتی و دکتر #مهدی_مطهرنیا

.


#بین‌الملل #سیاست #ایران

➖➖➖

🌾 @Naqdagin