تفکیک جنسیتی نقش‌‌ها‎‌ در کتاب‌‌ها‎‌ی درسی

✍ شیرزاد عبداللهی

✅نکته شگفت در قضیه حذف تصویر دختران از روی جلد کتاب ریاضی سوم دبستان این است که مسئولان ارشد وزارتخانه خود را به کوچه علی چپ‌زده و جواب‌‌ها‎‌ی بی‌‎‌ربط دادند. رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش و پرورش، گفت:«از نظر کارشناسان مربوطه شلوغی روی جلد کتاب ریاضی سوم دبستان از زیبایی تصویر کاسته و سبب شده است که این تصویر از منظر زیبایی نامطلوب جلوه کند، به همین منظور بخش تصاویر دختران و برخی از مفاهیم ریاضی به منظور ساده‌تر شدن تصویر از جلد کتاب حذف شد.» او می‎‌کوشد موضوع تبعیض سیستماتیک جنسیتی علیه دختران را به یک مساله تکنیکی و زیباشناختی تقلیل دهد و کارشناسان را مقصر جلوه دهد!

✅ وزیر آموزش و پرورش هم در توئیتی نوشت:«تغییرات در کتاب‌های درسی همه‌ساله بر اساس ارزیابی و از سوی مؤلفین انجام می‌شود. به رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی مأموریت دادم تغییرات در شکل و محتوای کتاب‌های درسی را با حساسیت کامل رصد، اصلاح و گزارش نماید. به دغدغه‌های مردم اهمیت می‌دهم‌. دختران میهن شایسته احترامند.» واقعیت این است که وزیر و معاون او (رئیس سازمان پژوهش و...) می‎‌خواهند حفظ ظاهر کنند. کسانی که مسایل آموزش و پرورش را از نزدیک رصد می‎‌کنند، می‎‌دانند که وزیرو رئیس سازمان پژوهش و کارشناسان در این گونه مسایل صرفا مجری هستند.

✅ #تبعیض_جنسیتی در کتابها‎‌ی درسی موضوعی نهادینه و بخشی از ایدئولوژی حاکم بر این وزارتخانه است، جداسازی و تقسیم کار جنسیتی در همه کتاب‌‌ها‎‌ی درسی مخصوصا کتاب‌های دوره ابتدایی سیاستی ثابت است که با تغییر مسئولان ممکن است سخت‌گیرانه‌تر یا با اندکی تسامح اجرا شود. حذف دختران از تصویر یک اشتباه موردی نبوده و در همه کتاب‌های درسی نقش دختران و پسران چه در متن و چه در تصویر بر مبنای نگاه جنسیتی تعیین می‎‌شود.

✅کارشناسان و رئیس فعلی سازمان پژوهش و حتی وزیر آموزش و پرورش، همگی مجری سیاست‌ها‎‌یی هستند که از سالها پیش به صورت سیستماتیک توسط مراکزی خارج از آموزش و پرورش به این وزارت دیکته شده است و هرسال به دلیل ناکامی‌‌ها‎‌ی آموزش و پرورش بر غلظت و شدت آن افزوده می‎‌شود.فروکاستن موضوع به یک عکس و انداختن تقصیر آن به گردن رئیس سازمان پژوهش یا وزیر آدرس غلط دادن است.

✅در نظامها‎‌ی آموزشی دنیا حداقل چهار مدل #آموزش_دینی از حذف آموزش دینی از برنامه درسی تا آموزش دین به منزله هویت وجود دارد. در ایران مدل هویتی اعمال می‎‌شود. یعنی نه تنها درسی به نام تعلیمات دینی در برنامه درسی وجود دارد، بلکه کلیه مواد درسی و تربیتی از تاریخ تا ریاضی و ورزش و علوم اجتماعی و علوم تجربی با رویکرد دینی آموزش داده م‎‌شوند و هیچ حوزه‌ای ‎‌مستقل از دین وجود ندارد. با این حال نظام آموزشی دینی، انتظارات مقامات سیاسی و مذهبی را برآورده نکرده است.

✅مسئولان به جای تجدید نظر در روش 40 ساله آموزشی و تربیتی، «رویکرد اشباع دینی» را تجویز می‎‌کنند. طرفداران اشباع دینی، دلیل برآورده نشدن انتظارات مقامات سیاسی و مذهبی از نظام آموزشی را کمبود مباحث دینی در کتاب‌‌ها‎‌ی درسی یا ضعف عقیدتی معلمان می‎‌دانند، لذا برای اثرگذاری بیشتر، حجم مطالب و مباحث دینی را در کتب درسی افزایش می‎‌دهند و برنامه‌‌ها‎‌یی مانند اعزام طلاب به مدارس را تدوین می‎‌کنند. طرفداران این رویکرد که معمولا تخصصی در مسایل تعلیم و تربیت و روانشناسی ندارند، به واکنش‌‌ها‎‌ی دانش‌آموزان در برابر افزایش حجم مطالب دینی و بی‌‎‌تناسب بودن حجم مطالب با گروه سنی دانش‌آموزان اهمیتی نمی‌‎‌دهند. اینها معتقدند که:«باید چشم و دل نسل نو را از نشانه‌‌ها‎‌ و علایم اسلامی انباشت و پیوسته آنها را چه در کتاب‌‌ها‎‌ی درسی و محیط مدرسه و چه در موقعیت کلان‌تر در جامعه، در معرض بارش علایم و اطلاعات اسلامی قرار داد. چاشنی فشار و تنبیه نیز به درجات مختلف با این رویکرد، همراهی می‎‌کند.»

✅اما آیا رویکرد اشباعی، قابلیت کافی برای مهار بحران تربیت دینی خواهد داشت؟ پاسخ یکی از استادان تعلیم و تربیت به این سوال منفی است:«منطق زیرساز این رویکرد، تلقین و الزام است و چنین منطقی، در صورت موفقیت، تنها می‌تواند به شکل‌گیری شبه تربیت منجر شود.» رویکرد هویتی در آموزش و پرورش دینی تاکنون به نتایج معکوس منجر شده است. با توجه به نتایج 40سال تعلیم و تربیت دینی هویتی که مسئولان سیاسی و مراجع مذهبی هم از آن راضی نیستند، شاید بهتر باشد که به جای تاکید بر اشباع دینی بیشتر، آموزش دینی را محدود به زنگ دینی کنیم و استقلال مواد درسی دیگر از تاریخ تا ادبیات و ریاضی و اجتماعی و هنر را به رسمیت بشناسیم. چنین اتفاقی هم به سود دین و هم به سود آموزش و پرورش حرفه ای ‎‌خواهد بود./همدلی

@kherad_jensi

🖋 سوگیری جنسیتی

🔸 پژوهشگران دانشگاه مک‌کوایر استرالیا از تعدادی معلم خواستند برای تعدادی دانش‌آموز جلسه آنلاین تدریس در محیط اسکایپ داشته باشند.

🔹 پیش از جلسه به معلم‌ها که فقط نام شاگرد را می‌دانستند، گفتند که به علت مشکلات فنی ارتباط یک‌سویه است و فقط شاگرد صدای معلم را می‌شنود.

📌 ارزیابی گزارش جلسه‌ها نشان داد اغلب معلمان به هنگام تدریس به دانش‌آموزی که نامش دخترانه بود، در قیاس با جلسه‌ی دانش‌آموز با نام پسرانه، اصطلاحات علمی کمتری به کار می‌بردند.

📌 همچنین، رفتار معلمان علوم با دختران متفاوت است و احتمال این‌که معلمان فیزیک به‌طور ناخودآگاه نمره‌ کمتری به دختران بدهند، بیش از پسران است.
@kherad_jensi

https://lighthouse.mq.edu.au/article/october/girls-and-boys-are-taught-physics-differently,-new-research-reveals

#بین_الملل #عدالت_آموزشی
#تبعیض #سوگیری_جنسیتی
#سوگیری_پنهان #آموزش_مجازی
🔻🔻🔻
یادگیرنده مادام‌العمر باشیم:
@TeacherasLLL

‏مادران نمی‌توانند پرونده و کارنامه فرزندان خود را دریافت کنند

بر اساس بخش نامه ای که به مدارس ارائه شده است، پرونده و کارنامه دانش آموزان تنها باید به پدرانشان تحویل داده شود و ‎مادران نمی‌توانند این مدارک را دریافت کنند.

‏به گفته یکی از مادران: این سلب حقوق مادران در همین حد باقی نمی‌ماند. مثلا شما نمی‌توانید برای فرزند زیر ۱۸ سال به اسم خودش سیم‌کارت ایرانسل بگیرید. اما پدر می‌تواند چنین کاری کند. شما نمی‌توانید فرزند خودتان را به راحتی بیمه کنید. حتی در بیشتر بانک‌ها به شما اجازه نمی‌دهند.

‏به نام فرزندتان برایش حساب باز کنید. همه اینها به جرم این است که مادر هستید.
به گفته مدیر خانه امن زنان آسیب‌دیده شهر اراک: مردان زیادی هستند که از این خلأهای قانونی به‌عنوان ابزاری استفاده می‌کنند تا همسر خود را مجاب به ماندن در زندگی کنند و آنها را آزار دهند. ‎#تبعیض_جنسیتی

@kherad_jensi

(منبع توییتر بیدارزنی)

‏در اینکه مخالفان هر کشوری ممکن است روی ‎#گسست_های بین حاکمیت و مردم آن کشور سرمایه گذاری کنند، تردیدی وجود ندارد، اما آدرس غلط ندهید؛ تا زمانی که اراده ای برای رفع ‎#تبعیض و ‎#خشونت_علیه_زنان در حاکمیت ایران شکل نگیرد، در بر همین پاشنه خواهد چرخید.
(توییت آذر منصوری)
@kherad_jensi

🔴 شش اتفاق شرم‌آور در یک بازی

✍🏻 محمدرضا جلائی‌پور

در بازی دیروزِ فوتبال ایران-لبنان در مشهد:

1️⃣ به زنان ایرانی فقط حدود ۲۰۰۰ بلیط فروختند. #تبعیض_جنسیتیِ آشکار

2️⃣ همین تعداد محدود زنان ایرانی که برای ورود به ورزشگاه بلیط داشتند را به ورزشگاه راه ندادند.‌ #فریبِ آشکار

3️⃣ تعدادی از زنان لبنانی را بر خلاف زنان ایرانی به ورزشگاه راه دادند. #تبعیضِ آشکار علیه ایرانیان

4️⃣ برای منع ورود زنان ایرانی به ورزشگاه (که بلیط داشتند) و سرکوب‌شان از گاز اشک‌آور استفاده کردند. #خشونتِ آشکار

5️⃣ برای توجیه منع ورود زنان ایرانی به ورزشگاه مشهد به مقدسات و احترام به امام رضا متوسل شدند. #تفسیر_طالبانی و مردسالارِ آشکار از دین و نوعی #حکمرانی_ملوک_الطوایفی و نقض آشکارِ حاکمیت_فراگیر_قانون

6️⃣ دولت در این ماجرا پروای احتمال تعلیق فدراسیون فوتبال ایران، جریمهٔ سنگین و لطمه به فوتبال ملی ایران با ده‌ها میلیون علاقمند ایرانی را نداشت. #حکمرانی_غیرمسئولانهٔ آشکار و بی‌توجهیِ آشکار به خواست اکثریت و منافع ملی

هرکدام از این شش اتفاق حقیقتا شرم‌آور است. اگر مجلسی ملی و غیراقلیت داشتیم، کافی نبود برای استیضاح وزرای ورزش و کشور؟
@kherad_jensi
@jalaeipour

عِرض خود می‌بری و زحمت ما می‌داری!
درباره‌ی تبعیض جنسیتی و مردانِ همیشه متهم

✍ روح الله طالبی توتی

١. زن میان‌سال که تیپ اسپرت دارد، می‌آید پشت باجه و درخواست تمدید گذرنامه می‌دهد. کارهایش پیش می‌رود تا آن‌جا که می‌شنود: «همسرتون باید اجازه بدن برای خروج...» زن می‌گوید بار قبل از همسرش اجازه‌ی خروج گرفته. خانم متصدی توضیح می‌دهد که برای هر بار درخواست گذرنامه باید رضایت‌نامه داشته باشد. زن با کلافگی فرم‌ها را می‌چپاند توی کیف و زیر لب غر می‌زند  «با شصت سال سن مثل بچه‌ها باید اجازه بگیرم؟ اصلاً با خودش دارم می‌رم که!»

٢. طبق معمول مسئولیت اجتماعی‌ام گل می‌کند. می‌روم جلو و به او توضیح می‌دهم که چگونه می‌تواند اذن خروج دائمی بگیرد تا دیگر نیازی به حضور همسرش نباشد. با وجود ناراحتی‌اش، آرام تشکر می‌کند و می‌گوید: «حالا این مسخره‌بازی‌ها چیه؟ مگه می‌خوام فرار کنم؟ والا همه‌ش به‌خاطر پوله!» پاسخی ندارم. وقتی طبق قانون، ترک منزل توسط زن تنها مسقط نفقه است و نمی‌توان او را به بازگشت الزام کرد، وصل کردن خروج از کشور زنان متأهل به رضایت همسر چه منطقی دارد؟

٣. در گروه دانشگاه بعد از مدت‌ها دوباره بحث تذکر حجاب شده. آن وسط‌ها یکی نوشته «مردها و زن‌ها از نظر روانی متفاوتن. مردها آستانه‌ی تحریکشون پایینه. مرد متأهل زن‌های بدون حجاب رو ببینه از همسرش سیر می‌شه. مرد مجرد به گناه می‌افته.» اعصابم به هم می‌ریزد. نمی‌دانم این توهین آشکار به مردها چرا همیشه نادیده گرفته شده؟ چرا مردها برایشان مهم نیست که این ایده‌ی «زن خودش رو بپوشونه تا مرد به گناه نیفته»، آن‌ها را فاقد خودکنترلی و تقوا و اراده‌ی انسانی در نظر می‌گیرد؟ چرا از میان این‌همه توجیه و تبیین برای حجاب، این یکی هنوز رواج دارد؟

۴. صدای بوق ممتد می‌آید و بعد یک فریاد بلند. بر می‌گردیم. زن موتورسوار که انگار نزدیک بوده با ماشین رو‌به‌رویی برخورد کند، از ما کمک می‌خواهد. می‌رویم سمتش. موتور را نگه می‌داریم. دست‌هایش می‌لرزند. دارد تشکر می‌کند که می‌گویم: «بدون گواهینامه خیلی خطرناکه‌ها خانم. خدای‌نکرده اتفاقی بیفته، داستان دارید.» با حسرت مخلوط با اعتراض می‌گوید: «چی‌کار کنم آقا؟ وقتی گواهینامه نمی‌دن، چی‌کار کنم؟» باز حرفی ندارم. هیچ‌جوره نمی‌توانم این تناقض را توجیه کنم که زنان می‌توانند ترک موتور بنشینند، اما دووجب جلوتر، نه!

۵. گروه‌ها را سرسری نگاهی می‌اندازم. توییتی حسابی دست به دست شده با عنوان  «یک فریم از زن بودن در ایران». زنی از این موقعیت گفته که خواهرش نیاز به عمل جراحی دارد و بیمارستان بدون رضایت شوهر این‌کار را انجام نمی‌دهد. شوهر هم مدتی است خانه را رها کرده و رفته و خبری از او نیست. وکیلی پاسخ داده که برای عمل جراحی باید از دادستان اجازه بگیرد. کامنت می‌گذارم که اصرار بیمارستان‌ها برای اخذ رضایت شوهر، مستند به هیچ قانونی نیست و آن رضایت‌نامه فقط برای از سر باز کردن ادعاهای بعدی است. اما چه تفاوتی دارد؟ زنان دارند با این قانون‌های غیرقانونی زیست می‌کنند.

۶. این عرف‌ها و عادت‌ها و قانون‌های تبعیض‌آمیز که اغلب نه مستند شرعی دارند و نه پذیرش اجتماعی، هم‌چنان شکاف جنسیتی در فرهنگ رسمی را تداوم می‌بخشند. زنان بیش‌تری روز به روز به‌خاطر همین‌ محدودیت‌های بدون توجیه از دین و قانون فاصله می‌گیرند و مردان هم مدام با اتهام سوءاستفاده از حق رو‌به‌رو هستند - جدا از این‌که متأسفانه بعضاً این سوءاستفاده را هم انجام می‌دهند.

٧. چه‌کار کنیم؟ ما مردان چگونه ثابت کنیم که نمی‌خواهیم در جایگاه متهم بایستیم؟ چه‌طور می‌شود به خودمان قبولاند که هم مردسالاری سنتی و هم فمینیسم رادیکال، ما را در جایگاه متهم نشانده‌اند. مگر می‌شود مدام این را توضیح داد؟ مگر آموزش و تربیت ما از کودکی در راستای عدالت جنسیتی بوده است؟ چگونه می‌توان به این واقعیت رسید که تبعیض، در نهایت به نفع خودمان هم نیست؟ هنوز نمی‌دانم.

#زنان #حجاب #فمینیسم #دین #تبعیض #قانون
@kherad_jensi
@tadaeat