نقدآگین
12.2K subscribers
3.87K photos
3.42K videos
93 files
9.12K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎧والس نوروزی

🎙#احمد_عاشورپور

فارسی

بهار آمد سوار آمد به مرکب نوروز، خورشید تابان یوهو
خوشم خوشم که عمر دی سر آمده رنجم بگرفته پایان یوهو
بیا که خوش کنم دلم به روی تو
شادم کن در این نوبهاران
دور سرما رفته، غم به یک جا رفته
پا بکوبیم یاران
به من و تو بادا سال نو فرخنده
به سال نو گردد ما را لب پرخنده
ستاره‌ی بختت چون مهر تابنده
به همه کسان، به همه یاران، خوش و خرم روزگاران

پای هفت سین، رو به آیینه خوشتر چه باشد
شمع و جمع و جام زرینه خوشتر چه باشد
عیدی از آن یار دیرینه خوشتر چه باشد
گیرم در آغوشش
می‌گویم در گوشش
صد سال به این سالا

گیلکی

بهار ایسه، سوار ایسه، می نازنین خورشید اسب نوروزَا یوهو
خوشم خوشم کی دیوِ زَم بنَه سرا پا جیر، دیل باز پیروزه یوهو
بیا و خوش بکون دیلا
کی جی تی رو واهال پارساله سوزا یوهو
سوز سرما بوشو، غم به یک جا بوشو، پا بکوبیم یاران
تره ببه فرخنده تازه سال، مره هم
تره بمَانه خوشی و اقبال، مره هم
تره بَایه شادی در همه حال، مره هم
به همه یاران به کس و کاران
خورّم ببه روزگاران

هفت سینه ور رو به آیینه خوشتر دَارم من
شمع و جمع و جام زرینه خوشتر دَارم من
عیدی از اون مهرِ گنجینه خوشتر دَارم من
نو گوله کش شمه
صاف و بی‌غش گمه
صد سال به اَ سالان

به من و تو بادا سال نو فرخنده
به سال نو گردد ما را لب پرخنده
ستاره‌ی بختت چون مهر تابنده
به همه کسان، به همه یاران، خوش و خرم روزگاران

✍🏻شعر فارسی: #احمد_عاشورپور
✍🏻شعر گیلکی: #جهانگیر_سرتیپ‌پور

.


#بوقت_آواز



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📘تاریخچۀ نوروز

✍🏻 دکتر #ژاله_آموزگار

🍂 در روزگارانی بس کهن، در این سرزمین نیز همچون بسیاری از سرزمین‌های دیگر، گاه‌شماری بر مبنای «ماه» بود. چون هرکسی می‌توانست با چشم خود بر شمارش روزهای آن بپردازد و دگرگونی‌های آن همچون دگرگونی‌های خورشیدی نبود که آگاهی از آن در انحصار گروهی ویژه باشد. حتی در روزگارانی بس کهن‌تر، مردمان ساده‌دل، ماه را گرانمایه‌تر از خورشید می‌پنداشتند؛ چون بنا بر باور آنان نورافشانی خورشید هرچند درخشان‌تر، همپای ماه نبود، چون ماه دل تاریکی شب را به‌روشنی می‌آراست، درحالی‌که خورشید زمانی می‌درخشید که روز روشن بود![۱]

🍂 گاه‌شماری بر مبنای ماه، در ایران در حدود پنج قرن پیش از میلاد، با گاه‌شماری خورشیدی که رهاوردی از مصر، به‌دنبال کشورگشایی‌های ایران بود، درآمیخت و نوعی گاه‌شماری باستانی بر مبنای باورهای دینی نیز بر آن تأثیر گذاشت و پایه گاه‌شماری ایران، با ۳۶۰ روز، متشکل از ۱۲ ماه ۳۰ روزه، به‌علاوۀ ۵ روز کبیسه، گشت.[۲] پنج ساعت و چهل‌وهشت دقیقه و ۵۱/۴۵ ثانیه که از زمان حرکت انتقالی زمین به دور خورشید باقی می‌ماند، روزهای ماه را هر چهار سالی یک روز به عقب می‌برد[۳]. در قدیم، این کسری‌ها را یک‌جا جمع می‌کردند و هر ۱۲۰ سال، ماهی دیگر بر ۱۲ ماه سال می‌افزودند. درحالی‌که در ماه‌های غیرخورشیدی که کبیسه پنج‌روزه در آن مراعات نمی‌شد، یعنی سال ۳۶۰ روز بود، هر ۶ سال یک‌بار نیاز به یک ماه اضافی بود[۴]. چنین سالی بس میمون و فرخنده بود. به این مناسبت جشن‌های فراوانی برگزار می‌کردند و مالیات‌ها را می‌بخشودند و رفاه بیشتری را اعمال می‌کردند.

🍂 سخن گفتن از ویژه‌کاری‌های نجومی این گاه‌شماری، مناسب این نوشته نیست. فقط شایان ذکر است که آنچه کم‌کم جا افتاد و نشانه‌های تاریخی بر قدمت آن، از روزگاران کهن گواهی می‌دهد[۵]، سالی‌ست با ۱۲ ماه، به نام‌هایی که هنوز هم پس از گذشتن سالیان دراز، بر تارک ماه‌های ما می‌درخشد و هم‌نام با دوازده ایزدی هستند که هر کدام، نگهبان پدیده‌ای از پدیده‌های مفید طبیعت می‌باشند. هر روز از سی روز ماه نیز به ایزدی تعلق داشت که از آن پاسداری می‌کرد.

🍂 ۳۰ روزه ماه با نام‌های ویژه خود، نوعی تقسیم‌بندی دوگانه و چهارگانه داشتند. در تقسیم‌بندی دوگانه، در رأس نخستین پانزده روز، اهورامزدا یا اورمزد، خدای آفریدگار، جای داشت و در رأس پانزده روز دوم، میترا یا مهر، ایزدی که بر بخش بزرگی از باورهای باستانی ایرانیان سروری می‌کرد. در تقسیم‌بندی چهارگانه، روزها به چهار بخش، دو هفت روز و دو هشت روز تقسیم شده بودند و بر سر چهار بخش، نام اورمزد، یا صفت آفریدگاری او یعنی «دی» (به معنی «آفریننده») جلوه می‌کرد. به این ترتیب که روز اول اورمزد و روزهای هشتم و پانزدهم و بیست و سوم «دی» نام داشتند. برای تفکیک این سه روز از هم، آن‌ها را با روزهای بعد می‌نامیدند، مانند دی به آذر، دی به مهر و دی به دین.

🌐 مطالعه ادامه و متن کامل
زمان مطالعه: ۲۲ دقیقه
🔖 ۲۳۵۴ واژه

.


#ایران #نقد_فرهنگ #اسطوره‌شناسی



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📘خلافت را چه نسبت با اندیشۀ ایرانی؟

✍🏻 #محمود_کریمی

🍂
پیام نوروزی مهدی مطهرنیا که چپ‌های محور مقاومتی نظیر علی علیزاده (که با حزب‌اللهی‌‌های توسعه‌/غرب‌ستیز بیشتر حس نزدیکی و الفت می‌کند) نیز او را «غرب‌زده» می‌دانند، مقایسه کنید با تصویر و متنِ پیام نوروزی رهبر تاریخی‌ترین کشور جهان.

🍂 اینکه بیش از ۳۵ سال با فریب و دروغ و تقلبِ هاشمی رفسنجانی، نسبت به همان قانون اساسی، رهبر یک ملت بشوی، و از تمام امکانات مادی و رسانه‌ای برخوردار باشی و بابت هیچ‌یک از تصمیمات خطا و مهلک و فاجعه‌بارت (از واکسن کرونا تا سیاست خارجه‌ای که اقتصاد و تولید را ورشکست کرده) هم به احدی پاسخگو نباشی، و بابت رساندنِ دلار به ۱۰۰ هزارتومان هم لحظه‌ای حس شرم نکنی که معذرتی زبانی هم بیان کنی،
اما با همۀ این‌ها، حتی نمادهای تاریخی یک ملت (که از برکتِ آن‌هاست در جهان تو را کسی حساب می‌کنند و مورد خطابت قرار می‌دهند) را در مهمترین روز تاریخی آن کشور، تماما انکار و حذف کنی، نمایشِ تهوع‌آمیزی‌ست که برای بسیاری غیرقابل درک است.

🍂 اما از این یک‌رویی و صداقت و بی‌شرمی و وقاحت باید شکرگزار باشیم و دقیقا همین مواجهه است که ذات شیعه و اسلام را برای ما در هر سال، به‌شکلی بی‌پرده نمایش می‌دهد و گوشزد می‌کند. اینکه این نظام باور هیچ نسبت عمیقی با روح ایرانی ندارد؛ هرچند در بسیاری از وجوهش از آن وام گرفته‌باشد و بدون آن هیچ بوده‌باشد، و این دقیقا همان نقطه‌ای‌ست که امثال مرتضی مطهری و علی شریعتی، بیژن عبدالکریمی و عبدالکریم سروش‌، ناتوان‌اند از تشخیص آن و میان اسلام و ایران نوعی رابطۀ متقابل، البته با برتریِ گفتمانِ اسلام و تشیع، برقرار می‌سازند و از تضادهای اساسی این دو، و پستی‌ها و ستیزه‌گری‌های مذهب تحمیلی، سخنی نمی‌گویند، چرا که خود را اولا عبدِ مکتب می‌دانند، و بعد ایرانی.

🍂 با دروغ نمی‌توان به رستگاری رسید. اگر مشروطه شکست خورد، یکی از دلایلش آن بود که با تاریخ و اساطیر و دینِ ملی نسبتی حقیقی و استوار برقرار نساخت، بلکه مذهبی را به‌عنوان مذهب رسمی اعلام کرد که اساسا ضد ایران و ضد نظام شاهنشاهی بود، و خلافت و امامت، و بالتبع، جور و غصبی دیدنِ تمام حکومت‌ها در تاریخ را، محورِ درک امرِ پیچیدۀ سیاسی می‌دانست، و به همین جهت، چپ‌ها نیز شیدای این مذهبِ شورشی شدند و با آخوندها متحد شدند.

🍂 اما اگر امروز جریان‌های چپ به همان اشتباه گرفتار بمانند و گفتمان ملی را به گروهی خاص از گروه‌های سیاسی تحویل بدهند و خودشان با نمادها و اسطوره‌ها و تاریخ مامِ وطن خود رابطه‌ای معقول و غیرخصمانه نگیرند، یعنی هیچ درسی از نیم‌قرن حکمرانیِ تاریخ‌ستیزان نیاموخته‌اند و ضربۀ بزرگ دیگری به خودشان و آیندۀ سیاسی‌شان و انسانِ ایرانی زده‌اند. یک انسان عدالت‌خواه، باید فهمی جدی و عمیق از ملتش و تاریخی که طی کرده داشته‌باشد و ببیند چگونه می‌تواند تا آن‌جا که در توانش است، از تاریخ‌زدایی‌ای که وجه مشترک فاشیسم و بنیادگرایی اسلامی‌‌ست، فاصله بگیرد.


.


#حکومت_اسلامی #ایران #نقد_چپ



🌾 @Naqdagin
📘تنفر/بیگانگی ولی‌فقیه از فرهنگ ایرانی

🍂 سخنرانی سال نوی مقام معظم رهبری مشابه سال گذشته کوچک‌ترین اِلمانی از سفره هفت‌سین ایرانی قرار نداشت.

🍂 در پیامشان هم از «حضرت ولی‌عصر» و «رژیم صهیونیستی» و «ماه رمضان» گفتند، اما به «تبریک سال نو» کوچک‌ترین اشاره‌ای نکردند!

🍂 تنفر و بیگانگی معظم‌له از فرهنگ ایرانی حیرت‌انگیز است!

✍🏻 #صریح‌القلم


📕تاریخچۀ نوروز
📕نوروز و سیاست رامش
📕مقایسۀ پیام نورزوی مطهرنیا و خامنه‌ای

.


#حکومت_اسلامی #ایران



🌾 @Naqdagin
📘 آنچه در پیام نوروزی خامنه‌ای مفقود بود

✍🏻 #حسین_علیزاده (دیپلمات سابق)

🔸دریغ از یک تبریکِ ساده

🔸دریغ از سفره هفت سین، مثل هر سال

🔸چون نظامش هیچ دست‌آوردی در ۱۴۰۳ نداشت، مطلقا چیزی بعنوان دست‌آورد آن سال نداشت تا بر زبان آورد. در عوض گفت «سختی‌های معیشتی در طول ۱۴۰۳ وجود داشت». اما، این نیز ژرفای فاجعه اقتصادی را نشان نداد که دلار به ۱۰۰ هزار تومان رسید.

🔸از همه مهم‌تر اینکه او نگفت که بر اساس سند چشم‌انداز (مصوب ۱۳۸۴) قرار بود با فرارسیدن ۱۴۰۴ ایران در جایگاه اقتصادی، علمی و فن‌آوری، کشور «اول منطقۀ» آسیای جنوب غربی (شامل ۵ کشور آسیای میانه، ۳ کشور قفقاز و ۱۶ کشور خاورمیانه) باشد. اینک ایران تحت زعامت علی خامنه‌ای این جایگاه را ندارد که هیچ، سایۀ درگیری نظامی با امریکا و اسرائیل را در سال پیش‌رو بالای سر خود دارد.

❗️شگفتا که در چنین شرایطی، خامنه‌ای سال ۱۴۰۴ را سالِ «سرمایه‌گذاری برای تولید» نام‌گذاری کرد. این نام‌گذاری خود گواه آن است که او از درک بدیهیات نیز ناتوان است؛ سرمایه در جایی آرام می‌گیرد که امنیت برقرار باشد، وگرنه سرمایه مانند کنجشک و آهوست، به‌محض آنکه احساس خطر کند، می‌گریزد.


📕مقایسۀ پیام نورزوی مطهرنیا و خامنه‌ای: خلافت را چه نسبتی با اندیشۀ ایرانی؟

.


#حکومت_اسلامی #ایران



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 تبریک نوروز به‌سبک خیام

🎙آواز Shine N Shid

نوروزتون پیروز 🥰🪻🥂


.


#بوقت_آواز



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📘نامه‌ای به رهبرِ «قله‌نشین»

✍🏻#مهدی_محمودیان*

به نام خدا

🔹عید بر شما مبارک باد! چه خوشبختی بزرگی است که هر سال، همچون کوه‌نوردی در پی قله‌ای دست‌نیافتنی می‌کوشیم، قله‌ای که تنها در کلمات شما تجسم می‌یابد و در حقیقت، چیزی جز سقوط آزاد برای مردم ندارد. چه پیشرفتی شگرف حاصل کرده‌ایم که نان، دارو و زندگی، هر روز از دسترس‌مان دورتر می‌شود و آن آینده‌ای که در وعده‌های شما درخشیده است، همواره در افق دور، اما به‌هیچ‌وجه دست‌یافتنی نمی‌گردد!

🔹عید بر شما مبارک باد! چه سعادتی که هر روز دشمنان‌مان را در حال نابودی می‌بینیم، اما سفره‌ مردم همچنان روز به روز خالی‌تر می‌شود! چه پیروزی شگرفی که تحریم‌ها تنها در کاغذها بی‌اثر گشته‌اند، ولی مردم باید هزینه لجاجت‌ها و سیاست‌های غیرقابل توجیه شما را در سخت‌ترین شرایط بپردازند. دشمن که نابود نشد، اما مردم، بی‌رحمانه به زوال می‌روند!

🔹عید بر شما مبارک باد! چه لذت عظیمی که در سرزمین‌تان، منتقدان را به بند کشیده‌اید و در همان حال، در سخنرانی‌های‌تان از آزادی بیان سخن می‌گویید. زندان‌های‌تان پر است از کسانی که تنها جرأت پرسیدن سوالاتی از شما را داشتند، اما آیا این نیز نشانه‌ای از عدالت شماست؟

🔹عید بر شما مبارک باد! چه افتخاری است که ایران را در منطقه به مقام نخست رسانده‌اید؛ نخست در تورم، نخست در فرار مغزها، نخست در سرکوب و نخست در سانسور، و البته نخست در وعده‌های بی‌سرانجام. یقیناً مردم نیز از این افتخارات عظیم شادمان‌اند، در حالی که برای دست‌یابی به ساده‌ترین نیازهای خود، در صفوف طولانی انتظار ایستاده‌اند!

🔹عید بر شما مبارک باد! چه تدبیر درخشانی که معیشت مردم را به جایی رسانده‌اید که میان خوردن نان و پوشیدن لباس یکی را باید برگزینند! چه سیاست عظیمی که فقر را به‌طور عادلانه تقسیم کرده‌اید، تا مبادا کسی احساس کند که سختی‌ها بر دوش‌اش سنگین‌تر است! مردم نان ندارند، اما به جای آن، شعار دارند، وعده‌ها دارند و امیدهای توخالی که تنها یادآور وعده‌های ناتمام‌اند!

🔹عید بر شما مبارک باد! چه خوش‌اقبالی است که جوانان این سرزمین، امیدشان به آینده به حدی است که با اولین فرصت، از این بهشت فرار می‌کنند! چه سعادتی که رؤیای جوانان از ساختن آینده‌ای در وطن به خرید بلیت یک‌طرفه خلاصه شده است!

🔹عید بر شما مبارک باد! که در سرزمین شما فساد سیستماتیک وجود ندارد، بلکه تنها هر از گاهی چند هزار میلیارد گم می‌شود! چه شفافیتی است که وقتی مردم از اختلاس‌ها سوال می‌کنند، پرونده‌ها به سرعت بسته می‌شوند، اما هنگامی که کسی از شما انتقاد کند، تا ابد در بند باقی می‌ماند!

🔹عید بر شما مبارک باد! که رأی مردم برای شما مهم است، البته اگر همان رأیی باشد که از پیش انتخاب کرده‌اید! چه خوب است که مردم آزادند که هر کسی را که شورای نگهبان شما تایید کرده، برگزینند!

🔹عید بر شما مبارک باد! که همچنان بر مسند قدرت نشسته‌اید و برای ملتی که زیر بار تصمیمات شما له شده‌اند، خطبه می‌خوانید. خوشا به حال شما که همه چیز برایتان بر وفق مراد است، حتی اگر برای مردم چیزی جز فلاکت و ناامیدی باقی نمانده باشد.

*زندان اوین / ۲۵ اسفند ۱۴۰۳

.


#حکومت_اسلامی



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 معرفی چند کتاب برای نوروز ۱۴۰۴ (+)

🎙#مسعود_فراستی


.


#معرفی_کتاب



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🌿 نوروز را پدران ما نیز جشن می‌گرفتند و همینطور پدرانِ پدرانِ ما و پدران ایشان و چند نوبت از پی ایشان.

🌿 نوروز اگر کالبدی داشت به جز این کرونا چند بیماری عالم‌گیر دیگر را نیز دیده‌بود، مثلا آنفولانزای اسپانیایی و وبا و طاعون. نوروز طلوع و غروب سلسله‌ها را دیده. پیدایش و تقریبا نابودی ادیان.

🌿 نوروز در طی قرن‌ها انسان‌ها را دیده که یکدیگر را می‌کشند، به یکدیگر مهر می‌ورزند و با هم گفتگو می‌کنند. در انتها، در طی یک پهنه عظیم، نوروز مردمان زیادی را دیده که گرامی‌اش می‌دارند.

🌿 نوروز از چیزهایی است که ارکی‌تایپ می‌نامند: کهن‌الگو. نمی‌دانیم دقیقا از چه عمقی از تاریخ می‌آید. اما میدانیم برافراشتن چنین رسمی و برانداختنش کار ما نیست. نه تنها مد و این قبیل چیزها که گهگاه ادیان نیز به خدمتش می‌آیند.

🌿 نوروز هر بار می‌تپد. بی‌آسیب با هر بهار می‌آید و می‌رود. در کشاکش انسان‌های بی‌شمار گهگاه چیزی کوچک به خود اضافه و یا از خود کم میکند. قرن‌ها برایش به ساعتی می‌مانند و بسیار سخت است که تحت تاثیر قرارش داد، با این همه پذیرای چیزهای نوست.

🌿 و تو چه دانی که نوروز چیست؟ وقتی در بلخ حمله مغولان را دیده و در عراق داعش را. سربازان رومی و یونانی و آمریکایی و روسی و انگلیسی و مغول و عرب و ترک و ایرانی را دیده که رژه م‌یروند با این اندیشه که آنها هستند که می‌مانند. اما آنها رفتند و تنها نوروز است که میماند...

✍🏻 #علیرضا_غلام‌حسینی


📕تاریخچۀ نوروز
📕خلافت را چه نسبت با نوروز ایرانی؟
📕نوروز و سیاست رامش
📕مقایسۀ پیام نورزوی مطهرنیا و خامنه‌ای

.


#ایران



🌾 @Naqdagin | @jostarnevesht1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM