📗نهج‌البلاغه در آینه‌ی قرآن
— واکاوی یک نسبت دروغ به علی‌بن‌عبدمناف
✍️ #عزيزة_المانع
🍂 این کتاب (نهج البلاغه) یکی از نسخ خطی قرن چهارم هجری‌ست که توسط شریف‌الرضی نوشته شده‌است و حاوی سخنرانی‌ها، موعظه‌ها، نامه‌ها، حکمت‌ها، وصیت‌نامه و توصیه‌هایی‌ست که به خلیفه چهارم راشدین، علی‌بن‌ابی‌طالب (الله او را گرامی و بزرگ دارد) منتسب شده‌است.
🍂 با این حال، در بسیاری از موارد، صحت انتساب آنها به علی‌بن‌ابی‌طالب مورد تردید است و برخی از محققان، شک و تردید خود را در مورد صحت متون موجود در این کتاب بیان کرده و گفته‌اند که «نهج‌البلاغه حاوی تحریفات و سخنان به دروغ نسبت داده شده به علی‌بن‌ابی‌طالب (الله از او راضی باد) است»؛ از جمله این علما، ابن‌تیمیه است که درباره این کتاب می‌گوید «بیشتر موعظه‌هایی که در نهج‌البلاغه آمده و به علی‌بن‌ابی‌طالب نسبت داده‌شده‌است، به‌دروغ به او منتسب شده‌است».
🍂 در این کتاب، عبارتی منسوب به علی‌بن‌ابی‌طالب را خواندم که در آن می‌گوید: «گروهی خدا را برای چشم‌داشت می‌پرستند و این پرستشِ بازرگانان [کاسبان] است؛ گروهی او را از روی ترس عبادت می‌کنند و این عبادت بردگان است، و گروهی او را سپاس‌مندانه می‌پرستند و این پرستش آزادگان است».
🍂 انکار نمی‌کنم که وقتی این گزین‌گویه را در نگاه اول می خواندم، احساس حیرت و تحسین نسبت به آن کردم؛ چرا که تایید می کنم ایمان حقیقی از قلب و عشق ناشی می شود، بدون انگیزه‌ای از ترس مجازات یا آرزوی دریافت پاداش.
🍂 اما مدت زیادی طول نکشید که شروع به تعمق در این عبارت کردم و بر من آشکار شد که این سخن، در تضادی روشن است با آنچه الله منزه و متعال (در قرآن کریم) از بندگانش خواسته‌است.
🍂 چراکه وجودی که برترین است به ما دستور می‌دهد که از «ترس مجازاتش» و «تمایل به گرفتن پاداشش»، او را بخوانیم: «و او را از ترس و طمع بخوانید» ( ۵۶ اعراف)؛ و او عباد مومن خود را چنین توصیف کرده است: «پهلوهايشان از خوابگاه جدا مىگردد [و] پروردگارشان را از روى ترس و طمع مى خوانند» (۱۶ سجده)؛ و اینکه عباد دانای خدا از روی «ترس» و «تجارت‌جویی» او را عبادت می‌کنند: «از بندگان خدا تنها افراد باسوادند كه از او مىترسند [...] آنانی كه كتاب خدا را مى خوانند و نماز برپا مى دارند [...] اميد به تجارتى دارند كه هرگز سودش پایانی ندارد» (۲۸ و ۲۹ فاطر).
🍂 آیات موید بیشتری نیز هست که برای ما روشن می‌کند که الله متعال، خواسته‌است تا ما از «ترس مجازاتش و امید کسب پاداش و ثوابش» او را عبادت کنیم؛ بنابراین بعید است علی‌بن‌ابی‌طالب (از مریدترین افراد صحابی نسبت به محمد و فرزندخوانده‌ی او) به قرآن توجه نداشته باشد و چنین عبارتی را بیان کرده‌باشد!
🍂 این کتاب در قرن چهارم هجری قمری، یعنی پس از شکوفایی ترجمه علوم و فلسفه در میان مسلمانان، که در دوران مأمون عباسی در قرن سوم هجری به اوج خود رسید، تألیف شده است؛ و انتظار می رود که نویسنده این عبارت از متفکرانی باشد که تحت تأثیر آنچه از اندیشه و فرهنگ یونان به فرهنگ اسلامی منتقل شده، بوده باشد.
🍂 در این عبارت، اندیشه‌ای فلسفی، نزدیک به آنچه فیلسوفان یونانی مانند سقراط، افلاطون و ارسطو درباره‌ی «تعالی روح نسبت به جنبه نفسانی انسان»، و همچنین «نگره‌ی طبقاتی حاکم در یونان باستان» که بنا بر آن، عزت و تعالی معنوی از ویژگی‌های «آزادگان» دانسته می‌شود و نه «بنده‌ها و برده‌ها»، وجود دارد.
🍂 اما در اسلام، تمامی مردم [به‌یکسان]، بندگان و بردگان الله هستند و تا زمانی که بندگان او هستند، حق ندارند از طلب نیاز، نماز و دعا برای جلب برکات و نعمات او دست بکشند و حق ندارند از بندگی خوف و خشیت مدارشان، برای دور کردن غضب و عذاب او، کوتاهی کنند.
▪️▪️▪️
پی‌نوشت مترجم:
برای فهم تضاد این عبارت نهج‌البلاغه با احادیث و سیره نبوی و خلفای راشیدن، رجوع کنید به مثلا ۵ حدیث زیر از منابع شیعی و سنی:
پیامبر رحمت للعالمین و اسوه حسنه‌ی امت، می فرماید:
«هرکس از نماز جماعت روگردان باشد بر مسلمان‌ها واجب است که غیبتِ او را کنند و او (با ترک نماز جماعت) از عدالت می‌افتد و باید رفت‌وآمد با وی را قطع کرد و امام مسلمین باید او را بترساند و از ترک نماز جماعت برحذر دارد پس اگر اهل نماز جماعت شد که هیچ وگرنه باید خانه‌اش را روی سرش به آتش کشاند!! و اگر کسی اهل نماز جماعت باشد با این کار هم عادل شمرده می‌شود و هم نباید بر علیه او غیبت کرد»[۱]
💬 خواندن سایر احادیث ناقض سندیت نهج‌البلاغه از علی، صادق آل محمد و محمدبن‌عبدالله، همراه ارجاعات در کامنت‌ها
➖➖➖
🌾@Naqdagin
— واکاوی یک نسبت دروغ به علی‌بن‌عبدمناف
✍️ #عزيزة_المانع
🍂 این کتاب (نهج البلاغه) یکی از نسخ خطی قرن چهارم هجری‌ست که توسط شریف‌الرضی نوشته شده‌است و حاوی سخنرانی‌ها، موعظه‌ها، نامه‌ها، حکمت‌ها، وصیت‌نامه و توصیه‌هایی‌ست که به خلیفه چهارم راشدین، علی‌بن‌ابی‌طالب (الله او را گرامی و بزرگ دارد) منتسب شده‌است.
🍂 با این حال، در بسیاری از موارد، صحت انتساب آنها به علی‌بن‌ابی‌طالب مورد تردید است و برخی از محققان، شک و تردید خود را در مورد صحت متون موجود در این کتاب بیان کرده و گفته‌اند که «نهج‌البلاغه حاوی تحریفات و سخنان به دروغ نسبت داده شده به علی‌بن‌ابی‌طالب (الله از او راضی باد) است»؛ از جمله این علما، ابن‌تیمیه است که درباره این کتاب می‌گوید «بیشتر موعظه‌هایی که در نهج‌البلاغه آمده و به علی‌بن‌ابی‌طالب نسبت داده‌شده‌است، به‌دروغ به او منتسب شده‌است».
🍂 در این کتاب، عبارتی منسوب به علی‌بن‌ابی‌طالب را خواندم که در آن می‌گوید: «گروهی خدا را برای چشم‌داشت می‌پرستند و این پرستشِ بازرگانان [کاسبان] است؛ گروهی او را از روی ترس عبادت می‌کنند و این عبادت بردگان است، و گروهی او را سپاس‌مندانه می‌پرستند و این پرستش آزادگان است».
🍂 انکار نمی‌کنم که وقتی این گزین‌گویه را در نگاه اول می خواندم، احساس حیرت و تحسین نسبت به آن کردم؛ چرا که تایید می کنم ایمان حقیقی از قلب و عشق ناشی می شود، بدون انگیزه‌ای از ترس مجازات یا آرزوی دریافت پاداش.
🍂 اما مدت زیادی طول نکشید که شروع به تعمق در این عبارت کردم و بر من آشکار شد که این سخن، در تضادی روشن است با آنچه الله منزه و متعال (در قرآن کریم) از بندگانش خواسته‌است.
🍂 چراکه وجودی که برترین است به ما دستور می‌دهد که از «ترس مجازاتش» و «تمایل به گرفتن پاداشش»، او را بخوانیم: «و او را از ترس و طمع بخوانید» ( ۵۶ اعراف)؛ و او عباد مومن خود را چنین توصیف کرده است: «پهلوهايشان از خوابگاه جدا مىگردد [و] پروردگارشان را از روى ترس و طمع مى خوانند» (۱۶ سجده)؛ و اینکه عباد دانای خدا از روی «ترس» و «تجارت‌جویی» او را عبادت می‌کنند: «از بندگان خدا تنها افراد باسوادند كه از او مىترسند [...] آنانی كه كتاب خدا را مى خوانند و نماز برپا مى دارند [...] اميد به تجارتى دارند كه هرگز سودش پایانی ندارد» (۲۸ و ۲۹ فاطر).
🍂 آیات موید بیشتری نیز هست که برای ما روشن می‌کند که الله متعال، خواسته‌است تا ما از «ترس مجازاتش و امید کسب پاداش و ثوابش» او را عبادت کنیم؛ بنابراین بعید است علی‌بن‌ابی‌طالب (از مریدترین افراد صحابی نسبت به محمد و فرزندخوانده‌ی او) به قرآن توجه نداشته باشد و چنین عبارتی را بیان کرده‌باشد!
🍂 این کتاب در قرن چهارم هجری قمری، یعنی پس از شکوفایی ترجمه علوم و فلسفه در میان مسلمانان، که در دوران مأمون عباسی در قرن سوم هجری به اوج خود رسید، تألیف شده است؛ و انتظار می رود که نویسنده این عبارت از متفکرانی باشد که تحت تأثیر آنچه از اندیشه و فرهنگ یونان به فرهنگ اسلامی منتقل شده، بوده باشد.
🍂 در این عبارت، اندیشه‌ای فلسفی، نزدیک به آنچه فیلسوفان یونانی مانند سقراط، افلاطون و ارسطو درباره‌ی «تعالی روح نسبت به جنبه نفسانی انسان»، و همچنین «نگره‌ی طبقاتی حاکم در یونان باستان» که بنا بر آن، عزت و تعالی معنوی از ویژگی‌های «آزادگان» دانسته می‌شود و نه «بنده‌ها و برده‌ها»، وجود دارد.
🍂 اما در اسلام، تمامی مردم [به‌یکسان]، بندگان و بردگان الله هستند و تا زمانی که بندگان او هستند، حق ندارند از طلب نیاز، نماز و دعا برای جلب برکات و نعمات او دست بکشند و حق ندارند از بندگی خوف و خشیت مدارشان، برای دور کردن غضب و عذاب او، کوتاهی کنند.
▪️▪️▪️
پی‌نوشت مترجم:
برای فهم تضاد این عبارت نهج‌البلاغه با احادیث و سیره نبوی و خلفای راشیدن، رجوع کنید به مثلا ۵ حدیث زیر از منابع شیعی و سنی:
پیامبر رحمت للعالمین و اسوه حسنه‌ی امت، می فرماید:
«هرکس از نماز جماعت روگردان باشد بر مسلمان‌ها واجب است که غیبتِ او را کنند و او (با ترک نماز جماعت) از عدالت می‌افتد و باید رفت‌وآمد با وی را قطع کرد و امام مسلمین باید او را بترساند و از ترک نماز جماعت برحذر دارد پس اگر اهل نماز جماعت شد که هیچ وگرنه باید خانه‌اش را روی سرش به آتش کشاند!! و اگر کسی اهل نماز جماعت باشد با این کار هم عادل شمرده می‌شود و هم نباید بر علیه او غیبت کرد»[۱]
💬 خواندن سایر احادیث ناقض سندیت نهج‌البلاغه از علی، صادق آل محمد و محمدبن‌عبدالله، همراه ارجاعات در کامنت‌ها
.
#بازنگزری #نقد_شیعه #ترجمه
➖➖➖
🌾@Naqdagin