🔴 عرض مرا به خدمت آن سیمبر کنید
🔹 نسخهٔ فریب
شعر این آهنگ از شادروان صوفی غلام‌نبی عشقری شاعر متأخر افغانستان است. بسیاری از آوازخوانان افغانستان غزل‌های این شاعر وارسته و مردمی را خوانده‌اند، از جمله استاد سرآهنگ که دو سه غزل او را اجرا کرده است. این غزل در دو اجرا، با دو ملودی خوانده شده است.
🔹
دلم از بس فریب چشم ترکان ختا دیده‌
فریبم چون دهی نرگس‌! که چشمم چشم‌ها دیده‌
عرض مرا به خدمت آن سیمبر کنید
گر رنجه شد طبیعت او، مختصر کنید
دارم عریضه‌ای‌، شه خوبان‌! جواب کن‌
رحمی به حال عاشق زار خراب کن‌
گلبرگ را ز سنبل مشکین نقاب کن‌
یعنی که رخ بپوش‌، جهانی خراب کن‌
امشب امید زندگی‌ام نیست تا سحر
فردا سر جنازه‌ام او را خبر کنید
پاره‌های جگرم زینت تابوت کنید
گل مبندید، مبادا که بد آید او را
وقتی که مُردَم‌، از کرم‌، ای داغ‌دیدگان‌
با نعش من ز کوچۀ دلبر گذر کنید
(شب مصرعی از خاطر من گشته فراموش)(۱)
تابوت من آهسته ز کویش گذرانید
چون نیست امیدم که بیایم دگر اینجا
همرنگ ما کسی است که دارد به سینه داغ‌
ما را از این دیار، همین لاله آشناست‌
#سرآهنگ
@ostad_sarahang

✳️
عرض مرا به خدمت آن سیمبر کنید
گر رنجه شد طبیعت او، مختصر کنید

امشب امید زندگی‌ام نیست تا سحر
فردا سر جنازه‌ام او را خبر کنید
🔻
چقدر این بیت دوم غزل احساس‌برانگیز و عاطفی است. غزلی از صوفی غلام‌نبی عشقری، با آواز استاد محمدحسین سرآهنگ

🔸 امشب مشغول کار دیوان صوفی عشقری هستم. این که کار من با این دیوان چیست، در پیام‌های بعد خواهم گفت.

🔸 همان‌طور که چند روز پیش نیز در پستی که گذاشتم نوشتم، خیلی از غزل‌های عشقری را آوازخوانان افغانستان خوانده‌اند، از جمله همین غزل و چند غزل دیگر که استاد سرآهنگ آن‌ها را خوانده است.

🔸 آهنگ یک مقدار طولانی و آرام است. شاید برای کسانی که با این نوع موسیقی انس ندارند ملال‌آور باشد. ولی اگر به آن دل بدهید و شعرهایش را گوش کنید، لطف و احساس قشنگی دارد. بیت‌های متناسب با مقام هم به سبک موسیقی کلاسیک افغانستان در آن خوانده شده است.
البته کیفیت صوتی آهنگ پایین است. در یک محفل خانگی ضبط شده و سروصدای اطراف هم در آن به گوش می‌رسد. تازه بر روی نواری ضبط شده که قبلاً آهنگی دیگر روی آن بوده و گاهی صدای آن آهنگ قبلی هم به گوش می‌رسد. حیف که اجرای رادیویی با کیفیت از آن نداریم.

🔸 باز در فاصله‌هایی که زمان استراحت بین کار هست، بیشتر از صوفی عشقری خواهم گفت. و توضیح خواهم داد که کار من با این دیوان چیست.

🔸 و همین طور آهنگ‌های جذاب دیگری هم خواهم گذاشت، به امید خدا.

✳️ غزلی از غلام‌نبی عشقری با نکاتی دربارهٔ واژگان و اصطلاحات آن

تا که یاد گل‌‌رخان شهر کابل می‌‌کنم
کاسه‌‌های زهر فرقت را تناول می‌‌کنم

هر سحر یاران به یاد روی گل‌‌فام کسی
در گلستان می‌‌روم، تقلید بلبل می‌‌کنم

ناامید از دیدن جانان نیم تا شام مرگ
کی چراغ انتظار خویش را گُل می‌‌کنم

گر به اغیاران بپیچم، یار می‌‌رنجد ز من
این دَو و دشنام شان زآن رو تحمل می‌‌کنم

طالع و بختم ز بس رفته‌‌ست در خواب سمور
با ترقی هر قدر کوشم، تنزل می‌‌کنم

چون بدیدم حلقۀ زلف تو را، گفتم به دل
خویش را زنجیرپیچ این تسلسل می‌‌کنم

پیر گردیدم، دوتا شد پیکرم، لیکن هنوز
هم‌‌چو مینای می از شوق تو قلقل می‌‌کنم

تا نداند دیگری از رمز عشق‌‌ام، عشقری!
یار را هرجا، که می‌‌بینم، تغافل می‌‌کنم

🔻 در این غزل یکی دو اصطلاح خاص افغانستان هست. یکی «گل می‌کنم» به معنی «خاموش می‌کنم» در بیت سوم و دیگری «دَو» به معنی «دشنام» در بیت چهارم.

🔻 البته این غزل چون یک فضای نسبتاً سنتی دارد، اصطلاحات محاورهٔ افغانستان در آن زیاد نیست. در بعضی شعرهای دیگر که باز نمونه‌هایی خواهم آورد، این‌ها خیلی زیاد است. در مجموع شعر عشقری بهرهٔ بسیاری از زبان محاورهٔ افغانستان دارد و از این نظر، هم ارزش زبانی خاصی دارد و هم به همین نسبت، برای مردم ایران می‌تواند جذاب و در عین حال گاهی دشواریاب باشد.

🔻 یکی از کارهای من در این ایام، تهیهٔ فهرست واژگان و اصطلاحات شعر صوفی عشقری است.

🔻 دیوانی که من روی آن کار می‌کنم به کوشش محمدداوود نظام و با ویرایش عنایت‌الله باور بامیک تدوین شده است. می‌شود گفت منقح‌ترین و کامل‌ترین مجموعه‌ای است که تا حال از اشعار این شاعر وارسته گرد آمده است. این دیوان برای صفحه‌آرایی و نیز تهیهٔ این فهرست واژگان در دست من است.
در پست‌های بعد دربارهٔ ضرورت و اهمیت این کار بیشتر توضیح می‌دهم.

#عشقری
#شعر_افغانستان
@mkazemkazemi

✳️ نمونه‌هایی از زبان محاورهٔ افغانستان در شعر صوفی عشقری

🔻 شعر غلام‌نبی عشقری، سرشار است از واژگان و اصطلاحات و اعلام خاص افغانستان. من در حال استخراج و تدوین فهرست واژگان و اصطلاحات دیوان عشقری هستم. ذکر چند نمونه از این‌ها خالی از فایده نیست.

🔹 مرا چون خانمان و نان و دسترخوان نمی‌‌باشد
🔹 از آن دیدار مهمان را نمی‌‌بینم، نمی‌‌بینم
🔻 دسترخوان: سفرهٔ غذا. حالا نکتهٔ جالب این است که «دسترخوان» به صورت «دستارخوان» در شاهنامه هم آمده است. بعضی از این واژگان باب آشنایی با واژگان دشوار متون کهن را هم باز می‌کند.

🔹 در خرقۀ مبارک، دارم همین دعایت
🔹 فرمان‌‌روایی‌‌ات را در قندهار بینم
🔻 خرقهٔ مبارک، زیارتگاهی در قندهار است که در آنجا خرقه‌ای از حضرت پیامبر نگهداری می‌شود.

🔹 جایی نموده ام دَرَک یار باوفا
🔹 این بی‌‌وفا اگر دل من داد، می‌‌روم
🔻 درک: سراغ، نشان.
منظور این است که سراغ یار را از جایی پیدا کرده است. بدون آگاهی از این معنی «درک»، این بیت مبهم می‌ماند. در بیت زیر هم درک به همین معنی آمده است و باز محتاج دانستن معنی «درک» برای فهم درست بیت هستیم.
بسیار مکن ظلم و ستم بر سرم، ای شوخ!
رفتم ز درت باز نیابی درک من

🔹 هردم‌‌شهید و بی‌‌کس و بی‌‌خانمان شدم
🔹 آخر ز عشق روی تو برباد می‌‌روم
🔻 در اینجا ممکن است «هر دم» قید زمان دانسته شود تصور شود که منظور این است که شخص، هر لحظه شهید و بیکس و بی‌خانمان می‌شود. ولی در واقع «هردم‌شهید» یک ترکیب است در مقام صفت، به معنی «مصیبت‌زده» و «پریشان» و «بی‌نوا». می‌بینید که چقدر زیباست و می‌تواند در شعر و نثر ما استفاده شود. این یک رهاورد زبانی است.

🔹 هم‌‌ره یاران یک‌‌دل چون‌‌که چشتی‌‌مشرب ام
🔹 گر بود در خانقه ساز قوالی می‌‌روم
🔻 در اینجا یک نکتهٔ خاص هست، ارتباط میان «چشتی» و «قوالی». در طریقت تصوفی چشتیه، موسیقی و به خصوص موسیقی قوالی جای خاصی دارد و بسیاری از قوالی‌خوانان به این طریقت گرایش دارند. بدون عنایت به این نکته، معنی بیت درست دریافت نمی‌شود.
و در این بیت باز ارتباطی میان قوالی و اجمیر وجود دارد، چون شهر اجمیر هندوستان، از پایگاه‌های تصوف چشتی است.
بر زیارت رفته بودم شهر اجمیر شریف
چند روز آن‌‌جا به دل ساز قوالی داشتم
و در ضمن این نکته هم قابل یادکرد است که در افغانستان، کلمهٔ قوالی بدون تشدید ادا می‌شود، چنان که در شعر عشقری هم بدون تشدید است. این هم یک نکتهٔ قابل توجه دیگر.

✳️ ملاحظه می‌کنید که این شرح واژگان و اصطلاحات در شعر عشقری چقدر می‌تواند سودمند باشد.

#عشقری
#شعر_افغانستان
@mkazemkazemi

🌸 تا که یاد گلرخان شهر کابل می‌كنم
کاسه‌های زهر هجران را تناول می‌کنم
🔹شعر: صوفی عشقری
🔺آواز: علی ضرغام
در این پست دربارهٔ این غزل صحبت شده است.
@zaynabbayat

⭕️ مؤسسهٔ فرهنگی خردسرای فردوسی برگزار می‌کند:

📌 دورهٔ جامع مجازی آموزش ویراستاری در نرم‌افزار word

🔸سرفصل‌ها:
- ویرایش رایانه‌ای
- ویرایش فنی
- ویرایش زبانی
- ویرایش استنادی


✅ مدرس: دکتر اعظم نیک‌خواه فاردقی

✅شروع دوره: ۱۹ بهمن‌ماه ۱۴۰۱

✅ مدت زمان دوره: ۲۴ ساعت

✅ با ارائهٔ گواهینامهٔ معتبر

📌📌 برای اطلاع از جزئیات دوره و چگونگی ثبت‌نام با شمارهٔ زیر تماس بگیرید:

☎️   ۰۹۱۵۳۲۳۵۲۲۳ خانم رضاپور

@kheradsarayeferdowsi

✳️ کس نشد پیدا که در بزمت مرا یاد آورد
🔸 شعر: غلام‌نبی عشقری
🔸 آواز: فرهاد دریا
🔻 متن شعر
کس نشد پیدا که در بزم‏ت مرا یاد آورد
مشت خاک‏ام را مگر بر درگه‏ت باد آورد

یک رفیق دست‏گیری در جهان پیدا نشد
تا به پای قصر شیرین، نعش فرهاد آورد

کی‏ست تا از روی غم‏خواری دراین دشت جنون
بهر دست و پای من زنجیر فولاد آورد

آرزوی مرغ دل زین شیوه حیرانم که چی‏ست
تیر خون‌‏آلود خود را نزد صیاد آورد

#غلام_نبی_عشقری
#فرهاد_دریا
@musicsharqi

سخنرانی استاد محمدکاظم کاظمی در یاد بود استاد فتح‌علی خان.
این برنامه امروز چهار شنبه از هجده تا بیست در سینما هویزه مشهد با حضور چهره‌های فرهنگی مطرح برگزار شد.
بنیاد امیر خسرو بلخی دهلوی این یادبود را برگزار کرد.
استاد محمدکاظمی کاظمی در ابتدای سخنان شان، ابیاتی از استاد علی معلم دامغانی را قرائت کردند.
👇👇👇👇👇

🔺 آن سخنرانی کوتاه، چهارشنبه ۲۸ دی ۱۴۰۱ در این مراسم ایراد شد که از سوی بنیاد امیر خسرو بلخی برگزار شده بود.
🔹 سپاسکزارم از دوست عزیز حکیم بینش گرانقدر به خاطر ضبط و انتشار آن در کانال «سچک»

✳️ کس نشد پیدا که در بزمت مرا یاد آورد
🔸 شعر: صوفی غلام‌نبی عشقری
🔸 آواز: فرهاد دریا
🔹 تدوین کلیپ: زینب بیات
#عشقری
#فرهاد_دریا
#زینب_بیات
(نسخهٔ باکیفیت‌تر، باحجم ۲۷ مگابایت)
@mkazemkazemi

⬆️ غزلی از صوفی غلام‌نبی عشقری با صدای فرهاد دریا

🔻 چنان که باری در یادداشتی نوشتم، غلام‌نبی عشقری شاعری محبوب در میان آوازخوانان افغانستان بوده است و آهنگ‌های بسیاری با غزل‌های او اجرا شده است.

🔻 دو آهنگ از این میان، از کارهای بسیار زیبای فرهاد دریا است. فرهاد دریا از آوازخوانان موفق و برجستهٔ افغانستان است. کسی که هم در آوازخوانی و آهنگ‌سازی و تنظیم آهنگ بسیار موفق بوده است، هم در شناخت شعر و انتخاب شعر خوب برای آهنگ‌هایش. به خصوص در غزل‌خوانی من علاقه‌ای خاص به غزل‌های او دارم. از این جمله است غزل «عالم گرفتاری خوش تسلسلی دارد» از بیدل و «شوق درون به سوی دری می‌برد مرا» از محتشم کاشانی و «دگرباره بشوریدم، بدان‌سانم به جان تو» از مولانا و همین غزل از صوفی عشقری.

🔻 وجه مهم دیگری از فرهاد دریا، دوستی و همراهی او با قهار عاصی شاعر معاصر افغانستان است. دریا شعرهای بسیاری از عاصی را خوانده و باز بعضی از بهترین آهنگ‌های او، با شعر قهار عاصی است. کتاب «از آتش از بریشم» قهار عاصی هم به کوشش فرهاد دریا منتشر شد و من در زمان انتشار این کتاب، چون ویراستار آن بودم، مکاتبات و ارتباطاتی هم با دریا داشتم، در حوالی سال ۱۳۷۴. نامهٔ محبت‌آمیز فرهاد دریا را که در مورد انتشار این کتاب بود، من تا سال‌ها نگه داشته بودم و شاید هم اکنون نیز در بین اسناد قدیمی‌ام موجود باشد.

🔻 اما یک علت این که سخن را در این مورد به درازا کشاندم، بهانه‌ای بود برای رفع شکررنجی‌ای که به‌حق، فرهاد دریا از من پیدا کرد، بر سر مطلبی که باری چند سال پیش دربارهٔ قهار عاصی نوشتم و در آنجا گلایه‌ای از فرهاد دریا مطرح کردم که در واقع به مناسبات خود این دو تن مربوط می‌شد و لزومی به دخالت من در این مورد نبود. به خصوص که در آن زمان قریب به بیست سال از درگذشت قهار عاصی می‌گذشت و یکی از این دو رفیق، دیگر در میان ما نبود تا در این مورد به چیزی که من مطرح کرده بودم گواهی دهد.

🔻 فرهاد دریا در آن زمان از من رنجید و من اینک با تأخیری چندساله، می‌خواهم از او رضایت بطلبم. باشد که روح قهار عاصی نیز از همهٔ ما شاد باشد.
این کلیپ که زینب جان ساخته است هم از طرف ما تقدیم به فرهاد دریا و روح صوفی عشقری مرحوم.

#غلام_نبی_عشقری
#فرهاد_دریا
#قهار_عاصی
#زینب_بیات
@mkazemkazemi

✳️ کس نشد پیدا که در بزمت مرا یاد آورد
🔸 شعر: صوفی غلام‌نبی عشقری
🔸 آواز: فرهاد دریا
🔹 تدوین کلیپ: زینب بیات
#عشقری
#فرهاد_دریا
#زینب_بیات
🔻 نسخهٔ کم‌حجم به اندازهٔ ۹ مگابایت برای کسانی که با مشکل اینترنت دست و گریبان هستند.
نسخهٔ باکیفیت‌تر قبلاً در اینجا منتشر شده است.
@mkazemkazemi

✳️ محفل دانشگاهی
هفدهمین جشنوارۀ بین‌المللی شعر فجر
🔺 شنبه ۸ بهمن ۱۴۰۱
🔺 دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکدۀ ادبیات، کتابخانۀ قطب علمی
🔹 با حضور
قربان ولئی
سیدمهدی طباطبایی
محمدمهدی سیار
محمدسعید میرزایی
زهیر توکلی
شمس‌الحق آریانفر
محمدکاظم کاظمی
یوسف بینا
مصطفی توفیقی
حسن سرداری

▪️ دایی عزیزم حمید رضا زاده این دنیا را وداع گفت.
▪️دایی حمید ما، معلم این خانواده بود. اهل دانش و ادب، با سال‌ها سابقهٔ آموزگاری در دبیرستان‌های مشهد.
▪️ به همه اعضای خانواده، به خصوص همسر و فرزندان گرامی ایشان تسلیت می‌گویم.
▪️ تشییع جنازه: جمعه ۷ بهمن ۱۴۰۱، ساعت ۱۰ صبح در صحن کوثر حرم رضوی و خاک‌سپاری ساعت ۱۲ ظهر در آرامگاه خواجه ربیع.
▪️ مجلس ترحیم
شنبه ۸ بهمن، ساعت ۱۹ تا ۲۰:۳۰
مشهد، احمدآباد، خیابان طالقانی، مسجد توفیق

#حمید_رضازاده
@mkazemkazemi

📚 نامزدهای بخش درباره شعر هفدهمین جشنواره بین‌المللی شعر فجر:

🔹 «شاعران حوزه ادبی خراسان: عنصری، منوچهری‌دامغانی، فرخی‌سیستانی، مسعود سعد» اثر محمد غلامرضایی از انتشارات سمت

🔹 «قرن‌های بی‌زمان: درآمدی تحلیلی - معرفت‌شناختی بر منطق‌الطیر عطار» اثر مهدی محبتی از انتشارات هرمس

🔹 «نظامی گنجه‌ای و پنج گنج: جستاری در زندگی و شعر نظامی گنجه‌ای با گزیده‌ای از منظومه‌های او» اثر نصرالله امامی از انتشارات سمت

🔹 «هشت رود» نوشته محمد کاظم کاظمی از انتشارات شهرستان ادب

#خانه_کتاب_و_ادبیات_ایران
#هفدهمین_جشنواره_بین_المللی_شعر_فجر
🆔@AvayeQalam

🆔 ble.ir/khaneh_ketab_adabiat

🆔 eitaa.com/khaneh_ketab_adabiat

🆔 instagram.com/khaneh.ketab.adabiat

📜📸

•••✾• اثر برگزیده بخش درباره شعر هفدهمین جشنواره بین‌المللی شعر فجر •✾•••

📚«قرن‌های بی‌زمان: درآمدی تحلیلی - معرفت‌شناختی بر منطق‌الطیر عطار» اثر مهدی محبتی(انتشارات هرمس)

#خانه_کتاب_و_ادبیات_ایران
#هفدهمین_جشنواره_بین_المللی_شعر_فجر

🆔@AvayeQalam

🆔 ble.ir/khaneh_ketab_adabiat

🆔 eitaa.com/khaneh_ketab_adabiat

🆔 instagram.com/khaneh.ketab.adabiat