آموزشکده توانا

- سهم اقدس خانم و پسرش از دوران سازندگى!
.
یک روایت واقعی از دهه ۶۰ در شهر نقده، آذربایجان غربی. این متن نوشته «قهرمان قنبری» ست که خود اهل نقده است. تصویر تزیینی ست و اسامی تغییر یافته‌اند.
.
«زندگى على آيينه تمام نماى تلاش انسان براى جدال بر زنده ماندن بود. پدرى مريض و از كار افتاده كه كنج خانه اى نمور و تاريك عاجزانه نظاره‌گر گرسنگى و فقر عزيزانش بود و مادرش أقدس خانم كه در خانه ديگران كار يا كلفتى مى‌كرد و غذاى از خود بهتران را مى‌پخت، خانه شان را تميز مى‌كرد با آسمى كه داشت سر تنور نانشان را مى‌پخت تا شكم چند بچه قد و نيم قدش را سير كند. .
چهره اقدس خانم نشان از غمى عميق داشت، چشمان زيبايش هميشه رو به سوى مكانى مجهول بود.هيچ وقت نديدم چشم در چشم كسى نگاه كند و يا حتى به زمين چشم بدوزد با كمر خميده اش هميشه رو به آسمان نگاه مى‌كرد. بعضى وقتها سرفه هاى وحشتناكش را در سينه اش حبس مى كرد تا مشترى ها چِندش شان نيايد و كارش را از دست ندهد، هر چه باشد زنى كه مدام سرفه بكند گزينه خوبى براى آشپزى و كلفتى از ما بهتران نيست.
.
على پسر بزرگ بود و بنوعى نور اميدش بود، پسرى مرتب و در عين حال تيزهوش و خجالتى. اقدس خانم با لباس‌هايى كه از خانه‌هايى كه در آن كار مى‌كرد به سر و وضع على مى‌رسيد و با تمام قوا على را تشويق مى‌كرد كه درس بخواند بلكه از اين فلاكت و بدبختى رهايى يافته و براى خود آدمى بشود. اما على مي‌خواست كار بكند تا ديگر احتياجى به زحمت مادرش در خانه ديگران نباشد. در شهرى كوچك وقتى مادرت براى تكه نانى در خانه ديگران كار مى‌كند مانند يك جذامى هستى، همه بنوعى تحقيرت مى‌كنند: حتى گاهى سكوت و نگاه ساده نوعى حس تحقير را به قربانى القا مى‌كند.
.
اما اقدس خانم خودش را به هر درى مى‌زد تا فكر ترك تحصيل را از سر على دور كند، هميشه مى‌خنديد و هيچ وقت از سختى كار شكايت نمى‌كرد تا نشان بدهد چقدر از كارش راضى است. در حول و حوش سال شصت و شش بود كه در نهايت على از رشته رياضى از دانشگاه قبول شد روزى كه على از دانشگاه قبول شد از دور برق شادى را از چشمان اقدس خانم مي‌شد ديد، طرز صحبت كردنش، طرز راه رفتنش و همه‌چيز نشان از يك تغيير بزرگ داشت. بقول خودش على در نهايت مي‌توانست مثل آدم‌ها زندگى كند و براى خودش آدمى بشود.
.
اما در دانشگاه از ثبت نام على سرباز زده بودند و گفته بودند در گزينش نهايى صلاحيت على را بخاطر معتقد نبودن به شرع اسلام و ولايت فقيه احراز نكرده‌اند و چند نفر از اهالى محل گفته‌اند كه على موى صورتش را مى‌تراشد و كمونيست است....
اقدس خانم كه ديوانه شده بود مى‌گفت اين يك الف بچه است كمونيست مى‌داند چيست، اصلاً يك كيلو خيار بدهيد دست اين بچه اگر توانست آنها را درست و حسابى پوست بكند آنوقت هر كارى صلاح دانستيد بكنيد. اما خوب قانون را نمى شود عوض كرد و اصولاً كسى گوشش به اين حرفها بدهكار نبود، اهالى محل و شهر طومار امضا كردند كه ما شهادت مى‌دهيم على كمونيست نيست و بچه نماز‌خوان و سر به زيرى است و چندتن از كسانى كه اقدس خانم هم خانه‌شان كار كرده بود اينور و آنور رفتند و در نهايت از ترم دوم على در دانشگاه ثبت نام كرد و مشغول تحصيل علم شد. اين چهار سال با سختى و مشقاتش تمام شد، على در طول تابستان كارگرى مى‌کرد و اقدس خانم هم كه هميشه مشغول كار در خانه مردم بود و اميدوار بود كه بچه هاى ديگرش را هم به دانشگاه بفرستد تا بلكه آنها هم مثل على آدم بشوند.جنگ چند سالى بود تمام شده بود و كشور به نيروى كار ماهر احتياج داشت و على هم پشت سر هم روزنامه مى‌خريد و در آزمون استخدامى شركت مى‌كرد تا بلكه در جايى استخدام شده و بكارى مشغول شود. تا مراحل آخر مى رفت و يكدفعه در مرحله گزينش رد مى‌شد! يكى از دستمال كش‌ها زاغ سياهش را می‌زند و وقتى مامور پرس و جوى گزينش به كوچه مى‌آمد مى‌گفت: على صورتش را با تيغ مى‌زند، يقه پيراهنش را تا آخر نمى‌بندد و آن را روى شلوارش نمى‌اندازد، زياد مسجد نمى‌آيد و وقتى مى‌آيد معلوم است كه زوركى بخاطر ترس از گزينش مى‌آيد به احتمال زياد كمونيست است.چند سالى بدين منوال گذشت نه در على ديگر توانى براى جستجوى كار دولتى و استخدام ماند و نه بخاطر اينكه اصولاً سيل فارغ‌التحصيلان دانشگاه آنقدر زياد شدند كه ديگر معلوم بود نوبت على به سر آمده بود و او بايد خود فكرى به حال روز خودش مى‌كرد و او براى گذران زندگى در بهار و تابستان‌ها در ساختمان و زمين‌هاى كشاورزى كارگرى مى‌کند و در پاييز و زمستان درشكه‌اش را هل مى‌دهد و روى آن ميوه و حلوا مى‌فروشد. سهم على هم از دولت سازندگى اين بود! سرنوشت على‌ها قتل اميد در قعر قلبها توسط سردارسازندگى بود. آنها فقط زندگى و آينده على را نابود نكردند، اشتباه نكنيد آنها اميد را در دل تك تك انسان‌ها نابودكردند آنها حتى به اميد جوانه بسته در عمق دل مادرى زحمتكش و درد كشيده هم رحم نكردند.
@Tavaana_TavaaaTech

Instagram

توانا: آموزشكده جامعه مدنى

. - سهم اقدس خانم و پسرش از دوران سازندگى! . یک روایت واقعی از دهه ۶۰ در شهر نقده، آذربایجان غربی. این متن نوشته «قهرمان قنبری» ست که خود اهل نقده است. تصویر تزیینی ست و اسامی تغییر یافته‌اند. . «زندگى على آيينه تمام نماى تلاش انسان براى جدال بر زنده ماندن…

10K viewsedited 06:17