😈 شر در جهان! (حتماً بخون)

❔طبق تعریف #ویلیام_رو، #شر زمانی گزاف (gratuitous) محسوب می‌شه که #خدا بتونه اون رو نابود کنه ولی بدون نابودیِ خیری بزرگتر یا بدون تولید شری هم‌ارز یا بدتر. بعضی #خداباوران در اعتراض می‌پرسن که ما از کجا مطمئن بشیم که اصلاً چنین شر گزافی در عالم وجود داره؟ ما به علت محدودیت‌های معرفتی و شناختی، شاید نتونیم دلیل و #حکمت خدا رو برای وجود این شرهای به‌ظاهر گزاف، درک کنیم؛ ولی خدا می‌تونه شبکه‌ی علی و معلولیِ عظیم عالم رو ببینه و پیوستگیِ رویدادهای زندگی رو به نحوی درک کنه که انسان‌ها، به علت دسترسیِ شناختیِ محدود، هرگز قادر به فهمش نیستن. اگه ما هم مثل خدا این کل‌نگری و نقشه‌ی کلان رو می‌داشتیم، احتمالاً می‌فهمیدیم که هیچ شری در این عالم وجود نداره که خدا بتونه اون رو نابود کنه ولی بدون نابودیِ خیری بزرگتر یا بدون تولید شری هم‌ارز یا بدتر؛ یعنی پی می‌بردیم که هیچ شر گزافی در این عالم وجود نداره! اما...

❕#دیوید_هیوم در آغاز بخش یازدهم «گفت‌وگوهایی درباره‌ی دین طبیعی» جواب این خداباوران رو به نحو احسن داده... (با کمی تغییر) می‌گه:

«اگر خانه یا قصری را به تو نشان دهم که در آن هیچ اتاق راحت یا دلپذیری نباشد؛ پنجره‌ها، درها، شومینه‌ها، راهروها، پله‌ها و کل ساختار ساختمان منبعی از سروصدا، آشفتگی، خستگی، تاریکی و نهایت گرما و سرما باشد، خب تو بی‌تردید بدون هیچ بررسیِ بیشتری، طراحی و مهندسیِ آن را محکوم خواهی کرد. البته معمار بی‌فایده تلاش خواهد کرد تا زیرکیِ خود را به رخ بکشد و برایت اثبات کند که اگر این پنجره یا آن در تغییر کند، مشکلاتی بزرگتر به وجود خواهد آمد. البته دقت کن آنچه می‌گوید ممکن است کاملاً درست و واقعی باشد: یعنی تغییر در یک بخش خاص، در حالی که سایر بخش‌های ساختمان دست‌نخورده باقی بمانند، ممکن است فقط دردسرها را بیشتر کند. اما با این حال، تو همچنان به طور کلی تأکید خواهی کرد که اگر معمار مهارت و نیت خوبی می‌داشت، می‌توانست طرحی برای کل بنا ارائه دهد و اجزای آن را طوری تنظیم کند که همه یا بیشتر این ناراحتی‌ها برطرف شوند. ناآگاهیِ او، یا حتی ناآگاهیِ خودت از چنین طرحی، هرگز تو را قانع نخواهد کرد که چنین چیزی غیرممکن بوده است. اگر در ساختمان مشکلات و ناهنجاری‌هایی بیابی، همواره بدون نیاز به ورود به جزئیات، معمار را محکوم خواهی کرد. 👈 به‌طور خلاصه، دوباره این پرسش را مطرح می‌کنم: اصلاً آیا مخلوقات و سازه‌های انسان - موجودی با این همه محدودیت - با #آفرینش و مخلوقات خدای دانا و توانا و خیرخواه مطلق، تفاوت ندارد؟! باید خیلی متعصب باشد اگر کسی عکس این را ادعاء کند!»

❗️مهندس و معمار شاید نتوانند زمین کج را هموار کنند یا مصالح بی‌کیفیت را جایگزین کنند اما خدا چون قادر مطلق است و همه‌چیز در اختیار اوست، اگر طراحیِ ضعیفی داشته باشد مثل معمار حق ندارد بگوید زمین کج بود یا مصالح کافی نبود، چون همه‌ی این‌ها ذیل قدرت او قرار دارد و او قادر مطلق است. او می‌توانست جهان را چنان طراحی کند که خیرهای بزرگتر از راه‌های دیگری غیر از وجود شر ظهور پیدا کنند!

👉 Dialogues - PART XI
✈️@islie