‌
✳️ نکته‌های ویرایش
🔸 فاصلهٔ جامد به جای نیم‌فاصله

🔻 لقب «خان» برای نام اشخاص، می‌تواند به دو صورت بیاید. یکی مثل آن سبز، بدون فاصله (یا با نیم‌فاصله) و دیگری مثل آن زرد، با فاصله.

🔻 منطقی این است که «خان» با فاصله باشد چون جزء اسم شخص نیست. ولی وقتی آن را با فاصله بنویسیم، ممکن است در انتهای سطر، از اسم جدا شود و این جالب نیست. شاید به همین دلیل خیلی‌ها «خان» را بدون فاصله می‌نویسند.

🔻 ولی این چارهٔ کار نیست. نباید به خاطر پیوستگی «خان» با اسم، استقلال کلمه را از بین ببریم. ما می‌توانیم هم فاصله داشته باشیم و هم کلمات در انتهای سطر از هم جدا نشوند. اینجاست که «فاصلهٔ جامد» به کار می‌آید.

🔻 فاصلهٔ جامد یا فاصلهٔ نشکستنی چیست؟ فاصله‌ای است که میان دو کلمه می‌گذاریم، ولی در عین حال دو کلمه به هم متصل هستند و در آخر سطر، از هم جدا نمی‌شوند.

🔻 خیلی‌ها فاصلهٔ جامد را نمی‌شناسند و به جای آن نیم‌فاصله می‌گذارند. این یکی از دلایل استفادهٔ افراطی و گاه بیجا از نیم‌فاصله است.

🔻 با فاصلهٔ جامد آشنا شویم و در چنین مواردی از آن استفاده کنیم. من در این مورد هم متن آموزشی دارم، هم فیلم آموزشی.

@asarkazemi

✳️ فاصلۀ جامد در تایپ و صفحه‌آرایی

🔻 فاصلۀ جامد یا فاصلۀ نشکن برای جایی به کار می‌رود که بخواهیم میان دو کلمه فاصله باشد، ولی در عین حال ان دو کلمه در انتهای سطر از هم جدا نشوند.
🔻 استفاده از فاصلۀ جامد در تایپ و صفحه‌آرایی بسیار سودمند است و خیلی از مشکلات ما را حل می‌کند.
🔻 در این جزوهٔ هفت‌صفحه‌ای دربارۀ فاصلۀ جامد و کاربردهای آن در محیط‌های ورد و این‌دیزاین توضیح داده شده است.

#فاصله_جامد
#تایپ_کامپیوتری
#ورد
#این_دیزاین
#آموزشی_کاظمی
@asarkazemi

👆👆👆 من در این یادداشت دربارهٔ فاصلهٔ جامد نوشته بودم و گفتم که در این مورد هم متن آموزشی دارم، هم فیلم آموزشی.
🔻 در فرستهٔ قبل، یک سند پی‌دی‌اف در هفت صفحه دربارهٔ فاصلهٔ جامد تقدیم دوستان گرامی شده است.
🔻 هم‌چنین در دومین قسمت از سلسله فیلم‌های آموزشی «قواعد تایپ و آماده‌سازی متن در ورد» هم به فاصلهٔ جامد پرداخته شده است. آن فیلم‌ها در سایت من عرضه شده است و البته خریدنی است.
https://www.mkkazemi.com/tut_type_word/

✳️ کاربرد درست و نادرست خط کج

🔻 خط کج (که روی صفحه کلید با شیفت ۷ معمولاً تایپ می‌شود) کاربردهای خاصی دارد. عمدهٔ کاربرد آن در جایی است که بخواهیم میان دو عبارت معادل فاصله بگذاریم. مثل سال شمسی و سال میلادی و امثال آن. (مثال اول)

🔻 برای جداکردن ارقام عددهای طولانی نباید از خط کج استفاده کرد. در این مورد می‌شود از ویرگول برعکس انگلیسی استفاده کرد. صفحه کلید را انگلیسی می‌سازیم و این ویرگول را تایپ می‌کنیم. (مثال دوم)

🔻 به عنوان علامت ممیز برای عددهای اعشاری هم نباید از خط کج استفاده کرد. در اینجا باید از علامت ممیز استفاده کنیم که کوتاه‌تر است. (مثال سوم)
اما این ممیز را چگونه تایپ می‌کنیم؟ بستگی به محل آن روی صفحه کلید ما دارد. باید از جدول کاراکترها آن را پیدا کنیم. من در این یادداشت در این مورد بیشتر توضیح داده‌ام.

#آموزشی_کاظمی
#نگارش
#ممیز
@asarkazemi

✳️ نویسهٔ ممیز و نویسهٔ جداکنندهٔ هزارگان ارقام فارسی در قلم‌های استاندارد و غیراستاندارد

🔸ممیز (اعشار):
Arabic Decimal Separator
▫️کد نویسه: 066B
▫️کلید میانبر (صفحه‌کلید استاندارد ملی ایران): شیفت+۳

🔸جداکنندهٔ هزارگان:
Arabic Thousands Separator
▫️کد نویسه: 066C
▫️کلید میانبر (صفحه‌کلید استاندارد ملی ایران): شیفت+۲

|#ممیز|#اعشار|#جداساز_هزارگان|#هزارگان|#قلم_برتر|#فونت_IR|#فونت|#صفحه‌کلید_استاندارد_ملی|#میانبر|

🆔 @VajehPardaz ‎|#واژه‌پرداز🔹

🔺 توضیحات تکمیلی جناب سید مسعود هاشمی نجفی گردانندهٔ کانال واژه‌پرداز ورد در مورد نویسهٔ ممیز و نویسهٔ هزارگان ارقام فارسی.
چنان که ایشان یادآوری کرده‌اند، «جداساز هزارگان نویسه‌اش با ویرگول انگلیسی متفاوت است.»
از ایشان سپاسگزارم.

♻️ سه‌گانه‌های نگارش
🔻 متن اصلی
چرا پدرش در آن سن و سال او را برای کار فرستاده است.

✳️ نظر ویراستار
عبارت دوپهلوست. معلوم نمی‌شود که منظور سن و سال پدر است یا سن و سال فرزند. حتی تصور می‌شود که پدر منظور است، در حالی که چنین نیست. با یک جابه‌جایی اجزای جمله، ابهام رفع می‌شود.

✅ حاصل ویرایش
چرا پدرش او را در آن سن و سال برای کار فرستاده است.

#آموزشی_کاظمی
#نگارش
@asarkazemi

✳️ نکته‌های این‌دیزاین
🔻 قاعده این است که سرصفحهٔ صفحات زوج کتاب در سمت راست باشد و سرصفحهٔ صفحات فرد، در سمت چپ به همین شکل که در تصویر می‌بینید.

🔻 خوب ما برای این قضیه معمولاً چه می‌کنیم؟ من در قدیم در استایل سرصفحه، چیدن راست‌چین را انتخاب می‌کردم و بعد سرصفحهٔ سمت چپ را با دست، دستور می‌دادم که چپ‌چین باشد.

🔻 ولی در تنظیمات استایل سرصفحه، اگر این حالتی را که با رنگ زرد مشخص کرده‌ام انتخاب کنید، این سرصفحه‌ها به صورت خودکار به راست و چپ خواهند رفت. لازم نیست که ما سرصفحهٔ سمت چپ را به صورت مستقل، دستور چپ‌چین بدهیم.

#آموزشی_کاظمی
#این_دیزاین
@asarkazemi

✳️ ناهماهنگی در فاصله سطر
پیوسته به یادداشت قبل

🔻 در اینجا هم یک ناهماهنگی در فاصله سطرها وجود دارد. فاصله سطر پاورقی شماره ۳ قدری بیشتر است (اندازهٔ یک میلی‌متر)

🔻 علت هم نقصی است که در نرم‌افزار این‌دیزاین وجود دارد و وقتی پاورقی‌ دوستونی داریم این اتفاق می‌افتد.

🔻 حالا این که پاورقی‌ها را در این‌دیزاین چگونه دوستونی می‌سازیم و بعد این نقص را چگونه رفع می‌کنیم؟ این خودش خودش داستانی دارد و یک فیلم آموزشی می‌طلبد که به فکر آن هستم.
چون حقیقت این است که این‌دیزاین (حداقل تا نسخه‌ای که من دارم) نمی‌تواند به صورت خودکار پاورقی‌ها را دوستونی بسازد و این کار باید با ترفندهایی انجام شود.

🔻 اگر گرفتاری‌ها و کارها اجازه دهد، این قضیه را با جزئیات آن به صورت کامل شرح می‌دهم به امید خدا.

#آموزشی_کاظمی
#این_دیزاین
#پاورقی_دوستونی

@asarkazemi

سلام بر دوستان گرامی. مجموعه فیلم‌های آموزشی‌ای که در آن‌ها به مباحث مربوط به صفحه‌آرایی کتاب پرداخته‌ام، به آستانهٔ آماده‌سازی و انتشار رسیده است. در مورد اسم مجموعه دوست دارم که نظر شما را بدانم. در اینجا یک نظرسنجی گذاشته شده است. 👆👆

‌
✳️ یک روش عالی برای کنترل صفحات در صفحه‌آرایی

🔻 کتابی داریم که پیچیدگی‌هایی هم دارد و اصلاحاتی انجام شده است که ممکن است صفحات را به هم زده باشد. می‌خواهیم ببینیم که این اصلاحات کدام صفحات را به هم زده است. چه روشی برای کنترل داریم؟

🔻 روشی که من حدود بیست سال است به کار می‌گیرم این است. در هر چند صفحه یک بار سطر اول صفحه را علامت می‌زنم به شکلی که البته این علامت در چاپ نیاید (در این‌دیزاین امکان دارد)
در بازبینی‌های بعدی کتاب را سریع مرور می‌کنم و می‌بینم که کجاها آن علامت همچنان در سطر اول است و در کجاها جابه‌جا شده است.

🔻 در این کتاب می‌بینید که در مواردی علامت به سطر دیگری رفته است. بعد این موارد را سریع علاج می‌کنم.

🔻 در نهایت هر بار قبل از خروجی گرفتن، کل متن را سریع در این‌دیزاین مرور می‌کنم و می‌بینم که علایم سرجایشان باشند.

🔻 اما این علامت‌ها چگونه ایجاد می‌شود به نحوی که در محیط کار دیده شود ولی در چاپ نیاید؟ این را در یکی از فیلم‌های آموزشی این‌دیزاین خودم به صورت کامل توضیح داده‌ام.

#آموزشی_کاظمی
#این‌_دیزاین
@asarkazemi

‌
‌
✳️ احتیاط در جستجو و جایگزینی
من بارها به این مورد برخورد کرده‌ام که شخص خواسته‌ است «آن جا» را به «آنجا» تبدیل کند و بعد چنین مواردی ناخواسته برایش اتفاق افتاده است. همین امروز در دو متن مختلف از دو نفر، این را دیدم.

🔻 اما راه چاره چیست؟
🔹 اول این که تا می‌توانیم جستجو و جایگزینی را تک تک پیش ببریم نه کلی.

🔹 دوم این که در ورد، قبل و بعد عبارت جستجوشدنی <به این صورت> علامت‌های < و > را بگذاریم و در عین حال این تیک را هم فعال کنیم.
Use wildcards
🔹 البته اگر قسمت جستجوشدنی فقط یک کلمه است و فاصله ندارد، می‌شود این تیک را فعال کرد.
Find whole words only

#آموزشی_کاظمی
#جستجو_و_جایگزینی
@asarkazemi

‌
✳️ افراط در نیم‌فاصله

🔻 به نظر من این مقدار استفاده از نیم‌فاصله افراطی است. نیم‌فاصله برای وقتی مناسب است که چند کلمه، حکم یک کلمه یا ترکیب را یافته باشند. ولی به نظر من «با وجود این» در واقع حکم سه کلمه را دارند. وقتی با نیم‌فاصله و به صورت «باوجوداین» می‌نویسیم خواندن آن را سخت می‌کنیم و استقلال اجزای آن را هم از بین می‌بریم.

🔻 اگر نگران این هستیم که این اجزا در انتهای سطر از هم جدا شوند، راه پیشگیری از آن درج نیم‌فاصله نیست، بلکه درج فاصلهٔ جامد است، یعنی فاصله‌ای که در عین حال نمی‌گذارد کلمات دو سوی آن در انتهای سطر از هم جدا شوند. در اینجا در مورد فاصلهٔ جامد صحبت کرده‌ام.

🔻 این را هم عرض بکنم که وقتی جامعه با پدیده‌ای تازه آشنا می‌شود، یک مدتی به طور افراطی از آن استفاده می‌کند. در یک دورهٔ زمانی هم کاربرد افراطی خط تیره برای جملهٔ معترضه رایج شده بود و خیلی‌ها چیزی را که در واقع جملهٔ معترضه هم نبود، بین دو خط تیره می‌گذاشتند. گویا یک جورهایی جوگیر شده بودند.

#آموزشی_کاظمی
#نیم_فاصله
#فاصله_جامد
@asarkazemi

‌
✳️ مواردی که به نظر من باید با فاصله نوشته شود.
🔹 پیوسته به یادداشت قبل، در همین متنی که در دست ویرایش دارم این موارد هم با نیم‌فاصله (یا در واقع بدون فاصله) نوشته شده است، در حالی که به نظر من این‌ها کلمات مستقلی هستند و باید فاصله داشته باشند.
🔻 دراین‌ارتباط

✳️ دربارهٔ جستجو و جایگزینی
🔹 متنی ویرایش می‌کنم که سرشار از «نمودم» به جای «کردم» و «نموده بود» به جای «کرده بود» و امثال آن است. این را عرض کنم که من هیچ‌گاه «نمودن» را به معنی «کردن» در متن‌هایم به کار نمی‌برم و در ویرایش‌ها هم تا جایی که مقدور است آن‌ها را تعویض می‌کنم.

🔻 حالا مسئله این است. در متنی که در دست دارم، می‌شود با یک جستجو و جایگزینی کلی، همه «نمودم»‌ها را به «کردم» تبدیل کنم؟ با علم به این که قرار است در همه جای متن این جایگزینی انجام شود؟

🔻 حالا اگر من این کار را به صورت کلی انجام دهم و در جایی از متن یک بیت شعر آمده باشد مثل این بیت بیدل، آن وقت چه؟
می‌چکد سجده ز سیمای نمودم بیدل
شاهدِ حال من آیینهٔ نقش قدم است
بعد آن وقت می‌شود «می‌چکد سجده ز سیمای کردم بیدل»

🔻 خیلی خیلی در جستجو و جایگزینی باید محتاط باشیم. از جستجو و جایگزینی کلی کلمات بپرهیزیم حتی اگر در موردی یقین داریم. گاهی کلمات به شکلی در متن آمده‌اند که ما فکرش را هم نمی‌کنیم.
و به‌خصوص در متنی که در دست ویرایش داریم و امانت مردم در دست ماست، بیشتر مراقب باشیم. ویراستار بسیار مواقع آخرین کسی است که متن را می‌خواند و پس از آن کتاب چاپ شده و رفته است به دست مردم.

#آموزشی_کاظمی
#ویرایش
#جستجو_و_جایگزینی

@asarkazemi

نظر جناب فرهنگ مهروش در مورد این بحثی که در این یادداشت مطرح شده است. با سپاس از ایشان.

🔻 «سلام جناب آقای کاظمی عزیز. وقت به خیر.

به نظرم در خیلی از جملات، وقتی تعبیری مثل «با وجود این»‌ را به کار می‌بریم، واقعاً معنای تک‌تک کلماتش را جداگانه اراده نکرده‌ایم. این را می‌توانیم از جای‌گزین‌های کلمه روی محور جانشینی متوجه شویم.

اگر در جمله‌ای بشود به جای «با وجود این» بگوییم «با عدم این...» سخن شما درست است و باید «با وجود این» را جدا نوشت. بااین‌حال در برخی کاربردها به نظر می‌رسد هرسه کلمه به هم چسبیده‌اند و کلمۀ جدیدی درست کرده‌اند که معنایش لزوما حاصل‌جمع معنای سه کلمۀ پیش نیست؛ بل‌که بیش‌تر از آن معنای «ضمنا»، «علی‌ای‌حال» یا چیزی از این قبیل فهمیده می‌شود.

به‌نظرم در این قبیل موارد بهتر است سرهم نوشته شود. ویراستاران دائرةالمعارف بزرگ اسلامی تعابیری مثل «بااین‌همه»، «بااین‌حال» و امثال آن را سرهم می‌نویسند. 🔺

‌
✳️ فیلم‌هایی که در راه است

🔻 در این روزها هر موقع که از کارهای ویرایش و صفحه‌آرایی فراغت می‌یابم، به سراغ برنامهٔ کمتازیا می‌روم و تدوین فیلم‌های آموزشی «اصول و قواعد صفحه‌آرایی کتاب» را پی می‌گیرم.

🔻 ضبط این مجموعه را حدود شش ماه قبل آغاز کردم و متأسفانه به اوج مشغله‌های پایان سال من برخورد کرد، وگرنه باید در اسفند ۱۴۰۲ منتشر می‌شد.

🔻 تدوین این‌ها خیلی سنگین است. فیلم‌ها سرشار است از اجزای تصویری و جلوه‌های کامپیوتری. در آن نوار پایین شما تکه تکه این اجزا را که کنار هم چیده شده است می‌بینید و این تازه پنج دقیقه از یک فیلم را نشان می‌دهد.

🔻 همین جمعه حدود ۱۰ ساعت پای کار بودم و توانستم فیلم اول را یک مقدار مرتب و منظم کنم.

🔻 خلاصه این که اگر سلامتی و فراغت باشد، باید تا یکی دو ماه بعد این مجموعهٔ ده قسمتی آماده شود.

🔻 این مجموعه در واقع کامل‌کنندهٔ مجموعهٔ «صفحه‌آرایی کتاب در این‌دیزاین» است که که قبلاً منتشر کرده‌ام و آن‌ها در این نشانی‌ها در دسترس است.
https://arangweb.com/product/indesign-book/
https://www.mkkazemi.com/category/indesign/

#آموزشی_کاظمی
#صفحه_آرایی
@asarkazemi