Forwarded from گفت‌وشنود
چند ثانیه‌ای که همه‌چیز را عوض می‌کند
راز همدلی و آرامش در لحظه تنش
یک تجربه رایج: وسط یک جر و بحث خانوادگی یا سیاسی، یک نفر هنوز می‌تواند فکر کند و با آرامش جواب بدهد، اما نفر دیگر همان لحظه اول، از کوره در می‌رود و دیگر چیزی جز دفاع از خودش نمی‌شنود. این تفاوت، فقط «شخصیت» نیست؛ بخشی از آن در مغز اتفاق می‌افتد.
ژان دوسِتی، عصب‌شناس شناختی و از پیشگامان مطالعه مغزی همدلی در دانشگاه شیکاگو، در پژوهش‌های خود با تصویربرداری مغزی نشان داد همدلی واقعی، فقط یک واکنش هیجانی خودکار نیست. وقتی ما با درد یا ناراحتی کسی روبه‌رو می‌شویم، بخشی از مغز به‌صورت آنی و غریزی فعال می‌شود، اما این قشر پیش‌پیشانی (Prefrontal Cortex) است که تعیین می‌کند آیا این هیجان خام را کنترل‌شده و با درک واقعی بیان کنیم، یا بگذاریم به‌صورت ناگهانی و بی‌مهار بیرون بزند.
دوسِتی این فرایند را «تنظیم بالا به پایین» (top-down regulation) نامید؛ یعنی بخش‌های بالاتر و منطقی‌تر مغز، هیجان آنی را مهار و جهت‌دهی می‌کنند.
تانیا زینگر، پژوهشگر دیگری در موسسه ماکس پلانک آلمان، در پروژه‌ای به نام ReSource نشان داد وقتی افراد دوره‌های کوتاه‌مدت تمرین همدلی و شفقت انجام می‌دهند، الگوی فعالیت مغزی‌شان به‌ویژه در نواحی مرتبط با قشر پیش‌پیشانی تغییر می‌کند؛ یعنی همدلی کنترل‌شده، قابل تمرین است، نه فقط یک استعداد ذاتی.
این یافته برای جامعه‌ای مثل ایران، با بحث‌های داغ سیاسی و اجتماعی خانوادگی که گاهی سریع به دعوا تبدیل می‌شود، نکته مهمی دارد: کنترل واکنش در لحظه تنش، صرفاً «خویشتن‌داری اخلاقی» نیست؛ مهارتی مغزی است که با تمرین تقویت می‌شود.
دفعه بعد که حس کردی وسط یک بحث داری منفجر می‌شوی، چند ثانیه مکث کن؛ شاید همان چند ثانیه، فرصتی باشد تا قشر پیش‌پیشانی‌ات کنترل را دوباره به دست بگیرد.
#علوم_شناختی #همدلی #رواداری #نوروساینس #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
راز همدلی و آرامش در لحظه تنش
یک تجربه رایج: وسط یک جر و بحث خانوادگی یا سیاسی، یک نفر هنوز می‌تواند فکر کند و با آرامش جواب بدهد، اما نفر دیگر همان لحظه اول، از کوره در می‌رود و دیگر چیزی جز دفاع از خودش نمی‌شنود. این تفاوت، فقط «شخصیت» نیست؛ بخشی از آن در مغز اتفاق می‌افتد.
ژان دوسِتی، عصب‌شناس شناختی و از پیشگامان مطالعه مغزی همدلی در دانشگاه شیکاگو، در پژوهش‌های خود با تصویربرداری مغزی نشان داد همدلی واقعی، فقط یک واکنش هیجانی خودکار نیست. وقتی ما با درد یا ناراحتی کسی روبه‌رو می‌شویم، بخشی از مغز به‌صورت آنی و غریزی فعال می‌شود، اما این قشر پیش‌پیشانی (Prefrontal Cortex) است که تعیین می‌کند آیا این هیجان خام را کنترل‌شده و با درک واقعی بیان کنیم، یا بگذاریم به‌صورت ناگهانی و بی‌مهار بیرون بزند.
دوسِتی این فرایند را «تنظیم بالا به پایین» (top-down regulation) نامید؛ یعنی بخش‌های بالاتر و منطقی‌تر مغز، هیجان آنی را مهار و جهت‌دهی می‌کنند.
تانیا زینگر، پژوهشگر دیگری در موسسه ماکس پلانک آلمان، در پروژه‌ای به نام ReSource نشان داد وقتی افراد دوره‌های کوتاه‌مدت تمرین همدلی و شفقت انجام می‌دهند، الگوی فعالیت مغزی‌شان به‌ویژه در نواحی مرتبط با قشر پیش‌پیشانی تغییر می‌کند؛ یعنی همدلی کنترل‌شده، قابل تمرین است، نه فقط یک استعداد ذاتی.
این یافته برای جامعه‌ای مثل ایران، با بحث‌های داغ سیاسی و اجتماعی خانوادگی که گاهی سریع به دعوا تبدیل می‌شود، نکته مهمی دارد: کنترل واکنش در لحظه تنش، صرفاً «خویشتن‌داری اخلاقی» نیست؛ مهارتی مغزی است که با تمرین تقویت می‌شود.
دفعه بعد که حس کردی وسط یک بحث داری منفجر می‌شوی، چند ثانیه مکث کن؛ شاید همان چند ثانیه، فرصتی باشد تا قشر پیش‌پیشانی‌ات کنترل را دوباره به دست بگیرد.
#علوم_شناختی #همدلی #رواداری #نوروساینس #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
❤14👌3