✍ارزش بالای #زن در #ادبیات_تورکان
«( آذربایجان قیزلاری )»
ادبیات و فولكلور #آذربایجانی پر است ازاشعار، امثال و بایاتیهایی كه همگی وصف شایستگی ها، برازندگیها و قهرمانیهای زنان و دختران این دیار را بیان میكنند. فولكلور تورک، گاه دختر را به سیب سرخ تشبیه میكند (قیز قیزیل آلما) و گاه او را تكه طلایی درخشان برمیشمارد (قیزدی قیزل پارچاسی / پالچیغا دوشَر پاریلدار)《 دختر تکه ی طلاست/ رویِ گِل هم بیفته می درخشه》.
هرچند موقعیت خاص اجتماعی در گذشته داشتن فرزند پسر را برای خانوادههای متكی به اقتصاد كشاورزی و دامداری طلب می كرد و پدر و مادر فرزند پسر را برای تامین مالی و حمایتهای دوران سالمندی خودبیشتر میطلبیدند
،اما دخترنیز نمك زندگی تلقی میشد و زنانِ بدون دختر را زنانی بینمك برمیشمردند: (قیز سیز آرواد / دوز سوز آرواد) و در گوش نوعروسان دعای به دنیا آمدن دختركی زیبا را بعد از هفت پسر زمزمه میكردند:
گلین، گلین قیز گلین
عروس،عروس - عروسم دخترم
اینجی لری دوز گلین
مرواریدها را ردیف بچین عروسم
یئددی اوغلان آناسی
ای مادرِ هفت پسر
سون بئشیگی قیز گلین
(امیدوارم) آخرین بچه ات دختر شود
#سارای كه قهرمان بانویِ یكی ازمعروفترین شعرهای توركی #حكیم_ابوالقاسم_نباتی است، در راه عشق و عفت و پیمانش،خود را به #آرپاچای میاندازد تا برای همیشه نوعروس خان چوپان خودش باقی بماند و در سُوزِ سازهایِ عاشیقیِ غمافزاترینِ ترانه ی تورکی باشد:
(آپاردی سئللر سارانی).
@rahenow 🗿👈
تاریخ معاصر این خطه نیز مبهوت بزرگیِ صدها زنِ بزرگ ،در حوادث دوران قجریه، انقلاب مشروطه، استبداد رضاخانی و دوره پهلوی دوم میباشد. خانه ی مشروطه ی تبریز ، در كنار تمامی بزرگ مردان آزادیخواه، از بانویِ مبارزِ دوره ی قاجار یعنی #زینب_پاشا نیز سخنها دارد. قهرمان دختِ آذربایجانی كه چماق در دست به ظلم و جور میتازد و ترانه ی ”زینب پاشا/الده زُوپا/اوز قویدی بازار اوستونه” را ورد زبانها میكند.
#تئللی_زری هم قهرمان دیگری است كه در روزهای خون و آتش انقلاب مشروطه دركنار دیگر بزرگمردان آزادیخواه،بهعنوان سربازی مبارز درسپاه ستارخان میجنگد و سرانجام به شهادت میرسد.
#شهریار در منظومهی #حیدربابایه_سلام خود از زنان و دخترانی چون عمه جان، خانم ننه، ستاره عمه، فاطما خالا، رخشنده، خجه سلطان عمه، رخساره، فضه خانم، ننه قیز، خانیم عمه و … یاد میكند و در قسمتهایی از این اثر به شرح آیینها و رسمهای زنان در ایام مختلف سال میپردازد.
بله، زمانی که در بسیاری از کشور ها، دختران را زنده به گور میکردند ،تورکان به زن ،لقب #خانیم یا همان #خان_ام (خانم) گذاشتند که در زبان تورکی به معنای (خانِ من)بود...
@rahenow 🗿👈
«( آذربایجان قیزلاری )»
ادبیات و فولكلور #آذربایجانی پر است ازاشعار، امثال و بایاتیهایی كه همگی وصف شایستگی ها، برازندگیها و قهرمانیهای زنان و دختران این دیار را بیان میكنند. فولكلور تورک، گاه دختر را به سیب سرخ تشبیه میكند (قیز قیزیل آلما) و گاه او را تكه طلایی درخشان برمیشمارد (قیزدی قیزل پارچاسی / پالچیغا دوشَر پاریلدار)《 دختر تکه ی طلاست/ رویِ گِل هم بیفته می درخشه》.
هرچند موقعیت خاص اجتماعی در گذشته داشتن فرزند پسر را برای خانوادههای متكی به اقتصاد كشاورزی و دامداری طلب می كرد و پدر و مادر فرزند پسر را برای تامین مالی و حمایتهای دوران سالمندی خودبیشتر میطلبیدند
،اما دخترنیز نمك زندگی تلقی میشد و زنانِ بدون دختر را زنانی بینمك برمیشمردند: (قیز سیز آرواد / دوز سوز آرواد) و در گوش نوعروسان دعای به دنیا آمدن دختركی زیبا را بعد از هفت پسر زمزمه میكردند:
گلین، گلین قیز گلین
عروس،عروس - عروسم دخترم
اینجی لری دوز گلین
مرواریدها را ردیف بچین عروسم
یئددی اوغلان آناسی
ای مادرِ هفت پسر
سون بئشیگی قیز گلین
(امیدوارم) آخرین بچه ات دختر شود
#سارای كه قهرمان بانویِ یكی ازمعروفترین شعرهای توركی #حكیم_ابوالقاسم_نباتی است، در راه عشق و عفت و پیمانش،خود را به #آرپاچای میاندازد تا برای همیشه نوعروس خان چوپان خودش باقی بماند و در سُوزِ سازهایِ عاشیقیِ غمافزاترینِ ترانه ی تورکی باشد:
(آپاردی سئللر سارانی).
@rahenow 🗿👈
تاریخ معاصر این خطه نیز مبهوت بزرگیِ صدها زنِ بزرگ ،در حوادث دوران قجریه، انقلاب مشروطه، استبداد رضاخانی و دوره پهلوی دوم میباشد. خانه ی مشروطه ی تبریز ، در كنار تمامی بزرگ مردان آزادیخواه، از بانویِ مبارزِ دوره ی قاجار یعنی #زینب_پاشا نیز سخنها دارد. قهرمان دختِ آذربایجانی كه چماق در دست به ظلم و جور میتازد و ترانه ی ”زینب پاشا/الده زُوپا/اوز قویدی بازار اوستونه” را ورد زبانها میكند.
#تئللی_زری هم قهرمان دیگری است كه در روزهای خون و آتش انقلاب مشروطه دركنار دیگر بزرگمردان آزادیخواه،بهعنوان سربازی مبارز درسپاه ستارخان میجنگد و سرانجام به شهادت میرسد.
#شهریار در منظومهی #حیدربابایه_سلام خود از زنان و دخترانی چون عمه جان، خانم ننه، ستاره عمه، فاطما خالا، رخشنده، خجه سلطان عمه، رخساره، فضه خانم، ننه قیز، خانیم عمه و … یاد میكند و در قسمتهایی از این اثر به شرح آیینها و رسمهای زنان در ایام مختلف سال میپردازد.
بله، زمانی که در بسیاری از کشور ها، دختران را زنده به گور میکردند ،تورکان به زن ،لقب #خانیم یا همان #خان_ام (خانم) گذاشتند که در زبان تورکی به معنای (خانِ من)بود...
@rahenow 🗿👈