نقدآگین
12.2K subscribers
3.82K photos
3.36K videos
93 files
9.05K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
فلسفۀ اسپینوزا ۹
@Naqdagin
🎧 فلسفۀ #اسپینوزا، جلسه نهم
— متن‌خوانی «کتاب اخلاق» اسپینوزا

🎙دکتر #محمدتقی_طباطبایی

🔸درباره «طبیعت ذهن انسان»

🔸هر چیز منفرد، از دو جنبه تشکیل شده‌: ذاتِ صوری‌ای که با تمام چیزهای دارای آن صفت‌اند مشترک است، و یک وجود دهری

🔸اسپینوزا به‌مثابه یک فیلسوف تجربه‌گرای عقلی (غیر حسی)

ذهن و عین چگونه با هم مرتبط می‌شوند؟ تفاوت مواجهه اسپینوزا با دکارت

🔸نخستین چیزی که مقوم وجود بالفعل «ذهن انسان» است، جز «ایده یک شیء منفردی که بالفعل وجود دارد» نیست
▪️نمی‌توانید بگویید ذهن هست، مگر اینکه بگویید ذهن «در میان موجودات» هست؛ یعنی به‌محض سخن گفتن از ذهن، در حال سخن گفتن‌ از جهان خارج نیز هستیم

«ذهن انسان، بخشی از عقل نامتناهی خداوند است»، از این گزاره چه استنباط می‌شود؟

چگونه بدن می‌تواند ذهن داشته باشد؟ و ذهن با آن بدن متحد باشد و هر ذهن از دیگر اذهان متمایز می‌شود؟

🔸«هر اندازه بدنی توانمند‌تر باشد که کارهای گوناگون را همزمان انجام دهد یا به‌انواع گوناگون متأثر شود، ذهنِ این بدن، توان بیشتری برای ادراک همزمان چیزها دارد»

🔸اهمیت یگانه بدن در فلسفه اسپینوزا


#درسگفتار #فلسفیدن #هستی‌کاوی



🌾 @Naqdagin
📘قطعیتی که از دست برفت و پذیرفته شد!
(۲/۲)
✍🏻 #علی_صاحب‌الحواشی

🍂 ما در جهان‌های پیرامونی اروپا، که مدرنیته را به‌صورت "تجدد" دریافت کردیم، نیز نخست عدم‌قطعیتی که "علم" داشت را از بیخ‌وبن فهم نکردیم و "علم" را ملازم با قطعیت دانستیم؛ آنگاه به‌تدریج شروع به فهم‌ بن‌مایه بافتاریِ نبودِ قطعیت در علم شدیم و بدان تمکین نمودیم.

🍂 چنین شد که انسان برای نخستین‌بار در تاریخ طولانی‌اش، درکی نو و بی‌سابقه از "باور" و از زیستن در جهانی از امکان‌ها یافت. حالا دیگر هر "باوری" عاری از قطعیت بود؛ بجایش حوزه‌ای از احتمالات بود که در میان گزینه‌های آن، یکی بیش از همه محتمل بود و (عجالتاً) "حقیقت" فرض گرفته می‌شد؛ حقیقتی که ممکن بود بعداً بدل به "ناحقیقت" گردد. پذیرش این تلقی از معرفت، انسان طرازِ نویی را به‌بار آورد که هرچند او انسان پیشامدرن را می‌فهمید، ولی این یکی عاجز از فهم او بود.

🍂 این انسان طراز نو، "ایمان" نداشت؛ چه جای ایمان آنگاه که قطعیتی نباشد، و نتواند که باشد؟! همین‌ هم شد که الاهیدانان مسیحیِ (غالبا پروتستان) عصر مدرن، "ایمان" را به "امید" تحویل کردند؛ سورن کیرکگارد سرخیل ایشان بود. اما ایمان‌ دینی، تنها وجه ناچیزی از آن "وضعیت روانی" نو بود که حاصل آمد و انسان را آموخت تا در میانۀ مه تردیدها و عدم‌قطعیت‌ها سَر کند. این نوع سَر کردن - که آزاردهنده و اضطراب‌آفرین نباشد - مشخص‌کنندۀ یکی از عمده‌ترین مولفه‌های بودن و زیستن در ساحت مدرن است؛ و در عین حال، برخلاف مغلطه‌افکنی پست‌مدرن‌ها، نه "نسبی‌گرایی" است و نه "امتناع معرفت".

🔺این یک ایستاِر روانی/عقلانیِ گشودگی بر "امکان خبط و خطا در تشخیصِ حقیقت"، نه صرفاً در عرصۀ فردی، بلکه عمدتا در میدانِ اجتماعی‌ست که نهاد علم نمایندگی‌اش می‌کند. انسان مدرن این گشودگی را دارد، ولی انسان پیشامدرن فاقد آن است و از آن گریزان است. حالا ما دو گونه انسان‌ داریم! روند پیش‌رو به نفع بقای یکی و زوال آن دیگری‌ست. آن "تکامل فرهنگی" گونۀ انسان که گفته می‌شود، همین است.


.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #فلسفه #عدم_قطعیت #اسپینوزا #دکارت #افلاطون #ارسطو #پوپر #کارل_پوپر #علم #منطق #مدرنیته #مدرنیسم #اسطوره #ادیان #دین #ایمان #تفکر_انتقادی #شکاکیت #فلسفه_معاصر



🌾@Naqdagin | @sahebolhavashi
🍂 اگر آدمیان همیشه می‌توانستند امور خود را با تشخیصِ مطمئن رتق‌و‌فتق کنند، یا اگر بخت همیشه بر آنان لبخند می‌زد، آنگاه هرگز به دام هیج خرافاتی نمی‌افتادند؛ اما از آنجا که مردم اغلب دچار چنان تنگناهایی می‌شوند که از رسیدن به قضاوتی محکم درمی‌مانند، و از آنجا که نمی‌توان روی خوبی‌های بخت که ایشان برای‌شان اشتهایی سیری‌ناپذیر دارند، چندان حساب کرد، در میانِ بیم و امید اسیر تلاطم می‌شوند؛ از همین‌رو است که بیشترِ مردم آماده‌اند تا به هرچیزی ایمان بیاورند.

🍂 هنگامی‌که ذهن دستخوش شک شود، خفیف‌ترین رانشی آن را به آسانی به هر سو خواهد کشید؛ به‌ویژه آن زمان که میان بیم و امید به دست‌وپا زدن افتاده‌باشد؛ گرچه در دیگر اوقات، به خود مطمئن، و سرشار از غرور و تکبر باشد.

✍🏻 #اسپینوزا


.


#گزیده‌سخن #فلسفیدن #نقد_ادیان #خرافات #خرافات_مذهبی #خودشناسی #تفکر_انتقادی #تفکر_نقاد #خرافات_مذهبی #خرافات_مدرن #اسپینوزا #استخاره



🌾@Naqdagin | @Spaph
🔺در توییتر انگلیسی توییتی مورد توجه قرار گرفته که کسی در اون از بقیه پرسیده چه باورهای قدیمی دارند، خیلی‌ها کوتش کردند از جمله بسیاری از جوانان و نوجوانان ایرانی. اسکرین‌شات‌های بالا بخشی از واکنش‌های فارسی رو نشون میدن چون در یک پست تلگرام بیشتر از ۱۰ تا تصویر جا نمی‌شه. مابقی اکثرا دربارۀ چشم خوردن، آیت‌الکرسی، صلوات، جن، بسم‌الله هست

اگر آدمیان همیشه می‌توانستند امور خود را با تشخیص مطمئن رتق‌و‌فتق کنند، یا اگر بخت همیشه بر آنان لبخند می‌زد، آنگاه هرگز به دام هیج خرافاتی نمی‌افتادند؛ اما از آنجا که مردم اغلب دچار چنان تنگناهایی می‌شوند که از رسیدن به قضاوتی محکم درمی‌مانند، و از آنجا که نمی‌توان روی خوبی‌های بخت که ایشان برای‌شان اشتهایی سیری‌ناپذیر دارند، چندان حساب کرد، در میانِ بیم و امید اسیر تلاطم می‌شوند؛ از همین‌روست که بیشتر مردم آماده‌اند تا به هرچه ایمان بیاورند.

هنگامیکه ذهن دستخوش شک شود، خفیف‌ترین رانشی آن را به آسانی به هر سو خواهد کشید؛ بویژه آن زمان که میان بیم و امید به دست‌وپا زدن افتاده‌باشد؛ گرچه در دیگر اوقات، به خود مطمئن، و سرشار از غرور و تکبر باشد.


✍🏻#اسپینوزا




🌾@Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 عصر چریک‌ها و فرار از نیهیلیسم

🎙 گفت‌وگوی با بهمن بازرگانی (جزو افراد برجستۀ مجاهدین خلق پیش از انقلاب ۵۷)


.


#آینه_تاریخ #نقد_چپ #چپ_ایرانی #مجاهدین #انقلاب_اسلامی #مجاهدین_خلق #نهیلیسم #پوچ‌گرایی #اسپینوزا #کمونیسم #مارکسیسم #لنین #استالین #حنیف‌نژاد #محمد_حنیف‌نژاد #مسعود_رجوی



🌾 @Naqdagin
📘امین یا کلاه‌بردار؟
— نظرِ باروخ اسپینوزا دربارۀ پیامبر اسلام

✍🏻 #شهاب_غدیری

🔻ترجمۀ متن:
این روزها هر از گاهی کتابی به‌نام «درباری و مرتد» دربارۀ زندگی اسپینوزا و رابطه‌اش با لایب‌نیتس می‌خوانم. . از نامه‌های اسپینوزا دریافتم که او به‌وضوح معتقد است که پیامبر اسلام «شیاد و فریبکار» است نه «پیامبر». حتی یک نفر او را متهم کرد که اسپینوزا برعکس می‌گوید و اسپینوزا خیلی محکم به مخاطبانش پاسخ می‌دهد و استدلال می‌کند که چرا پیامبر اسلام را کلاهبردار می‌داند.


🔻نقدآگین

🍂 وفق نظرِ قائم آل محمد ساکن در بریتانیا (و البته تلقی بخشی از فیلسوفان مسلمان چون ابراهیم دینانی)، اسپینوزا هم بی‌شک پیامبری بوده مثل ارسطو. حالا پرسش پیش می‌آید که در جنگ میان پیامبران، کدام پیامبر صادق است؟ اسپینوزا، فیلسوف بزرگی که فلاسفۀ مدرن و جهان مدرن، بطور جد وامدار او بوده‌است، یا محمد بن عبدالله؟  

🍂 در جهان مدرن، اکثر مومنانِ که اندک خرد و وجدان مستقلی دارند نیز نظام باور موروثی‌شان را معجونی از داده‌های متناقض با عقل و اخلاق، و اموری اکثرا منسوخ شده، می‌یابند که در جهان مدرن، جز با تمسک به روایت‌های آخرالزمانی و امید بستن به ظهورِ نزدیکِ یک منجی که نظام باوری بکلی نو و کارآمد می‌آورد، نمی‌توانند ته‌ماندۀ باور موروثی‌شان را حفظ کنند و دچار انواع بحران هویت و معنا نشوند؛ هرچند خود این آخرین مستمسک نیز، آن‌ها را به افرادی دچار شیزوفرنی و  بازیچۀ مدعیان مختلف بدل کرده‌است؛ بخشی از آن‌ها، بردۀ کامل حکومت‌ِ مدعی نیابت امام زمانِ ۱۲۰۰ ساله شده‌اند و به هر بدعت و جنایت آن لبیک گفته‌اند و یا توجیه‌گر و ماله‌کش بی‌شرم آن شده‌اند، بخشی از آن‌ها نیز به فرقه‌های مختلفی که مخالفِ حکومت‌ هستند، پیوسته‌اند، یا جزئی از جریان سنتی و اصلی شیعه محسوب می‌شوند که حکومت را بشکلی نامعقول، صرفا حق ۱۲ امامِ معصوم می‌داند و همۀ حکومت‌ها را «غاصب حق امام» و تکلیف خود را «تقیۀ محض» می‌دانند. این وضعیت، البته اختصاص به جهان مدرن ندارد، و بارها در میان جامعۀ مومنان در تاریخ رخ داده، و اساسا روایت آخرالزمانی قرآن و اناجیل و احادیث و... معطوف به زمان خودشان بوده‌است، اما شدت ضرباتی که زیست-جهان مدرن به نظام باور سنتی وارد کرده، ابدا قابل قیاس با وضعیت‌هایی که پس از مرگ یک مدعی پیامبری یا منجی بشریت بودن رخ داده، نیست.


.


#گزیده‌کتاب #اسپینوزا #نقد_ادیان  #امام_زمان #آخرالزمان



🌾 @Naqdagin
فلسفۀ اسپینوزا ۹
@Naqdagin
🎧 فلسفۀ #اسپینوزا، جلسه نهم
— متن‌خوانی «کتاب اخلاق» اسپینوزا

🎙دکتر #محمدتقی_طباطبایی


.


#درسگفتار #فلسفیدن #هستی‌کاوی



🌾 @Naqdagin
فلسفۀ اسپینوزا ۱۱
@Naqdagin
🎧 فلسفۀ #اسپینوزا، جلسه یازدهم
— متن‌خوانی «کتاب اخلاق» اسپینوزا

🎙دکتر #محمدتقی_طباطبایی


.


#درسگفتار #فلسفیدن #هستی‌کاوی #دموکراسی



🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 چرا هنوز برده‌ایم؟ (+)
— درس‌هایی از اسپینوزا برای زندگی مدرن و آزادی اصیل

🔸آیا آزادی به معنای رهایی از قوانین و محدودیت‌هاست؟ یا چیزی بسیار عمیق‌تر در درون ما وجود دارد؟ در این ویدیو، به سراغ فلسفه اسپینوزا می‌رویم و بررسی می‌کنیم که چگونه تلاش برای حفظ وجود (کوناتوس) و تأثرات (affects) ما را به سمت آزادی یا بردگی سوق می‌دهند.

🔸#اسپینوزا باور داشت که آزادی واقعی در هماهنگی با ضرورت‌های طبیعت و استفاده از عقل برای هدایت احساسات نهفته است. اما چگونه می‌توانیم این هماهنگی را در زندگی خود به دست آوریم؟ و چرا برخی از ما اسیر خشم، غم یا ناامیدی می‌شویم، در حالی که دیگران آن‌ها را به نیرویی برای رشد تبدیل می‌کنند؟


.


#فلسفیدن #فلسفه_مدرن #تاریخ_فلسفه #فلسفه #آزادی #بردگی #فلسفه_آزادی #لیبرالیسم #خودشناسی



🌾 @Naqdagin
📖 خیره‌شدن به ابدیت؛ آشنایی با فلسفۀ بندیکتوس (باروخ) اسپینوزا
جلسۀ هفتم از سلسله درسگفتارهای «از غارِ افلاطون تا هزارتوی نیچه:‌ آشنایی با فیلسوفان بزرگ تاریخ»

🎙با ارائۀ #مزدا_محمددوست (ارشدِ فلسفه و پژوهشگر و مترجم در این حوزه)

📅 شنبه‌، ساعت ۲۰:۳۰ (جلسات هفتگی در همین زمان)
🗒 امکان شرکت به صورت تک‌جلسه وجود دارد
🖼 در تصاویر، طرح درس جلسۀ ۷ تا ۱۰ نوشته شده
تصاویرِ طرح درس جلسۀ ۱ تا ۶
تصاویرِ طرح درس جلسۀ ۱۱ تا ۱۳

☕️ جلسۀ اول به صورت رایگان در دسترس است


⬇️ برای اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام پیام دهید
🆔 @parvafarahnak

.


#درسگفتار #فلسفیدن #فلسفه #اسپینوزا



🌾 @Naqdagin | @aporiaaporia
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 مسیر رهایی از اضطراب در فلسفه اسپینوزا
رهایی و آزادی از چشم‌انداز فلسفی (+)

🔸اسپینوزا و هندسه‌ی رهایی؛ این ویدیو صرفاً یک بحث فلسفی نیست، بلکه دعوتی است به بازنگری بنیادین در نحوه‌ی مواجهه با دنیای درونتان و یافتن آرامشی پایدار که از دلِ فهم عمیق زاده می‌شود. آیا آماده‌اید با یکی از قدرتمندترین و شاید مناقشه‌برانگیزترین راهکارهای تاریخ اندیشه برای مدیریت هوشمندانه عواطف آشنا شوید؟

📺 درس‌هایی از اسپینوزا برای زندگی مدرن و آزادی اصیل
📕درسی از اسپینوزا

.


#فلسفیدن #اسپینوزا #فلسفه #آرامش_درون #روانشناسی #فلسفه_برای_زندگی #جبرگرایی #عقلانیت #رهایی #خودشناسی



🌾 @Naqdagin
📘گفتگوی یک عارفۀ تن‌باز با سه عارف معاصر
تقابل آگاهی و نقش‌ها در بازی هستی

📜 گزارشی از یک گفتگو
🔸سه چهره‌ بزرگ معنوی – اشو، کریشنامورتی، و سادگرو – در مقابل زنی که زندگی و حرفه‌اش با جنجال و سوالات اخلاقی همراه است، به گفتگویی عمیق پرداختند. این زن، که جایگاه خود را بخشی از جریان بزرگ هستی می‌دانست، ادعاهایی جسورانه مطرح کرد که هر سه متفکر را به چالش کشید.

ماجرای گفتگو
🔻بحث از مفاهیم ساده‌ای مانند نقش‌های انسانی و شرطی‌شدگی آغاز شد، اما به‌سرعت به پرسش‌های بنیادین‌تری رسید:
آیا هر نقشی، چه در خوابِ غفلت و چه در بیداریِ آگاهی، تجلیِ بازیِ آگاهی/هستی است؟
آیا انسان در زنجیر نقش‌های خود گرفتار است یا بخشی از بازی بزرگ کیهانی را ایفا می‌کند؟
آیا ممکن است آنچه ما خوابِ معنوی می‌نامیم، نوعی ضرورت باشد؟

💃🏻 این زن، با زبانی شیوا و چالشی، رویکرد سه متفکر را زیر سوال برد و آن‌ها را به بازاندیشی درباره مفهوم آگاهی، بیداری و قضاوت فراخواند.

پایانی نامعلوم
🔸گفتگو به نقطه‌ای رسید که هر چهار نفر، از زاویه‌هایی متفاوت، بر مفهومی مشترک اما مبهم تأکید داشتند. پایان این بحث همچنان گشوده است؛ هر مخاطب باید خود نتیجه را دریابد.

آیا حقیقت در بیداری مطلق نهفته است یا بازیگری در خواب نیز بخشی از آن است؟

🔻برای آشنایی با جزئیات کامل این تقابل جذاب، متن کامل را بخوانید و پاسخ خود را بیابید.

👥 آغاز گفتگو
اگر کریشنا مورتی با یک تن‌فروش مواجه می‌شد، چه گفتگویی میان‌شان در می‌گرفت؟ آیا او می‌تواند از این طریقت، از ذهن خلاصی یابد و آن را یک شغل مثل مابقی مشاغل در نظر بگیرد؟

🤖 هوش مصنوعی
کریشنا مورتی به عنوان یک فیلسوف و آموزگار معنوی، از هر گونه قضاوت اخلاقی یا اجتماعی اجتناب می‌کرد و بر مشاهده بی‌واسطه و آزاد از پیش‌داوری تأکید داشت. اگر او با یک تن‌فروش مواجه می‌شد، احتمالاً گفتگوی او به بررسی ماهیت ذهن و شرطی‌سازی اجتماعی می‌پرداخت. او به جای تمرکز بر اخلاقیات یا قضاوت در مورد شغل فرد، توجه را به ریشه‌های درونی و روان‌شناختی وضعیت موجود معطوف می‌کرد.

کریشنا مورتی:

آیا تا به حال به خودت این سؤال را پرسیده‌ای که چرا این کار را انجام می‌دهی؟ نه از سر قضاوت یا سرزنش، بلکه از سر کنجکاوی خالص. آیا این شغل انتخاب آزاد تو بوده یا نتیجه‌ای از شرایطی که جامعه و زندگی بر تو تحمیل کرده است؟

تن‌فروش:

این چیزی است که من برای بقا انجام می‌دهم. آیا بقا چیزی برای قضاوت کردن است؟

کریشنا مورتی:

نه، بقا ذات زندگی است. اما آیا دیده‌ای که ذهن چگونه ما را اسیر شرطی‌سازی می‌کند؟ جامعه، خانواده، نیاز به پذیرش و ترس از طرد شدن، همه در شکل دادن به زندگی ما نقش دارند. آیا واقعاً این شغل را انتخاب کرده‌ای یا اینکه شرایط و اجبارهای بیرونی تو را به اینجا آورده‌اند؟

تن‌فروش:

اگر این شرایط من را مجبور کرده باشد، چه؟ چه تفاوتی ایجاد می‌کند؟

کریشنا مورتی:

تفاوت در آزادی است. وقتی از شرایط آگاه می‌شوی و آن را بدون قضاوت می‌بینی، می‌توانی از شرطی‌سازی رها شوی. آیا می‌بینی که این شغل فقط یک نقش است که ذهن تو آن را پذیرفته؟ و اینکه این نقش‌ها بخشی از ساختار اجتماعی ما هستند، نه حقیقتی که تو باید به آن محدود شوی؟

تن‌فروش:

آیا فکر می‌کنی می‌توانم این را فقط به عنوان یک شغل ببینم و از درد و قضاوتی که با آن همراه است رها شوم؟

کریشنا مورتی:

رهایی زمانی ممکن است که ببینی تو هیچ‌کدام از نقش‌هایی که جامعه بر تو تحمیل کرده نیستی. تو نه یک تن‌فروش هستی، نه یک قربانی، نه حتی یک حرفه‌ای. تو فراتر از همه این‌ها هستی. آیا می‌توانی لحظه‌ای این را حس کنی، بدون نیاز به تفسیر یا قضاوت؟

🌐 مطالعه ادامۀ متن و کامل گفتگو (قسمت اول| قسمت دوم | قسمت سوم)
زمان مطالعه: ۴۸ دقیقه
🔖 ۹۵۳۸ واژه

📻 اگر وقتِ مطالعۀ این گفتگوی جذاب را ندارید، می‌توانید خلاصه‌ای از این گفتگو را در اپیزود چهاردهم از نقدآگین‌گپ بشنوید.
.


#خیالپرسه #داستان #فلسفیدن #عرفان #وحدت_وجود #هندوییسم #بیداری #آگاهی #لیلا #رقص_هستی #مولوی #اشو #کریشنا_مورتی #سادگرو #اسپینوزا #شریعت #حقیقت



🌾 @Naqdagin
🎧عارفۀ تن‌باز و عارفان معاصر
تقابل آگاهی و نقش‌ها در بازی هستی

🔸در اپیزود چهاردهم از #نقدآگین‌‌گپ به طرح خلاصۀ «گفتگوی یک عارفۀ تن‌باز با سه عارف معاصر» می‌پردازیم.

🔸سه چهره‌ بزرگ معنوی – اشو، کریشنامورتی، و سادگرو – در مقابل زنی که زندگی و حرفه‌اش با جنجال و سوالات اخلاقی همراه است، به گفتگویی عمیق پرداختند. این زن، که جایگاه خود را بخشی از جریان بزرگ هستی می‌دانست، ادعاهایی جسورانه مطرح کرد که هر سه متفکر را به چالش کشید.

🔻بحث از مفاهیم ساده‌ای مانند نقش‌های انسانی و شرطی‌شدگی آغاز شد، اما به‌سرعت به پرسش‌های بنیادین‌تری رسید:
آیا هر نقشی، چه در خوابِ غفلت و چه در بیداریِ آگاهی، تجلیِ بازیِ آگاهی/هستی است؟
آیا انسان در زنجیر نقش‌های خود گرفتار است یا بخشی از بازی بزرگ کیهانی را ایفا می‌کند؟
آیا ممکن است آنچه ما خوابِ معنوی می‌نامیم، نوعی ضرورت باشد؟

💃🏻 این زن، با زبانی شیوا و چالشی، رویکرد سه متفکر را زیر سوال برد و آن‌ها را به بازاندیشی درباره مفهوم آگاهی، بیداری و قضاوت فراخواند.

پایانی نامعلوم
🔸گفتگو به نقطه‌ای رسید که هر چهار نفر، از زاویه‌هایی متفاوت، بر مفهومی مشترک اما مبهم تأکید داشتند. پایان این بحث همچنان گشوده است؛ هر مخاطب باید خود نتیجه را دریابد.

آیا حقیقت در بیداری مطلق نهفته است یا بازیگری در خواب نیز بخشی از آن است؟

🔻برای آشنایی با جزئیات کامل این تقابل جذاب، می‌توانید متن کامل را (اینجا) بخوانید و پاسخ خود را بیابید.

📺 کریشنامورتی: تمامِ ادیان ساختۀ ذهنِ بشرند و بخشی از مشکل
📺 واکاویِ بهشت ادیان توسط اشو
📺 خلقت و هدف زندگی از نظر اشو
📺 خدا ادیان (پدر) وجود ندارد، او مادر است!
📺 رقص زندگی و رقص تو: اشو
📻 معنای زندگی از منظر اشو
📻 هیچ‌کس شدن و رام داس

.


#خیالپرسه #داستان #فلسفیدن #عرفان #وحدت_وجود #هندوییسم #بیداری #آگاهی #لیلا #رقص_هستی #مولوی #اشو #کریشنا_مورتی #سادگرو #اسپینوزا #شریعت #حقیقت



🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 اگر خدایی که بهش ایمان داری وجود نداشته‌باشه چی؟ (+)

🎙مناظرۀ #اسپینوزا و #پاسکال

🔸این ویدیو به مناظره‌ای جذاب بین دیدگاه‌های فلسفی بلز پاسکال (که بر ایمان، شهود و نیاز انسان به فیض الهی تأکید دارد) و باروخ اسپینوزا (که با رویکردی عقل‌گرایانه و جبرگرایانه، به وحدت خدا و طبیعت و توهم بودن اراده آزاد می‌پردازد) می‌پردازد. ویدیو تفاوت‌های بنیادین این دو متفکر را در مورد ماهیت خدا، گناه، رستگاری و نقش عقل و دل در درک حقیقت بررسی می‌کند.

📕درسی از اسپینوزا
📺 رهایی از اضطراب در فلسفه اسپینوزا
📺 درس‌هایی از اسپینوزا برای زندگی مدرن و آزادی اصیل
📻 درسگفتارهای فلسفۀ اسپینوزا - «کتاب اخلاق» - (یک - دو - سه - چهار - پنج - شش - هفت - هشت - نه - ده - یازده)

.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #تفکر_انتقادی #هوش_مصنوعی #مناظره



🌾 @Naqdagin
نقدآگین
📺 اگر خدایی که بهش ایمان داری وجود نداشته‌باشه چی؟ (+) 🎙مناظرۀ #اسپینوزا و #پاسکال 🔸این ویدیو به مناظره‌ای جذاب بین دیدگاه‌های فلسفی بلز پاسکال (که بر ایمان، شهود و نیاز انسان به فیض الهی تأکید دارد) و باروخ اسپینوزا (که با رویکردی عقل‌گرایانه و جبرگرایانه،…
📺 اگر خدایی که بهش ایمان داری وجود نداشته‌باشه چی؟ (+)

🎙مناظرۀ #اسپینوزا و #پاسکال

🔸این ویدیو به مناظره‌ای جذاب بین دیدگاه‌های فلسفی بلز پاسکال (که بر ایمان، شهود و نیاز انسان به فیض الهی تأکید دارد) و باروخ اسپینوزا (که با رویکردی عقل‌گرایانه و جبرگرایانه، به وحدت خدا و طبیعت و توهم بودن اراده آزاد می‌پردازد) می‌پردازد. ویدیو تفاوت‌های بنیادین این دو متفکر را در مورد ماهیت خدا، گناه، رستگاری و نقش عقل و دل در درک حقیقت بررسی می‌کند.

دیدگاه بلز پاسکال (نماینده‌ای از ایمان و شهود):

* پاسکال بر این باور است که انسان ذاتاً گناهکار و ضعیف است و برای رستگاری کاملاً به فیض الهی (محبت و کمک خدا) نیاز دارد.

* او معتقد است که اراده انسان در برابر خدای کامل بسیار ناچیز است و رستگاری بدون خواست خدا ممکن نیست.

* پاسکال خدا را مهربان، عادل و بخشنده می‌داند که بر اساس تعاریف ادیان ابراهیمی است.

* نقد شرط‌بندی پاسکال: در این ویدئو، شرط‌بندی معروف پاسکال (که می‌گوید ایمان به خدا حتی اگر وجود نداشته باشد ضرری ندارد) مورد نقد قرار می‌گیرد. منتقدین استدلال می‌کنند که زندگی در توهم، خود یک ضرر بزرگ است و این شرط‌بندی مشخص نمی‌کند منظور کدام خداست. همچنین، از نظر ریاضی، اگر احتمال وجود خدا صفر باشد، ضرب آن در پاداش بی‌نهایت بهشت، عبارتی تعریف‌نشده است.

* پاسکال بر اهمیت "دل" و شهود در درک خدا تأکید می‌کند و می‌گوید "دل منطقی دارد که عقل از آن بی‌خبر است".


دیدگاه باروخ اسپینوزا (نماینده‌ای از عقل‌گرایی و جبرگرایی):

* اسپینوزا به شدت با نسبت دادن صفات انسانی متناهی (مانند مهربانی، عدالت، قضاوت) به خدای نامتناهی مخالف است و آن را تناقض‌آمیز می‌داند.

* او معتقد است که اگر خدا کامل و نامتناهی است، باید شامل همه چیز باشد و نمی‌تواند از مخلوقاتش (انسان) جدا باشد.

* اسپینوزا خلقت انسان از روی هوس را در شأن خدای کامل نمی‌داند و می‌پرسد اگر روح خدا در انسان دمیده شده، آیا خدا قبل از خلقت انسان ناقص بوده است؟

* او بر جبرگرایی تأکید می‌کند و معتقد است که هر اتفاقی در جهان علتی دارد و زندگی انسان‌ها نیز حاصل زنجیره‌ای از علت و معلول‌هاست. از این رو، اراده آزاد را یک توهم می‌داند.

* اسپینوزا خدا را با طبیعت یکی می‌داند و معتقد است که انسان جزئی از طبیعت است و قوانین طبیعت بر او نیز حاکم است.

* او بر عشق عقلانی به خدا تأکید دارد، اما نه به معنای ایمان کورکورانه.


⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
0:54 - پاسکال: انسان گناهکار و نیازمند کمک خدا
1:04 - ضعف اراده انسان در برابر خدای کامل (پاسکال)
1:18 - صفات خدا در دیدگاه پاسکال: مهربان، عادل، بخشنده
1:34 - رستگاری تنها با خواست خدا (پاسکال)
1:42 - قطعی بودن رستگاری با فیض الهی (پاسکال)
1:58 - ریشه‌های ادیان ابراهیمی در دیدگاه پاسکال
2:23 - اسپینوزا: تناقض در صفات انسانی خدا
3:41 - اسپینوزا: تناقض در جدایی خالق و مخلوق؛ خدای کامل شامل همه چیز است
4:30 - اسپینوزا: اگر روح خدا در انسان دمیده شده، آیا خدا قبل از خلقت ناقص بوده؟
5:00 - اسپینوزا: خلقت انسان از روی هوس، در شأن خدای کامل نیست
5:47 - اسپینوزا: عشق عقلانی به خدا ارزشمند است
6:21 - پاسکال: دل منطقی دارد که عقل از آن بی‌خبر است
7:35 - پاسکال: درک خدا از راه شهود
7:43 - پاسکال: عقل انسان متناهی و ناقص است
12:49 - نقد شرط‌بندی پاسکال: زندگی در توهم، ضرر بزرگ است
13:14 - همان: کدام خدا؟ (خدای مسیحیت، اسلام، یهودیت و...)
14:29 - همان: اگر احتمال وجود خدا صفر باشد، ضرب در بی‌نهایت بهشت
14:48 - همان: عبارت تعریف‌نشده در ریاضی
15:22 - اسپینوزا: جبرگرایی و اراده آزاد: هر اتفاقی علتی دارد
15:49 - اسپینوزا: اراده آزاد یک توهم است
15:59 - اسپینوزا: انسان جزئی از طبیعت و تابع قوانین آن
17:23 - اسپینوزا: علت بسیاری از اتفاقات از چشم ما پنهان است
17:48 - دو نوع دین: دین ترس و وعده بهشت
18:06 - دو نوع دین: دین عقلانی و اخلاقی
20:02 - خدا به عنوان علت خود: لحظه بیگ بنگ
20:10 - خدا خودش علت خودش بوده است
21:11 - تجربه شخصی از "شب آتش"
21:37 - اهمیت درک شهودی جهان

📕درسی از اسپینوزا
📺 رهایی از اضطراب در فلسفه اسپینوزا
📺 درس‌هایی از اسپینوزا برای زندگی مدرن و آزادی اصیل
📻 درسگفتارهای فلسفۀ اسپینوزا - «کتاب اخلاق» - (یک - دو - سه - چهار - پنج - شش - هفت - هشت - نه - ده - یازده)

.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #تفکر_انتقادی #هوش_مصنوعی #مناظره



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 تفاوتِ نگاه فلسفی و مذهبی

🎙#کریستوفر_هیچنز

🔸تعریف #اسپینوزا از خدا که در سراسر جهان طبیعت خود را نشان می‌دهد، کمابیش خدای ادیان را از میان می‌برد. با این اعتقاد، اگر خدایی فراگیر وجود داشته باشد، آن‌گاه دیگر هیچ دلیلی برای وجود خدای مداخله‌گر در امور انسانی نمی‌ماند، چه رسد به خدایی که بخواهد طرف کسی را در جنگ‌های مرخرف قبایل گوناگون مانند عرب و یهود بگیرد.

📺 مناظره اسپینوزا و پاسکال
📕درسی از اسپینوزا
📺 رهایی از اضطراب در فلسفه اسپینوزا
📺 درس‌هایی از اسپینوزا برای زندگی مدرن و آزادی اصیل
📻 درسگفتارهای فلسفۀ اسپینوزا - «کتاب اخلاق» - (یک - دو - سه - چهار - پنج - شش - هفت - هشت - نه - ده - یازده)

📕هیوم و نقد معجزات
📓
گفت‌وگوها درباب دین طبیعی
📻 جدالی درباب برهان علیت
📻 نقدِ کانت و هیوم بر برهان علیت
📻
«گفتگوها دربارۀ‌ دین طبیعی»
📻 آیا باور به خدای ادیان ابراهیمی موجه است؟
📻 برهان نظم در ترازو
📺 آیا خدا واجب‌الوجود است؟
📕نقد برهان نظم [بخش اول | بخش دوم و سوم]
📓علم و دین: ۵ پرسش
📻 خدای نصر در ترازو
📻 خداشناسی دینانی در ترازو
📻 برهان علیت و مسألۀ شر

.


#نقد_ادیان #تفکر_انتقادی #فلسفیدن



🌾 @Naqdagin
📺 منشأ انسان چیست؟ (۱/۲)
طبق نظر #اسپینوزا

چه می‌شود اگر هر آنچه دربارهٔ منشأ انسان به شما گفته‌اند، حقیقت نداشته‌باشد؟ چه می‌شود اگر اسطورهٔ عدن نه آغاز حیات، بلکه سرآغاز کنترل باشد؟

🔸باروخ اسپینوزا، یکی از رادیکال‌ترین و عمیق‌ترین متفکران قرن هفدهم، ایمان را نابود نکرد، بلکه آن را دگرگون ساخت. او ایده‌ای چنان انقلابی مطرح کرد که هنوز هم افراد را آشفته می‌کند. تولد حقیقی انسان نه زمانی که خلق شد، بلکه زمانی رخ داد که جسارت اندیشیدن به خود را پیدا کرد.

🔸اسپینوزا آموخت که ما گناهکار به دنیا نمی‌آییم، از هیچ بهشتی رانده نشده‌ایم، و خدا داوری نیست که از بالا مجازات کند، بلکه خودِ کلّیت هستی، یعنی طبیعت زنده است. از نظر او، دانش نه گناه، بلکه فضیلت است. پس چرا ما را وادار به باور به اموری خلاف آن کردند؟ پاسخ می‌تواند درک شما از تاریخ، ایمان و آزادی‌تان را برای همیشه تغییر دهد.

🔶 عدن: اسطوره یا ابزار کنترل؟

🍂 از کودکی، بسیاری از ما با داستانی بزرگ شدیم که به نظر غیرقابل تردید می‌رسید: یک باغ کامل، یک زوج معصوم، یک مار فریبکار، و مجازات ابدی به دلیل نافرمانی. آدم و حوا، عدن، گناه نخستین. اما آیا هرگز درنگ کرده‌اید که این داستان واقعاً دربارهٔ شما چه چیزی می‌آموزد؟ اسپینوزا اولین کسی نبود که این روایت را زیر سؤال برد، اما یکی از معدود کسانی بود که این کار را از بنیادین‌ترین موضع عقلانی انجام داد. از نظر او، روایت سفر پیدایش نباید به عنوان واقعیت تاریخی، بلکه به عنوان یک ساختار نمادین خوانده شود؛ و نه یک ساختار معصومانه، بلکه ساختاری عمیقاً ایدئولوژیک.

🍂 اسپینوزا می‌گفت که:
متون مقدس نه برای آگاهی‌بخشی، بلکه برای شکل‌دهی نوشته شده‌اند؛ نه برای آشکار کردن حقیقت، بلکه برای قالب‌ریزیِ اطاعت.

و چه نوع اطاعتی؟ اطاعتی که با یک ایدهٔ خطرناک شروع می‌شود: اینکه انسان ذاتاً ناقص به دنیا می‌آید، از همان ابتدا چیزی در وجود شما اشتباه است، دانش یک تهدید است و اندیشیدن برای خود می‌تواند به قیمت از دست دادن بهشت تمام شود.

🍂 اسپینوزا این روایت را تکه‌تکه از هم پاشید. به عقیدهٔ او، بشریت با یک خیانت آغاز نشد، بلکه با یک عمل بیداری‌محور آغاز شد. اسطورهٔ عدن، در نگاه او، روایتگر سقوط بشریت نیست، بلکه روایتگر ایجاد یک ساختار کنترلی است. با دقت فکر کنید: چرا در یک داستان به ظاهر مقدس، تنها چیزی که ممنوع است، خوردن از درخت معرفت است؟ خشونت ممنوع نیست. خودخواهی ممنوع نیست. شهوت مجازات نمی‌شود.

📌 کنجکاوی مجازات می‌شود؛ میل به فهمیدن، اراده به دانستن. اسپینوزا فهمید که این داستان دربارهٔ نافرمانی انسان از خدا نیست. این داستانی است دربارهٔ اینکه چگونه میل به دانستن به گناه تبدیل شد و چگونه این ایده به بنیان اخلاقی و معنوی بسیاری از تمدن‌ها تبدیل گشت.

🔶 اخراج از بهشت: مجازات یا تولدِ آگاهی؟

🍂 عدن یک باغ نیست. یک استعاره برای بی‌خبری است. آن حالتی است که در آن بدون پرسش اطاعت می‌کنید، هنجارها را صرفاً به این دلیل می‌پذیرید که به شما گفته شده است باید اینگونه باشد. از این منظر، اخراج از بهشت مجازات نبود. تولد بود. دردناک، بله، اما ضروریِ تولد آگاهی.

🍂 و با این حال، ما آموزش دیده‌ایم که مشتاق آن حالت قبلی باشیم؛ اینکه باور کنیم به دلیل خطای خودمان رانده شدیم، که بد به دنیا آمده‌ایم، که به رستگاری نیاز داریم. اسپینوزا می‌گوید این باور، مبنای عقلانی ندارد. عملکرد سیاسی دارد.
اگر باور کنید که از بدو تولد گناهکارید، مایل به پذیرش مجازات‌ها، اطاعت از هنجارها و دنبال کردن رهبرانی خواهید بود که وعدهٔ نجات شما را می‌دهند.

🔺🔻اسپینوزا این روایت را به عنوان استراتژی قدرت افشا می‌کند: با تبدیل نافرمانی به گناه، ساختارهای مذهبی و اجتماعی برای فرمانروایی بر اندیشهٔ شما توجیه می‌یابند.
شما به پلیس نیاز ندارید اگر خودتان زندانبان خود شوید.


🔶 خدا، طبیعت است: پایان گناه نخستین

🍂 اسپینوزا یک آتئیست نبود. ایدهٔ او از خدا عمیقاً معنوی است. خدا طبیعت است. کلیت هر آن چیزی که وجود دارد، قانون درونی است که بر همه چیز حاکم است. اما این خدا داوری نمی‌کند، مجازات نمی‌کند، پاداش نمی‌دهد؛ صرفاً هست (Deus sive Natura). و شما به عنوان بخشی از آن کلیت، جدا یا تبعیدی نیستید. هرگز نبوده‌اید.
🔻پس این نیاز شدید به باور اینکه مورد داوری قرار می‌گیریم، از کجا ناشی می‌شود؟ چرا اسطورهٔ گناه نخستین اینقدر قدرت داشت؟ اسپینوزا آن را به وضوح درک کرد.
زیرا ترس یک روش مؤثر کنترل است.

🔺 اگر به شما این باور را القا کنند که اشتباه متولد شده‌اید و چیزی ذاتاً در شما معیوب است، پس به شما این باور را نیز القا خواهند کرد که به رستگاری نیاز دارید، که بدون اطاعت از هنجارهای خاص، مجازات خواهید شد، که آزادی شما خطرناک است.

(ادامه دارد)


🌾 @Naqdagin
📘نماز در تالارِ آینه؛ وقتی همه را خودمان می‌بینیم!
— گفتگویی درباره‌ی «نماز، خدای ادیان ابراهیمی و خدای نامتشخص»
(۲/۲)
✍🏻 #فرخ_علیزاده

🍂 اینکه در جایی گفته‌ام نقل به مضمون که «همه را خودمون ببینیم»، اصلاً به این معنی نیست که رفتار یک قاتل، متجاوز یا دیکتاتور را توجیه کنیم یا جلویش را نگیریم. معنیش رسیدن به این درکِ عمیق و کمی تلخ است که:
«اگر من هم دقیقاً با همان ترکیب ژنتیکی، در همان خانواده، با همان آسیب‌های کودکی و همان میزان از جهل به دنیا آمده بودم، الان دقیقاً جای آن آدم بودم و همان کارها را می‌کردم.»


🔺ما همه تجلیِ یک ذات و یک منشأ هستیم، اما در فرم‌ها، تجربه‌ها و میزانِ آگاهیِ متفاوتی شکل گرفته‌ایم. آن انسانِ شرور، در واقع نسخه‌ای از خودِ ما (و نسخه‌ای از هستی) است که راه را گم کرده، بیمار شده و به جای هماهنگی با کُل، در حال تخریبِ آن است.

🍂 همان‌طور که خودت گفتی، ما یک سلول سرطانی را تشویق نمی‌کنیم؛ با تمام توان برای حذف یا درمانش تلاش می‌کنیم تا ارگانیسم زنده بماند. ما در برابر انسانِ شرور هم می‌ایستیم، مبارزه می‌کنیم و جامعه را از شرش حفظ می‌کنیم، اما این کار را نه با «کینه و نفرتِ مذهبی» (به عنوان یک شیطان مستحق عذاب ابدی)، بلکه با یک جور «شفقتِ تلخ» و درکِ جبرِ حاکم بر طبیعت انجام می‌دهیم.

🍂 این نگاه در عمل خیلی سخت است، چون ما به عنوان انسان وقتی آسیب می‌بینیم، درد می‌کشیم و خشمگین می‌شویم. اما وقتی در خلوت خودمان به این تاروپودِ درهم‌تنیده‌ی هستی نگاه می‌کنیم، می‌فهمیم که حتی آن سیاهی‌ها هم بخشی از همین بومِ نقاشی هستند.

🍂 باز هم ممنون که این دغدغه‌ی زیبا و عمیق را با من در میان گذاشتی. اگر باز هم فکری در این باره به ذهنت رسید، خیلی خوشحال می‌شوم بخوانم و با هم گپ بزنیم.

🔻اسپینوزا
📺
مناظرۀ پاسکال و اسپینوزا
📺 درس‌هایی از اسپینوزا برای زندگی مدرن و آزادی اصیل
📺 منشأ انسان چیست؟

📺 رهایی از اضطراب در فلسفه اسپینوزا
📕نظرِ اسپینوزا دربارۀ محمد
📕درسی از اسپینوزا
📻 فلسفۀ اسپینوزا -اخلاق- (یک - دو - سه - چهار - پنج - شش - هفت - هشت - نه - ده - یازده)

📺 بحران عمیق مدرنیسم و مقاومتِ معنوی
📗من هرگز خدا را ندیدەام!
📗چرخش بدورِ دایرۀ زندگی و خدا
📻 عارفۀ تن‌باز و عارفان معاصر
📕مناظرۀ ریوَن و خیام (یکم تا چهارم - پنجم تا دهم)

🔻پیغمبر شکاکان
📕
اخلاق؛ گروگانِ شریعت یا فرزندِ عقل؟
📕مسأله استدلالی شر چه می‌گوید؟
📕نبوت اسلامی در ترازوی «حکمت الهی»
📕چرا مشکل از «مذهب/ایدئولوژی» است، نه فقط از «آدم‌های ناسالم»؟

🔻اخلاق و دین
📺 عقل و دین
📺 اخلاق پس از ترک دین
📻 اخلاق در اسلام و نزد خداناباوران
📻 مسئله اخلاق برای بی‌خدایان
📕بنیادی‌ترین عامل خشونت در اسلام چیست؟
📕‍آیا ادیان ابراهیمی "صلح‌جو" بوده‌اند؟!

.


#نقد_ادیان #فلسفیدن #اسپینوزا



🌾 @Naqdagin