🔻فرجام حکمرانی زور، زر و دروغ


چو سال اندر آمد به هفتاد و هشت
جهاندار بیدار بیمار گشت

بفرمود تا رفت شاپور پیش
ورا پندها داد ز اندازه بیش

بدو گفت کاین عهد من یاددار
همه گفت بدگوی را باددار

سخنهای من چون شنودی، بورز
مگر بازدانی ز ناارز، ارز

جهان راست کردم به شمشیر داد
نگه داشتم ارج مرد نژاد

چو کار جهان، مر مرا گشت راست
فزون شد زمین، زندگانی بکاست

ازان پس که بسیار بردیم رنج
به رنج اندرون گرد کردیم گنج

شما را همان رنج پیشست و ناز
زمانی نشیب و زمانی فراز...

نگهدار تن باش و آن خرد
چو خواهی که روزت به بد نگذرد

چو بر دین کند شهریار آفرین
برادر شود شهریاری و دین

نه بی‌تخت شاهیست دینی به پای
نه بی‌دین بود شهریاری به جای

دو دیباست یک در دگر بافته
برآورده پیش خرد تافته

نه از پادشا بی‌نیازست دین
نه بی‌دین بود شاه را آفرین

چنین پاسبانان یکدیگرند
تو گویی که در زیر یک چادرند

نه آن زین، نه این زان بود بی‌نیاز
دو انباز دیدیمشان، نیک‌ساز

چو باشد خداوند رای و خرد
دو گیتی همی مرد دینی برد

چو دین را بود پادشا پاسبان
تو این هر دو را جز برادر مخوان

هرانکس که بر دادگر شهریار
گشاید زبان مرد دینش مدار

چه گفت آن سخن‌گوی با آفرین
که چون بنگری مغز دادست دین

سر تخت شاهی بپیچد سه کار
نخستین ز بیدادگر شهریار

دگر آنک بی‌سود را برکشد
ز مرد هنرمند سر درکشد

سه دیگر که با گنج خویشی کند
به دینار کوشد که بیشی کند

به بخشندگی یاز و دین و خرد
دروغ ایچ، تا با تو برنگذرد

رخ پادشا تیره دارد دروغ
بلندیش هرگز نگیرد فروغ

نگر تا نباشی نگهبان گنج
که مردم ز دینار یازد به رنج

اگر پادشا آز گنج آورد
تن زیردستان به رنج آورد

کجا گنج دهقان بود گنج اوست
وگر چند بر کوشش و رنج اوست

نگهبان بود شاه گنج ورا
به بار آورد شاخ رنج ورا

بدان کوش تا دور باشی ز خشم
به مردی به خواب از گنهکار چشم


هرانگه که خشم آورد پادشا
سبک‌مایه خواند ورا پارسا

وگر دشمن آید به جایی پدید
ازین کارها، دل بباید برید

درم دادن و تیغ پیراستن
ز هر پادشاهی سپه خواستن

به فردا ممان کار امروز را
بر تخت منشان، بدآموز را...

#شاهنامه_بخوانیم

پرسش های اصلی را درباره موضوعات و مفاهیم زیر مطرح کنید:

مفاهیم: دین، عدالت، پادشاهی، رنج، حق، راستی، برتری، خردمندی، طمع، زورگویی، دروغ، کشورداری، شهریاری، فلسفه سیاسی، کنشگری، راستی آزمایی ...


چرا فردوسی مغز دین را عدالت می داند؟
با سه عاملی که برای سقوط حکومت ها نام برده، موافقید؟ چرا؟ چه رابطه ای بین حکومت داری، ثروت و قدرت وجود دارد؟ (برای نوجوان ها می‌توانیداز فلسفه سیاسی استفاده کنید.) رابطه بین خشم حکومت و اعمال قدرت بر رعیت چیست؟ چه دلیلی برای توصیه های فردوسی به وقت پدید آمدن دشمنی می‌توانید پیشنهاد کنید؟ (درم دادن، تیغ پیراستن، سپه خواستن) چرا باید از این کارها دل برید؟ و ...

فردوسی
داستان پادشاهی اردشیر


برای توضیح درباره چگونگی کار با این متن، هشتگ #کاوشگری_ادبی و #فلسفه_سیاسی را در کانال جستجو کنید. در کاوشگری های فلسفی همیشه می توانید متن را با وقایع روز مرتبط کنید. متن در معنای فلسفی فقط نوشته و آنچه مکتوب شده نیست.

#الهام_فخرایی

📌 رسانه شمایید؛ لطفا بازنشر کنید.

#رادیوفبک_مدرسه_مهارتهای_تفکر

@RadioP4C
@RadioP4C

کوتاه نوشت

دار
یعنی درخت
درخت
یعنی زندگی ...

مفاهیم: مرگ، زندگی، مجازات، التیام، خشم، #سوگ، #فلسفه_سیاسی، کارکرد اجتماعی مجازات، #قانون، کارکرد اخلاقی مجازات، تلافی، روان جمعی، خشم جمعی، حقوق انسانی، حقوق شهروندی و ...

مباحث تکمیلی:
نظریات فوکو، دورکیم و ...


📌 رسانه شمایید؛ لطفا بازنشر کنید.

​

#کاوشگری_فلسفی
#طرح_بحث_در_رادیوفبک
#رادیوفبک_مدرسه_مهارتهای_تفکر

@RadioP4C
@RadioP4C