🔻چالش دوباره «تساوی»

بررسی «شرق» از موضوع تساوی حقوق زن و مرد که به‌تازگی با توجه به گفته‌های انسیه خزعلی، معاون رئیس ‌جمهور در حوزه زنان، دوباره مطرح شده است

شیما قوشه، وکیل و فعال حقوق زنان:
🔹قوانین ما بر اساس فقه امامیه پیش‌بینی شده و فصل امتیاز فقه امامیه این است که باید با توجه مقتضیات زمان و مکان پویا باشد. اما متأسفانه از این امکان در برخی موارد استفاده نمی‌شود وگرنه می‌شد تفسیرهای جدیدی از موازین اسلامی در زمینه برابری زن و مرد داشت.

🔹اگر قرار باشد قوانین موجود به نفع زنان تغییر کند، موضوع حقوق مالی خانواده هم حتما باید تغییر کند. نمی‌شود گفت مرد وظیفه پرداخت مهریه و نفقه و سایر حقوق مالی را بر عهده داشته باشد و در عین حال زن هم به تمامی حقوق برابر خود برسد.

🔹اگر به دنبال برابری هستیم باید وظیفه حقوق مالی را هم از دوش مردان بگیریم و آن را بر عهده هر دو زوجین بگذاریم.

🔹گزارش کامل مریم لطفی را در لینک زیر بخوانید👇
https://www.sharghdaily.com/fa/tiny/news-867655

@EveDaughters

به عنوان یک زن ، هیچ چیز برایم ناراحت کننده تر از دیدن زنانی نیست که با رفتار احمقانه ، خود را خوار می کنند. از بدن خود استفاده می کنند تا مردها را اغوا کنند و شعور خود را نادیده میگیرند.

میلیون ها زن هنوز بایستی از خواب بیدار شوند و حقیقت را بدانند که زمان خوش بختانه در حال تغییر است و آن ها دقیقا به اندازه ی مردها در زندگی خود باهوش و با استعداد هستند.

#باربارا‌‌دی‌‌آنجلیس

@EveDaughters

📌برخی دستگیرشدگان گفتند، عمداً کاری می‌کردند تا بازداشت شوند، زیرا به این پرستیژ برای «پزدادن» مقابل دوست‌ دخترهای‌شان نیاز داشتند

روزنامه جوان نوشت:
🔹نوجوان گیمر می‌خواهد در خیابان، همان قهرمان گیم باشد، دقیقاً همان‌طور، بنابراین از عواقب بازداشت هراسی ندارد یا با همان حساب‌وکتاب گیم، ارزیابی‌اش آن است که می‌ارزد که بازداشت شود، اما برای دوست‌دخترش یک قهرمان باشد!

🔹وقتی در پایان پاییز گزارشی منتشر شد که نشان می‌داد برخی نوجوانان دستگیرشده در مصاحبه‌های زمان بازداشت گفته‌اند «عمداً کاری می‌کردند که بازداشت شوند، زیرا به این پرستیژ برای پزدادن مقابل دوست‌دخترهای‌شان نیاز داشتند!»، برخی شگفت‌زده می‌گفتند که ای‌وای! ما کجاییم و چرا نوجوانان خود را نمی‌شناسیم.

🔹اینکه یک نوجوان به‌عنوان بخشی از استیل اجتماعی خود بخواهد عمداً درآشوب بازداشت شود تا وجهه‌ای دست‌وپا کند، هم چیز ساده‌ای است و هم پیچیده!

🔹جهان در ذهن نوجوانان امروزی یک بازی است. نوجوان امروزی گاهی تا روزی ۱۰ ساعت مشغول گیم است. او نه از کشتن و نه از کشته‌شدن، نه از زندان‌رفتن و نه از گیرافتادن و نه هرچیز دیگری در این عالم واقعی، تصویر کاملاً واقعی ندارد. در بازی کامپیوتری، قهرمان بازی کشته می‌شود، اما بلافاصله برمی‌خیزد و با امتیازی که گرفته است، به بازی ادامه می‌دهد. هیچ‌کس در آن فضا نمی‌میرد. مرگ آن‌طور که در واقعیت هست، برای یک نوجوان که ذهنش تسخیر سحر بازی است، مشابه واقعیت نیست.

🔹نوجوان گیمر می‌خواهد در خیابان، همان قهرمان گیم باشد، دقیقاً همان‌طور، بنابراین از عواقب بازداشت هراسی ندارد یا با همان حساب‌وکتاب گیم، ارزیابی‌اش آن است که می‌ارزد که بازداشت شود، اما برای دوست‌دخترش یک قهرمان باشد!/خبرفوری

@EveDaughters

🔺‌ چهل روز هم کار را به زنان بسپارید...

▫️معنی مشروطه و قانون همین است که ما می‌بینیم؟ اگر ببینیم معلوم می‌شود که وکلای ما مجلس را برای تفنن خودشان برپا کرده‌اند! مجلس پارلمنت برای اجرای قانون است. پس کو قانون شما؟ پس چه شد مجلس سنای شما؟ کو عدلیۀ شما؟ گویا تمام را مصالحه کرده‌اند فقط به خواندن لایحه و نخواندن جواب.

🔺در مملکت دو چیز لازم است: یا استبداد یا قانون. ما که نقداً هیچ‌کدام را نداریم. یک استبداد کاملی داشتیم، از دست ما گرفتید. در عوض قانون لازم بود، آن را هم ندادید. در مملکت ما زر و زور لازم است. زر که ندارید، پس شما وکلا زورتان بر ما ملت است...

▫️چرا قانون به دست ما نمی‌دهید که هرکس در هرکجا که هست تکلیف خود را بداند؟ امروز ما حقوق خودمان را می‌خواهیم. دیگر تاب و توانی نداریم، دیگر صبر و حوصله نداریم.

🔺چهل روز هم کار را به دست ما زن‌ها واگذارند و به‌شرط آنکه عار نداشته باشند ما وکلا را انتخاب می‌کنیم، وزرا را انتخاب می‌کنیم.

▫️باری قانون را تصحیح می‌کنیم، نظمیه را تصحیح می‌کنیم، حکام را تعیین می‌کنیم، دستورالعمل ولایات را می‌فرستیم، ریشۀ ظلم و استبداد را از بیخ می‌کنیم، ظالمین را قتل می‌کنیم، انبارهای جو و گندم متمولین را می‌شکنیم، کمپانی برای نان قرار می‌دهیم، خزانه‌های وزرا را که از خون خلق جمع و در سرداب‌ها گرو کرده‌اند بیرون می‌آوریم... همین‌قدر عرض می‌کنم زن‌ها می‌توانند آنچه را که می‌خواهند. بیشتر از این عرضی ندارم./ کانال زن روز

🔖مقالۀ مخدرات، روزنامۀ ندای وطن، ۲۳ شعبان ۱۳۲۵

📕چرا شد محو از یاد تو نامم؟
👤 #افسانه_نجم‌آبادی

@EveDaughters

🖊 یک مناظره نسبتا متفاوت

♦️در شنبه نیمه‌شبی بالاخره توانستم با یک هفته تأخیر مناظره‌ی مریم نصر اصفهانی (مدرس و پژوهشگر فلسفه) با مجید دهقان (معاون پژوهشی مرکزی به نام «مطالعات زن و خانواده») را ببینم. این مناظره، که در واقع مناظره‌ میان دو اصفهانی بود، در برنامه‌ی «شیوه»‌ از شبکه‌ی چهار تلویزیون دولتی ایران به تاریخ شنبه ۲۴ دی ماه ۱۴۰۱ پخش شد و عنوان آن «حاکمیت و مسئله جنسیت» بود.
🔻خلاصه‌ی سخن نصر این بود که وضعیت زنان در ایران «فاجعه‌بار» است و «تبعیض نهادینه»‌ علیه زنان وجود دارد و این وضعیت تبعیض‌آلود ریشه‌ای قوی در سنت ما دارد. او با اشاره به «مدینه‌ی فاضله‌»ی فارابی توضیح داد که زنان جایی در این مدینه ندارند و در تقابل با آن در «مدینه‌ی فاضله»‌ی افلاطون زنان جایگاهی برابر با مردان دارند، به طوری که افلاطون را «نخستین فمینیست تاریخ فلسفه» می‌خوانند. با این مقدمه‌چینی او تلویحا از اصلاح وضع زنان در ایران کنونی اساساً ابراز نومیدی کرد.
🔻در مقابل، دهقان معتقد بود که باید به دنبال راه سومی گشت که نه بازگشت به سنت گذشته باشد و نه غربی شدن. او گرچه مشکلات در سیاست‌گذاری و حتی مشكلات در آرای فقهی مربوط به حوزه‌ی زنان را به صورت کلی و بی اشاره به جزئیات پذیرفت، اما تصریح کرد که وضعیت را «فاجعه‌بار» نمی‌داند و مشكلات را قابل حل می‌داند. در مقابل، نصر اصفهانی تأکید داشت که نگاه‌های نوگرایانه در فقه بسیار کند شکل می‌گیرند و تازه پس از شکل‌گیری هم در حاشیه‌ می‌مانند و به جریان اصلی فقهی تبدیل نشده‌اند.


🔻دهقان اما می‌گفت باید زبان فقیهان را فهمید و با آن‌ها وارد تعامل همدلانه شد. نصر در پاسخ، معتقد بود که جامعه بیش از چهار دهه صبر کرده و هشدار داد که ممکن است شبیه جوامع اروپایی که منتظر اصلاحات درون‌کلیسایی نماندند و از کلیسا سراسر عبور کردند، جامعه‌ی ایران هم به کل از هرگونه اصلاح درون‌دینی دل ببرد و سراسر از نهاد دین گذر کند. دهقان این هشدار را جدی می‌دانست اما راه حل ملموسی ارائه نکرد. دهقان با آن‌که در ابتدا نطق غرّایی در نکوهش انتزاعی‌اندیشی و در ستایش انضمامی‌اندیشی در حوزه‌ی مسائل زنان کرد، در سراسر بحث خود ‌کوشید وارد جزئیات نشود و به کلی‌گویی بسنده کند. تنها موردی که وارد جزئیات شد اشاره‌ی مكرر به «مقام معظم رهبری» بود و این‌که سخنان اخیر ایشان «چقدر می‌تواند در حوزه‌ی زنان راه‌گشا باشد.»
🔻در مقابل، نصر اصفهانی، هم جانب نظریه‌پردازی را فرونگذاشت و مثلا بحث خود را با فارابی شروع کرد و هم در طول بحث بارها مثال‌های ملموسی در حوزه‌ی زنان و اقلیت‌ها زد: از مشکل حق حضانت، مشکل اذن شوهر برای گرفتن گذرنامه، مسأله‌ی حق طلاق، مسأله ممنوعیت هیأت علمی شدن اقلیت مسیحی، مسأله‌ی عدم سرایت ملیت از طرف مادر (که مجری اشاره کرد رفع شده اما نصر بلافاصله پاسخ داد مشکل دوباره برگشته و نشان داد که «بچه‌ی کف فضای مجازی بودن» لزوماً اتلاف وقت نیست، بلکه موجب می‌شود گوشی دست آدم باشد/بماند).
🔻نصر صحبت خود را با همدردی نسبت به خانواده‌های کسانی شروع کرد که عزیزان خود را در رخدادهای اعتراضی اخیر از دست داده‌اند. او یک جا به شعار «زن، زندگی، آزادی» هم اشاره‌ی صریح و همدلانه‌ای کرد. او «راه سوم» پیشنهادی دهقان (نه سنتی ماندن-نه غربی شدن در مسأله‌ی زنان) را سلبی و مبهم دانست و نیز آن را عملا ترفندی برای بستن دهان کسانی توصیف کرد که خواهان تغییر رادیکال وضعیت کنونی اند. دهقان گرچه محافظه‌کارانه ظاهر شد و زبانی محتاط، قدرت‌ستا و ترس‌خورده از تغییر پیشه کرد، اما رویکرد گشوده و محترمانه‌ای داشت و مشی تهاجمی نداشت.
🔻نصر هم بیانی عالمانه، رویکردی مطلعانه و حساس به جزئیات انضمامی داشت و در عین حال دردمندانه و در مواردی صریح ظاهر شد. لحن و زبان بدن نصر هم معنادار بود: نگاه دائماً گوشه‌دار، سرد و پر تردید به میهمان معمّم برنامه به همراه صدایی خسته، فسرده، گرفته اما قاطع و پر درد./حباب،نوشته

#یاسر_میردامادی

پ.ن: شنیدن این مناظره را پیشنهاد میکنم:
https://t.me/shiveh_tv4/141
@EveDaughters

📌 پرونده تعرض هولناک به چند دانش‌آموز؛

روزنامه اعتماد نوشت:
🔹️هفته گذشته اخباری در فضای مجازی منتشر شد مبنی بر اینکه دریکی از شهرهای جنوب غرب کشور یک راننده سرویس دبستان پسرانه به نام "ر" به صورت سریالی به برخی دانش‌آموزان آزار و اذیت جنسی کرده است.

🔹️شنیده‌ها حاکی از این است که وضعیت روحی و جسمی این پسربچه مساعد نیست و حتی چندین بار اقدام به خودکشی کرده است.

🔹️مدیر روابط عمومی آموزش و پرورش این شهرستان در مورد این خبر می‌گوید: این خبر ربطی به اداره آموزش و پرورش ندارد. این اتفاق در خارج از محدوده مدرسه رخ داده است.

یکی از کارمندان شهرداری تهران در مورد نحوه فعالیت سرویس مدارس می‌گوید:
🔹سرویس مدارس حتما باید از فیلتر سازمان حمل‌و‌نقل شهرداری عبور کنند و از آنجا مجوز بگیرند. سازمان حمل‌و‌نقل هم سامانه‌ای دارد که مسیرهایی را که رانندگان، دانش‌آموزان را سوار و پیاده می‌کنند، ثبت می‌کند و در این سیستم نشان می‌دهد اما از وقتی که ویروس کرونا اپیدمی شد و مدارس غیرحضوری شدند این سامانه هم تعطیل شد. 

🔹️مساله یک بعد آموزشی هم دارد و این است که سالیان طولانی است که ما فریاد می‌زنیم؛ در نظام آموزش و پرورش ایران، ما نیاز به آموزش «تربیت جنسی» داریم نه «آموزش جنسی». ما با مساله آموزش جنسی کاری نداریم.

🔹 به دلیل اینکه با شوونات خانواده و شرایط فرهنگی جامعه ما همخوان نیست ولی تربیت جنسی را می‌توان آموزش داد و چون جای تربیت جنسی در جامعه و نظام آموزشی ما متاسفانه خالی است، هر از گاهی شاهد این اتفاقات هستیم. اگر ما تربیت جنسی را در نظام آموزشی مان جدی‌تر بگیریم این فجایع کمتر رخ می‌دهد./خبرفوری

@EveDaughters

⚠️ باز هم زن کشی


⛔️ زن‌کشی در مشهد به«جرم» طلاق‌خواهی: مردی جان زنش را با ضربات قمه در خیابان گرفت


🔺روزنامه خراسان مورد دیگری از زن‌کشی را در مشهد گزارش کرده است. بر پایه این گزارش مردی که نام او علی ص اعلام شده است، همسرش مریم ب، پرستار ۲۶ ساله را که روز قتل به سمت محل کارش در حرکت بوده با ضربات پی‌درپی قمه به قتل رسانده است.

براساس گزارش خواهر مقتول، این زن به‌خاطر اختلاف‌های طولانی‌مدت در مرحله طلاق با شوهرش قرار داشته و در خانه پدری با خواهرش در نزدیکی بیمارستان شهید کامیاب مشهد، محل کارش زندگی می‌کرده است.

گفته می‌شود مرد قاتل پس از صدور دستور بازداشت از سوی قاضی پرونده، پنج روز پس از ارتکاب جرم خود را در قم تحویل نیروی انتظامی داده و به مشهد منتقل شده است.

یکی از شاهدان عینی به قاضی شعبه ۲۰۸ دادسرای عمومی و انقلاب مشهد گفته است: «حدود ساعت ۶ صبح از محل کارم به منزل بازگشتم، وقتی از خودرو پیاده شدم ناگهان مردی را با چاقویی دیدم که ضربات متعددی را بر پیکر زن جوان فرود می‌آورد. آن مرد جوان پیراهنی مشکی و شلواری خاکستری بر تن داشت که در یک لحظه به سمت پراید قرمز رنگ دوید و سوار بر آن متواری شد.»

یکی دیگر از شاهدان هم گفته است: «حدود ساعت ۶ صبح بود که صدای جیغ وحشتناک یک زن را شنیدم. وقتی از منزل به بیرون نگاه کردم، مردی را دیدم که زنی را روی زمین انداخته و انگار به او مشت می زند، اما زمانی که دقت کردم چاقوی بزرگی را در دست آن مرد دیدم؛ او یک پیراهن مشکی بر تن داشت.»
مریم ب پس از انتقال به بیمارستان جان خود را به‌خاطر شدت جراحت‌های وارده از دست داده است.

علی ص در مراحل بازجویی به قتل زنش اعتراف کرده و پذیرفته که به ظن قصد ازدواج مریم با شخص دیگری، جان او را گرفته است. یکی از بستگان مقتول نیز از تهدیدهای او پیش از ارتکاب به قتل خبر داده و گفته است که علی ص با یک شماره ناشناس با او تماس گرفته و گفته: «من از مریم جدا شدم چرا که به دلیل بیماری سرطان ۲ سال بیشتر زنده نیستم؛ اما اگر بدانم با کسی ارتباط دارد، می دانم او را چه کار کنم.»

طبق گزارش روزنامه خراسان پزشکی قانونی سلامت روانی علی ص را تایید کرده است.


⛔️ زن‌کشی به‌دست مردان، در ایران سالانه جان تعداد نامعلومی از زنان و دختران را می‌گیرد. رسانه‌های رسمی و نهادهای قضایی از موارد زن‌کشی که غالباً تنها به‌واسطه وجود شاهدان ثبت و رسانه‌ای می‌شوند، با عنوان «اختلاف خانوادگی» و قتل عمد می‌گذرند. خشونت علیه زنان در این پرونده‌ها که کسری از موارد رخ‌داده را شامل می‌شوند، به‌رسمیت شناخته نمی‌شود و دادگاه‌ها غالباً با صدور احکام حبس‌های کوتاه مدت، موارد زن‌کشی به‌ویژه زن‌کشی به بهانه شک و تردید نسبت به زندگی جنسی زنان و دختران که تحت عنوان «قتل‌های ناموسی» خوانده می‌شوند، این پرونده‌ها را می‌بندند.

@EveDaughters
@Zane_Ruz_Channel

همسر رییس جمهور: اگر حمایت آقایان نباشد زنان نمی توانند به خواسته هایشان برسند!!

پ.ن: بفرمایند پس چگونه زنانی بدون حمایت هیچ مردی به اهداف خود رسیدند؟!
اصلا بفرمایند زنان فراوانی که اتفاقا مردان زندگی شان یا قوانین و فرهنگ مردسالارانه جاری مانع جدی برای رسیدن به اهدافشان شدند اما باز این زنان از پای ننشستند و با تلاش مضاعف مسیر پر از ناهمواری را طی کردند را چطور تفسیر میکنند؟!
چرا ایشان در جلسه مثلا زنان تاثیرگذار باید زن را موجودی وابسته و نیازمند معرفی کنند؟

@EveDaughters

🎞 نقد فیلم #آخرین_دوئل

🔻قربانی تجاوز در جامعه پدرسالار

#صالحه_خدادادی
#رویا_پورتقی

https://anthropologyandculture.com/%d9%86%d9%82%d8%af-%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85-

@EveDaughters

🔴دو کلمه حرف خصوصی با زنان

⬅️خودتان را با نام همسرتان معرفی نکنید.

مورد خطاب قرار گرفتن با نام یا عنوان اجتماعی یا شغلی شوهر، فردیت و شخصیت یک زن را از بین می‌برد.
وقتی این گزاره را بپذیرید یعنی ناخودآگاه شخصیت و هویت گذشته خود را زیر سوال و زیر سایه برده‌اید.
معنای پنهان‌اش این است که شما تا قبل از ازدواج ارزش و اعتباری نداشته‌اید و ازدواج و قرار گرفتن کنار شخصی خاص به عنوان همسر به شما این شان و منزلت را اعطا کرده تا نامی که سال‌های سال خودتان را با آن معرفی کرده‌اید کنار گذاشته و از نام همسرتان استفاده کنید.

⬅️اجازه گرفتن اشتباه است.

بسیار می‌شنویم که بانویی می‌گوید:
من باید از آقامون اجازه بگیرم که...
نهاد صادر کننده اجازه (مجوز، جواز)، نهاد قدرت است.
وقتی برای دیدار کسی، انتخاب نوع پوشش، رفتن به جایی و... از شوهرتان اجازه می‌گیرید یعنی او را قدرتمند‌‌تر و بالاتر پنداشته و خودتان را در موضع ضعف قرار داده‌اید.

شوهر، همراه توست. صاحب تو نیست. صاحب اختیار تو نیست.
✨پ.ن:مشورت کردن خیلی متفاوت است با اجازه گرفتن. بله شما میتوانید با همسرتان مشورت کنید خیلی هم خوب است

⬅️شوهرتان به شما کمک نمی‌کند، وظیفه‌اش را انجام می‌دهد.

در جمع‌های زنانه، اغلب کسی هست که با افتخار و غرور این جمله را به زبان آورده و از همسرش تمجید کند:
《آقامون خیلی درک بالایی داره واقعا. توی همه‌ی کارهای خونه کمکم می‌کنه.》 این گزاره را بپذیرید، مردی که کارهای منزل را انجام می‌دهد، به همسرش کمک نکرده و فقط وظیفه خودش را انجام داده است.
از واژه "کمک" استفاده نکنید.
زندگی مشترک اسمش رویش هست و وظایف را هم هر دو طرف باید مشترکا انجام دهند. وقتی از کلمه "کمک" استفاده می‌کنید ناخودآگاه این پیام را منتقل می‌کنید که کارهای داخل خانه در قلمرو وظیفه زنان است.

یک زن و مرد به عنوان دو فرد در یک زندگی مشترک با هم تصمیم می‌گیرند که غذای خوب بخورند، خانه‌ای مرتب داشته باشند، فرزندی را به این دنیا دعوت کنند و... پس هر دو به یک اندازه مسئولیت دارند./زن امروزی

#رضامقصودی(گروه علوم تربیتی دانشگاه تهران)

@EveDaughters

📌پاپ فرانسیس: همجنس‌گرایی گناه است اما جرم نیست

🔹پاپ فرانسیس رهبر کاتولیک‌های جهان قوانین از جرم‌انگاری همجنس‌گرایی انتقاد کرد و آن را «ناعادلانه» خواند. او البته گفت همجنس‌گرایی گناه است اما جرم نیست.

🔹به گزارش آسوشیتدپرس او گفت خداوند همه فرزندانش را همان‌طورکه هستند دوست دارد و همجنس‌گرا بودن جرم نیست.

🔹بر اساس متن مصاحبه که این رسانه آمریکایی روز چهارشنبه ۵ بهمن‌ماه منتشر کرده، پاپ فرانسیس گفته است برخی از اسقف‌های کاتولیک در نقاط مختلف جهان از قوانین جرم‌انگارانه علیه همجنس‌گرایی حمایت کرده اما اسقف‌های کلیسا مخصوصا وظیفه تغییر نگرش جامعه را دارند تا‌ شان و منزلت همه انسان‌ها مورد احترام قرار بگیرد.

🔹پاپ فرانسیس می‌‌گوید کلیسا می‌تواند در لغو قوانین تبعیض‌آمیز کمک کند و باید این کار را انجام دهد.

🔹پاپ فرانسیس آبان‌ماه سال ۱۳۹۹ نیز از حق دگرباشان برای زندگی مشترک حمایت کرده بود؛ اما به جای «ازدواج» از عبارت «وصلت شخصی» استفاده کرده بود./اعتمادآنلاین

@EveDaughters

این برنامه علاوه بر موضوعی که قرار است در مورد آن صحبت شود از جهت دیگری نیز قابل توجه می‌باشد:

و آن گفت‌وگوی دو زن حاضر در مناسبات قدرت ایران است.

- آیا آنان چهره‌ای غیرمردانه از قدرت به نمایش خواهند گذاشت یا پیرو رفتارهای مردانه خواهند بود؟

- آیا زنان حاضر در مناسبات قدرت ایران دارای ابتکارعمل زنانه در عرصه سیاست‌گذاری کلان کشور هستند؟

- نسبت این زنان صاحب قدرت با گفتمان مردسالاری چیست؟

https://t.me/female_Interpretation

گفتگوی میان #انسیه_خزعلی و #معصومه_ابتکار

شنبه 8بهمن
شبکه 4. برنامه شیوه
زمان: 22:30

@EveDaughters

«عدلیه و کودک‌همسری»


با یک خاطره شروع می‌کنم... احمد متین‌دفتری، یکی از دولتمردان ایران که در اواخر دوران رضاشاه از آبان ۱۳۱۸ تا تیر ۱۳۱۹ نخست‌وزیر هم بود، تعریف می‌کند در زمانی که هنوز معاون دادگستری بود، پیرمردی پیش او آمد از قانون جدید ازدواج شکایت کرد. طبق قانون مدنی که به تازگی تصویب شده بود، سن ازدواج برای دختران ۱۵ سال و برای پسران ۱۸ سال معین شده بود و از این طریق برای نخستین بار کودک‌همسری در ایران ممنوع شد (به شرح این قانون برمی‌گردم). آن پیرمرد که برای شکایت پیش متین‌دفتری آمده بود از قضا یکی از دولتمردان سرشناس ایران بود: احتشام‌السلطنه که به مشروطه هم تمایل داشت و در دورۀ اول مجلس ملی ایران رئیس مجلس بود.

احتشام‌السلطنه با عتاب به متین‌دفتری ــ که در تصویب قوانین مدنی نقش داشت ــ گفته بود: «این قوانین ضدبشری چیست که به تصویب رسانده‌اید!» متین‌دفتری می‌پرسد کدام قانون؟ می‌گوید همین قانون محدودیت سن برای ازدواج دختران. متین‌دفتری می‌پرسد: «حالا مگه شما قصد دارید با دختری نابالغ ازدواج کنید؟» احتشام می‌گوید می‌خواهد با دختری ۱۲ ساله ازدواج کند و توضیح می‌دهد یکی دو سال قبل با دختری ۱۲ ساله ازدواج کرده و یک بچه هم از او دارد. می‌گوید این ازدواج نیروی زندگی به او بخشیده و حال می‌خواهد با ازدواج با یک دختر ۱۲ سالۀ دیگر تجدید قوا کند. خلاصه احتشام‌السلطنه که در دورۀ رضاشاه هم مدتی سفیر ایران در استامبول بود، شکایتش را می‌کند و می‌رود. البته به گمانم او فرصت نکرد تجدیدقوا کند، زیرا یک سال بعد از این ماجرا در ۱۳۱۴ درگذشت.

گاهی در خاطره‌ها و در یک سکانس حاشیه‌ای نکاتی بر انسان تفهیم می‌شود که با خواندن خود تاریخ شاید روشن نشود. تا پیش از تصویب قانون مدنی در نیمۀ اول دوران سلطنت رضاشاه ازدواج محدودیت سنی نداشت. افرادی که امکانات مالی خوبی داشتند به سادگی می‌توانستند دختری ۱۲ ساله را به عقد خود درآورند (که شاید تعبیر بهتر این باشد که «بخرند»). تصمیم‌گیری دربارۀ ازدواج هم کاملاً بر عهدۀ ولی دختر بود. در حالی هم که دخترانِ سن‌بالاتر برای ازدواج وجود داشت، کسی که تمایلات پدوفیلی داشت طبعاً از این شرایط بهره می‌برد.

اولین بخش قانون مدنی ایران در سال ۱۳۰۷ تصویب شد. بخش‌های دوم و سوم آن هم در سال ۱۳۱۳ به تصویب رسید. کودک‌همسری در اینجا ممنوع شد. مادۀ ۱۴۰۱ قانون مدنی مشخص کرده بود سن ازدواج برای دختر ۱۵ و برای پسر ۱۸ سال است. اما یک امکان هم برای سنین پایین‌تر گذاشته بود: دختران ۱۳ سال به بالا و پسران ۱۵ سال به بالا با رضایت ولی و با تشخیص و تأیید دادگاه صالحه می‌توانستند ازدواج کنند. یعنی مثلاً اگر دختری ۱۳ ساله می‌خواست ازدواج کند، ولی او باید از دادگاه تأییدیه می‌گرفت. وظیفۀ دادگاه این بود که هم شرایط جسمی دختر را بسنجد و ببیند آیا واقعاً ضرورتی برای ازدواج دخترکی ۱۳ ساله وجود دارد یا نه. اما زیر این سن ــ یعنی برای دختران زیر ۱۳ و پسران زیر ۱۵ ــ تحت هیچ شرایطی اجازۀ ازدواج رسمی وجود نداشت. به این ترتیب کودک‌همسری دست‌کم روی کاغذ برچیده شد.

اما طبعاً در جامعه‌ای عمدتاً روستایی و عقب‌مانده اجرای این قوانین مشکلات و موانع خود را داشت؛ البته آن زمان در شهرها هم چندان اوضاع فرقی نمی‌کرد؛ شهرها در واقع «روستاهای بزرگ» بود. به همین دلیل عملاً سن ۱۵ سال برای دختران رعایت نمی‌شد و درصد بالایی از پدران مراجعه می‌کردند به محکمه و برای ازدواج دختران زیر ۱۵ سال اجازه می‌گرفتند. خلاصه این قانون عملاً لوث شده بود. برای مثال، همان احمد متین‌دفتری که خاطرۀ بالا را از او تعریف کردم، وقتی در ۱۳۱۵ وزیر عدلیه شد، به کل کشور بخشنامه زد و دستور داد اجازۀ دادگاه برای ازدواج دختران به مقام دادگستری واگذار شود. به این ترتیب بسیاری از موارد را خود او بررسی می‌کرد. هر روز که به دادگستری می‌رفت یا به خانه می‌آمد، مادری دخترش را پیش او می‌آورد تا او بررسی کند و اجازه دهد زیر پانزده سال ازدواج کند. او هم تا می‌توانست جز موارد خاص اجازه نمی‌داد.


سن ازدواج همین ماند تا در سال‌های ۱۳۴۶ و ۱۳۵۳ قانون حمایت از خانواده به تصویب رسید. با این قانون، سن ازدواج برای دختران به ۱۸ و برای پسران به ۲۰ افزایش یافت. در واقع مادۀ ۱۰۴۱ اصلاح شد و در موارد خاص نهایتاً دختران از ۱۵ و پسران از ۱۸ سالگی با رأی دادگاه می‌توانستند ازدواج کنند. دو هفته پس از انقلاب قانون حمایت از خانواده فسخ شد. پس از سال‌ها در تیر ۱۳۸۱ بر اساس مصوبۀ مجمع تشخیص مصلحت مادۀ ۱۰۴۱ به این شکل درآمد: «عقد نکاح دختر قبل از رسیدن به سن ۱۳ سال تمام و پسر قبل از رسیدن به سن ۱۵ سال تمام شمسی منوط است به اذن ولی به شرط مصلحت با تشخیص دادگاه صالح.»

پی‌نوشت: خاطرۀ احمد متین‌دفتری در کتاب «خاطرات یک نخست‌وزیر»، ص ۱۰۲-۱۰۴ آمده است./ تاریخ اندیشی

#مهدی_تدینی

@EveDaughters

سخنگوی پلیس: ارسال پیامک کشف حجاب به سرنشینان خودروها همچنان انجام می شود

🔹 رعایت حجاب شرعی الزامی است و عدم تمکین از آن جرم‌انگاری شده؛ درمورد چگونگی اجرای در نهادهای بالادستی تصمیم گیری خواهد شد/فارس

@EveDaughters

✅افشاگری ابتکار معاون سابق امور زنان: دولت رئیسی در حال اجرای بخش آموزش «سند ۲۰۳۰» است

خزعلی معاون ابراهیم رییسی: اجرای «سند ۲۰۳۰» را با حق «تحفظ» قبول کردیم

🔻پ ن: شهریور ۱۴۰۰؛ رئیسی از لغو اجرای سند ۲۰۳۰ خبر داده بود ولی حالا خزعلی اعلام کرده با تحفظ اجرای سند را قبول کرده ایم.

@kherad_Jensi

مناظره انیسه خزعلی و معصومه ابتکار با موضوع «سیاست‌گذاری حوزه زنان» در تاریخ ۸ بهمن ۱۴۰۱ :

https://t.me/shiveh_tv4/179
@EveDaughters