پروژه #روشنفکری_دینی پروژهای است ناتمام و بسیاری از مفاهیم و تعابیر همچنان نیاز به اصلاح و بررسی دارد
بخش اندیشه زمانه / حمیدرضا یزدانی − آیا میتوان مرزی را بین اصلاح و دینسازی تعیین کرد، و مهم تر اینکه آیا میتوان معیاری و سنجهای برای تعیین این مرز مشخص نمود؟
مدتی است که در فضای روشنفکری جامعه ایران بحثی مطرح شده مبنی بر اینکه بعضی از روشنفکران از مرز روشنفکری خارج شدهاند و پایه گذار بدعت و فرقه سازی هستند. این بحثها البته با سلسله مقالات #اکبر_گنجی در خصوص رویاهای رسولانه #عبدالکریم_سروش آغاز شد و بعضی از اندیشمندان با آن همدل و بعضی هم به مخالفت با آن پرداختند. در این مدت مقالات و میزگردهای بسیاری در خصوص این موضوع منتشر و برگزار شد که هرکدام به نوعی در پی روشن اندیشی در این وادی و تعیین مرزی مشخص بین روشنفکری و اصلاح از سویی و بدعت و دین سازی از سوی دیگر بودند. در یک سوی این اختلاف نظر، چهرههایی مانند اکبر گنجی، #آرش_نراقی و #محسن_کدیور، قرار دارند. این گروه، معتقدند سیر فکری اخیر روشنفکری دینی، به ویژه نظرات مطرح شده توسط عبدالکریم سروش و #محمد_مجتهد_شبستری، اعتقادات اصلی و مشترک مسلمانان را چنان متحول کرده است که نهایتا از محتوای اصلی دین اسلام، چیزی باقی نمانده است.در نتیجه، آنها معتقدند روشنفکری در منظومهی فکری #سروش و #شبستری، خواسته یا ناخواسته، سرآخر تبدیل به دینی جدید میشود (گرچه دینی جدید با ابزار و مصالحی برگرفته از دین اسلام) و نه آنکه صرفا به دینپیرایی یا بازسازی فکر اسلامی وفادار بماند.
در سوی دیگر اما، چهرههای دیگر روشنفکری دینی قرار دارند که معتقدند بازسازی بنیادی فکری دینی نه تنها دینسازی نیست بلکه لازمه بازسازی فراگیر روشنفکری دینی است. از نظر این دسته، در صورتی که تنها فقه یا باورهای فرعی الهیاتی بازسازی شود، روشنفکری دینی کار خود را تنها تا نیمه پیش برده است و به سرانجام نرسانده است. لذا، پروژه روشنفکری دینی تنها در صورتی به کمال خود میرسد که تلقی رایج و متعارف از خدا، صفات او، نسبت خدا و جهان (به ویژه نسبت خدا با انسان)، نظریه رایج از نبوت، وحی، عصمت، مهدویت و مانند آنها را به دست بازسازی اساسی بسپارَد. این بازسازی میبایست در پرتو علوم طبیعی-تجربی و علوم اجتماعی-انسانی مدرن (به ویژه فلسفهفهمی و دینپژوهی جدید) صورت پذیرد.
سوال کانونی در این سلسله مباحث این بود که آیا میتوان مرزی را بین اصلاح و دینسازی تعیین کرد، و مهم تر اینکه آیا میتوان معیاری و سنجهای برای تعیین این مرز مشخص نمود...
https://www.radiozamaneh.com/358143
—------
◄ برای دریافت فیلترشکن «سایفون» زمانه، یک ایمیل خالی ارسال کنید به:
zamaneh@psiphon3.com
—------
◄ کانال زمانه در تلگرام:
https://telegram.me/radiozamaneh
◄ زمانه در اینستاگرام:
http://www.instagram.com/radiozamaneh
◄ زمانه در توئیتر
https://twitter.com/radiozamaneh
بخش اندیشه زمانه / حمیدرضا یزدانی − آیا میتوان مرزی را بین اصلاح و دینسازی تعیین کرد، و مهم تر اینکه آیا میتوان معیاری و سنجهای برای تعیین این مرز مشخص نمود؟
مدتی است که در فضای روشنفکری جامعه ایران بحثی مطرح شده مبنی بر اینکه بعضی از روشنفکران از مرز روشنفکری خارج شدهاند و پایه گذار بدعت و فرقه سازی هستند. این بحثها البته با سلسله مقالات #اکبر_گنجی در خصوص رویاهای رسولانه #عبدالکریم_سروش آغاز شد و بعضی از اندیشمندان با آن همدل و بعضی هم به مخالفت با آن پرداختند. در این مدت مقالات و میزگردهای بسیاری در خصوص این موضوع منتشر و برگزار شد که هرکدام به نوعی در پی روشن اندیشی در این وادی و تعیین مرزی مشخص بین روشنفکری و اصلاح از سویی و بدعت و دین سازی از سوی دیگر بودند. در یک سوی این اختلاف نظر، چهرههایی مانند اکبر گنجی، #آرش_نراقی و #محسن_کدیور، قرار دارند. این گروه، معتقدند سیر فکری اخیر روشنفکری دینی، به ویژه نظرات مطرح شده توسط عبدالکریم سروش و #محمد_مجتهد_شبستری، اعتقادات اصلی و مشترک مسلمانان را چنان متحول کرده است که نهایتا از محتوای اصلی دین اسلام، چیزی باقی نمانده است.در نتیجه، آنها معتقدند روشنفکری در منظومهی فکری #سروش و #شبستری، خواسته یا ناخواسته، سرآخر تبدیل به دینی جدید میشود (گرچه دینی جدید با ابزار و مصالحی برگرفته از دین اسلام) و نه آنکه صرفا به دینپیرایی یا بازسازی فکر اسلامی وفادار بماند.
در سوی دیگر اما، چهرههای دیگر روشنفکری دینی قرار دارند که معتقدند بازسازی بنیادی فکری دینی نه تنها دینسازی نیست بلکه لازمه بازسازی فراگیر روشنفکری دینی است. از نظر این دسته، در صورتی که تنها فقه یا باورهای فرعی الهیاتی بازسازی شود، روشنفکری دینی کار خود را تنها تا نیمه پیش برده است و به سرانجام نرسانده است. لذا، پروژه روشنفکری دینی تنها در صورتی به کمال خود میرسد که تلقی رایج و متعارف از خدا، صفات او، نسبت خدا و جهان (به ویژه نسبت خدا با انسان)، نظریه رایج از نبوت، وحی، عصمت، مهدویت و مانند آنها را به دست بازسازی اساسی بسپارَد. این بازسازی میبایست در پرتو علوم طبیعی-تجربی و علوم اجتماعی-انسانی مدرن (به ویژه فلسفهفهمی و دینپژوهی جدید) صورت پذیرد.
سوال کانونی در این سلسله مباحث این بود که آیا میتوان مرزی را بین اصلاح و دینسازی تعیین کرد، و مهم تر اینکه آیا میتوان معیاری و سنجهای برای تعیین این مرز مشخص نمود...
https://www.radiozamaneh.com/358143
—------
◄ برای دریافت فیلترشکن «سایفون» زمانه، یک ایمیل خالی ارسال کنید به:
zamaneh@psiphon3.com
—------
◄ کانال زمانه در تلگرام:
https://telegram.me/radiozamaneh
◄ زمانه در اینستاگرام:
http://www.instagram.com/radiozamaneh
◄ زمانه در توئیتر
https://twitter.com/radiozamaneh
رادیو زمانه
روشنفکری دینی، پروژهای ناتمام | رادیو زمانه
حمیدرضا یزدانی − آیا میتوان مرزی را بین اصلاح و دینسازی تعیین کرد، و مهم تر اینکه آیا میتوان معیاری و سنجهای برای تعیین این مرز مشخص نمود؟