بنی آدم اعضای یک پیکرند
که افتاده بر جان یکدیگرند

چو عضوی به درد آورد روزگار
همه نیش‌خندی کنندش نثار

تو کز محنت دیگران بی‌غمی
ادامه بده با همان بی‌غمی

الهام_تمدن

گفتار عرفانی

شرح غزل شمارهٔ ۵۵۳ دیوان شمس (بی همگان به سر شود، بی‌تو به سر نمی‌شود)

مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن (رجز مثمن مطوی مخبون)

محمدامین مروتی

این غزل مشخصاً سوز و گداز مولانا در فراق شمس است و این سوز چنان خوب بیان شده که زبان حال بسیاری از ایرانیان در فراق دوست و محبوب شده است.

بی همگان به سر شود، بی‌تو به سر نمی‌شود
داغ تو دارد این دلم جای دگر نمی‌شود
بدون تو نمی توانم زندگی کنم که دلم داغدار توست.

دیده ی عقل مست، تو چرخه ی چرخ پست تو
گوش طرب به دست، تو بی‌تو به سر نمی‌شود
عقلم مدهوش توست و چرخش روزگار به دست توست. شادمانی من هم گوش به فرمان تو دارد.

جان ز تو جوش می‌کند، دل ز تو نوش می‌کند
عقل خروش می‌کند، بی‌تو به سر نمی‌شود
جوش و خروش جان و دل و عقلم از توست و از تو تغذیه می کنند.

خمر من و خمار من، باغ من و بهار من
خواب من و قرار من، بی‌تو به سر نمی‌شود
مستی و خماری سبزی و خواب و قرارم همه ز توست.

جاه و جلال من توی، مِلکت و مال من توی
آب زلال من توی، بی‌تو به سر نمی‌شود
شکوه و سربلندی و ثروت من ز توست. تو آن آب زلالی هستی که مرا سیراب می کنی.

گاه سوی وفا روی، گاه سوی جفا روی
آن منی، کجا روی؟ بی‌تو به سر نمی‌شود
وفا و جفا را با هم جمع کرده ای. از کنار من مرو.

دل بنهند، برکنی، توبه کنند، بشکنی
این همه خود تو می‌کنی، بی‌تو به سر نمی‌شود
دلی را که به تو بسته می شود، رها می کنی و توبه دوستدارانت را می شکنی.

بی تو اگر به سر شدی، زیر جهان زبر شدی
باغ ارم سقر شدی، بی‌تو به سر نمی‌شود
اگر بودن بدون تو میسر بود، جهان زیر و رو می شد و بهشت به جهنم تبدیل می شد. یعنی بی تو به سر بردن برایم ممکن نیست.

گر تو سری قدم شوم، ور تو کفی علم شوم
ور بروی عدم شوم، بی‌تو به سر نمی‌شود
سرم فدای قدمت. می خواهم پرچمی در دستانت باشم و اگر بروی دلم می خواهد بمیرم.

خواب مرا ببسته‌ای، نقش مرا بشُسته‌ای
وز همه‌ام گسسته‌ای، بی‌تو به سر نمی‌شود
بی تو خواب ندارم. نقشم و جسمم را به آب فنا داده ای. مرا از همه بریده ای.

گر تو نباشی یار من، گشت خراب کار من
مونس و غمگسار من، بی‌تو به سر نمی‌شود
تو غمم را می خوری. بی تو کارم و حالم خراب است.

بی تو نه زندگی خوشم، بی‌تو نه مردگی خوشم
سر ز غم تو چون کشم؟ بی‌تو به سر نمی‌شود
بدون تو مرگ و زندگی برایم خوش نیستند. پس نمی توانم غم فراقت را نخورم.

هر چه بگویم ای سند! نیست جدا ز نیک و بد
هم تو بگو به لطف خود، بی‌تو به سر نمی‌شود
هر چه در وصف تو بگویم، ناقص است و کمی و کاستی دارد. پس تو از زبان بگو که زندگی بی تو بر من نمی گذرد.

25 آبان 1403

با تو می گویم:

خوشبختی و خرد با هم یک تفاوت اساسی دارند.
کسی که فکر می کند خوشحال ترین آدم است، واقعا هست.
اما کسی که فکر می کند خرمندترین آدم است، معمولاً ابله ترین است. (فرانسیس بیکن)

مَجمَعِ خوبی و لطف است عِذار چو مَهَش
لیکَنَش مِهر و وفــا نیست خــــدایا بِدَهَش
بویِ شیر از لبِ همچــون شِکَرَش می‌آیـــد
گرچه خون می‌چکد از شیوهٔ چشمِ سیَهَش
حافظ
❀࿐✾🍃❁🌸❁🍃✾࿐❀
خط : استاد غلامحسین امیرخانی

گفتار فلسفی

صدای وجدان و ندای دل

محمدامین مروتی

گوش دادن به صدای ناخودآگاه جمعی، در بن بست های عقلی، کارساز است. گاهی شما برای رفتن به راهی دلیل کافی ندارید ولی دلتان گواهی می دهد که بهتر است به همان راه بروید.

عده ای می گویند این صدای وجدان آدمی است.عده ای می گویند صدای وجدان هم صدای خداست. پیامبر می گوید از دلت فتوا بگیر ولواینکه همه مفتیان علیه آن فتوا دهند.

دون خوان می گوید هر کسی یک رویای شخصی دارد که باید برای تحقق آن بکوشد. علاوه بر ندای دل و وجدان، به علائم و نشانه هایی که در زندگی ات ظاهر می شوند، توجه کن. این نشانه ها مثل علائم راهنمایی در جاده اند. باید به آن ها اعتماد کنی.

رابرت جانسون می گوید تصمیم های کوچک و روزمره را با ایگویتان و تصمیمات بزرگ و سرنوشت ساز را با قلبتان یا همان ناخودآگاهتان بگیرید. با ایگوی تان اطلاعات جمع کنید و با قلب تان تصمیم بگیرید. بگذارید تصمیم به دلتان بیفتد.

در ذن بودیسم به این وجدان یا فطرت می گویند "خرد بنیادین".

یونگ به جای همه این ها، از اصطلاح "ناخودآگاه جمعی" استفاده می کند.
ناخودآگاه جمعی عقل تراکم یافته و تاریخی نوع بشر است که خشت روی خشت روی هم گذاشته شده و سینه به سینه منتقل شده است.

در همه این رویکردها، فرض بر این است که عقل فردی(ایگو) برای یافتن راه درست، کافی نیست و ما باید به تجارب متراکمی که آن ها را با تعابیر مختلفی مثل وجدان، دل ، فطرت، تاریخ و سنت، آن ها را می شناسیم، احترام بگذاریم.

اول آذر 1403

با تو می گویم:

از خطایی به خطای دیگر،آدمی به کشفِ واقعیت می‌رسد. (فروید)

#فلسفه™️


خبر بد :
هيچ چيز هميشگى نيست ...

خبر خوب :
هيچ چيز هميشگى نيست ...

@phiilosophiy

خودشناسی و سبک زندگی

غلبه بر اینرسی و گریز از یکنواختی

محمدامین مروتی

برای همه ما پیش آمده که گاهی حوصله هیچ کاری را نداریم. اما اگر به هر دلیلی، تکانی به خود می دهیم و به محیطی دیگر می رویم، خیلی زود اوضاع عض می شود و حال مان سر جایش می آید.
در واقع انسان تمایل دارد در وضعیت موجود بماند تا اینکه وضع موجود را تغییر دهد. این همان مفهوم "اینرسی" در فیزیک است که در مورد احوال انسان هم صدق می کند. درواقع اینرسی روانی نوعی "محافظه کاری"، برای ماندن در وضع موجود است. اینرسی تمایل هر جسمی است به ماندن در همان وضعیتی که در آن قرار دارد.
به همین دلیل انسان هایی که ریسک پذیری بالاتری دارند، معمولاً موفق ترند. رفتن در ره های نرفته، راه ها و امکانات جدیدی در اختیار انسان می گذارد که از پیش بدان ها فکر نکرده است یا به فکرش نمی رسید.
این موضوع هم در مورد موقعیت های شغلی صدق می کند و هم در مورد شیوه زندگی و قدم نهادن در راه های معنوی.
زندگی های مختلف امکانات متفاوتی در اختیار انسان می گذارند. به قول عطار:
تو پای به راه در نه و هیچ مپرس
خود راه بگویدت که چون باید رفت

7 آذر 1403

فرار از خویشتن

محمدامین مروتی

بعضاً خود را به شدت مشغول می کنیم تا کسل نشویم. نمی توانیم یک لحظه بیکار بمانیم تا حس تنهایی و انزوا پیدا نکنیم. تا هیچوقت با خودمان تنها نمانیم. اما لازم است گاهی تنها باشیم با خودمان و به صدایی غیر از صدای دیگران گوش دهیم. برقراری تعادل بین مشغول بودن و هیچ کاری نکردن، نیز از جمله هنرهای زیستن است. تعادل بین خلوت و جلوت. جمع و تنهایی. اینکه بتوانی در جمع باشی و تنها. در میان جمع باشی و کار خود را بکنی.
زندگی روزمره نوعی مشغول شدن به دنیاست که می تواند موجب غفلت از خود بشود. لذا باید زمانی برای "خود" بگذاریم تا مشغولیت دنیای مان هم معنا پیدا کند و ما را با خود نبرد. مولانا می گوید مردم برای غفلت کردن از زندگی، خود را به مسکرات و لهو و لعب و حتی کار زیاد مشغول می کنند تا دمی با خود روبرو نشوند:
تا دمی از هوشیاری وا رهند
ننگ خمر و زَمر بر خود می‌نهند
می‌گریزند از خودی در بیخودی
یا به مستی یا به شغل، ای مهتدی

7 آذر 1403

با تو می گویم:

تفاوت نابهنجاری انسان ها، تفاوتی کمّی است نه کیفی. تفاوت های هنجاری نیز همین گونه است. انسان ها طیفی از رنگ های همسایه و متداخل اند، نه رنگ های خالص. رنگ خالص نداریم.

از بچه‌ها بیاموزیم

t.me/FarazCanal/3231
👁 #نگاه

سال ۱۹۷۲ شخصی به نام جیگمه سینگیه وانگچوک پادشاه کشور بوتان شد. ایشان جای پدرش را گرفت و پادشاه کشور شد. وقتی روی کار آمد، همان روز اول، یک سخنرانی کرد و خطاب به مردم بوتان گفت: "من معتقدم که میزان پیشرفت یک کشور به تولید ناخالص ملی‌اش نیست، این خطاست که تولید ناخالص ملی را میزان پیشرفت یک کشور می‌گیرند. من از امروز می‌خواهم « خشنودی_ملی » را ملاک پیشرفت کشور بگیرم و تأملی که کرده‌ام این است که خشنودی ملی به ۴ عامل بستگی دارد." او اسم این ارکان را ارکان خشنودی انسان گذاشت و گفت باید این ۴ رکن را محور امور کشور قرار دهیم و کشورمان را براساس این ارکان اداره کنیم:

۱ رکن اول حکومت دموکراتیک و آزاد بود و بعد هم دقیقاً می‌گفت دموکراتیک بودن و آزاد بودن هم باید به احوال انسان‌ها قابل ترجمه باشد. اینکه حکومتی دموکراتیک هست یا نه را باید از شهروندان جامعه پرسید، نه اینکه بگویند چیزی در جایی هست و شما از آن بی‌خبری! یا کشورمان دارد با قدرت و شوکت و عظمت و حکمت چهار نعل می‌تازد، ولی خودتان دارید روز به روز مچاله‌تر می‌شوید!

۲ ما می‌خواهیم اقتصاد کشورمان را پیشرفت دهیم، اما پیشرفتی که دو ویژگی داشته باشد؛ اولاً فقط بر مبنای انصاف باشد (پیشرفت منصفانه)، ثانیاً این پیشرفت، ثابت و یکنواخت باشد، نه اینکه یک سال بالا برویم، دو سال پایین بیاییم! این بالا پایین‌ها شهروندان را از پا می‌اندازد. بشر باید یک پیشرفت ثابت و رو به جلو داشته باشد.

۳ سوم این که ما باید محیط‌زیست‌ مان را سالم نگه داریم و بنابراین در کشورمان اجازه نمی‌دهیم برنامه‌ای که بیش از ۶۰% جنگل‌ها را از بین می‌برد، اجرا شود. هر چه صنعت هم بگوید ۶۰% از کشور ما باید جنگل بماند. ما فقط در ۴۰% از خاک کشورمان هر کار بخواهیم می‌توانیم بکنیم. ۶۰% باید همان حالت جنگل انبوهش را حفظ کند.

۴ چهارم هم این که ما یک فرهنگ بودایی داریم که یک عناصر نامطلوب در آن راه پیدا کرده است. اما ۲۵ عنصر مثبت دارد. ما این ۲۵ عنصر را می‌خواهیم در تک تک فرزاندنمان رشد دهیم. عاشق فرهنگ بودایی هم نیستیم، فقط عاشق این ۲۵ عنصر خوبش هستیم.

این شخص اولین کاری که کرد گفت برای این که این ۴ رکن حاصل شود من باید به عنوان حاکم هر تکه از قدرتم را به نهادی واگذار کنم. مثلاً یک پارلمان درست کرد و قدرت قانون‌گذاری‌اش را به آن واگذار کرد. همچنین قدرت‌های دیگرش را به نهادهای دیگر واگذار کرد. در سال ۱۹۸۴، یعنی ۲۱ سال بعد، ایشان چون پیر شده بود به نفع پسرش کناره‌گیری کرد و به زندگیِ شخصی‌اش پرداخت و پسرش بعد از او همان روش پدر را ادامه داد.

سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۴، یعنی ۳۲ سال بعد از به حکومت رسیدن این پدر و پسر، یک ارزیابی از کشور بوتان انجام داد. این ارزیابی مطلقاً ارزیابی دولت یا ملت بوتان نبود. گروهی از کارشناسان بین‌المللی از طرف سازمان ملل مأمور شدند که بروند و ببیند بوتان در چه وضعیتی‌ست. نتیجه این شد که درآمد ناخالص سرانه‌شان از هند بیشتر شده بود. امید به زندگی از ۴۳ به ۶۶ رسیده بود. میزان مرگ و میر کودکان از ۱۶۳ نفر در ۱۰۰ هزار نفر به ۴۰ نفر در ۱۰۰ هزار نفر کاهش یافته بود. میزان سواد از ۱۰ درصدِ سال ۱۹۷۲ به ۶۶ درصد افزایش یافته بود. مدارس و کلینیک‌ها به حدی فراوان شده بود که بسیاری از آنها دانش‌آموز و بیمار نداشتند!

نکته‌ی مهم این که در بوتان سالانه فقط بین ۷ تا ۸ خودکشی اتفاق می‌افتد. مصرف قرص‌های اعصاب در این کشور از همه جای دنیا پایین‌تر است. برای این که آمدند خشنودی را ملاک قرار دادند، نه ۴ عدد را در هم ضرب کنند و بگویند این ملاک پیشرفت شماست!

👈در کشور ما می‌گویند این درآمد ناخالص ملی‌تان‌ است ولی اصلا ما نمی‌فهمیم درآمد ناخالص ملی چیست؟
فقط می‌فهمیم که حالمان بد است، همین.
حوصله نداریم، افسرده‌ایم،
با هیچکس حرف نمی‌زنیم، از همه طلبکاریم.
مدام هم داریم به خودمان و دیگران تف و لعن می‌کنیم.
اما درآمد ناخالص ملی‌مان چه شده است؟ این چه عددی‌ست؟! و بعد هم به ما می‌گویند که نظام دارد با شوکت و حشمت و قدرت و حکمت پیش می‌رود، در حالی که ما در بدبختی به سر می‌بریم!

مصطفی ملکیان
@FarazTed

آیه هفته:

إِنَّ اللَّهَ یأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ: خداوند به عدل و احسان فرمان می دهد. (نحل/٩٠)

کلام هفته:

ایدئولوژی هم در مقابل "عقل سلیم" مردم می ایستد و هم در مقابل عقل عقلا و کارشناسان آن جامعه.

شعر هفته:

ای واژه‌ی خجسته‌ی آزادی!
‏با این همه خطا،
‏با این همه شکست؛ که ما راست،
‏آیا به عمر من،
تو، تولد خواهی یافت؟ (سیاوش کسرایی)

داستانک:

در مثنوی مولوی آمده است که مردی برای خود خانه ای ساخت واز خانه قول گرفت که تا وقتی زنده است به او وفادار باشد و بر سرش خراب نشود و قبل از هر اتفاقی وی را آگاه کند.
مدتی گذشت ترکی در دیوار ایجاد شد مرد فوراً با گچ ترک راپوشاند. بعد ازمدتی در جایی دیگر از دیوار ترکی ایجاد شد وباز هم مرد با گچ ترک را پوشاند و این اتفاق چندین بار تکرارشد و روزی ناگهان خانه فرو ریخت. مرد باسرزنش قولی که گرفته بود را یادآوری کرد و خانه پاسخ داد هر بار خواستم هشدار بدهم وتو را آگاه کنم دهانم را با گچ گرفتی و مرا ساکت کردی. این هم عاقبت نشنیدن هشدارها !!!

فیلم هفته: "ژاكت"(2005)

محمدامین مروتی

جلیقه یا ژاکت فیلمی آمریکایی به کارگردانی "جان‌می‌بوری" و بازیگری آدرین برودی و کیرا نایتلی است که تا حدودی بر اساس رمان "ستاره گرد" جک لندن ساخته شده است.
ژاكت در ژانر فيلم‌هاي معناگرا و فرارواني مي‌گنجد. هم از مايه‌هاي عميق انساني بهره دارد و هم دريچه‌اي را به عوالم ماوراء و حرکت در زمان مي‌گشايد.
ماجرا از جنگ اول عراق و آمريكا در سال 1991 آغاز مي‌شود. پاي سربازي 27 ساله به نام "جك استاركس" به جنگ كشيده شده است. در حمله سربازهاي آمريكايي به يك خانه، نوجوان كم سن و سالي بيرون مي‌آيد و استاركس مي‌خواهد با او از در دوستي وارد شود كه پسرك به سر او شليك مي‌كند.....
جك شوكه مي‌شود و دچار فراموشي. او را به تيمارستاني مي‌فرستند كه مسئوليت آن با دكتري به نام "بكر" است كه شيوه جديد و خشونت‌باري براي تغيير اخلاق جنايت‌كاران به كار مي‌برد. او آن‌ها را داخل كشوهايي مي‌گذارد كه در سردخانه‌ها، مردگان را در آن‌ها مي گذارند و به اين وسيله مي‌خواهد احساس مرگ واقعي و نوعي تولد مجدد به آن‌ها بدهد.
جک حین این معالجه متوجه مي‌شود كه مي‌تواند در گذشته و آینده سير كند و....