Telegram
نقدآگین
📘ذهن بچهشیعه، غرقه در دریایی از فانتزیها
— فاصله کیهانیِ ایتا/صداوسیما با واقعیتهای میدانی
✍🏻 #بهروز_ساداتینژاد
🔸به بهانۀ این کلیپ، مناسب دانستم که به فاجعۀ شکافِ عمیقِ میانِ فضای ایتا و صداوسیما و مابقی هممنقلیهای روزنامۀ کیهان با واقعیاتِ میدانی بپردازم! اگر توزیع و فروشِ مواد مخدر جرم است، پس بیشک آن سوپر-مخدراتِ ایدئولوژیک که ذهن یک ملت را تا مرزِ جنون و مالیخولیا و جلقزدن مداوم سیاسی مسموم کرده، باید هزاربار جرم بزرگتری دانست.
❓اما راه علاج چیست؟ همان چیزی که جان استوارتمیل در قرن نوزدهم فریاد زد و هابرماس در قرن بیستویکم روی آن پافشاری کرد: آزادی.
🔸آزادیِ بیان و آزادیِ رسانه، تنها پادزهرِ این دامنزنندگان به خلسۀ خطرناکِ جمعیست. هر متوهمی وقتی مجبور شود صداهای متفاوت را بشنود، ناچار است در توهماتش شک کند؛ وگرنه در غیابِ بازار آزادِ اندیشه، حتی مردهریگِ عقل هم در این خاکِ لعنتی میپوسد.
🔸اما فاجعه و دردی که بدان مبتلائیم فقط سانسورِ رسانهای نیست، فاجعۀ بزرگتر این است که فرهنگِ مذهبی غالب (شیعه)، خودش بدل به یک «ماشینِ قدرتمندِ تخدیر جمعی» شدهاست. در سنت شیعه، شکست و تحقیر تاریخی نه با تحلیل عقلانی و صادقانه و بیرحمانه و برنامهریزی جدی برای آینده، بلکه با اسطورهسازی از مظلومیت و پناه بردن به تخیلاتِ آخرالزمانی پاسخ داده میشود. حسین و عاشورا برای مردم این خاک، نه یک هشدار برای عبرتگیری و تاملاتِ جدیِ سیاسی با بهرهگیری از دانش روز سیاست، که تریاکیست تا با آن خود را از تلخیِ واقعیت جدا کنند. ظهور مهدی و انتقامِ او هم همان وعدۀ کاذب پوچکنندهایست که اجازه میدهد هر خطا و فسادی را تحمل کنند، به امید آنکه «او روزی خواهد آمد و همهچیز را درست خواهد کرد».
🔸اما در سوی دیگر، یهودیان قرار دارند؛ قومی که بارها و بارها دچار ویرانی، تبعید و قتلعام شدهاند. با این حال، هر بار بهجای فرار به سوی توهمات آخرالزمانی، شکستهای خود را تحلیل کرده و از دل همین شکستها، فلسفهای برای بقا و بازسازی بنا کردهاند.
🔸مانند شیعه که عاشورا را بهعنوان یک نقطه عطف و امر هویتبخش در نظر میگیرد، یهودیت هم ویرانی معبد را بعنوان یک آموزه برای تجدید ساخت تمدن و هویت جمعی خود در نظر گرفتهاست. یکی در عاطفه و مرثیه غرق میشود، و دیگری در تدبیر عقلانی و برنامهریزی برای آینده. شاید تفاوت در این است که در حالیکه یکی در مراسم عزاداری محرم، خود را قربانی تاریخ میبیند و با قمه و زنجیر و و دست و گِل بر سر و روی خود میکوبد و چون کمخردترین کودکان ناله میزند، دیگری در تلآویو برای صد سال بعد برنامهریزی میکند؛ همانطور که برای نبرد امروز بیش از ۲۰ سال است که در حال برنامهریزیِ دقیق و واقعگرایانه بودهاست.
🔸این وارونگی عقل، این فرار دائمی از مواجهه با واقعیتهای تلخ، همان چیزیست که نیچه آن را «اخلاق بردگان» مینامید: ستایش ضعف، مظلومنمایی، و توهمِ پیروزی در جهانی خیالی.
🔸نئویِ ساندیسیِ ما، در واقعیت، چیزی جز همان شاهِ لختِ اندرسن نیست که مریدانِ بیچاره و در اسارتِ ایتا و کیهان و صداوسیما، جامههای زرینِ شجاعت را بر او تصور کردهاند. اما چون هیچ رسانۀ آزادی نیست که از دل بوقهای رسمی و پر خرج حکومتی، برهنگیاش را جار بزند، جماعتِ مسخشده هنوز خیال میکنند قهرمانی بیبدیل دارند و یکسوم اسرائیل را شخم زدهاند؛ و بزودیِ زود، امام زمان هم از رختکن تاریخی و دلِ چاه بستهشدۀ جمکران، به «تیم برنده»شان میپیوندد، و همۀ اسرائیل را تصرف میکنند و یهودیان را به دریا میریزند و بنا بر تصور غلط و توهمآلودشان از آیهای از قرآن، بنا بر حدیثی تفسیرگونه، زیر سنگ هم که باشند، پیدایشان میکنند!
🔸جان لاک میگفت «آزادی فردی» شرطِ لازمِ «عقلانیت جمعی»ست؛ اما در ذیل حکومت دینی، آزادی چون دزدِ مفلوکیست که از همان ابتدا حلقآویز میشود. نتیجه چه میشود؟ در کلیپهای صداوسیما میشود گلولهها با دست الاهی یک رهبرِ خیلی شجاع متوقف شود؛ چون در غیابِ آزادی، هر دروغی را میتوان فروخت.
🔸راه نجات تنها از همان چیزی میگذرد که فیلسوفان لیبرال یکصدا هشدار دادهاند: باید بازارِ آزادِ افکار برقرار شود. باید فریاد مخالفان از بوقهای سانسور بلندتر شود. فقط در چنین فضاییست که مرید مغزشسته شاید جرأت کند بپرسد: «شاید قهرمانم، فقط مترسکی پوشالی بود که به یمن فضای بستۀ رسانهای به من غالب کردهبودند؟» و همان روز است که کارخانۀ خودفریبی بطور اساسی از حرکت بازمیایستد.
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— فاصله کیهانیِ ایتا/صداوسیما با واقعیتهای میدانی
✍🏻 #بهروز_ساداتینژاد
🔸به بهانۀ این کلیپ، مناسب دانستم که به فاجعۀ شکافِ عمیقِ میانِ فضای ایتا و صداوسیما و مابقی هممنقلیهای روزنامۀ کیهان با واقعیاتِ میدانی بپردازم! اگر توزیع و فروشِ مواد مخدر جرم است، پس بیشک آن سوپر-مخدراتِ ایدئولوژیک که ذهن یک ملت را تا مرزِ جنون و مالیخولیا و جلقزدن مداوم سیاسی مسموم کرده، باید هزاربار جرم بزرگتری دانست.
❓اما راه علاج چیست؟ همان چیزی که جان استوارتمیل در قرن نوزدهم فریاد زد و هابرماس در قرن بیستویکم روی آن پافشاری کرد: آزادی.
🔸آزادیِ بیان و آزادیِ رسانه، تنها پادزهرِ این دامنزنندگان به خلسۀ خطرناکِ جمعیست. هر متوهمی وقتی مجبور شود صداهای متفاوت را بشنود، ناچار است در توهماتش شک کند؛ وگرنه در غیابِ بازار آزادِ اندیشه، حتی مردهریگِ عقل هم در این خاکِ لعنتی میپوسد.
🔸اما فاجعه و دردی که بدان مبتلائیم فقط سانسورِ رسانهای نیست، فاجعۀ بزرگتر این است که فرهنگِ مذهبی غالب (شیعه)، خودش بدل به یک «ماشینِ قدرتمندِ تخدیر جمعی» شدهاست. در سنت شیعه، شکست و تحقیر تاریخی نه با تحلیل عقلانی و صادقانه و بیرحمانه و برنامهریزی جدی برای آینده، بلکه با اسطورهسازی از مظلومیت و پناه بردن به تخیلاتِ آخرالزمانی پاسخ داده میشود. حسین و عاشورا برای مردم این خاک، نه یک هشدار برای عبرتگیری و تاملاتِ جدیِ سیاسی با بهرهگیری از دانش روز سیاست، که تریاکیست تا با آن خود را از تلخیِ واقعیت جدا کنند. ظهور مهدی و انتقامِ او هم همان وعدۀ کاذب پوچکنندهایست که اجازه میدهد هر خطا و فسادی را تحمل کنند، به امید آنکه «او روزی خواهد آمد و همهچیز را درست خواهد کرد».
🔸اما در سوی دیگر، یهودیان قرار دارند؛ قومی که بارها و بارها دچار ویرانی، تبعید و قتلعام شدهاند. با این حال، هر بار بهجای فرار به سوی توهمات آخرالزمانی، شکستهای خود را تحلیل کرده و از دل همین شکستها، فلسفهای برای بقا و بازسازی بنا کردهاند.
🔸مانند شیعه که عاشورا را بهعنوان یک نقطه عطف و امر هویتبخش در نظر میگیرد، یهودیت هم ویرانی معبد را بعنوان یک آموزه برای تجدید ساخت تمدن و هویت جمعی خود در نظر گرفتهاست. یکی در عاطفه و مرثیه غرق میشود، و دیگری در تدبیر عقلانی و برنامهریزی برای آینده. شاید تفاوت در این است که در حالیکه یکی در مراسم عزاداری محرم، خود را قربانی تاریخ میبیند و با قمه و زنجیر و و دست و گِل بر سر و روی خود میکوبد و چون کمخردترین کودکان ناله میزند، دیگری در تلآویو برای صد سال بعد برنامهریزی میکند؛ همانطور که برای نبرد امروز بیش از ۲۰ سال است که در حال برنامهریزیِ دقیق و واقعگرایانه بودهاست.
🔸این وارونگی عقل، این فرار دائمی از مواجهه با واقعیتهای تلخ، همان چیزیست که نیچه آن را «اخلاق بردگان» مینامید: ستایش ضعف، مظلومنمایی، و توهمِ پیروزی در جهانی خیالی.
🔸نئویِ ساندیسیِ ما، در واقعیت، چیزی جز همان شاهِ لختِ اندرسن نیست که مریدانِ بیچاره و در اسارتِ ایتا و کیهان و صداوسیما، جامههای زرینِ شجاعت را بر او تصور کردهاند. اما چون هیچ رسانۀ آزادی نیست که از دل بوقهای رسمی و پر خرج حکومتی، برهنگیاش را جار بزند، جماعتِ مسخشده هنوز خیال میکنند قهرمانی بیبدیل دارند و یکسوم اسرائیل را شخم زدهاند؛ و بزودیِ زود، امام زمان هم از رختکن تاریخی و دلِ چاه بستهشدۀ جمکران، به «تیم برنده»شان میپیوندد، و همۀ اسرائیل را تصرف میکنند و یهودیان را به دریا میریزند و بنا بر تصور غلط و توهمآلودشان از آیهای از قرآن، بنا بر حدیثی تفسیرگونه، زیر سنگ هم که باشند، پیدایشان میکنند!
قیامت بر پا نمیشود تا زمانی که مسلمانان با یهودیان جنگ کنند و آنها را بکشند، تا جایی که یهودیها حتی اگر زیر سنگ یا درختی پنهان شوند، سنگ یا درخت به مسلمان خواهد گفت: ای مسلمان، این یهودی در پشت من است، او را بکش.
🔸جان لاک میگفت «آزادی فردی» شرطِ لازمِ «عقلانیت جمعی»ست؛ اما در ذیل حکومت دینی، آزادی چون دزدِ مفلوکیست که از همان ابتدا حلقآویز میشود. نتیجه چه میشود؟ در کلیپهای صداوسیما میشود گلولهها با دست الاهی یک رهبرِ خیلی شجاع متوقف شود؛ چون در غیابِ آزادی، هر دروغی را میتوان فروخت.
🔸راه نجات تنها از همان چیزی میگذرد که فیلسوفان لیبرال یکصدا هشدار دادهاند: باید بازارِ آزادِ افکار برقرار شود. باید فریاد مخالفان از بوقهای سانسور بلندتر شود. فقط در چنین فضاییست که مرید مغزشسته شاید جرأت کند بپرسد: «شاید قهرمانم، فقط مترسکی پوشالی بود که به یمن فضای بستۀ رسانهای به من غالب کردهبودند؟» و همان روز است که کارخانۀ خودفریبی بطور اساسی از حرکت بازمیایستد.
.
#حکومت_اسلامی #لیبرالیسم #آزادی_اینترنت #آزادی_بیان
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
📘خطراتِ ایتا در مقایسه با تلگرام
✍🏻#هدی_محمدی
🍂 ترمهای اول دانشگاه با پدیده فارغ التحصیلان فلان مدرسه مهم تهران آشنا شدیم. بچههایی که در یک فضای محصور فکر میکردند بناست دنیا را تغییر دهند، هیچ فکر و ایدهای جز خودشان را ندیده بودند با آرزوی تشکیل تمدن اسلامی پایشان را به دانشگاه گذاشته بودند! همین رهایی از قید و بند مدرسه کارشان را به جایی رسانده بود که ترم دوم یا درگیر و دار یک رابطه عاشقانه بودند، یا مشغول دود کردن کملهای سفید در حیاط پشتی دانشگاه!
🔺چرا این بلا سرشان آمده بود؟ پاسخی جز رهایی از حبابی که مدرسه صدایش میزدند به ذهنم نمیرسد!
🍂 از داخل یک حباب هیچ چیز به اندازه واقعیاش نیست، بعضی چیزها را کوچکتر میبینی، بعضی چیزها را بزرگتر، بعضی را هم اصلا نمیبینی! بدتر از همه آنکه گمان میکنی در چارچوب امن حبابت قرار داری در حالی که با اولین ضربه «هر آنچه سخت و استوار است دود میشود و به هوا میرود»
🍂 زیست در حباب چه بر سر آدمها میآورد؟ پاسخ به این سوال همان پاسخ به سوال «چرا فیلترینگ ایتا از تلگرام مهمتر است، است».
🔻ایتا بدلایل زیر از تلگرام برای ایران خطرناکتر است:
۱. انباشت فیکنیوز
🍂 ایتا دریای فیکنیوز است، دریایی که کسی به سراغ پاکسازیاش نمیرود. فیکنیوز آنقدر منطبق بر ذائقه مخاطب ایتا طراحی شده که مخاطب احساس نیاز به راستی آزمایی نمیکند:
۲. انباشت توهم دانایی
🍂 شب آتشبس را یادتان هست؟ اهل ایتا دلخور بودند که چرا آتش بس؟ چیزی به تمام شدن کار رژیم نمانده! عده دیگری نگران که آتشبس را قبول نکنید و گرنه تا چند ساعت دیگر رهبری را میزنند! کاربران ایتا عموماً خود را «مطلعترین قشر جامعه» میدانند، در حالی که بیشتر آنها در معرض محتوایی گزینشی، تکراری، هیجانی و تحریفشدهاند. این توهم باعث افزایش رادیکالیسم در هسته حامیان نظام میشود. در واقع افرادی که بنا بود جز پایگاههای فکری نظام باشند، دچار افراط و تحلیلهای غیر واقعی میشوند و به حاکمیت فشارهایی میآورند که علیه عقلانیت محسوب میشود.
۳. نبود تضارب آرا
🍂 در ایتا هیچ صدای منتقدی شنیده نمیشود. نه به دلیل پذیرش جمعی و نه حتی مشکلات تکنولوژیکی که سبب شود منتقدین به این پلتفرم گرایش نداشته باشند. بلکه به دلیل سرکوب، حذف، برچسب زنی، اتهام زنی و...توسط بومیان این پلتفرم.
۴. تضعیف عقلانیت حامیان نظام
🍂 حاکمیت مدتهاست با چالش کم عمق شدن حامیان دست و پنجه نرم میکند. این بحران عمق دلایل متعددی دارد، از سطحی شدن اپوزیسیون تا وراثتی شدن حمایت از نظام و... که پرداخت به آن در این یادداشت نمیگنجد. اما پلتفرمهایی چون ایتا، نقش بسزایی در این تداوم ضعف و تضعیف عقلانیت دارند. چرا که تحلیلهای دم دستی، شبه علمی و غلط در این پلتفرمها جای تحلیلهای علمی و عمیق را گرفتهاند. به این ترتیب مخاطب دچار این خطا میشود که چون محتوا به ظاهر مذهبی و انقلابی است پس حتما درست و علمی است. این چرخه در نهایت به همان افراط و خطاهای فاحش تحلیلی منجر میشود.
۵. ایجاد نسخه جعلی از «مردم»
🍂 دوستی میگفت
در تلگرام یا توییتر، کاربران با اقشار مختلفی از جامعه مواجهاند. اما در ایتا، یک تصویر غیرواقعی از «مردم ایران» بازنمایی میشه؛ مردمی یکدست، انقلابی، و همیشه در حال فریاد علیه دشمن. بگذریم دایره این مردم هر روز کوچکتر و دایره دشمنان هر روز بزرگتر میشود. این تصویر سازی غلط فاصلههای اجتماعی را نادیده میگیرد و تحلیل افراد درباره رفتار جامعه با رخدادهای مختلف را دچار خطا میکند.
🔺در نهایت این پلتفرم حباب گونه به خاطر جو حاکم بر آن در وهله اول به کاربران و در گامهای بعدی به جامعه و حاکمیت آسیب میزند. در داخل پلتفرم ما هر روز پیروزیم و جامعه یک دست است، چیزی به ظهور نمانده و تمدن اسلامی ما هر روز قدرتمندتر میشود. اما آنچه ما را نگران میکند فرداست، فردا که حباب میترکد و فاجعه خیلی دیگر داستان عاشقانه یک جوان ۱۸ ساله یا سیگار کشیدنش در حیاط پشتی دانشگاه تهران نیست.
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
✍🏻#هدی_محمدی
🍂 ترمهای اول دانشگاه با پدیده فارغ التحصیلان فلان مدرسه مهم تهران آشنا شدیم. بچههایی که در یک فضای محصور فکر میکردند بناست دنیا را تغییر دهند، هیچ فکر و ایدهای جز خودشان را ندیده بودند با آرزوی تشکیل تمدن اسلامی پایشان را به دانشگاه گذاشته بودند! همین رهایی از قید و بند مدرسه کارشان را به جایی رسانده بود که ترم دوم یا درگیر و دار یک رابطه عاشقانه بودند، یا مشغول دود کردن کملهای سفید در حیاط پشتی دانشگاه!
🔺چرا این بلا سرشان آمده بود؟ پاسخی جز رهایی از حبابی که مدرسه صدایش میزدند به ذهنم نمیرسد!
🍂 از داخل یک حباب هیچ چیز به اندازه واقعیاش نیست، بعضی چیزها را کوچکتر میبینی، بعضی چیزها را بزرگتر، بعضی را هم اصلا نمیبینی! بدتر از همه آنکه گمان میکنی در چارچوب امن حبابت قرار داری در حالی که با اولین ضربه «هر آنچه سخت و استوار است دود میشود و به هوا میرود»
🍂 زیست در حباب چه بر سر آدمها میآورد؟ پاسخ به این سوال همان پاسخ به سوال «چرا فیلترینگ ایتا از تلگرام مهمتر است، است».
🔻ایتا بدلایل زیر از تلگرام برای ایران خطرناکتر است:
۱. انباشت فیکنیوز
🍂 ایتا دریای فیکنیوز است، دریایی که کسی به سراغ پاکسازیاش نمیرود. فیکنیوز آنقدر منطبق بر ذائقه مخاطب ایتا طراحی شده که مخاطب احساس نیاز به راستی آزمایی نمیکند:
یکروز عکس دومگا پیکسلی f۳۵ ردیابی شده در آن وایرال میشود. فردا ایران موفق به ساخت f۳۵ رادار گریز میشود و کاربران به ایرانی بودن خود افتخار میکنند!
۲. انباشت توهم دانایی
🍂 شب آتشبس را یادتان هست؟ اهل ایتا دلخور بودند که چرا آتش بس؟ چیزی به تمام شدن کار رژیم نمانده! عده دیگری نگران که آتشبس را قبول نکنید و گرنه تا چند ساعت دیگر رهبری را میزنند! کاربران ایتا عموماً خود را «مطلعترین قشر جامعه» میدانند، در حالی که بیشتر آنها در معرض محتوایی گزینشی، تکراری، هیجانی و تحریفشدهاند. این توهم باعث افزایش رادیکالیسم در هسته حامیان نظام میشود. در واقع افرادی که بنا بود جز پایگاههای فکری نظام باشند، دچار افراط و تحلیلهای غیر واقعی میشوند و به حاکمیت فشارهایی میآورند که علیه عقلانیت محسوب میشود.
۳. نبود تضارب آرا
🍂 در ایتا هیچ صدای منتقدی شنیده نمیشود. نه به دلیل پذیرش جمعی و نه حتی مشکلات تکنولوژیکی که سبب شود منتقدین به این پلتفرم گرایش نداشته باشند. بلکه به دلیل سرکوب، حذف، برچسب زنی، اتهام زنی و...توسط بومیان این پلتفرم.
۴. تضعیف عقلانیت حامیان نظام
🍂 حاکمیت مدتهاست با چالش کم عمق شدن حامیان دست و پنجه نرم میکند. این بحران عمق دلایل متعددی دارد، از سطحی شدن اپوزیسیون تا وراثتی شدن حمایت از نظام و... که پرداخت به آن در این یادداشت نمیگنجد. اما پلتفرمهایی چون ایتا، نقش بسزایی در این تداوم ضعف و تضعیف عقلانیت دارند. چرا که تحلیلهای دم دستی، شبه علمی و غلط در این پلتفرمها جای تحلیلهای علمی و عمیق را گرفتهاند. به این ترتیب مخاطب دچار این خطا میشود که چون محتوا به ظاهر مذهبی و انقلابی است پس حتما درست و علمی است. این چرخه در نهایت به همان افراط و خطاهای فاحش تحلیلی منجر میشود.
۵. ایجاد نسخه جعلی از «مردم»
🍂 دوستی میگفت
ایتا تنها پلتفرمی است که امام زمان در آن ظهور کرده!
در تلگرام یا توییتر، کاربران با اقشار مختلفی از جامعه مواجهاند. اما در ایتا، یک تصویر غیرواقعی از «مردم ایران» بازنمایی میشه؛ مردمی یکدست، انقلابی، و همیشه در حال فریاد علیه دشمن. بگذریم دایره این مردم هر روز کوچکتر و دایره دشمنان هر روز بزرگتر میشود. این تصویر سازی غلط فاصلههای اجتماعی را نادیده میگیرد و تحلیل افراد درباره رفتار جامعه با رخدادهای مختلف را دچار خطا میکند.
🔺در نهایت این پلتفرم حباب گونه به خاطر جو حاکم بر آن در وهله اول به کاربران و در گامهای بعدی به جامعه و حاکمیت آسیب میزند. در داخل پلتفرم ما هر روز پیروزیم و جامعه یک دست است، چیزی به ظهور نمانده و تمدن اسلامی ما هر روز قدرتمندتر میشود. اما آنچه ما را نگران میکند فرداست، فردا که حباب میترکد و فاجعه خیلی دیگر داستان عاشقانه یک جوان ۱۸ ساله یا سیگار کشیدنش در حیاط پشتی دانشگاه تهران نیست.
📕ذهن بچهشیعه، غرقه در دریایی از فانتزیها؛ فاصله کیهانیِ ایتا/صداوسیما با واقعیتهای میدانی
.
#نقد_رسانه #لیبرالیسم #آزادی_اینترنت #آزادی_بیان
➖➖➖
🌾 @Naqdagin