IndyPersian
74.4K subscribers
53.6K photos
44.2K videos
32 files
75K links
کانال رسمی روزنامه فارسی ایندیپندنت در تلگرام :@IndyPersian
آدرس وبسایت:independentpersian.com
Download Telegram
⭕️ شب اسلامی ندوشن در زادروز نود و چهارم

📌 محمدعلی اسلامی ندوشن در زمینه شاهنامه‌پژوهی جریان‌سازی کرد

♦️همزمان با نود و چهارمین سالروز تولد دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن(سوم مهر۱۳۰۴) و به همت نشریه بخارا و جمعی از نهادهای فرهنگی و اجتماعی ندوشن و یزد، شبی به یاد و پاسداشت این چهره نامی عرصه فرهنگ و ادب اختصاص یافت.

این مراسم عصر چهارشنبه در تالار کانون زبان فارسی برگزار شد و دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی نیز در آن حضور داشت.

♦️به باور آقای دادبه،‌ ایران برای دکتر اسلامی ندوشن همانند ظرفی است که بقیه عناصر فرهنگی زمانی معنا می‌یابند که خود را در این ظرف قرار دهند.
«ایران ظرفی است برای تمام مظروف‌هایی که داریم، ارزش‌های ملی و دینی و ارزش‌های دینی و ملی. از تشیع هم که این همه حرف می‌زنیم، ارزش و مظروفی است که ظرفش ایران است. این فقط ایران است، ایران نجیب. ایرانی که همه ارزش‌های مثبت را پذیرا بوده و پذیرا هست و آنجاست که این‌ها معنی دارد و این ظرف نه فقط ظرفی است برای ارزش‌های ملی و مذهبی ما که اساس هستی و هویت ما و آبرو و حیثیت ماست».

♦️پایان بخش این مراسم سخنان دکتر امیرحسین جلالی(روانپزشک) از ندوشن یزد بود. او ضمن بیان خاطراتی از دکتر اسلامی ندوشن در سفرهایی که به ندوشن یزد داشتند به یکی از کتاب‌های ایشان با عنوان «سخن‌ها را بشنویم» اشاره کرد که ۳۰ سال قبل(۱۳۶۸) و بعد از پایان جنگ نوشته شده بود. به گفته آقای جلالی «سخن‌ها را بشنویم تصویری دیگر از اندیشه‌ی اسلامی ندوشن در باب جامعه، فرد و نسخه‌ای که به کار بهروزی جامعه می‌آید ارائه می‌نماید. وی باور دارد نخستین وظیفه‌ی حکومت به کارگیری درست نیروی ثمربخشی افراد است. و در ادامه آفت‌هایی را که تلف یا انحراف توانایی انسان را موجب می‌شوند در چهار گروه چکیده می‌کند؛ فقر، فقدان آموزش و اختلال فرهنگ، فقدان انگیزه روانی مطلوب و فقدان نظم و برنامه و سامان. در جایی دیگر از این کتاب وی اختلال فرهنگی را تعریف می‌کند. اسلامی معتقد است وقتی می‌گوییم اختلال فرهنگی منظور آن است که مردم از هر طبقه تکیه‌گاه فرهنگی خود را از دست داده باشند».

♦️متن کامل این مطلب را در سایت ایندیپندنت فارسی بخوانید

#اسلام‌ندوشن #زادروز #هنر #فرهنگ #فردوسی #ایران #ایندیپندنت


#IndependentPersian
#IndyPersian
#ایندیپندنت_فارسی
⭕️ ۵۰ سالگی درگذشت سلیمان حییم، ‌آقای لغت ایران

📌 کتاب‌های حییم بعد از قرآن در رده دوم کتاب‌های پرفروش قرار داشتند


♦️سلیمان حییم اگرچه ۵۰ سال پیش (۲۵ بهمن) و در سن ۸۲ سالگی درگذشت، تا همین اواخر و قبل از این که اینترنت و اپلیکیشن‌های جوارواجور بازار و بنایی پیدا کنند، آثارش در زمره کتاب‌های پرفروش قرار داشت. پیش از این که دست ناشران حوزه فرهنگ‌نگاری به نوعی بسته شود و به قول اهالی کتاب، نانشان را آجر کنند، گفته می‌شد که کتاب‌های او بعد از قرآن در رده دوم کتاب‌های پرفروش قرار می‌گرفتند.

♦️فرهنگ حییم در دوره‌ای کتاب همراه دائمی برخی از مهم‌ترین مترجمان کشور بود، و در دفترخانه‌های ترجمه‌های رسمی نیز کتاب کاربرد فراوانی داشت. در واقع اثری بود که هم به کار متخصصان می‌آمد و هم عموم از آن بهره می‌بردند. رمز چنین توفیقی را باید در دو چیز جست؛ نخست دانش و عشقی که حییم مولف به فرهنگ‌نگاری و معادل‌یابی برای کلمات غربی داشت، و دوم پرکاربرد بودن این فرهنگ‌ها و نشستن بسیاری از معادل‌های فارسی بر سر جای درست خود. به همین دلیل بود که به‌رغم تولید فرهنگ دو جلدی و پنج جلدی انگلیسی آریانپور از سوی انتشارات امیرکبیر، کتاب‌های حییم همچنان جلودار این عرصه بودند و خواستاران فراوانی داشتند و فرهنگ آریانپور هیچ‌گاه نتوانست در برابر نفوذ و کیفیت فرهنگ‌های حییم سربرافرازد.

♦️در تمامی این سال‌ها کتاب‌های دوزبانه حییم و فروش آن قوت قلبی بود برای ناشر، و البته امکان مالی مناسبی که بتوان از قِبل آن فرهنگ‌های تخصصی دیگر را انتشار داد. اما اکنون و به دلیل تحول شگفتی که در دنیای نشر صورت گرفته است، انتشار فیزیکی این کتاب‌ها نه تنها سودی ندارد که زیان‌آور است و به باد دادن سرمایه.

حییم اما همچنان در ذهن و ضمیر بسیاری از طالبان علم جاگیر شده است و سهم او در انتقال دانش از زبانی به زبانی دیگر بی‌تردید انکارنشدنی است.

♦️متن کامل این مطلب را در سایت ایندیپندنت فارسی بخوانید

🖌 حسن امرایی

#فرهنگ #کتاب #حییم #فرهنگ_لغات #ایران


#IndependentPersian
#IndyPersian
#ایندیپندنت_فارسی
⭕️ فرهنگ قوم روهینگیا در اردوگاه‌های بنگلادش دستخوش نوزایی شده است

📌 شعر، یکی دیگر از شکل‌های محبوب بیان هنری است که در قلب قوم روهینگیا زنده است


♦️در پایان سال گذشته که گامبیا، میانمار را بابت نسل‌کشی قوم ما به دیوان بین‌المللی دادگستری کشاند، بحران روهینگیا از نو در کانون توجه جهانیان قرار گرفت.

لحظه‌ای بسیار مهم و تاریخی بود و حتی در اردوگاه آوارگان روهینگیایی در بنگلادش هم که در آن زندگی می‌کنیم، آن را تماشا می‌کردیم.

به دلیل ساده‌ای می‌خواهم راجع به برخی از این تحولات بنویسم: به امثال من که از نسل‌کشی جان به در برده‌ایم، نباید فقط به چشم قربانیانی نگاه کنند که برای پیش بردن آرمان‌ها‌مان فقط به دیگران اتکا داریم.

♦️موسیقی هم در فرهنگ روهینگیا ریشه‌های ژرفی دارد. در آراکان، نوازندگان روهینگیایی با انواع بسیاری از سازها مثل دب، دهل و غیره اخت هستند و ترانه‌های زاری، کاوالی و تارانا، همچنان در روهینگیا محبوبیت دارند.

نوازندگان ما به اجرای موسیقی عرفانی قوالی نیز علاقه دارند که در جنوب آسیا محبوبیت دارد و جعفر احمد، استاد این سبک روهینگایی است که یکی از هموندان او در ‌اردوگاه به نام نور حسون، به شدت متأثر از موسیقی او است.

♦️شعر می‌تواند نیروی همبستگی و آرامش جمعی هم باشد. ماه پیش خودم که (از طریق ارتباط تصویری) در جمع ۳۹ شاعر دیگر از گروه‌های مختلف قومی در یانگون حضور یافتم، قدرت شعر را از نزدیک دیدم. در مجموع، شش نفرمان از اردوگاه پناهندگان بودیم که شعرهای‌ خود را خواندیم.

دولت میانمار کوشید با نفرت‌پراکنی در اجتماع ما تفرقه بیفکند، ولی اکنون می‌توانیم با توسل به کلام مکتوب، متحد شویم و از تداوم نسل‌کشی علیه مردم خود، جلوگیری کنیم.

♦️متن کامل این مطلب را در سایت ایندیپندنت فارسی بخوانید

🖌 ماییو علی

#روهینگیا #بنگلادیش #میانمار #هنر #فرهنگ #نوزایی #شعر #موسیقی


#IndependentPersian
#IndyPersian
#ایندیپندنت_فارسی
⭕️ عمر خیام؛ مرد اندیشه‌های متفاوت با زمانه

📌 صادق هدایت نخستین کسی بود که اندیشه‌های خیام را در رباعیاتش کاوید و منتشر ساخت


♦️روز ۲۸ اردیبهشت به نام روز حکیم عمر خیام نیشابوری نامگذاری شده است و به همین مناسبت و به رغم آنکه بحران کرونا همچنان دامن‌گیر شهرهای ایران است، اما دست‌اندرکاران اداره ارشاد نیشابور تصمیم گرفتند برای یکی از مفاخر شهرشان با رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی مراسم ویژه‌ای را به مدت سه روز(تا سی‌ام اردیبهشت ۱۳۹۹) برگزار کنند.

برگزاری برخی نمایشگاه‌های مجازی از سفالینه‌ها و‌‌ آثار صنایع دستی دوره سلجوقی از جمله برنامه‌های جانبی این بزرگداشت است. بزرگداشت کسی که اندیشه‌های او با فقه سنتی و کلاسیک تشیع و خداباوری آنها در تضاد و تنافری عجیب قرار دارد.

نیشابور عصر خیام به نوشته استاد محمدرضا شفیعی کدکنی، دوره "شکوفایی تمدن ایران اسلامی است و چشم‌اندازی‌ست متنوع از دانش، فلسفه، هنر و دین و عرفان. نه دین برای دانش مزاحمتی داشته است و نه دانش برای دین (مقدمه دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی بر تذکره الاولیای عطار-۲۳) اگر چه در همین مقدمه دکتر شفیعی دو گمانه را درباره فضای فکری این دوره مطرح می‌کند. نخست همنشینی مصلحانه دین و دانش در کنار یکدیگر و دیگری توازن این همنیشینی به دلیل آنکه هیچکدام ظرفیت و توانایی بیرون افکندن دیگری از دایره قدرت را نداشتند. بر این اساس است که دربار ملکشاه سلجوقی جولانگاه اهل علم و دانش می‌گردد و خراسان و نیشابور مهد بزرگانی چون خیام و غزالی و …

♦️جلب توجه صادق هدایت به رباعیات خیام نیز از این منظر جالب توجه است. او نیز همانند فیتزجرالد در خانواده‌ای متمول بزرگ شده بود و آموزه‌های نهیلیستی در او از همان سال‌ها بروز و ظهور داشت که در نهایت به خودکشی او در پاریس ختم شد. هدایت در سن ۲۲ سالگی به سراع نسخه‌های مختلف رباعیات خیام رفت و در سال ۱۳۰۳ رباعیات خیام و ده سال بعد (۱۳۱۳) کتاب ترانه‌های خیام را منتشر کرد.

او به کار فیتزجرالد و برخی رباعیاتی که به خیام نسبت داده بود نیز ایراداتی وارد ساخت و با بناگذاری شیوه‌ای نو در بررسی منتقدانه این رباعیات، در نهایت خود با انتخاب ۱۴ رباعی کلیدی از متون کهن دست به انتخاب ۱۴۳ ترانه خیام زد.

هدایت در مقدمه‌ای که بر رباعیات خیام نوشته این نظریه را هم مطرح کرده است که دلیل عدم انتشار و مخفی‌ماندن این اثر و این که خیام خود نامی از این اثر نمی‌برد به فضای مذهبی قالب آن دوران باز می‌گردد"ترانه‌های خیام در زمان حیاتش به واسطهٔ تعصب مردم مخفی بوده و تدوین نشده و تنها بین یک‌ دسته از دوستان همرنگ و صمیمی او شهرت داشته و یا در حاشیهٔ جُنگ‌ها و کتب اشخاص باذوق به طور قلم‌انداز چند رباعی از او ضبط شده، و پس از مرگش منتشر گردیده که داغ لامذهبی و گمراهی رویش گذاشته‌اند و بعدها با اضافات مقلدین و دشمنان او جمع آوری شده."(مقدمه هدایت بر ترانه‌های خیام)

♦️ اما طبیعی است در اصل ماجرا خیام را نمی‌توان شاعری همانند شعرای کهن نامید. ماحصل کل اشعار خیام به ۲۰۰ تا ۳۰۰ بیت نمی‌رسد و آن هم بیشتر فضای ذوقی برهه‌هایی از زندگی او را پوشش می‌دهد. چگونه می‌توان رباعیات او را با کتابی چون شاهنامه و یا مثنوی و دیوان کبیر برابر نهاد؟ رمز توفیق اشعار خیام را نه در قوت یا استحکام ادبی آنها، که در مضمون متفاوتی باید جست که در تاریخ تمدن ایرانی و حتی باورداشت‌های کهن سایر ادیان و ملل آن دوران تقریبا کمتر نمونه‌ای و نظیری دارد.

خیام نمونه‌ای انتهایی از آزادی عقل و اندیشه در تاریخ فکر ایرانی است در سال‌های بالیدن تمدن ایرانی- اسلامی است. تمدنی که به نوشته دکتر شفیعی کدکنی با قوت گرفتن عرفان و اندیشه‌‌های عارفانی چون شیخ‌ عطار نیشابوری( همشهری خیام) عملا مهر خاتمتی بر دوره خردگرایی زده شد.

♦️متن کامل این مطلب را در سایت ایندیپندنت فارسی بخوانید

🖌 حسن امرایی

#عمر_خیام #فرهنگ #هنر #ریاضیدان


#IndependentPersian
#IndyPersian
#ایندیپندنت_فارسی
⭕️ هشتادمین سالروز احمدرضا احمدی؛ شاعر و قصه‌گوی نسل نو

📌 کارنامه کاری احمدی مجموعه‌ای از نقش‌هاست که هر یک رنگی بر بوم زندگی او زده‌اند


♦️احمدرضا احمدی، شاعری که در دوشنبه روزی در سال ۱۳۱۹ و به عنوان آخرین فرزند خانواده به دنیا آمد، در سی‌ام اردیبهشت ماه امسال هشتاد ساله ‌شد. شاید خودش هم گمان نمی‌کرد در ۲۲ سالگی جریانی بالنده را در شعر نو ایران بنا گذارد و ابداع کند و از او به عنوان یکی از بناگزاران این بیان شعری یاد شود؛ شاعری که این روزها آثارش با اقبال نسل جوان روبه‌رو شده است و مضامین شعرهایش این سو و آن سو تکرار می‌شود.

نسل معترضی که به دنبال فعالیت سیاسی نبود

سال‌های آغازین دهه ۴۰، سال‌های اعتراضات بود. از یک سو جریانات فکری و فرهنگی و هنری و به‌خصوص شعری با گرایش‌های چپ قرار داشتند که هر گونه حرکت حکومت را همسویی با امپریالیسم تعبیر و تفسیر می‌کردند، و از دیگر سو شاعران و هنرمندانی که چنین نگاهی را برنمی‌تابیدند و همکاری با حکومت را دون شان خود نمی‌دانستند؛ ‌اگرچه به سنت‌های کهنه در هر صورت آن، نگاه اعتراضی داشتند.

♦️بخشی دیگر از فعالیت احمدی، نوشتن قصه و شعر برای کودکان بوده است. در واقع، تجربه‌هایی که او در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان داشت و علاقه‌اش به این رده سنی، سبب شد تا بخشی از وجود هنری او همه گاه در این زمینه صرف شود. این بخش به‌خصوص در سال‌های پس از انقلاب به قدری پررنگ شده است که اشعار او را در سایه قرار داده است؛ به نحوی که برخی او را شاعر و نویسنده کودک و نوجوان به حساب می‌آورند و نه شاعر بزرگسالان. او البته نوشتن برای کودکان و نوجوانان را از همان ۵۰ سال قبل شروع کرد؛ زمانی که در کانون بود، و از جمله نخستین کتاب‌هایش در این حوزه می‌توان به «من حرفی دارم که فقط شما بچه‌ها باور می‌کنید» اشاره کرد که با نقاشی‌های عباس کیارستمی هم همراه بود. بعد از‌ آن، او به تفاریق کتاب قصه وشعر برای کودکان نوشت که تعداد آنها به ۵۰ عنوان هم می‌رسد که از پرکاری او در این حیطه حکایت دارد. برخی از کارهای او حتی جوایز کتاب سال و جایزه ویژه شورای کتاب کودک را دریافت کردند و در سال ۲۰۱۰ تا مرحله نهایی جایزه هانس‌کریستین اندرسن هم پیش رفت، به نحوی که داوران این جایزه درباره کتاب او نوشتند: «داستان‌های کوتاه احمدرضا احمدی به شیوه‌ای شاعرانه از انسانیت، عشق، طبیعت و صلح برای کودکان و نوجوانان می‌گویند.»

♦️در همین حیطه، او برای نخستین بار برخی کارهای موسیقایی برای کودکان انجام داد که از جمله آنها می‌توان به روایت آهنگین داستان «گل اومد بهار اومد» اشاره کرد. بنا به نوشته آقای پژمان در سایت «موسیقی ما»، «این اثر روی صفحات ۴۵ دور آن زمان منتشر شد و بسیار جلب توجه کرد. موسیقی فضایی توصیفی داشت و حتی آقای فرمان‌آرا که بعدها با ایشان هم دوستی درازدامنی پیدا کردم، ‌از طریق این موسیقی با کارهای من آشنا شد و سفارش ساخت موزیک متن فیلم شازده‌ احتجاب را به من داد.»

اکنون که احمدرضا احمدی هشتادمین بهار زندگی را طی کرده است، می‌توان بر نقش چندگانه او در فضای فکری، فرهنگی، ادبی، هنری و شعری ایران باور داشت. نمی‌توان او را در یک نقش خلاصه کرد. کارنامه کاری او مجموعه‌ای از نقش‌هاست که هر یک از آن‌ها رنگی بر بوم زندگی او زده‌اند و نامش را به عنوان یکی از چهره‌های موثر در ارتقای فرهنگی این مرز و بوم حک کرده‌‌اند.

♦️متن کامل این مطلب را در سایت ایندیپندنت فارسی بخوانید


🖌 حسن امرایی

#فرهنگ_و_هنر #احمدرضا_احمدی #شعر #ادبیات


#IndependentPersian
#IndyPersian
#ایندیپندنت_فارسی