@rahenow
563 subscribers
15.8K photos
10.4K videos
352 files
2.92K links
#راه_نو
انسان‌ها تا آگاه نشده‌اند هیچ‌گاه عصیان نمی‌کنند و تا عصیان نکنند نمیتوانند آگاه شوند.
Download Telegram
🔴️ارزش بالای زن در ادبیات آذربایجان ایران
@rahenow 🗿👈
💢 ادبیات آذربایجانی ‌ پر است ازاشعار، امثال و بایاتی‌هایی كه همگی وصف شایستگی‌ها، برازندگی‌ها و قهرمانی‌های زنان و دختران این دیار را بیان می‌كنند.

💢تۆرک، گاه دختر را به سیب سرخ تشبیه می‌كند (قێز قێزێل آلما) و گاه او را تكه طلایی درخشان برمی‌شمارد (قێزدێ قێزێل پارچاسێ / پالچێغا دۆشر پارێلدار).

💢هرچند موقعیت خاص اجتماعی در گذشته داشتن فرزند پسر را برای خانواده‌های متكی به اقتصاد كشاورزی و دامداری طلب می‌كرد و پدر و مادر فرزند پسر را برای تامین مالی و حمایت‌های دوران سالمندی خود بیشتر می‌طلبیدند، اما دختر نیز نمك زندگی تلقی می‌شد و زنان بدون دختر را زنانی بی‌نمك برمی‌شمردند: (قێز سێز آرواد / دوز سوز آرواد)

💢#هجر_خانێم یار جانی قوچاق نبی، دوشادوش همسر مبارزش بر علیه استبداد تزار در حق روستاییان فقیر آذربایجان میجنگیده و هنگامی که شیرمردش با خیانت خان محل به دام می افتد، با رشادت بی مثال به قلعه ای که نبی و همرزمانش محبوس بوده اند شبیخون زده و آزادشان میکند.

💢#سارای كه قهرمان بانوی یكی ازمعروفترین شعرهای تۆركی حكیم ابوالقاسم نباتی است، در راه عشق و عفت و پیمانش خود را به آرپاچایی می‌اندازد تا برای همیشه نوعروس خان چوپان خودش باقی بماند و در سوز سازهای عاشیقی غم‌افزاترین ترانه تورکی باشد: (آپاردێ سئل‌لر سارائی

💢خانه مشروطه تبریز در كنار تمامی بزرگ مردان آزادیخواه، از بانوی مبارز دوره قاجار یعنی #زینب_پاشا نیز سخن‌ها دارد. قهرمان دخت آذربایجانی كه چماق در دست به ظلم و جور می‌تازد و ترانه ی
«زینب پاشا اَلده زوپا
اۆز قویدی بازار اۆستۆنه»
را ورد زبان‌ها می‌كند.

💢 #تئللی زری هم قهرمان دیگری است كه در روزهای خون و آتش انقلاب مشروطه در كنار دیگر بزرگمردان آزادیخواه، به‌عنوان سربازی مبارز درسپاه ستارخان می‌جنگد و سرانجام به شهادت می‌رسد.

💢 #بالا_زر_خانیم درآخرین روزنبردحماسی مردم خوی باقشون ارمنی به فرماندهی آندرانیک ، درحالی که تپانچه ای دردست داشت وبه سوی دشمن شلیک میکرد وارد معرکه شد و برای جلوگیری ازعقب نشینی مدافعین شهر روسری ازسربرگرفت وفریاد‌ زد من به جای شما می جنگم واین سخن مدافعین درحال عقب نشینی رابازگرداندوموجب پیروزی بر ارمنی ها شد.

الده تاپانچا بالا زرخانیم
گله رم دالینجا بالا زرخانیم

💢 #شهریار در منظومه‌ی حیدربابایه سلام خود از زنان ودخترانی چون عمه جان، خانم ننه، ستاره عمه، فاطمه خالا، رخشنده، خجه‌ سلطان عمه، رخساره، فضه خانم، ننه قێز، خانێم عمه و … یاد می‌كند و در قسمت‌هایی از این اثر به شرح آیین‌ها و رسم‌های زنان در ایام مختلف سال می‌پردازد.

بله، زمانی که عربها دخترها را زنده به گور میکردند ،آذربایجانیها به زن ،لقب خانێم یا همان خانم دادند که در زبان تورکی به معنای (خانِ من) است.

یاشاسین آذربایجان

@rahenow 🗿👈
ارزش بالای #زن در #ادبیات_تورکان
«( آذربایجان قیزلاری )»


ادبیات و فولكلور #آذربایجانی‌ پر است ازاشعار، امثال و بایاتی‌هایی كه همگی وصف شایستگی ‌ها، برازندگی‌ها و قهرمانی‌های زنان و دختران این دیار را بیان می‌كنند. فولكلور تورک، گاه دختر را به سیب سرخ تشبیه می‌كند (قیز قیزیل آلما) و گاه او را تكه طلایی درخشان برمی‌شمارد (قیزدی قیزل پارچاسی / پالچیغا دوشَر پاریلدار)《 دختر تکه ی طلاست/ رویِ گِل هم بیفته می درخشه》.

هرچند موقعیت خاص اجتماعی در گذشته داشتن فرزند پسر را برای خانواده‌های متكی به اقتصاد كشاورزی و دامداری طلب می‌ كرد و پدر و مادر فرزند پسر را برای تامین مالی و حمایتهای دوران سالمندی خودبیشتر می‌طلبیدند
،اما دخترنیز نمك زندگی تلقی می‌شد و زنانِ بدون دختر را زنانی بی‌نمك برمی‌شمردند: (قیز سیز آرواد / دوز سوز آرواد) و در گوش نوعروسان دعای به دنیا آمدن دختركی زیبا را بعد از هفت پسر زمزمه می‌كردند: 

گلین، گلین قیز گلین
عروس،عروس - عروسم دخترم
اینجی لری دوز گلین
مرواریدها را ردیف بچین عروسم
یئددی اوغلان آناسی
ای مادرِ هفت پسر
سون بئشیگی قیز گلین
(امیدوارم) آخرین بچه ات دختر شود

#سارای كه قهرمان بانویِ یكی ازمعروفترین شعرهای توركی #حكیم_ابوالقاسم_نباتی است، در راه عشق و عفت و پیمانش،خود را به #آرپاچای می‌اندازد تا برای همیشه نوعروس خان چوپان خودش باقی بماند و در سُوزِ سازهایِ عاشیقیِ غم‌افزاترینِ ترانه ی تورکی باشد:
(آپاردی سئل‌لر سارانی).
@rahenow 🗿👈
تاریخ معاصر این خطه نیز مبهوت بزرگیِ صدها زنِ بزرگ ،در حوادث دوران قجریه، انقلاب مشروطه، استبداد رضاخانی و دوره پهلوی دوم می‌باشد. خانه ی مشروطه ی تبریز ، در كنار تمامی بزرگ مردان آزادیخواه، از بانویِ مبارزِ دوره ی قاجار یعنی #زینب_پاشا نیز سخن‌ها دارد. قهرمان دختِ آذربایجانی كه چماق در دست به ظلم و جور می‌تازد و ترانه ی ”زینب پاشا/الده زُوپا/اوز قویدی بازار اوستونه” را ورد زبان‌ها می‌كند.

#تئللی_زری هم قهرمان دیگری است كه در روزهای خون و آتش انقلاب مشروطه دركنار دیگر بزرگمردان آزادیخواه،به‌عنوان سربازی مبارز درسپاه ستارخان می‌جنگد و سرانجام به شهادت می‌رسد.

#شهریار در منظومه‌ی #حیدربابایه_سلام خود از زنان و دخترانی چون عمه جان، خانم ننه، ستاره عمه، فاطما خالا، رخشنده، خجه‌ سلطان عمه، رخساره، فضه خانم، ننه قیز، خانیم عمه و … یاد می‌كند و در قسمت‌هایی از این اثر به شرح آیین‌ها و رسم‌های زنان در ایام مختلف سال می‌پردازد.

بله، زمانی که در بسیاری از کشور ها، دختران را زنده به گور میکردند ،تورکان به زن ،لقب #خانیم یا همان #خان_ام (خانم) گذاشتند که در زبان تورکی به معنای (خانِ من)بود...

@rahenow 🗿👈