یکی از سوگیریهای مدلهای هوش مصنوعی پرکاربرد
سوگیری زبان انگلیسی (Anglophone Bias) یعنی تمایل آگاهانه یا ناآگاهانه به ترجیحدادن زبان انگلیسی، منابع انگلیسیزبان، دیدگاههای رایج در جوامع انگلیسیزبان و چارچوبهای فکری شکلگرفته در این جوامع؛ بهگونهای که سایر زبانها و فرهنگها، حتی وقتی اطلاعات معتبر و ارزشمندی دارند، کمتر دیده شوند یا اهمیت کمتری پیدا کنند.
این سوگیری لزوماً ناشی از تعصب عمدی نیست. گاهی نتیجه عادت، دسترسی آسانتر به منابع انگلیسی، ساختار نظام دانشگاهی، الگوریتمهای جستوجو و تسلط انگلیسی بر فضای علمی و رسانهای جهان است.
نکته مهم: Anglophone به معنای «انگلیسیزبان» است، نه صرفاً انگلیسیتبار یا اهل انگلستان. بنابراین این مفهوم میتواند فرهنگ علمی و رسانهای آمریکا، بریتانیا، کانادا، استرالیا و دیگر جوامع انگلیسیزبان را نیز دربر بگیرد.
این سوگیری در جستوجوی علمی هم شایع است:
فرض کنید پژوهشگری میخواهد درباره اثربخشی یک روش تغذیهای تحقیق کند.
او فقط مقالات انگلیسیزبان را در PubMed و Google Scholar جستوجو میکند و به پژوهشهای منتشرشده به زبانهای ژاپنی، چینی، آلمانی، فرانسوی یا اسپانیایی توجهی ندارد.
در نتیجه ممکن است:
🔹شواهد مهمی را از دست بدهد.
🔹نتایج پژوهش را بیش از حد به جمعیتهای انگلیسیزبان تعمیم دهد.
🔹تصویری ناقص از وضعیت دانش علمی به دست آورد.
این موضوع در مرورهای نظاممند پزشکی (Systematic Reviews) اهمیت ویژهای دارد. راهنمای کاکرین (Cochrane) توصیه میکند جستوجوی مطالعات تا حد امکان به زبان انگلیسی محدود نشود.
منبع
t.me/Fact_Check/3526
🟢 گاهی دربارهٔ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub
🔎 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
🎁 اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبهعلمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤7👍3
💡آگاهی از سوگیریهای شناختی میتواند به بهبود درک ما از جهان پیرامون کمک کند و از بروز برخی خطاها در فرآیندهای شناختی و تصمیمگیری جلوگیری نماید.
⚠️ یکی از سوگیریهای رایج که میتواند به خطا در قضاوتهای روزمره منجر شود، «اثر هالهای سلامت» (Health Halo Effect) است:
https://t.me/nutritionpedia/189
https://t.me/nutritionpedia/189
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Telegram
🥗 تغذیه پدیا
🔴🍓🍔 سوگیریهای مسبب اشتباه در تغذیه
t.me/HealthNotes
t.me/nutritionpedia
سوگیریهایی وجود دارند که مستقیماً با انتخاب غذا، ادعاهای تغذیهای، برچسب مواد غذایی و اطلاعات نادرست رسانهها و شبکههای اجتماعی ارتباط دارند.
در اینجا اثر هالهای سلامت را که یکی…
t.me/HealthNotes
t.me/nutritionpedia
سوگیریهایی وجود دارند که مستقیماً با انتخاب غذا، ادعاهای تغذیهای، برچسب مواد غذایی و اطلاعات نادرست رسانهها و شبکههای اجتماعی ارتباط دارند.
در اینجا اثر هالهای سلامت را که یکی…
👍8
🔴 «بله! استفاده مؤثر از هوش مصنوعی به هوش طبیعی نیاز دارد اما هوش طبیعی کافی نیست.
باید دانش موضوعی (Domain Knowledge) و سواد ارزیابی اطلاعات (Information Literacy) هم داشت.
هوش مصنوعی میتواند با اطمینان کامل پاسخهایی بسیار روان، منسجم و ظاهراً مستدل تولید کند که در عین حال اشتباه باشند؛ حتی منابعی ساختگی برای مطالب نادرستش ارائه کند.
کسی که دانش کافی در حوزهٔ مورد بررسی ندارد، ممکن است نتواند خطاها، استنادهای نامعتبر، استدلالهای مغالطهآمیز یا اطلاعات ساختگی را تشخیص دهد و بهجای استفاده از هوش مصنوعی، صرفاً کاربرنده و بازنشرکننده خطاهای آن باشد.
توانایی پرسیدن سؤال خوب مهم است، اما ما را از توانایی تشخیص پاسخ غلط از پاسخ درست بینیاز نمیکند.
🟢 گاهی دربارهٔ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub
🔎 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
🎁 اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبهعلمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
باید دانش موضوعی (Domain Knowledge) و سواد ارزیابی اطلاعات (Information Literacy) هم داشت.
هوش مصنوعی میتواند با اطمینان کامل پاسخهایی بسیار روان، منسجم و ظاهراً مستدل تولید کند که در عین حال اشتباه باشند؛ حتی منابعی ساختگی برای مطالب نادرستش ارائه کند.
کسی که دانش کافی در حوزهٔ مورد بررسی ندارد، ممکن است نتواند خطاها، استنادهای نامعتبر، استدلالهای مغالطهآمیز یا اطلاعات ساختگی را تشخیص دهد و بهجای استفاده از هوش مصنوعی، صرفاً کاربرنده و بازنشرکننده خطاهای آن باشد.
توانایی پرسیدن سؤال خوب مهم است، اما ما را از توانایی تشخیص پاسخ غلط از پاسخ درست بینیاز نمیکند.
🟢 گاهی دربارهٔ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub
🔎 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
🎁 اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبهعلمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
❤5👍4
🎁 اپیزود دیگری از «نکات مهمی از فیبر غذا در سلامت انسان» ساخته شده.
تنها عزیزانی که دست کم یکی از اپیزودهای قبلی پادکست را شنیدهاند به من پیام بدهند تا این اپیزود را خدمتشان ارسال کنم:
@pakrouh
🟢فهرست اپیزودهای فیبر را در ادامه ببینید.
برخی از دوستان گفتهاند که این اپیزودها نگاهشان به تغذیه را متحول کرده و هر روز موقع خرید خوراکی و پختن غذا و خوردن غذا در زندگیشان حضور و تأثیر مثبت دارد:
🟢 فهرست سایر اپیزودها:
t.me/andishehsarapub/16714
تنها عزیزانی که دست کم یکی از اپیزودهای قبلی پادکست را شنیدهاند به من پیام بدهند تا این اپیزود را خدمتشان ارسال کنم:
@pakrouh
🟢فهرست اپیزودهای فیبر را در ادامه ببینید.
برخی از دوستان گفتهاند که این اپیزودها نگاهشان به تغذیه را متحول کرده و هر روز موقع خرید خوراکی و پختن غذا و خوردن غذا در زندگیشان حضور و تأثیر مثبت دارد:
🔸چرا وجود حد مشخصی از فیبر محلول و فیبر نامحلول در رژیم غذایی ما ضرورت دارد؟
هرکدام چه نقش مثبتی در رژیم غذایی افراد از جمله در کاهش قند خون و کلسترول خون دارند؟
3⃣0⃣ t.me/andishehsarapub/16156
🔸فیبر محلول و فیبر نامحلول چیستند، چه میکنند و زمان درست مصرف همراه با کدام وعدۀ غذایی است؟
و پاسخ به سؤالات مهم در این زمینه:
3⃣1⃣ t.me/andishehsarapub/16166
🔸نتایج برخی مطالعات نقش فیبرهای محلول و نامحلول موجود در غذاها:
3⃣2⃣ t.me/andishehsarapub/16181
🔸نتایج چند مطالعۀ دیگر نقش بسیار مهم فیبرهای محلول و نامحلول موجود در غذاها:
3⃣3⃣ t.me/andishehsarapub/16183
🔸مطالعاتی دیگر که از نقش شگفتانگیز فیبر در پیشگیری از بیماریها و سرطان میگویند:
3⃣4⃣ t.me/andishehsarapub/16185
🔸چند مطالعه دیگر که از نقش شگفتانگیز فیبر در تنظیم قند خون میگویند:
3⃣5⃣ t.me/andishehsarapub/16188
🟢 فهرست سایر اپیزودها:
t.me/andishehsarapub/16714
❤8
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
تفاوتشان چیست؟
«پاسخهای چتباتهای هوش مصنوعی نیاز به درستیسنجی داره، در نتیجه در موضوعاتی که کاربر اطلاعات کافی نداره و نمیتونه درستیسنجی کنه، نباید به پاسخ اعتماد کنه»
🟢 گاهی دربارهٔ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub
🔎 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
🎁 اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبهعلمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤6
t.me/keikojaberim/7412
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Telegram
کِی کجا بریم؟
😱 دعوت به سفر به دور دنیا
و رها کردن مسافران در کامبوج
😳 بسیاری از مسافران این کشتی (که اغلب بازنشستگان یا دورکاران بودند) با تصور اینکه تا پایان عمر یا حداقل ۳.۵ سال آینده را در دریا زندگی میکنند، تمام املاک، خودروها و داراییهای خود را در کشورهایشان فروخته…
و رها کردن مسافران در کامبوج
😳 بسیاری از مسافران این کشتی (که اغلب بازنشستگان یا دورکاران بودند) با تصور اینکه تا پایان عمر یا حداقل ۳.۵ سال آینده را در دریا زندگی میکنند، تمام املاک، خودروها و داراییهای خود را در کشورهایشان فروخته…
🤯4😱3🤔1
اندیشه سرا
چه حکایت عجیبی:
t.me/Fact_Check/3528
t.me/Fact_Check/3528
Telegram
Fact Check درستیسنجی و حقیقتیابی
🌍⚓️🔥🚢💸 چه حکایت عجیبی!
این خبرِ عجیب، درست است!
وقتی برای فرار از ترامپ ۲۵۰ هزار دلار میدهی، اما سیاستهای او وسط اقیانوس یقهات را میگیرد!
t.me/Fact_Check
آبان ۱۴۰۳، درست فردای پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات آمریکا، شرکت کشتیرانی «ویلا وی رزیدنسز»…
این خبرِ عجیب، درست است!
وقتی برای فرار از ترامپ ۲۵۰ هزار دلار میدهی، اما سیاستهای او وسط اقیانوس یقهات را میگیرد!
t.me/Fact_Check
آبان ۱۴۰۳، درست فردای پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات آمریکا، شرکت کشتیرانی «ویلا وی رزیدنسز»…
😱5🤔2
برای تغذیه مدرسهٔ کودکم چه چیزهایی در کیفش بگذارم؟
Telegram
🟣 دکتر بنفشه امین دانشپور
❓سؤالی که خیلی از شما عزیزان پرسیدهاید:
برای تغذیه مدرسهٔ کودکم چه چیزهایی در کیفش بگذارم؟
💎 نکات مهم برای والدین:
🎯 صبحانه را بههیچوجه حذف نکنید.
میانوعده را متناسب با سن، اشتها و مدت حضور کودک در مدرسه انتخاب کنید.
تنوع غذایی را رعایت کنید.
حتماً…
برای تغذیه مدرسهٔ کودکم چه چیزهایی در کیفش بگذارم؟
💎 نکات مهم برای والدین:
🎯 صبحانه را بههیچوجه حذف نکنید.
میانوعده را متناسب با سن، اشتها و مدت حضور کودک در مدرسه انتخاب کنید.
تنوع غذایی را رعایت کنید.
حتماً…
❤8
Audio
❓از بین چتجیپیتی، جمینای و کلاود کدام را انتخاب کنیم؟
⚠️⚠️ مهمترین نکتهای که برای استفاده از هوش مصنوعی باید بدونیم اینه:
«پاسخهای چتباتهای هوش مصنوعی نیاز به درستیسنجی داره، در نتیجه در موضوعاتی که کاربر اطلاعات کافی نداره و نمیتونه درستیسنجی کنه، نباید به پاسخ اعتماد کنه»
مثال هالوسینیشن از دقیقهٔ:
06:53
🟢 گاهی دربارهٔ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub
🔎 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
🎁 اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبهعلمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
⚠️⚠️ مهمترین نکتهای که برای استفاده از هوش مصنوعی باید بدونیم اینه:
«پاسخهای چتباتهای هوش مصنوعی نیاز به درستیسنجی داره، در نتیجه در موضوعاتی که کاربر اطلاعات کافی نداره و نمیتونه درستیسنجی کنه، نباید به پاسخ اعتماد کنه»
مثال هالوسینیشن از دقیقهٔ:
06:53
🟢 گاهی دربارهٔ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub
🔎 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
🎁 اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبهعلمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
❤8🙏2
اندیشه سرا
❓از بین چتجیپیتی، جمینای و کلاود کدام را انتخاب کنیم؟ ⚠️⚠️ مهمترین نکتهای که برای استفاده از هوش مصنوعی باید بدونیم اینه: «پاسخهای چتباتهای هوش مصنوعی نیاز به درستیسنجی داره، در نتیجه در موضوعاتی که کاربر اطلاعات کافی نداره و نمیتونه درستیسنجی کنه،…
از یک چتبات هوش مصنوعی (گفته شده ChatGPT نسخههای اولیه مثل GPT-3.5 یا مشابهش) خواسته شد ۱۰۰ تا سبزی (vegetable) نام ببره که با حرف G شروع بشه.
چتبات ۲۵ تا اسم واقعی آورد (مثل Garlic، Ginger، Green bean، Green onion، Green pepper، Gherkin، Garbanzo bean، Globe artichoke و غیره).
بعد از اینکه لیست واقعی تموم شد، به جای اینکه بگه «بیشتر از این نمیدونم» یا «سبزی دیگهای با G سراغ ندارم»، شروع کرد به جعل کردن اسمها.
روشش این بود که کلمهی Green رو به اول هر چیزی که به ذهنش میرسید بچسبونه، حتی چیزهایی که اصلاً سبزی نیستن:
green hot dog
green pizza
و موارد مشابه.
این دقیقاً نمونهٔ کلاسیک هالوسینیشن (توهم) مدلهای زبانی بزرگه:
وقتی دانش واقعیشون تموم میشه، به جای اعتراف به محدودیت، با اعتماد به نفس کامل چیزهای ساختگی تولید میکنند تا لیست رو پر کنند.
به ثانیهٔ 6:53 از فایل زیر بروید:
t.me/andishehsarapub/16767
«پاسخهای چتباتهای هوش مصنوعی نیاز به درستیسنجی داره، در نتیجه در موضوعاتی که کاربر اطلاعات کافی نداره و نمیتونه درستیسنجی کنه، نباید به پاسخ اعتماد کنه»
🟢 گاهی دربارهٔ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub
🔎 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
🎁 اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبهعلمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
😁7👌1
🔴 چند مورد از جالبترین و معروفترین مثالهای هالوسینیشن هوش مصنوعی در زمینههای مختلف:
۱. علمی و فضایی (یکی از معروفترینها)
در دموی معرفی Google Bard، هوش مصنوعی با اعتماد کامل گفت که تلسکوپ جیمز وب (James Webb) «اولین تصاویر سیاره خارج از منظومه شمسی» را گرفته.
حقیقت:
اولین تصاویر مستقیم از سیاره فراخورشیدی سالها قبل توسط تلسکوپهای دیگر گرفته شده بود. این اشتباه باعث شد ارزش سهام توسعهدهندهاش Alphabet حدود ۱۰۰ میلیارد دلار در یک روز سقوط کند.
۲. حقوقی (ماجرای وکیل و پروندههای جعلی):
در پرونده
Mata v. Avianca (۲۰۲۳)
وکیل آمریکایی از ChatGPT خواست که پروندههای مشابه پیدا کند. ChatGPT 6 پرونده کاملاً ساختگی با اسم، سال، دادگاه و حتی نقل قول جعلی تولید کرد.
وکیل، آنها را در دادگاه ارائه داد و وقتی قاضی پرسید، ChatGPT دوباره تأکید کرد که واقعیاند!
وکیل ۵ هزار دلار جریمه شد.
این یکی از اولین و معروفترین موارد رسمی هالوسینیشن در دادگاه است و بعد از آن صدها مورد مشابه در دادگاههای آمریکا ثبت شده.
۳. علمی و پزشکی:
چتجیپیتی و مدلهای دیگر گاهی مقالات علمی کاملاً ساختگی با نام نویسندگان واقعی و ژورنالهای معتبر (مثل Nature یا Lancet) ابداع میکنند.
در یک مطالعه، مدلها به راحتی اطلاعات نادرست پزشکی مثل «ضدآفتاب باعث سرطان پوست میشود» یا «5G باعث ناباروری میشود» را با لحن علمی و ارجاع به مقالات جعلی تولید کردند.
مدل Whisper (تبدیل گفتار به متن OpenAI) در محیطهای بیمارستانی گاهی جملات و حتی داروهایی را که بیمار نگفته، به متن اضافه میکند.
۴. تاریخی و تصویری (Gemini)
Google Gemini
در تولید تصویر، نازیها، پدران بنیانگذار آمریکا و حتی پاپ را با چهرههای نژادی متنوع (سیاهپوست، آسیایی و ...) تولید کرد و تاریخ را کاملاً تغییر داد. این از هالوسینیشنهای تصویری بود.
۵. علمی و دانشگاهی
در گزارشهای مشاورهای بزرگ (مثل Deloitte برای دولت استرالیا) و حتی مقالات کنفرانسهای معتبر مثل NeurIPS، ارجاعات و نقلقولهای کاملاً ساختگی پیدا شد. بعضی گزارشها مجبور به پسگرفتن و بازپرداخت پول شدند.
۶. روزمره و خندهدار
- لیست کتابهای تابستانی روزنامههای آمریکایی که بیش از نصف کتابها ساختگی بود (با نویسندگان واقعی مثل Isabel Allende).
- اختراع اصطلاحات و ضربالمثلهای کاملاً جعلی توسط Google AI و توضیح دادن معنای عمیق آنها مثل «هرگز ببر را در آشپزخانه میشلن نگذار» یا «همیشه باتری اضافه برای میلکشیک ببر».
این مثالها نشان میدهند که هالوسینیشن فقط اشتباه ساده نیست؛ گاهی با اعتماد کامل، جزئیات جعلی تولید میکند که تشخیصشان سخت است. بهخصوص در حوزههای علمی، پزشکی و حقوقی خطرناکتر است چون ظاهر علمی و معتبر دارد.
❓آیا این حرفها یعنی نباید از هوش مصنوعی استفاده کنیم؟!
خیر! باید از هوش مصنوعی «به بیشترین میزان ممکن» و «به بهترین نحو ممکن» استفاده کرد؛ اما باید «درست استفاده کرد».
درست استفاده کردن یعنی چه؟
پاسخش مفصله، مهمترین نکتهای که باید در این زمینه بدونیم اینه:
⚠️ «پاسخهای چتباتهای هوش مصنوعی نیاز به درستیسنجی داره، در نتیجه در موضوعاتی که کاربر اطلاعات کافی نداره و نمیتونه درستیسنجی کنه، نباید به پاسخ اعتماد کنه»
یک مثال خندهدار هالوسینیشن (توهم) هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub/16768
🟢 گاهی دربارهٔ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub
🔎 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
🎁 اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبهعلمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
۱. علمی و فضایی (یکی از معروفترینها)
در دموی معرفی Google Bard، هوش مصنوعی با اعتماد کامل گفت که تلسکوپ جیمز وب (James Webb) «اولین تصاویر سیاره خارج از منظومه شمسی» را گرفته.
حقیقت:
اولین تصاویر مستقیم از سیاره فراخورشیدی سالها قبل توسط تلسکوپهای دیگر گرفته شده بود. این اشتباه باعث شد ارزش سهام توسعهدهندهاش Alphabet حدود ۱۰۰ میلیارد دلار در یک روز سقوط کند.
۲. حقوقی (ماجرای وکیل و پروندههای جعلی):
در پرونده
Mata v. Avianca (۲۰۲۳)
وکیل آمریکایی از ChatGPT خواست که پروندههای مشابه پیدا کند. ChatGPT 6 پرونده کاملاً ساختگی با اسم، سال، دادگاه و حتی نقل قول جعلی تولید کرد.
وکیل، آنها را در دادگاه ارائه داد و وقتی قاضی پرسید، ChatGPT دوباره تأکید کرد که واقعیاند!
وکیل ۵ هزار دلار جریمه شد.
این یکی از اولین و معروفترین موارد رسمی هالوسینیشن در دادگاه است و بعد از آن صدها مورد مشابه در دادگاههای آمریکا ثبت شده.
۳. علمی و پزشکی:
چتجیپیتی و مدلهای دیگر گاهی مقالات علمی کاملاً ساختگی با نام نویسندگان واقعی و ژورنالهای معتبر (مثل Nature یا Lancet) ابداع میکنند.
در یک مطالعه، مدلها به راحتی اطلاعات نادرست پزشکی مثل «ضدآفتاب باعث سرطان پوست میشود» یا «5G باعث ناباروری میشود» را با لحن علمی و ارجاع به مقالات جعلی تولید کردند.
مدل Whisper (تبدیل گفتار به متن OpenAI) در محیطهای بیمارستانی گاهی جملات و حتی داروهایی را که بیمار نگفته، به متن اضافه میکند.
۴. تاریخی و تصویری (Gemini)
Google Gemini
در تولید تصویر، نازیها، پدران بنیانگذار آمریکا و حتی پاپ را با چهرههای نژادی متنوع (سیاهپوست، آسیایی و ...) تولید کرد و تاریخ را کاملاً تغییر داد. این از هالوسینیشنهای تصویری بود.
۵. علمی و دانشگاهی
در گزارشهای مشاورهای بزرگ (مثل Deloitte برای دولت استرالیا) و حتی مقالات کنفرانسهای معتبر مثل NeurIPS، ارجاعات و نقلقولهای کاملاً ساختگی پیدا شد. بعضی گزارشها مجبور به پسگرفتن و بازپرداخت پول شدند.
۶. روزمره و خندهدار
- لیست کتابهای تابستانی روزنامههای آمریکایی که بیش از نصف کتابها ساختگی بود (با نویسندگان واقعی مثل Isabel Allende).
- اختراع اصطلاحات و ضربالمثلهای کاملاً جعلی توسط Google AI و توضیح دادن معنای عمیق آنها مثل «هرگز ببر را در آشپزخانه میشلن نگذار» یا «همیشه باتری اضافه برای میلکشیک ببر».
این مثالها نشان میدهند که هالوسینیشن فقط اشتباه ساده نیست؛ گاهی با اعتماد کامل، جزئیات جعلی تولید میکند که تشخیصشان سخت است. بهخصوص در حوزههای علمی، پزشکی و حقوقی خطرناکتر است چون ظاهر علمی و معتبر دارد.
❓آیا این حرفها یعنی نباید از هوش مصنوعی استفاده کنیم؟!
خیر! باید از هوش مصنوعی «به بیشترین میزان ممکن» و «به بهترین نحو ممکن» استفاده کرد؛ اما باید «درست استفاده کرد».
درست استفاده کردن یعنی چه؟
پاسخش مفصله، مهمترین نکتهای که باید در این زمینه بدونیم اینه:
⚠️ «پاسخهای چتباتهای هوش مصنوعی نیاز به درستیسنجی داره، در نتیجه در موضوعاتی که کاربر اطلاعات کافی نداره و نمیتونه درستیسنجی کنه، نباید به پاسخ اعتماد کنه»
یک مثال خندهدار هالوسینیشن (توهم) هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub/16768
🟢 گاهی دربارهٔ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub
🔎 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
🎁 اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبهعلمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
👍8
در این نمونهها، هوش مصنوعی، جوک، طنز یا محتوای طنزآمیز اینترنت را بهعنوان اطلاعات واقعی و جدی برداشت کرده و با لحن کاملاً مطمئن به کاربر ارائه داده:
۱. چسب زدن به پیتزا (Glue on Pizza)
کاربری پرسیده:
«چه کنم که پنیر پیتزا نریزد؟»
گوگل AI Overview جواب داده:
«حدود یک هشتم پیمانه چسب غیرسمی (مثل Elmer’s glue) را با سس مخلوط کنید تا چسبندگیاش بیشتر شود.»
منبع پاسخ هوش مصنوعی:
این حرف از یک کامنت قدیمی (حدود ۱۱ سال پیش) در Reddit آمده.
کاربری با اسم «fucksmith» کاملاً شوخی کرده بود و گفته بود چسب بزنید. هوش مصنوعی شوخی را تشخیص نداده و آن را بهعنوان راه حل جدی پیشنهاد کرده.
این تبدیل به یکی از معروفترین و خندهدارترین مثالهای هالوسینیشن شد. حتی بعضیها برای شوخی واقعاً چسب به پیتزا زدند و فیلمش را منتشر کردند.
۲. روزی یک سنگ کوچک بخور!
Eat a small rock a day
کسی پرسیده: «چند تا سنگ باید در روز بخورم؟»
AI Overview
جواب داد:
«طبق گفته زمینشناسان دانشگاه UC Berkeley، باید حداقل یک سنگ کوچک در روز بخورید چون سنگها حاوی مواد معدنی و ویتامینهای مهم برای سلامتی و گوارش هستند.»
منبع پاسخ هوش مصنوعی:
این حرف از یک مقاله «طنز» معروف سایت The Onion (سایت پارودی و طنز آمریکایی) در سال ۲۰۲۱ آمده با عنوان:
«Geologists Recommend Eating At Least One Small Rock Per Day».
هوش مصنوعی مقالهٔ طنز را بهعنوان مقاله علمی واقعی تشخیص داده.
۳. مایع راهنما (Blinker Fluid)
کاربری جستجو کرد: «چراغ راهنما صدا نمیدهد» یا «blinker not making sound».
AI Overview
پیشنهاد داد:
«مایع راهنما (blinker fluid) را عوض کنید.»
منبع پاسخ هوش مصنوعی:
«Blinker fluid»
یک جوک قدیمی و معروف بین مکانیکها و عاشقان ماشین است.
چون ماشینها کلی مایع واقعی دارند (روغن موتور، روغن ترمز، آب رادیاتور و...) بعضیها برای دست انداختن آدمهای تازهکار میگویند: «مایع راهنمات تموم شده، برو پرش کن.»
حتی بطریهای خالی شوخی «blinker fluid» هم فروخته میشود!
هوش مصنوعی این جوک را از انجمنهای خودرو (مثل Good Sam) برداشته و بهعنوان راه حل واقعی ارائه کرده.
❓آیا این حرفها یعنی نباید از هوش مصنوعی استفاده کنیم؟!
خیر! باید از هوش مصنوعی «به بیشترین میزان ممکن» و «به بهترین نحو ممکن» استفاده کرد؛ اما باید «درست استفاده کرد».
درست استفاده کردن یعنی چه؟
پاسخش مفصله، مهمترین نکتهای که باید در این زمینه بدونیم اینه:
⚠️ «پاسخهای چتباتهای هوش مصنوعی نیاز به درستیسنجی داره، در نتیجه در موضوعاتی که کاربر اطلاعات کافی نداره و نمیتونه درستیسنجی کنه، نباید به پاسخ اعتماد کنه»
چند نمونه دیگر از هالوسینیشن هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub/16769
🟢 گاهی دربارهٔ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub
🔎 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
🎁 اطلاعات درست، تکذیب شایعات نادرست و نقد مطالب شبهعلمی:
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🤣8👍1
Audio
چرا چتباتهای هوش مصنوعی اشتباهاتی میکنند که خودشان هم نمیدانند؟
مقایسهٔ چند چتبات هوش مصنوعی رایج
«پاسخهای چتباتهای هوش مصنوعی نیاز به درستیسنجی داره، در نتیجه در موضوعاتی که کاربر اطلاعات کافی نداره و نمیتونه درستیسنجی کنه، نباید به پاسخ اعتماد کنه»
t.me/andishehsarapub
🔎 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤4👍2
این پیام:
t.me/Fact_Check/3523
پتانسیل خوبی برای پربازدید شدن داره؛
مثال خوبی هم برای هشدار به مخاطبان در این زمینه است:
«پاسخهای چتباتهای هوش مصنوعی نیاز به درستیسنجی داره، در نتیجه در موضوعاتی که کاربر اطلاعات کافی نداره و نمیتونه درستیسنجی کنه، نباید به پاسخ اعتماد کنه»
لطفاً با بازنشرش توجه دوستانتون رو به این نکتهٔ مهم جلب کنید.
بخش دوم نوشتهٔ بالا:
t.me/Fact_Check/3524
t.me/Fact_Check/3523
پتانسیل خوبی برای پربازدید شدن داره؛
مثال خوبی هم برای هشدار به مخاطبان در این زمینه است:
«پاسخهای چتباتهای هوش مصنوعی نیاز به درستیسنجی داره، در نتیجه در موضوعاتی که کاربر اطلاعات کافی نداره و نمیتونه درستیسنجی کنه، نباید به پاسخ اعتماد کنه»
لطفاً با بازنشرش توجه دوستانتون رو به این نکتهٔ مهم جلب کنید.
بخش دوم نوشتهٔ بالا:
t.me/Fact_Check/3524
Telegram
Fact Check درستیسنجی و حقیقتیابی
😱 مرگ بر اثر مشورت با چتجیپیتی!
این را خانوادهٔ دختر ۳۱ سالهای میگویند که از چتجیپیتی سؤال پزشکی پرسیده بود.
خانوادهٔ این مهندس نرمافزار از OpenAI (عرضهکننده و توسعهدهندهٔ چتجیپیتی) شکایت کردهاند و یک پروندهٔ جنجالی علیه این شرکت ثبت شده.…
این را خانوادهٔ دختر ۳۱ سالهای میگویند که از چتجیپیتی سؤال پزشکی پرسیده بود.
خانوادهٔ این مهندس نرمافزار از OpenAI (عرضهکننده و توسعهدهندهٔ چتجیپیتی) شکایت کردهاند و یک پروندهٔ جنجالی علیه این شرکت ثبت شده.…
❤5😱2
تلگرام خود را بهروز کنید!
یک آسیبپذیری در نسخه «اندروید» تلگرام شناسایی شده که میتواند به مهاجم امکان اجرای کد روی «گوشی» قربانی را بدهد. (
۱. اگر از تلگرام اندروید استفاده میکنید، همین حالا آن را بهروزرسانی کنید.
نسخه ۱۲٫۱۰٫۴ و نسخههای جدیدتر این نقص را اصلاح کردهاند.
در صورت تمایل برای دیدن اینکه تلگرام اندرویدی شما چه نسخهای است، وارد تنظیمات تلگرام شده، پایینترین سطور را ببینید، اما کاری که باید انجام بدهید رفتن به گوگلپلیاستور و مطلع شدن از بهروز بودن تلگرامتان است.
(این نقص مربوط به نسخه آی اواس یا دسکتاپ نیست اما هر اپلیکیشنی از نظر امنیتی بهتر است بهروز باشد)
۲. برای فعال شدن این مسیر حمله، قربانی باید تماس صوتی تلگرام را پاسخ دهد. صرف دریافت تماس یا زنگ خوردن گوشی کافی نیست. بنابراین اگر تماس تلگرامی را پاسخ ندادهاید، نگران نباشید، در معرض آسیبی از این مسیر مشخص نبودهاید.
۳. فعال بودن تأیید دومرحلهای تلگرام (Two-Step Verification) مانع این نوع حمله نمیشود؛
زیرا موضوع، سرقت رمز ورود به حساب تلگرام نیست، بلکه سوء استفاده از نقص نرمافزاری برای اجرای کد روی دستگاه است.
البته فعالسازی تأیید دومرحلهای همچنان برای حفاظت از حساب تلگرام ضروری است و روشهای سوء استفاده از فعال نبودن آن بسیار رایج است.
۴. تا پیش از بهروزرسانی، به تماسهای غیرمنتظره «تلگرامی» پاسخ ندهید.
میتوانید در تنظیمات حریم خصوصی تماسها، دریافت تماس را نیز محدود کنید.
(این فقط به تماس در پلتفرم تلگرام مربوط است، نگران تماسهای غیر از تلگرام نباشید. ارتباطی با رد و بدل کردن پیام در تلگرام ندارد. لازم نیست از سر زدن به تلگرام خودداری کنید.)
تا زمان انتشار گزارش، شرکت امنیتی اعلام کرده بود شواهدی از سوء استفاده واقعی از این نقص مشاهده نکرده است. با این حال، نبود گزارش حمله به معنای نبود خطر نیست.
⚠️ بهروزرسانی نرمافزار را به تعویق نیندازید. تأیید دومرحلهای جایگزین بهروزرسانی امنیتی نیست.
❓چه کنیم تا هک نشویم:
t.me/andishehsarapub/4499
t.me/andishehsarapub/7679
t.me/andishehsarapub/4613
Two-Step Verification:
میتوان احتمال هک اپلیکیشنهای دارای این قابلیت را بسیار کاهش داد.
تلگرام این قابلیت را دارد، ضمن اینکه بدون فعال بودن این قابلیت، آسان هک میشود.
حتماً در نخستین فرصت در تلگرام این کار را بکنید:
t.me/andishehsarapub/703
امنیت اطرافیان شما، امنیت شما نیز هست؛
لطفاً هرچه زودتر اطلاعرسانی کنید.
#امنیت_در_فضای_مجازی
و درستیسنجی شایعات مجازی:
در تلگرام:
t.me/andishehsarapub
t.me/Fact_Check
در بله:
https://ble.ir/andishesara
t.me/addlist/JuLe7JilD9thMjA8
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🙏5❤3
🔵 #نگران_نباشید!
یک هشدار به کاربران اندروید در رسانهها به نام «پیامک مرگ» معروف شده، خیلی هم جدی نیست! (با هشدار پیام قبل اشتباه نشود)
🟢 اسم پیامک (پیامک مرگ) شما را نگران نکند:
صحبت از مرگ کسی نیست! منظور، از کار انداختن گوشی است، آن هم موقت! (کسی که نام پیامک مرگ را رویش گذاشته سوء استفاده کرده)
🟢 ریسک اینکه یک کاربر مورد هجوم این پیامک قرار گیرد پایین است، لذا جای نگرانی چندانی نیست.
🟢 آسیبی که وارد میشود یک خطای نرمافزاری است و هیچ آسیب فیزیکی یا دائمی به قطعات گوشی وارد نمیکند. در حملات محدود، آنتن گوشی پس از چند ثانیه خودبهخود برمیگردد و حتی در شدیدترین حالت (قفل شدن روی صفحه ریاستارت)، با حذف پیام گیرکرده از حافظه موقت، گوشی به حالت کاملاً عادی بازمیگردد.
🟢 اگر گوشی شما بیش از ۵ سال قبل خریده شده بهروزرسانی برای رفع این مشکل برایش نیست، نیازی به خواندن این مطلب ندارید.
🟢 اگر گوشی شما اندرویدی نیست خطری از این نظر متوجه شما نیست.
بخش ۱:
خلاصه:
🔐 امنیت در فضای مجازی:
t.me/andishehsarapub
🔍 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
یک هشدار به کاربران اندروید در رسانهها به نام «پیامک مرگ» معروف شده، خیلی هم جدی نیست! (با هشدار پیام قبل اشتباه نشود)
🟢 اسم پیامک (پیامک مرگ) شما را نگران نکند:
صحبت از مرگ کسی نیست! منظور، از کار انداختن گوشی است، آن هم موقت! (کسی که نام پیامک مرگ را رویش گذاشته سوء استفاده کرده)
🟢 ریسک اینکه یک کاربر مورد هجوم این پیامک قرار گیرد پایین است، لذا جای نگرانی چندانی نیست.
🟢 آسیبی که وارد میشود یک خطای نرمافزاری است و هیچ آسیب فیزیکی یا دائمی به قطعات گوشی وارد نمیکند. در حملات محدود، آنتن گوشی پس از چند ثانیه خودبهخود برمیگردد و حتی در شدیدترین حالت (قفل شدن روی صفحه ریاستارت)، با حذف پیام گیرکرده از حافظه موقت، گوشی به حالت کاملاً عادی بازمیگردد.
🟢 اگر گوشی شما بیش از ۵ سال قبل خریده شده بهروزرسانی برای رفع این مشکل برایش نیست، نیازی به خواندن این مطلب ندارید.
🟢 اگر گوشی شما اندرویدی نیست خطری از این نظر متوجه شما نیست.
بخش ۱:
خلاصه:
سیستم اندروید گوشیها قبل از بهروزرسانی و دریافت اصلاحیهٔ امنیتی، نقصی دارد که اجازه میدهد مهاجم با ارسال یک پیامک حاوی یک کد، گوشی را مختل کند و حتی کاملاً از کار بیندازد.
بدون باز کردن پیامک توسط مالک گوشی!
بدون اینکه دریافت آن پیامک در گوشی دیده شود.
مهاجم چیزی به دست نمیآورد.
فقط گوشی آسیب میبیند. (در واقع مهاجم مرض یا غرض دارد!)
اگر گوشیتان الآن سالم است کاری که باید بکنید در ادامه نوشته میشود.
این کار انجام دهید:
بهروزرسانیهای موجود برای سیستم عامل را انجام دهید تا تاریخ آخرین اصلاحیه امنیتی
(Android security patch level)
آن اکتبر ۲۰۲۶ شود. (حتی اگر اکنو تاریخ اکتبر ۲۰۲۶ را نشان میدهد، در صورت وجود بهروزرسانی، این کار را انجام دهید.)
اگر برای انجام این کارها به راهنمایی نیاز دارید این پیام را ببینید:
t.me/andishehsarapub/16778⚠️ وقتی وارد بخش آپدیت میشوید، ممکن است گوشی به شما پیام «نرمافزار شما بهروز است»
(Your software is up to date)
را نشان دهد اما تاریخ وصله امنیتی شما مربوط به ماهها یا حتی سالهای قبل باشد!
این پیام به معنی بهروز بودن سیستم عامل نیست، یعنی «شرکت سازنده بعد از این تاریخ، دیگر آپدیتی برای مدل گوشی شما نساخته است».
بنابراین معیار امنیت در برابر این حمله، فقط تاریخ درجشده در بخش
Android security patch level
(اکتبر ۲۰۲۶ به بعد) است، نه پیام بهروز بودن آن!❓ در صورتی که سیستم عامل گوشی ما قابل بهروز شدن نیست چه باید کرد؟
از آنجا که اجرای این حمله نیازمند هدف قرار دادن مستقیم شماره تلفن با ابزارهای خاص است، احتمال رخ دادن آن برای اکثر کاربران پایین است.
با این حال، اگر روزی گوشی ناگهان آنتن خود را از دست داد و پشت سر هم ریاستارت شد، فقط سیمکارت را از گوشی خارج کنید تا ارتباط مخابراتی قطع شود و در صورت رفتن به صفحه Recovery، بههیچوجه گزینه Factory reset را نزنید.
اگر گوشی شما در دسته دستگاههای دارای اندرویدی قرار دارد که اصلاحیه پاییز ۲۰۲۶ را دریافت نکردهاند. اقدامات عملی برای وضعیت شما:
خیالتان از بابت اطلاعات راحت باشد! این آسیبپذیری هیچ راهی برای نفوذ به گالری، تلگرام و پیامرسانهای دیکر، فایلها یا حسابهای بانکی باز نمیکند. بنابراین برای کارهای روزمره هیچ خطر سرقت اطلاعاتی وجود ندارد.
بهروزرسانی گوگل پلی را چک کنید:
وارد Settings شوید، به بخش Security and privacy و سپس Updates بروید و روی Google Play system update بزنید. اگر آپدیتی در این بخش وجود دارد نصب کنید
هرچند اصلاحیه اصلی بخش تلفنی در آپدیت سیستمعامل است، اما این بخش اجزای امنیتی مستقل گوگل را روی اندروید ۱۳ بهروز نگه میدارد.
در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر، پیامهای بعدی را بخوانید:
t.me/andishehsarapub/16775
(اگر گوشی شما بیش از ۵ سال عمر دارد بهروزسانی امنیتی مربوط قابل دریافت نیست و نیازی به خواندن ادامه مطلب ندارید.)
🔐 امنیت در فضای مجازی:
t.me/andishehsarapub
🔍 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤3👍2🔥1
ادامه پیام بالا
بخش۲:
بخش ۳:
🔍 ابعاد خطر «پیامک مرگ»
پیامدهای حمله، امنیت اطلاعات شخصی و نحوه تشخیص
بخش۴:
t.me/andishehsarapub/16777
🔐 امنیت در فضای مجازی:
t.me/andishehsarapub
🔍 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
بخش۲:
«پیامک مرگ»؛ حملهای که بدون باز کردن پیام میتواند ارتباط تلفنی گوشی را مختل کند!
برای هک یا از کار انداختن گوشی هوشمند، همیشه لازم نیست روی لینک مشکوکی کلیک کنید یا برنامه ناشناسی نصب کنید؛ گاهی حتی پیامکی را روی صفحه گوشی نمیبینید اما آن پیامک کار خودش را کرده است!
این حمله از این نوع است.
در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۷ آبان ۱۴۰۵)، یک پژوهشگر امنیت سایبری جزئیات آسیبپذیری مهمی را در سیستمعامل اندروید منتشر کرد که آن را «پیامک مرگ» (SMS of Death) نامید.
این آسیبپذیری از نوع حملات «بدون نیاز به تعامل کاربر» (Zero-click) است؛
یعنی مهاجم میتواند بدون باز کردن پیام یا انجام هیچگونه اقدامی از سوی صاحب گوشی، عملکرد دستگاه را مختل کند.❓ این حمله چگونه انجام میشود؟
مهاجم به جای پیامکهای متنی عادی، از نوع خاصی از پیامهای سیستمی به نام WAP Push استفاده میکند.
این پیامها برخلاف پیامکهای معمولی، پیش از آنکه به کاربر نمایش داده شوند، بهصورت خودکار در پسزمینه توسط سیستمعامل پردازش میشوند.
در این آسیبپذیری، محتوای دستکاریشده پیام باعث بروز خطای نرمافزاری در یکی از اجزای سیستم تلفنی اندروید میشود و فرایند سیستمی com.android.phone را از کار میاندازد؛
فرایندی که وظیفه مدیریت تماسها و ارتباط تلفنی دستگاه را بر عهده دارد.
🔴در این حمله:
نیازی به باز کردن پیام نیست.
نیازی به کلیک روی هیچ لینکی نیست.
نیازی به نصب هیچ برنامهای نیست.
هیچ اعلان (نوتیفیکیشن) یا پیام قابل مشاهدهای در صندوق پیامکها (Inbox) ثبت نمیشود.
حتی شماره فرستنده نیز برای کاربر قابل مشاهده نیست.
بخش ۳:
🔍 ابعاد خطر «پیامک مرگ»
پیامدهای حمله، امنیت اطلاعات شخصی و نحوه تشخیص
❓ آیا مهاجم به اطلاعات شخصی و بانکی گوشی دسترسی پیدا میکند؟
خیر!
هیچگونه دسترسی به عکسها، پیامهای خصوصی، رمزهای عبور، حسابهای بانکی، دوربین یا میکروفون گوشی با استفاده از این آسیبپذیری برای مهاجم فراهم نمیشود.
پیامد اصلی این آسیبپذیری، محرومسازی از سرویس (Denial of Service یا DoS) است؛ یعنی مختل کردن عملکرد گوشی، نه نفوذ به اطلاعات آن.❓ پس مهاجم چه کاری میتواند انجام دهد؟
خطر اثباتشده اصلی، قطع کردن ارتباطات تلفنی است که بهویژه هنگام نیاز به تماس اضطراری میتواند بسیار جدی باشد.
مهاجم میتواند موجب این ۵ اتفاق شود:
۱. قطع ناگهانی تماس تلفنی در حال انجام؛
۲. از دست رفتن موقت ارتباط گوشی با شبکه تلفن همراه (پریدن آنتن)؛
۳. اختلال در برقراری تماسهای خروجی و دریافت تماسهای ورودی
۴. قطع شدن حتی تماسهای اضطراری در زمان وقوع حمله
۵. در صورت تکرار پیامهای مخرب، بروز اختلالهای پیدرپی و گرفتار شدن گوشی در چرخه راهاندازی مجدد (Boot loop).
ارسال حدود ۲۰ پیام مخرب توانسته گوشی را به وضعیتی برساند که عملاً غیرقابل استفاده شود.
در یکی از آزمایشها روی گوشی دارای اندروید ۱۲، دستگاه تقریباً هر ۹۰ ثانیه وارد چرخه خاموش و روشن شدن مجدد و حالت بازیابی (Recovery) میشده است.
روش ساده و مطمئنی برای تشخیص حملات گذشته وجود ندارد. چون پیام مخرب اصلاً در صندوق پیامکها نمایش داده نمیشود، بررسی پیامکها و شمارههای ناشناس چیزی را ثابت نمیکند.
نشانههای حمله در حال وقوع:
پریدن ناگهانی آنتن، قطع شدن تماسها یا ریاستارت شدن مداوم گوشی. (البته ابتدا باید احتمال اختلال شبکه اپراتور، خرابی سیمکارت یا مشکلات سختافزاری را نیز در نظر گرفت؛ زیرا این علائم بهتنهایی اثباتکننده حمله نیستند).
بخش۴:
t.me/andishehsarapub/16777
🔐 امنیت در فضای مجازی:
t.me/andishehsarapub
🔍 درستیسنجی شایعات مجازی:
t.me/Fact_Check
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍1
ادامه پیام بالا
۴ از ۵:
🛡️ راهنمای عملی محافظت در برابر «پیامک مرگ»
۵ از ۵:
t.me/andishehsarapub/16774
منابع:
رفتن به آغاز مطلب:
t.me/andishehsarapub/16774
۴ از ۵:
❓ کدام گوشیها و نسخههای اندروید در خطرند؟
این حمله را روی گوشیهای Google Pixel و تعدادی از گوشیهای Samsung Galaxy (از جمله مدلهایی از سری A) آزمایش شده.
کد آسیبپذیر در نسخههای مختلف اندروید وجود داشته و حمله روی دستگاههایی با اندروید ۱۲ تا ۱۶ بازسازی شده.
✔️ اصلاحیه برای نسخههای اندروید ۱۴ تا ۱۷ ارائه شده؛ اما دریافت آن به مدل دستگاه، شرکت سازنده و زمان انتشار آپدیت بستگی دارد.
گوشیهای دارای اندروید ۱۲ و ۱۳ اصلاحیه عمومی مورد بحث را دریافت نکردهاند.❓ آیا این حمله در ایران یا کشورهای دیگر اتفاق افتاده؟
تا تاریخ ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶، آمار معتبر و مستقلی از تعداد قربانیان واقعی یا کشورهای هدف منتشر نشده.
انتشار نمونه عملی حمله (Proof of Concept) نشان میدهد که امکان بازسازی و آزمایش آن وجود دارد، اما بهتنهایی ثابت نمیکند که حملات گستردهای علیه کاربران انجام شده است.
بنابراین، فعلاً نمیتوان از شیوع گسترده این حمله در ایران، اروپا، آمریکا یا کشور مشخص دیگری خبر داد.
این ۵ کار از شما محافظت نمیکند:
از آنجا که پیام مخرب از نوع خاصی از پیامهای دادهای مخابراتی است و پیش از نمایش در صندوق پیامکها پردازش میشود:
۱. باز نکردن پیامکهای ناشناس مانع این حمله نمیشود.
۲. مسدود کردن (Block) شمارههای ناشناس راهکار قابل اتکایی نیست.
۳. نصب برنامههای آنتیویروس بهتنهایی این نقص سیستمی را برطرف نمیکند.
۴. خاموش کردن Wi-Fi مانع دریافت این پیام از شبکه تلفن همراه نمیشود.
۵. خاموش کردن اینترنت همراه (Mobile Data) نیز مانع دریافت این پیامک نمیشود.✔️ تنها راهکار واقعی، دریافت و نصب اصلاحیه امنیتی گوشی است که در ادامه میبینید.
🛡️ راهنمای عملی محافظت در برابر «پیامک مرگ»
۵ از ۵:
❓ چگونه گوشی خود را بررسی و ایمن کنیم؟
برای پیشگیری از این حمله، به نصب برنامه خاص یا انجام تنظیمات پیچیده نیازی ندارید. کافیست همین حالا این کار را انجام دهید:
🔸 اول: نسخه اندروید گوشی خود را پیدا کنید
۱. وارد تنظیمات گوشی (Settings) شوید.
۲. گزینه «درباره تلفن» (About phone) را انتخاب کنید.
۳. وارد بخش «اطلاعات نرمافزار» (Software information) شوید.
۴. مقابل عبارت Android version، نسخه اندروید دستگاه شما نوشته شده است (مثلاً Android 12، Android 13 یا Android 15).
(در برندهای مختلف ممکن است نام یا محل گزینهها کمی متفاوت باشد).
🔸 دوم: تاریخ آخرین اصلاحیه امنیتی را بررسی کنید.
در همان صفحه Software information، گزینه Android security patch level (سطح وصله امنیتی اندروید) را پیدا کنید.
این بخش تاریخ آخرین اصلاحیه امنیتی نصبشده روی گوشی را نشان میدهد. برای مثال:
عبارت 2026-08-01 یعنی اصلاحیه امنیتی اول اوت ۲۰۲۶.
عبارت 2026-10-01 یعنی اصلاحیه امنیتی اول اکتبر ۲۰۲۶.
💡نسخه جدید اندروید و تاریخ اصلاحیه امنیتی دو موضوع متفاوتند. ممکن است گوشی شما نسخه جدید اندروید را داشته باشد، اما هنوز اصلاحیه امنیتی جدید را دریافت نکرده باشد.
برای مقابله با این آسیبپذیری، دریافت اصلاحیه مربوط به اکتبر ۲۰۲۶ یا جدیدتر اهمیت دارد.
🔸سوم: گوشی را بهروزرسانی (Update) کنید
در گوشیهای سامسونگ (Samsung):
۱. وارد Settings شوید.
۲. گزینه Software update (بهروزرسانی نرمافزار) را انتخاب کنید.
۳. روی Download and install (دانلود و نصب) بزنید و در صورت وجود آپدیت، آن را نصب کنید.
در گوشیهای گوگل پیکسل (Google Pixel):
۱. وارد Settings شوید.
۲. گزینه System را انتخاب کنید.
۳. وارد Software updates شوید و بهروزرسانی موجود را نصب کنید.
(در سایر برندهای اندرویدی نیز مسیر مشابهی در بخش Settings وجود دارد).
🔸 چهارم: بررسی مجدد پس از نصب آپدیت⚠️ فراموش نشود!
پس از اتمام نصب و روشن شدن مجدد گوشی:
۱. دوباره به صفحه Software information بروید.
۲. تاریخ Android security patch level را چک کنید تا مطمئن شوید تغییر کرده است.
۳. اگر تاریخ تغییر نکرده یا بهروزرسانی نصب نشده است، وضعیت را از طریق پشتیبانی رسمی سازنده پیگیری کنید.
🔸 پنجم: دارندگان اندروید ۱۲ و ۱۳ چه کنند؟
از آنجا که اصلاحیه اصلی برای اندروید ۱۴ تا ۱۷ ذکر شده و وضعیت اندروید ۱۲ و ۱۳ نگرانکنندهتر است، این ۴ مورد را جدی بگیرید:
بخش آپدیت را بررسی کنید تا ببینید سازنده برای مدل شما بهروزرسانی امنیتی جدیدی ارائه کرده است یا خیر. اگر دریافت نمیکند در این پیام توضیح داده شده:
t.me/andishehsarapub/16774
منابع:
راهنمای رسمی گوگل برای بررسی نسخه اندروید و بهروزرسانی
وبسایت رسمی گزارش فنی پژوهشگر
گزارش BleepingComputer (۳۱ اکتبر ۲۰۲۶)
گزارش Android Authority (۳۰ اکتبر ۲۰۲۶)
ثبت اصلاحیه رسمی در مخزن کد اندروید
رفتن به آغاز مطلب:
t.me/andishehsarapub/16774
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍2
🎧💙 «نکات مهمی از فیبر غذا در سلامت انسان»
اپیزود ۳۷ از پادکست دیابت و پیشگیری از دیابت
این اپیزود، تنها برای عزیزانی فرستاده میشود که دست کم یکی از اپیزودهای قبلی پادکست را شنیدهاند. برای دریافت آن لطفاً پیام بدهید:
@pakrouh
🎧💙 پادکست دیابت و پیشگیری از دیابت ۳۷
لایفاستایل ۲۱
تغذیه ۱۲
فیبر ۷
t.me/andishehsarapub
اپیزود ۳۷ از پادکست دیابت و پیشگیری از دیابت
این اپیزود، تنها برای عزیزانی فرستاده میشود که دست کم یکی از اپیزودهای قبلی پادکست را شنیدهاند. برای دریافت آن لطفاً پیام بدهید:
@pakrouh
🎧💙 پادکست دیابت و پیشگیری از دیابت ۳۷
لایفاستایل ۲۱
تغذیه ۱۲
فیبر ۷
t.me/andishehsarapub
❤4👍1
اصرار همگانی بر نوعی جدا نوشتن نادرست، در جایی که انجامش سختتر از درستنویسی است غیرمنتظره است!
برای نمونه همین فرد، زحمت جدا نوشتن «می» را در «میخواستم» و «میکنه» نکشیده.
تبدیل نگارش درست «مصرفش» به نگارش نادرست «مصرف اش» (یا «مصرفاش») نیازمند دو حرکت اضافی است! که در حالت «مصرف اش» دو حرکت باعث ایجاد دو اشتباه شده (هم جدانویسی هم فاصلهٔ اضافی).
آنقدر این اشتباه در صفحات وب تکرار شده که چتباتهای هوش مصنوعی هم در نگارش زبان فارسی همین را درست میپندارند!
چرا مصرفش و زمانیاش درست است:
t.me/andishehsarapub/4740
---
چند نکتهٔ دیگر:
🔸مثلاً یا مثلن؟
t.me/andishehsarapub/6759
🔸خوبم یا خوباَم؟
t.me/andishehsarapub/4740
🔸سو تفاهم درست نیست:
t.me/andishehsarapub/8559
🔸هکسره چیست؟
t.me/andishehsarapub/9515
🔸شی را بهجای شیء و جز را بهجای جزء نباید نوشت:
t.me/andishehsarapub/6302
❓وَلِنتاین؟! والِنتاین؟! وَلَنتَن؟! یا والِنتین؟!
t.me/andishehsarapub/1221
🔸درستنویسی نام و هشتگ_واژۀ بیماری پدید آمده از کوروناویروس جدید و ویروسِ پدیدآورندهاش:
t.me/andishehsarapub/8276
🔸کوروناویروس درست است نه کروناویروس و نه ویروسِ کورونا:
t.me/nouritazeh/1880
🔸سینوفارم یا ساینوفارم؟
t.me/nouritazeh/5300
🔸اندر حکایت واکسن «سینوفاک»:
t.me/andishehsarapub/8702
🔸تفاوت کاربرد قرنطینه شدن و ایزولاسیون:
t.me/andishehsarapub/8654
🔸واریان یا واریانت:
t.me/nouritazeh/6555
🔸همنشینیِ «سورپریز» با «سِپرایز» او را «سورپرایز»😳 کرد! تا «جَنیواِری» با «ژانویه» چه کند!
(پوویدان یدین، پوویدون یده یا پوویدان آیوداین؟ تقابل گلیسرین یده با پوویدان آیوداین!)
t.me/andishehsarapub/2132
🔸خاشقجی یا خاشقچی؟
t.me/andishehsarapub/3908
🔸روبوت یا روبات؟
t.me/andishehsarapub/2132
🔸پورش یا پورشه؟
t.me/andishehsarapub/5850
🔸«سَن پترزبورگ» یا «سَنت پترزبورگ»؟!
t.me/andishehsarapub/4888
🔸در پایان ابروییشنها چه وقت نقطه میآید و چه وقت نمیآید؟
t.me/andishehsarapub/8250
🔸جریمه چه اشکالی داشت که اِعمال قانون شد؟
t.me/andishehsarapub/4754
🔸بوت (بات) با روبوت (روبات) چه فرقی دارد؟
t.me/andishehsarapub/5007
🔸آبه شینزو یا شینزو آبه؟
t.me/andishehsarapub/6173
🔸فرماندهِ درست است نه فرماندهی؛ نامهی درست است نه نامهِ!
t.me/andishehsarapub/4055
🔸«دربِ متروی تهران» سه کلمه است با دو غلط:
t.me/andishehsarapub/7109
🔸اینجا بیدود درست است نه بیدود:
t.me/andishehsarapub/6866
🔸کاربرد هشتگ (#) به جای گیومه («») در فضای مجازی رواج پیدا کرده که هم «مبتذل کردن و کماثرکردن هشتگ» است و هم «بیتوجهی به نشانهگذاری (پانکچویشن)»:
t.me/andishehsarapub/5171
🔸نقطه، کاما (ویرگول)، علامت سؤال، علامت تعجب و نشانههای مشابه، «بدون فاصله از واژهی قبل» و «با یک فاصله از واژۀ بعد (در صورت وجود)» قرار میگیرد.
پرانتز، نباید با واژۀ داخل پرانتز فاصله داشته باشد اما با واژههای بیرون پرانتز باید یک فاصله داشته باشد:
t.me/andishehsarapub/4919
🔸«نودروزه» یا «نود روزه»؟
t.me/andishehsarapub/4716
🔸نکتۀ مهمی دربارۀ ویراستاری:
t.me/andishehsarapub/2105
🔸با مکث، کلامِ ما دگر خواهد شد
مفهومِ سخن زیر و زِبَر خواهد شد
یک نقطه «روَد زیر»؛ زِبَر، زیر شود
«یک نقطه رَوَد»؛ زیر، زِبرَ خواهد شد (#بهزاد_پاکروح):
t.me/andishehsarapub/4924
#ویرایش #واژه
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤4👏1