📺 ۲۶۰۰ سال تاریخ در یک شئ — منشور #کوروش (۲۰۱۲)

🍂 یک سفال استوانه‌ای شکل که روی آن با خط میخی اکدی نوشته شده، آسیب‌دیده و شکسته است. منشور کوروش ، نماد قدرت، بردباری مذهبی و چندفرهنگی‌ست. در این بحث مجذوب‌کننده، نیل مک‌گرگور، مدیر موزه بریتانیا، ۲۶۰۰ سال تاریخِ میان‌رودان (خاورمیانه) را در این شئ، ردیابی و ترسیم می‌کند.


🗄پست‌ مرتبط
📻 پیرامون کوروش
📻 کوروش آزاده‌کیش و چپ کهنه‌اندیش

#ایران #آینه_تاریخ
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @TEDPersianSubtitle

📘درباره‌ی استوانه‌ی #کوروش

✍🏻 #آذر_برزین‌مهر

🍂 معمولاً اسم استوانه‌ی کورش را می‌شنوید که با عبارت وصفیه‌ی "نخستین اعلامیه‌ی حقوق بشر" همراه است. این ادعا آشکارا بی‌معنی است، زیرا استوانه‌ی کورش اصلاً درباره‌ی حقوق نیست، چه رسد به حقوق بشر. اما اهمیت آن برای سیاست ایران و احیاناً منطقه در عصر ما به دلایل دیگر به قوت خود باقی‌ست.

🍂 استوانه‌ی کورش نوعی اعلامیه‌ی خبری از طرف شاهنشاه ایران، کورش هخامنشی، پس از فتح بابل است که محتوای آن شرح چگونگی پیروزی او و حمایت خدا(یان) از او در این مهم است. این اعلامیه چیزی از جنس قانون‌نامه‌ی حمورابی یا هیچ سند حقوقی دیگر نیست. ولی تبعات حقوقی آن بسیار مهم است.

🍂 در زمان سقوط بابل، یهودیان در آنجا در اسارت به سر می‌برند و از امکان عبادت خدای خود در معبد خود محروم‌اند. با درک معاصر ما از مسائل حقوقی، دو مورد نقض آشکار حقوق بشر در مورد آنها صورت گرفته است: سرکوب معتقدات و مناسک دینی و تهجیر [به انگلیسی Uprooting] جلای وطن بالاجبار.

🍂 کورش آنان را از تبعید و اسارت در بابل نجات می‌دهد و علت تقدس او در کتاب مقدس یهودیان همین است. او ضمناً چه در حرف و چه در عمل نشان می‌دهد که نظریه و رویه‌ی جدیدی برای کشورداری دارد که ما نمی‌دانیم از کجا آورده و از چه کسی آموخته یا اگر اختراع خودش است چگونه به آن رسیده.

🍂 به هر روی کورش شاه نیست، بلکه شاهنشاه است، یعنی شاهِ شاهان. این لفظ به معنای آن است که واحد‌های سیاسی/قومی/دینی/زبانی مختلف زیر دست وی قرار دارند و ایده‌ی اصلی کورش برای کشورداری فراهم آوردن امکانی است برای زیست همه‌ی اینها در کنار هم، توام با صلح و هم‌گرایی.

🍂 اقتدار بی‌سابقه و تکرارنشده‌ی ایران در عصر هخامنشی موید موفقیت ایده‌ی کورش است. او به نماد فرمانروایی خردمندانه مبدل می‌شود و در یونان دوردست، کسنوفن، متفکر یونانی، کتابی به نام کورش‌نامه [کوروپایدیا] در آموزش فنّ کشورداری می‌نویسد که الگوی آن کورش و رویه‌ی کشورداری اوست.

🍂 بواسطه‌ی همین کتاب است که منتسکیو، فیلسوف و حقوقدان فرانسوی و واضع ایده‌ی تفکیک قوا و نیز پیروانش، پدران بنیانگذار، یعنی نویسندگان قانون اساسی آمریکا، قرن‌ها بعد کورش را می‌شناسند و می‌ستایند. جفرسن و بنجامین فرانکلین ایده‌های او را برای حکومت بر کشوری با تنوع فرهنگی الهام‌بخش می‌دانند.

🍂 در استوانه‌ی کورش یک برنهاد/تز سیاسی به تلویح طرح شده که آن را فراتر از اهمیت تاریخی به زمانه‌ی ما مربوط می‌کند: ایده‌ی صلح ایرانی (Pax Iranica) ایده‌ای که می‌گوید اگر ایران ضامن امنیت همه‌ی اشخاص از همه‌ی گروه‌های قومی/زبانی/دینی باشد، می‌تواند حافظ صلح در منطقه نیز باشد.

🍂 همانطور که ادوارد گیبُن، از مورخان و متفکران برجسته‌ی عصر روشنگری، به تفصیل نشان داده، در پس ایده‌ی امپراتوری، ناچار باید ایده‌ی سکولاریسم هم باشد. ساختار بزرگ سیاسی تنها با پذیرش تنوع و تفاوت‌ها می‌تواند پابرجا و قدرتمند بماند. امپراتوری روم پس از آنکه "مسیحی" و سرکوبگر شد، نابود شد.

🍂 به دلیل این وجود این جنبه‌هاست که متن استوانه‌ی کورش اگرچه سند حقوقی نیست، تداعی‌های حقوق بشری دارد. نیل مک‌گرگور، رئیس موزه‌ی بریتانیا، یک قصه‌گوی مادرزاد و نویسنده‌ی کتاب بی‌اندازه جالبی درباره‌ی آلمان و نیز روایت تاریخ جهان از خلال صد شیء (که ترجمه بسیار بدی به فارسی دارد) در این ویدئو توضیحات بیشتری می‌دهد.

#ایران #آینه_تاریخ

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @Azarborzinmehr