Telegram
نقدآگین
🎧 فلسفۀ #اسپینوزا، جلسه هشتم
— متنخوانی «کتاب اخلاق» اسپینوزا
🎙دکتر #محمدتقی_طباطبایی
❓فرق تصویر و تصور چیست؟
🔸نگریستن به طبیعت همچون یک امر غایی، نگریستن به خداوند همچون جوهر نامتناهی، که شبیه پادشاهیست که «ارادۀ آزاد» دارد و از انجام کارهایش غایت و غرضی دارد، ولو به نفع خودش نباشد، چنین موجودی، در واقع بر قدرتش حد خواهد خورد و نامتناهی نخواهد بود؛ اسپینوزا نشان داد که چگونه این خطای معرفتیِ «غایتانگاری» در انسان شکل گرفتهاست
🔸ارادۀ آزاد یعنی نامتعین، حالتی که قبل از انتخاب وجود دارد، و اسپینوزا باور دارد که چیزی به نام ارادۀ نامتعین نداریم، و ممکن نیست چیزی در جهان متناهی باشد، اما نامتعین باشد؛ اراده هم اگر موجودی در جهان است به حالت فکر، بهضرورت متناهیست
🔸آنچه که ما حس میکنیم هنوز تصمیممان مشخص نشدهاست و از آن ارادۀ آزاد را برداشت میکنیم، از این روست که خودآگاهی ندارید به اینکه چه چیز باعث میلتان شدهاست و چه چیز آن نهایتا شکل نهایی آن را معین خواهد کرد
🔸خطای «غایتانگاری»، این توهم را در انسان پدید میآورد: «ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند/ تا تو نانی به کف آری...»
🔻نظم و بینظمی و نظریات علمی و نسبتشان با فلسفه
🔸در نسبت ذات و چیز، تقدم و تاخر در میان نیست
🔻واقعیت و نسبتش با کمال
🔸بر اساس نظم طبیعت، وجود انسان هیچ ضرورتی ندارد، مگر پس از وقوعش؛ در ذات طبیعت خبری از ذات انسان نیست. امکان فراروی از سوبژکتیویسم در فلسفۀ اسپینوزا بهمیزان بالایی وجود دارد؛ چون انسان را هیچ وقت معیار قرار نمیدهد؛ گرچه دائم برای انسان میاندیشد و مهمترین موضوع برای او انسان است، اما برای اندیشیدن به انسان، بر روی تصورات انسانی تکیه نمیکند، بلکه بر امر نامتاهی تکیه میکند و اونتولوژیک بحث میکند
🔸ما فقط دو صفت بُعد و فکر از خدا (امر مطلق/وجود) را میتوانیم بشناسیم و این دو صفت متناهی در عین حال، همتای همند و موازی
🔻توضیحاتی دربارۀ صفت «فکر» و «بُعد» و خدا بهمثابه شیء متفکر
#درسگفتار #فلسفیدن #هستیکاوی
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— متنخوانی «کتاب اخلاق» اسپینوزا
🎙دکتر #محمدتقی_طباطبایی
❓فرق تصویر و تصور چیست؟
🔸نگریستن به طبیعت همچون یک امر غایی، نگریستن به خداوند همچون جوهر نامتناهی، که شبیه پادشاهیست که «ارادۀ آزاد» دارد و از انجام کارهایش غایت و غرضی دارد، ولو به نفع خودش نباشد، چنین موجودی، در واقع بر قدرتش حد خواهد خورد و نامتناهی نخواهد بود؛ اسپینوزا نشان داد که چگونه این خطای معرفتیِ «غایتانگاری» در انسان شکل گرفتهاست
🔸ارادۀ آزاد یعنی نامتعین، حالتی که قبل از انتخاب وجود دارد، و اسپینوزا باور دارد که چیزی به نام ارادۀ نامتعین نداریم، و ممکن نیست چیزی در جهان متناهی باشد، اما نامتعین باشد؛ اراده هم اگر موجودی در جهان است به حالت فکر، بهضرورت متناهیست
🔸آنچه که ما حس میکنیم هنوز تصمیممان مشخص نشدهاست و از آن ارادۀ آزاد را برداشت میکنیم، از این روست که خودآگاهی ندارید به اینکه چه چیز باعث میلتان شدهاست و چه چیز آن نهایتا شکل نهایی آن را معین خواهد کرد
🔸خطای «غایتانگاری»، این توهم را در انسان پدید میآورد: «ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند/ تا تو نانی به کف آری...»
🔻نظم و بینظمی و نظریات علمی و نسبتشان با فلسفه
🔸در نسبت ذات و چیز، تقدم و تاخر در میان نیست
🔻واقعیت و نسبتش با کمال
🔸بر اساس نظم طبیعت، وجود انسان هیچ ضرورتی ندارد، مگر پس از وقوعش؛ در ذات طبیعت خبری از ذات انسان نیست. امکان فراروی از سوبژکتیویسم در فلسفۀ اسپینوزا بهمیزان بالایی وجود دارد؛ چون انسان را هیچ وقت معیار قرار نمیدهد؛ گرچه دائم برای انسان میاندیشد و مهمترین موضوع برای او انسان است، اما برای اندیشیدن به انسان، بر روی تصورات انسانی تکیه نمیکند، بلکه بر امر نامتاهی تکیه میکند و اونتولوژیک بحث میکند
🔸ما فقط دو صفت بُعد و فکر از خدا (امر مطلق/وجود) را میتوانیم بشناسیم و این دو صفت متناهی در عین حال، همتای همند و موازی
🔻توضیحاتی دربارۀ صفت «فکر» و «بُعد» و خدا بهمثابه شیء متفکر
#درسگفتار #فلسفیدن #هستیکاوی
➖➖➖
🌾 @Naqdagin