🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
📚🤔
🔴 #دقیقی توسی کسی بود که برای زنده نگاه داشتنِ فرهنگ ایران باستان و زبان پارسی بسیار کوشش کرد. او پیش از فردوسی سرودن شاهنامه ابومنصوری به نظم را آغاز کرد اما در جوانی به دست خدمتکار خویش کشته شد و سُرایش شاهنامه ناتمام ماند. فردوسی بزرگ نیز میراث ناتمامِ دقیقی را در سی سال به پایان رسانید و سرزمین ایران را جانی دوباره بخشید. دقیقی توسی یک چکامه سُرای زرتشتی بود که آتش ورجاوند در قلبش شعله ور بود. دقیقی در میان مردمی که زیر تفکر ترک و تازی مسموم شده بودند، آگاهانه می سُراید:

دقیقی چار خصلت برگزیده
به گیتی از همه نیکی و زشتی
لب یاقوت‌ رنگ و ناله چنگ
مِی خوش ‌رنگ و دین زرتشتی

خاورشناس سرشناس آلمانی هرمان اته یکی از نخستین کسانی است که بحث درباره زرتشتی بودن دقیقی را مطرح کرد و بر پایه آن، سرودن شاهنامه را بیشتر ناشی از حس و توجه شاعر به عوالم روحی و فکری او عنوان کرد.
تئودور نولدکه در سال ۱۸۹۲ در جلد دوم مجموعه پژوهش ‌های مربوط به زبان فارسی که در شهر وین انتشار یافت، ضمن بحثی درباره شعر فارسی از سهم دقیقی در حماسه ایران یاد کرد و موضوع زرتشتی بودن دقیقی را یکی از مباحث اصلی بحث خود قرار داد.

سروده هایی از دقیقی توسی که نشان از آن است که او همچون نیاکانش، یک مزداپرستِ زرتشتی بوده است:

یکی زردشت ‌وارم آرزویست
که پیشش زند را برخوانم از بر

به یزدان که هرگز نبیند بهشت
کسی کو ندارد ره زردهشت

ببینم آخر روزی به کام دل خود را
گَهی ایار ده خوانم شاها گَهی خرده (خرده اوستا)

برخیز و برافروز هلا قبله زردشت
بنشین و برافگن شکم قاقم بر پشت

بس کس که ز زردشت بگردید و دگر بار
ناچار کند رو به سوی قبله زردشت

(بیت آخر بیانگر حال ما ایرانیان است که هزار و چهارصد سال از راه نیاکانمان دور افتاده ایم و امروز دوباره به سرچشمه فرهنگ ایران باستان، به اصل خویش، به راه نیاکانمان، به آیین زرتشت باز خواهیم گشت.)
https://t.me/joinchat/AAAAAE5DraCayIXjcpNvyw
🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
🌸🌿
🔴#آیا_می_دانستید 💡

در واقع فردوسی سومین نفری بوده است که تصمیم می گیرد، تاریخ پیشینیان ما را به نظم بنگارد. پیش از فردوسی در ابتدا #مسعودی_مروزی و بعد از او شاعر جوانمرگ #دقیقی منظومه های نگاشته بودند. از کتاب مروزی به جزو سه بیت چیزی باقی نمانده است و #دقيقی هم پیش از مرگش تنها توانسته بود در حدود هزار بیت را بسراید. در ابتدا فردوسی نمی خواست اشعاری را که دقیقی سروده بود در کتابش بیاورد، اما بنا به گفته خودش، شبی در خواب دقیقی را می بیند که او را از این کار برحذر می دارد و از فردوسی می خواهد که هزار بیت او را در کتابش بیاورد.

بدین نامه هرچند بشتافتی
کنون هرچه جستی همه یافتی
ازین باره من پیش گفتم سخن
اگر باز یابی بخیلی مکن
زگشتاپ و ارجاسپ بیتی هزار
به گفتم سر آمد مرا روزگار

بخش سروده شده توسط دقیقی #گشتاسب_نامه نام دارد و به لطف ذکر آن در شاهنامه تمام هزار بیت آن بدون تغییر به ما رسیده است، در واقع اگر #فردوسی آنرا در کتابش ذکر نمی کرد، چه بسا اشعار دقیقی هم به سرنوشت مسعود مروزی دچار می شدند و از آنها بیش از چند بیت به جا نمی ماند. با وجود تفاوت ها میان دو منظومه، اما هم دقیقی و هم فردوسی سعی کرده‌اند، کمترین لغات عربی را در اشعار خود بگنجانند، در هزار بیت دقیقی تنها 50 لغت عربی یافت می شود و در پنجاه هزار بیت فردوسی تنها 865 لغت، این بدان معناست که هر دو شاعر قصداحیای مجدد زبان و فرهنگ فارسی را داشتند که در نهایت فردوسی به این مهم نائل آمد.

🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🍂🌸@Bookirancity

🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🌿

🔴#جشن_اردیبهشت‌گان🌺


نماد #جشن_اردیبهشت‌گان‌ #گل_مرزنگوش است.🌺


بهشت است گیتی ز اردیبهشت
حلال آمد ای مه، می اندر بهشت
به شادی نشین هین و می خواه مِی
که بی مِی نشستنت زشت است زشت.

اردیبهشت روز است، ای ماه دلستان
امروز چون بهشت برین است بوستان
زان باده که خرم ازو گشت عیش و عمر
زان باده که گردد ازو تازه طبع و جان.
✍️ #مسعود_سعدسلمان


درافکند ای صنم، ابر بهشتی
به گیتی خلعت اردیبهشتی.
✍️ #دقیقی_توسی


چو تو با من سخن گویی به شادی
چو مرزنگوش گردم سر به‌ سر گوش.
✍️ #ظهیر_فاریابی


چو زلف خوبان در جوی‌هایش مرزنگوش
چو خط خوبان بر مرزهایش سیسن‌بر.
✍️ #فرخی_سیستانی


ای کریمی که از سخاوت تو
روید از سنگ خاره مرزنگوش.
✍️ #انوری_ابیوردی


چو ماه است و روز هر دو اردیبهشت
به اردیبهشت‌گان درودی فرست.
✍️ #رستم_خسروانی

روز اردیبهشت از ماه اردیبهشت، برابر با دوم اردیبهشت جشن اردیبهشت‌گان نام دارد.
اردیبهشت از واژه اوستایی #اشا_وهیشتا گرفته شده است که به معنی پاکی و اشویی می‌باشد.
ایرانیان باستان در این روز لباس سپید بر تن می‌کردند که نماد پاکی بوده‌است به نیایشگاه رفته و اهورامزدا را ستایش می‌کردند.
اکنون نیز زرتشتیان به باور ترادادی(:سنتی) خویش در جشن اردیبهشت‌گان به آتشکده و آدریان میروند و رو به‌سوی روشنایی می‌ایستند و با سرایش اردیبهشت یشت، اهورامزدا(خداوند جان و خرد) را ستایش می‌کنند.
اردیبهشت یشت یکی از بخش‌های خُرده اوستاست که برگردان بخشی از آن چنین است:
می‌ستایم اردیبهشت امشاسپند را،
که ستایش همه امشاسپندان است.
که اهورامزدا آن را پاسداری میکند
با اندیشه نیک، گفتار نیک و کردار نیک
و جای آن در سرای روشن اهوراست.
سرای روشنی که جای پاکان و راستان است و هیچ دروندی(دروغگویان) را بدان راه نیست
اردیبهشت امشاسپند می‌راند، همه‌ی بد اندیشان و جاودانان و پریان را.

📗برگرفته از نَسک #یادگار_دیرین نوشته موبد #کوروش_نیکنام، پژوهشگر آیین و فرهنگ ایران باستان
در اردیبهشت ماه و اردیبهشت
نگارنده‌ای نیک، این نوشت

چو ماه است و روز هر دو اردیبهشت
به اردیبهشت‌گان درودی فرست

بباید به همراه خوبان شدن
نکویی ز نیکان بیاموختن

بهاری چنین نیک آراستن
در اردیبهشت‌گان چنین خواستن

تو نوری تو پاکی تو پاینده‌ای
به گرمی فضا را فزاینده‌ای

در این ماه آتش رسید از بهشت
چنین گفته‌ای کس ز ایزد نوشت

در اردیبهشت این چنین داده داد
ز نور اهورا دلم گشته شاد
✍️ #رستم_خسرویان

🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🍂🌸@Bookirancity

🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🌿

🔴#جشن_اردیبهشت‌گان🌺


#جشن_اردیبهشت‌گان #ارتَه_وهیشتَه_در_پی_است.

گل #مرزنگوش، نماد اَردیبهشت و جشن #اردیبهشت‌گان.

در #گات‌ها سرودهای #زرتشت، واژه «اردیبهشت» بیشتر به گونه «اَشَه» آمده است.
«اشه» یا «اَشا» به چم «راستی» و درستی، هنجار و سامان هستی، و یا سامان آفرینش می‌باشد.

در اوستای نو، اردیبهشت به صورت «اَشَه‌‌وَهیشتَ» به چم «بهترین اَشَه» یا «بهترین راستی» یکی از امشاسپندان (فروزهای پاک و جاوید اهورامزدا) است که خاستگاهش خرد اهورایی است.

در گاهشماری ایرانی، دومین ماه سال و سومین روز هر ماه به نام «اَردیبهشت» است. از این روی در اردیبهشت‌روز (سومین روز) از اردیبهشت‌ماه، به فرخندگی این همنامی، جشن اَردیبهشت‌گان از جشن‌های آتش برگزار می‌شود.

مسعود سعدسلمان، سراینده نامدارِ ایرانی، در دوازده پاره، از ۱۲ ماه ایرانی و در سی پاره، از نام روزهای ماه ایرانی یاد کرده است.
چند بیت از این سروده‌ها درباره اردیبهشت‌ماه و اردیبهشت‌روز، چنین است:

بهشت است گیتی ز اردیبهشت
حلال آمد ای مه، می اندر بهشت

به شادی نشین هین و می خواه می
که بی می نشستنت زشت است زشت
***
اردیبهشت روز است، ای ماه دلستان
امروز چون بهشت برین است بوستان

زان باده که خرم ازو گشت عیش و عمر
زان باده که گردد ازو تازه طبع و جان

بر بنیان یک باور کهن، امشاسپند اردیبهشت نگاهبان گیاهان روی زمین است و به یاری او بود که اهورامزدا هنگام آفرینش، گیاهان را برویانید. شاید بر این بنیان است که از اردیبهشتگان با نام دیگر «گلستان جشن» نیز نام برده‌اند و در اشاره به همین خویشکاری امشاسپند اردیبهشت است که #دقیقی می‌گوید:

درافکند ای صنم، ابر بهشتی
به گیتی خلعت اردیبهشتی.

در نسک پهلوی «بندهش» آنجا که «درباره چگونگی گیاهان» سخن به میان می‌آید،از میان گل‌ها، «مرزنگوش»، گل ویژه اردیبهشت شناسانده شده و آمده است: «این را نیز گوید که هر گلی از آن امشاسپندی است و باشد که گوید: مرزنگوش، اردیبهشت را خویش است.»

نکته شگرف دیگر این که در متن پهلوی «خسرو کواتان و ریدکی»، ریدک در پاسخ به پرسش خسرو کواتان درباره گل‌ها و چگونگی بوی آنها، در مورد مرزنگوش می‌گوید: «مرزنگوش را بوی چون بوی پزشکی بود».
✍️دکتر #شاهین_سپنتا
#جشن_اردیبهشت‌گان_خجسته_باد🌺

اردیبهشت‌گان از جمله جشن‌های دوازدگانه سال ایران باستان بوده و از شمار جشن‌های آتش است.

ایرانیان، از هزاران سال پیش در روز جشن اردیبهشت‌گان،پوشاک سپید رنگ می‌پوشیدند، که نمایانگر پاکیزگی است.
زمان برگزاری جشن اردیبهشت‌گان همزمان است با هنگامی‌که در بسیاری از جهان و ایران، گل‌ها شکوفا شده‌اند. از این رهگذر، این جشن به گونه‌ای جشن گل‌ها نیز بدل شد. جشنی که اکنون در هلند نیز تقریبا همزمان با جشن اردیبهشت‌گان برگزار می‌شود.

به موجب یزدان‌شناسی اوستایی، اردیبهشت دومین امشاسپند است. این نام در اوستا اَشه وَهیشته و یا اَرته‌وهیشته می‌باشد.

جز نخست اشه یا ارته، به چم درستی و راستی و سامان و جز دوم، صفت عالی است به معنی بهترین. پس روی‌هم به چم بهترین راستی یا بهترین سامان و قانون می‌شود.

چنانکه همه امشاسپندان دارای دو وجه مینوی و زمینی هستند.
این امشاسپند، در جهان مینوی، نماینده پاکی و راستی و سامان و قانون اهورایی و در زمین نگاهبانی آتش بدو واگذار شده است.

در این مورد، منظور از آتش سامان و داد و راستی و پارسایی است، چون در آیه‌ای از اوستا بیان می‌شود که اهریمن با پیدایش #زرتشت می‌گریزد، با فریادی این چنین که «زرتشت، مرا بسوزانید با اشاوهیشه و از زمین براند مرا» که چون اهریمن نماینده بی‌سامانی و آشوب و دروغ و ناپاکی است با آتش راستی و پاکی و داد و قانون گریزان می‌گردد.

خلف تبریزی آورده که در این روز نیک است به معبد و آتشکده رفتن و از پادشاهان آرزوی خود خواستن.
✍️ #موضوع_فرهنگی_شاهنامه

🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🍂🌸@Bookirancity