نقدآگین
12.2K subscribers
3.82K photos
3.36K videos
93 files
9.05K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
📘اسلام و روش تفکر
(۲/۲)
✍🏻#اشكان

🍂 خلاصۀ آنچه را که براستی مسلمانان و این رهبران مذهبی پیش گرفته‌اند، این بوده که هرکس با قوای انتقادی و پرسشگر به سراغ قرآن رفت، اگر به چنگشان آمد، خونش را ریختند یا فرمان قتلش را داده‌اند، یا شاید با تخفیفی تکفیرش کردند. در اینجاست که می‌بایست گفت:
«پاسداران بارگاه الاهی، مردانی با شمشیرها و چشماني خون‌آلوداند، نه روشنگرانی قلم در دست و جستجوگر حقيقت».


🍂 باید بدین نکته توجه داشت روح حاکم بر این کتاب، مخالف هرگونه خردورزی به‌مفهوم عام آن است:
«ما انس و جن را نیافریدیم مگر برای پرستش»


🍂 تکلیف مشخص است، انسان جز «ابزار و وسیله‌ای نیست که بدین دنیا آمده تا که بار عبادت الله را به دوش بکشد و بنده او باشد»؛ خب پرسش بنیادی اینجاست، یک بنده دقیقاً چه نیازی به تعقل دارد؟

🍂 تاکید من بر این است ما نمی‌توانیم فقط به‌واسطۀ اینکه کسی ادعا دارد با خدا در ارتباط است و فرمان‌هایی برای ما آورده، مناسبات انسانی را بهبود ببخشیم.

🍂 هیچ کجا در تاریخ یافت نمی‌شود که اسلام سببِ «بهبود اندیشه‌ورزی انسان‌ها» شود و البته در بسیار دوران‌ها، سبب «افول نوزایی اندیشه» را فراهم آورده، مصداق بارز آنرا در ایران‌زمین می‌بینیم. نگاهی به این حدودِ نیم‌قرن داشته باشید، تا ببینید با قدرت مطلقی که به‌دست آیت‌الله‌ها افتاد، چگونه اندیشه را رو به زوال بردند؟ آیا عده‌ای هستند که گمان کنند پیش از این آیت‌الله‌ها، اوضاع تفکر در نزد سلف آنان بهتر بود؟ با شهامت می‌گويم خیر، هیچ‌گاه اینچنین نبوده؛ رهبران مذهبیِ گذشته، هزاران بار مرتجع‌تر از نمونه‌های امروزیشان بوده‌اند و اینان که بر مستند قدرت نشسته‌اند، هزاران بار از متفکران قرن حاضر عقب‌تر محسوب می‌شوند؛ حال آنکه این رهبران نیز جز تخم خرافات در ذهن مردم نکاشته‌اند؛ حال این چگونه تعقلی‌ست که در این کتاب بیم و وحشت (قرآن) آمده؟

🍂 آمدند همه‌چیز را به «فقه» فروکاهیدند. مگر چه حجتی در گفتار صادق‌ها و باقرها یافت می‌شود؟ به‌قول زکریای رازی، چگونه برای ایشان می‌توان برتریِ ذاتی قائل شد؟ مگر این برتری ذاتی را می‌توان در موردی آزمود و مشاهده کرد؟ ما که در فقه جز احکام بدوی و خشونت‌آمیز قطعِ عضو، کشتن، شلاق و سنگسار، و البته تا حدی سوزاندن، چیزی ندیده‌ایم، که بخواهد پایه‌ای برای کشورداری شود.

🍂 خرد انسانی بدون آغشته کردن آن با دست غیب الهی‌ست که می‌تواند ما را به پیشرفت برساند. ما برای اخلاقیات، قانون‌گذاری و روابط اجتماعی، نیاز به گفت‌وگو داریم، و از جهتی دیگر نیاز به تجربۀ گذشتگان، نه چنگ‌زدنی اتورتیته‌باورانه به گفته‌های بی‌دلیل عده‌ای، که گاهی در وجود خارجی‌ تاريخی‌شان هم شبهه‌های جدی مطرح است.

🍂 عامل بنیادین‌تری در اسلام موجود است و آن تعصب یا سنگی شدن می‌باشد که همانند یک سدّ پولادین در برابر خردگرایی (rationalism) قرار گرفته‌است. تعصب این را نشان می‌دهد که فرد برای باورهای خودش هیچ دلیلی در دست ندارد؛ چه زیبا راسل (Russell) در کتاب عرفان و منطق می‌آورد:
«سنگی‌ترین و تعصب‌آمیزترین باورهای ما آن باورهایی‌ست که کمترین شواهد برای درستی‌شان در دسترس داریم».


🔘 متعصبان از شک بیزارند و شک را شیطانی می‌دانند؛ آنان تنبلی فکری دارند و البته جای خاطرناک این است که توحش و جنگ را بهتر از گفت‌و‌گو می‌دانند؛ ارنست رنان (Renan) چه زیبا می‌نویسد که:
«متعصبان از آزادی بیشتر هراس دارند تا از شکنجه و آزار».


.


#نقد_اسلام #نقد_قرآن #عقلانیت_و_اسلام



🌾@Naqdagin | @fargasht22
نقدآگین
📘افسانهٔ تحریف‌ناپذیری قرآن ✍️#دیوانگیر 📘یادداشت‌های مرتبط: ▪️نقش قرآن در سقوط اخلاق ▪️ضعف استدلالی قرآن در توجیهِ نیاوردن معجزه! ▪️خوانش سریانی-آرامی قرآن؛ کشف بهشتی بی‌حور و غلمان ▪️رساله‌ای انتقادی در باب اعجاز قرآن ▪️ملاحظاتی انتقادی در آیه‌ی قصاص…
📘 تعصبات و خرافات شیعه (اسیران فهم پدران)

✍️#دیوانگیر


🗄 پست مرتبط:
📺دروغ‌های عاشورا
📺چرا مراسم محرم کارناوالی شده‌است؟
📺زیبایی شگفت‌انگیز ناباوری (زنان در حال رهایی از اسارت اسلام و قرآن)
📺 محو لاس‌وگاس (مصاحبه با کریستف لوکزنبرگ)
📺 چگونه محمد به شیوهٔ ادبی قرآن رسید؟
📺 اعجاز ادبی قرآن کجاست؟
📺 کمال‌حیدری و ۱۰۲۴۲ اختلاف قرآن
📺 کمال‌حیدری: قرآن اصلی دست ما نیست!
📺 کمال حیدری و اشکالات متعدد زبانی قرآن
📺
مؤلفان قرآن
📻 اسلام، نوانديشان مسلمان و راه طی شدۀ غرب
📻عقل در مذبح: ثبات در برابر تغییر
📻 دو علی و یک ایران در دادگاه (۱، ۲، ۳)
📻 قرآن در ترازو (سورهٔ عصر، سورهٔ ماعون)
📸مسیح در این زمانه چه می‌گفت؟
📘افسانهٔ تحریف‌ناپذیری قرآن
📘زن از چشم الله (پیرامون مستند «پریود»)
📘روز جهانی ارتداد مبارک
📘اسلام و روش تفکر
📘چرا «روشنفکری دینی» از شمول «روشنفکری» خارج است؟
📘سطحِ سوادِ ریاضیاتی الله چقدر است؟
📘روشنفکری و غالی‌گری؟!
📘«فیلسوف خرافاتی»


#یادداشت
#نقد_اسلام #نقد_قرآن #نقد_شیعه #عقلانیت_و_اسلام



نقدآگین
را دنبال کنید:
📽 یوتیوب
📻 پادكست
📸 اینستاگرام

🌾@Naqdagin
نقدآگین
#نقد_روشنفکران #اسلام_و_غرب 🎬 اسلام، نوانديشان مسلمان و راه طی شدۀ غرب در قدم بیستم #پادکست_نقدآگین، سراغ تفاوت‌های ذاتی نگرش اسلامی-عربی با نگرش مسیحی-غربی می‌رویم. در آغاز نگرش این دو به مفهوم و ارزش «کار» و «سرمایه» و «تولید ارزش افزوده» و «خلاقیت» را…
🎬 از اسلام ماست که بر ماست (پیرامون نقش و سهم قرآن در انحطاط ما)

(برشی از مناظرهٔ علیرضا موثق با دکتر یحیا یثربی
؛ فصل دوم جلد نخست کتاب «مرگ مسمای اسلام و بقای نامش»)


🗄 پست مرتبط:
✉️ نامۀ علیرضاموثق به دکتر عبدالکریم سروش
📺 آیا طالبان ظهور اسلام نیست؟
📺 شيخ توحیدی: نسبت طالبان با اسلام (قرآن و سنت نبوی)
📺 آخوند شیعه: جمع قدرت و قرآن خطرناک‌تر از بمب اتم
📺 کمال‌ حیدری: قرآن اصلی دست ما نیست!
📘اسلام و روش تفکر
📘 چرا «روشنفکری دینی» از شمول «روشنفکری» خارج است؟
📘 آیا حسین بن علی بر حق بود؟
📘 «معضل جمع اسلام با عقلانیت و عدالت» و «چالش‌های بی پایان دکتر سروش»
📻 اسلام، نوانديشان مسلمان و راه طی شدۀ غرب
📻 ترسا؛ ترسنده از خدا یا محمد؟
📻 پنج تن آل عبا و پیش زمینه‌های اسطوره‌ای آنها
📻 بررسی میزان دروغ و راست شخصیت‌های اسلامیِ دو سدهٔ نخست اسلام
📻 دو دستگی در آل محمد و آغاز پرستش علی
📻 دو علی و یک ایران در دادگاه (۱، ۲، ۳)
📻 قرآن در ترازو (عصر، ماعون، کوثر)



🔗 بدون طالب‌شکن در كانال پادکست نقدآگین (اینجا)، یا در تلگرام (اینجا) بشنوید.


.


#نقد_روشنفکران #نقد_قرآن #نقد_اسلام #عقلانیت_و_اسلام



🌾@Naqdagin
نقدآگین
@Naqdagin – آخوندیسم: ج۳۶
آخوندیسم: ج۳۷
@Naqdagin
#بشنوید

🎧 خلافت علی؛ از افسانه تا واقعیت (۷)

(پاسخ به پرسش‌ها)

📌
#آخوندیسم: ریشه‌های مداخلات صنف آخوند در جامعهٔ انسانی؛ ج۳۷

🎙 استاد #محمد_رضوانی


✂️ برش‌هایی از سخنان مطروحه در این جلسه را در عکس‌نوشته‌ها (اينجا: عكس‌نوشتۀ ۹-۷) بخوانید.


پست مرتبط:
📻
سنجش حکومت علی (حکومت آرمانی شیعه)
📻 دو علی و یک ایران در دادگاه (۱، ۲، ۳)


#نقد_شیعه #نقد_اسلام
#متعه #زن_و_اسلام #فدک #مباهله #عقلانیت_و_اسلام #ولایت
#ابوبکر #علی #عمر #فاطمه #جبرئیل #دحی_کلبی #حسن #حسین #معاویه #یزید #خلافت_عباسی


نقدآگین
را دنبال کنید:
📸 اینستاگرام
📻 پادكست
📽 یوتیوب
🌾@Naqdagin
اهمیت بستر فرهنگی
@Naqdagin
🎧اهمیت بستر فرهنگی (۷)

🎙گفت‌وگوی #شاهین_نژاد با #شهرام_آرین

🔸تفسیرِ ایرانی-شیعی از واقعۀ کربلا، نوعی تلاش برای ارتقاء حسین به یک فیلسوف و شوالیۀ زرتشتی بوده‌است، اما در نهایت، چون زهر اسلام آنقدر غلیظ بوده، پروژۀ تشیع نیز شکست خورد

🔸تعارضِ آشکارِ تصور ایرانیان از دین و واقعیت اسلام

.


#نقد_فرهنگ #زیست‌روان #نقد_ادیان #ادیان #ادیان_ابراهیمی #ادیان_سامی #اسلام #نقد_اسلام #مطالعات_اسلام #جهان_اسلام #مسیحیت #قرون_وسطی #سامانیان #سلجوقی #آل_بویه #شرک #الله #زرتشتی #دین‌شناسی #ایمان #ساسانیان #قادسیه #رضا_شاه #پهلوی #محمدرضا_پهلوی #علی_شریعتی #خمینی #امام_خمینی #آل_احمد #احمد_فردید #کمونیسم #امت #امامت #شیعه #مرتضی_مطهری #توسعه #روانکاوی #روانشناسی #گاتها #عقلانیت #خرد #اهورامزدا #اوستا #دین_شناسی #تاریخ_ادیان #سکولاریسم #ترکیه #توتالیتر #توحید #سپنتا #امشاسپندان #شریعت #تحجر #تفکر_انتقادی #جهاد_اکبر #پیشرفت #ایرانشهر #انقلاب_اسلامی #ایران‌شناسی #پیشرفت #توسعه_فردی #معنای_زندگی #اسطوره‌شناسی #اساطیر #اسطوره #اخلاق #کارما #حسین #امام_حسین #آرش_کمانگیر #کربلا #اهریمن #مطالعات_فرهنگی #فرهنگ



🌾 @Naqdagin
اهمیت بستر فرهنگی ۸
@Naqdagin
🎧اهمیت بستر فرهنگی (۸)

🎙گفت‌وگوی #شاهین_نژاد با #شهرام_آرین

🔸معنای آفرینش جهان در نگاه اسطوره‌‌ایِ زرتشتی و اسلامی؛ مساله‌محوری در مقابلِ اطاعت‌محوری

🔸مواجهۀ بسیار متفاوتِ با پرسش در اسلام و زرتشتی

🔸خشم و آز جزو دیوها در آیین زرتشتی بودند که اهورامزدا فاقد مطلق آن‌ها بود، اما در اسلام الله مکرر با خشم توصیف می‌شود

🔸الله خدایی قادر مطلق است، اما اهورامزدا خردورزیِ مطلق که نیازمند طراحی و اندیشۀ صحیح و مشارکت با انسان در پیشبرد اهداف خود است

🔸حرافی و رجزخوانی در فرهنگ اسلامی

🔸آرمان‌گرایی گیتاگرانه و دوراندیشانۀ ایرانی در مقابلِ معامله‌گری و دلال‌منشی اسلامی

.


#اسطوره‌شناسی #نقد_فرهنگ #نقد_ادیان #ادیان #ادیان_ابراهیمی #ادیان_سامی #الهیات #اسلام #نقد_اسلام #مطالعات_اسلام #جهان_اسلام #شرک #الله #زرتشتی #دین‌شناسی #قادسیه #گاتها #عقلانیت #خرد #اهورامزدا #اوستا #دین_شناسی #تاریخ_ادیان #سپنتا #امشاسپندان #تفکر_انتقادی #پیشرفت #ایرانشهر #ایران‌شناسی #پیشرفت #توسعه_فردی #معنای_زندگی #اساطیر #اسطوره #اخلاق #اهریمن #مطالعات_فرهنگی #فرهنگ



🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 کتابِ «انسانِ غیرعقلانی» (+)

🎙#مصطفی_ملکیان

🔸بسیاری این کتاب را دقیق‌ترین تعریفی از فلسفۀ اگزیستانسیال می‌دانند که تاکنون به رشتۀ تحریر درآمده‌است. ویلیام برت با قلمی صریح و شیوا، از دغدغه‌های قرن بیستم سخن می‌گوید: دوره‌ای که پیش از آن عدم عقلانیت و پوچی هرگز چنین در هم نتنیده بودند و هرگز خطری چنین ویرانگر وجود بشر را تهدید نکرده بود، وجودی که انسان حتی معنایش را نمی‌فهمد.

🔸انسان غیرعقلانی با پی‌گرفتن ریشه‌های اگزیستانسیالیسم در یونان باستان، عبرانیت، و مسیحیت آغاز می‌شود و به بازتابِ آن در هنر، ادبیات، موسیقی، و فلسفۀ روزگار حاضر می‌پردازد. جانِ کلام کتاب، تبیین دیدگاه‌های نخستین و برجسته‌ترین اگزیستانسیالیست‌ها – کی‌یرکگور، نیچه، هایدگر، و سارتر – و از این رهگذر، ارائۀ تعریفی به‌غایت روشن و درخشان از اگزیستانسیالیسم و تأثیرگذاری آن است.


🗄پست مرتبط
📻خدا مرده است؟ (۱)
.


#معرفی_کتاب #نقد_کتاب #فلسفیدن #فلسفه #اگزیستانسیالیسم #هیوم #پاسکال #سارتر #کامو #راسل #برتراند_راسل #بمب_اتم #اگزیستانسیالیست #عقلانیت #مدرنیسم #نیچه #مرگ_خدا



🌾@Naqdagin
📘اسلام و روشِ تفکر
(۲/۲)
✍🏻#اشكان

🍂 خلاصۀ آنچه را که براستی مسلمانان و این رهبران مذهبی پیش گرفته‌اند این بوده که هرکس با قوای انتقادی و پرسشگر به سراغ قرآن رفت، اگر به چنگشان آمد، خونش را ریختند یا فرمان قتلش را داده‌اند، یا شاید با تخفیفی تکفیرش کردند. در اینجاست که می‌بایست گفت:
«پاسداران بارگاه الاهی، مردانی با شمشیرها و چشماني خون‌آلوداند، نه روشنگرانی قلم در دست و جستجوگر حقيقت».


🍂 باید بدین نکته توجه داشت روح حاکم بر این کتاب، مخالف هرگونه خردورزی به‌مفهوم عام آن است:
«ما انس و جن را نیافریدیم مگر برای پرستش»


🍂 تکلیف مشخص است، انسان جز «ابزار و وسیله‌ای نیست که بدین دنیا آمده تا که بار عبادت الله را به دوش بکشد و بنده او باشد»؛ خب پرسش بنیادی اینجاست، یک بنده دقیقاً چه نیازی به تعقل دارد؟

🍂 تاکید من بر این است ما نمی‌توانیم فقط به‌واسطۀ اینکه کسی ادعا دارد با خدا در ارتباط است و فرمان‌هایی برای ما آورده، مناسبات انسانی را بهبود ببخشیم.

🍂 هیچ کجا در تاریخ یافت نمی‌شود که اسلام سببِ «بهبود اندیشه‌ورزی انسان‌ها» شود و البته در بسیار دوران‌ها، سبب «افول نوزایی اندیشه» را فراهم آورده، مصداق بارز آنرا در ایران‌زمین می‌بینیم. نگاهی به این حدودِ نیم‌قرن داشته باشید، تا ببینید با قدرت مطلقی که به‌دست آیت‌الله‌ها افتاد، چگونه اندیشه را رو به زوال بردند؟ آیا عده‌ای هستند که گمان کنند پیش از این آیت‌الله‌ها، اوضاع تفکر در نزد سلف آنان بهتر بود؟ با شهامت می‌گويم خیر، هیچ‌گاه اینچنین نبوده؛ رهبران مذهبیِ گذشته، هزاران بار مرتجع‌تر از نمونه‌های امروزیشان بوده‌اند و اینان که بر مستند قدرت نشسته‌اند، هزاران بار از متفکران قرن حاضر عقب‌تر محسوب می‌شوند؛ حال آنکه این رهبران نیز جز تخم خرافات در ذهن مردم نکاشته‌اند؛ حال این چگونه تعقلی‌ست که در این کتاب بیم و وحشت (قرآن) آمده؟

🍂 آمدند همه‌چیز را به «فقه» فروکاهیدند. مگر چه حجتی در گفتار صادق‌ها و باقرها یافت می‌شود؟ به‌قول زکریای رازی، چگونه برای ایشان می‌توان برتریِ ذاتی قائل شد؟ مگر این برتری ذاتی را می‌توان در موردی آزمود و مشاهده کرد؟ ما که در فقه جز احکام بدوی و خشونت‌آمیز قطعِ عضو، کشتن، شلاق و سنگسار، و البته تا حدی سوزاندن، چیزی ندیده‌ایم، که بخواهد پایه‌ای برای کشورداری شود.

🍂 خرد انسانی بدون آغشته کردن آن با دست غیب الهی‌ست که می‌تواند ما را به پیشرفت برساند. ما برای اخلاقیات، قانون‌گذاری و روابط اجتماعی، نیاز به گفت‌وگو داریم، و از جهتی دیگر نیاز به تجربۀ گذشتگان، نه چنگ‌زدنی اتورتیته‌باورانه به گفته‌های بی‌دلیل عده‌ای، که گاهی در وجود خارجی‌ تاريخی‌شان هم شبهه‌های جدی مطرح است.

🍂 عامل بنیادین‌تری در اسلام موجود است و آن تعصب یا سنگی شدن می‌باشد که همانند یک سدّ پولادین در برابر خردگرایی (rationalism) قرار گرفته‌است. تعصب این را نشان می‌دهد که فرد برای باورهای خودش هیچ دلیلی در دست ندارد؛ چه زیبا راسل (Russell) در کتاب عرفان و منطق می‌آورد:
«سنگی‌ترین و تعصب‌آمیزترین باورهای ما آن باورهایی‌ست که کمترین شواهد برای درستی‌شان در دسترس داریم».


🔻متعصبان و شیادان از شک و روحیۀ پرسش‌گری و نقادی بی‌زارند و شک را امری شیطانی می‌دانند؛ آنان «تنبلی فکری» را فضیلت می‌شمارند، و البته جای خاطرناک این است که توحش و جنگ را بهتر از گفت‌و‌گو می‌دانند؛ ارنست رنان (Renan) چه زیبا می‌نویسد که:
«متعصبان از آزادی بیشتر هراس دارند تا از شکنجه و آزار».


.


#نقد_اسلام #نقد_قرآن #عقلانیت_و_اسلام



🌾@Naqdagin | @fargasht22
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 مسیر رهایی از اضطراب در فلسفه اسپینوزا
رهایی و آزادی از چشم‌انداز فلسفی (+)

🔸اسپینوزا و هندسه‌ی رهایی؛ این ویدیو صرفاً یک بحث فلسفی نیست، بلکه دعوتی است به بازنگری بنیادین در نحوه‌ی مواجهه با دنیای درونتان و یافتن آرامشی پایدار که از دلِ فهم عمیق زاده می‌شود. آیا آماده‌اید با یکی از قدرتمندترین و شاید مناقشه‌برانگیزترین راهکارهای تاریخ اندیشه برای مدیریت هوشمندانه عواطف آشنا شوید؟

📺 درس‌هایی از اسپینوزا برای زندگی مدرن و آزادی اصیل
📕درسی از اسپینوزا

.


#فلسفیدن #اسپینوزا #فلسفه #آرامش_درون #روانشناسی #فلسفه_برای_زندگی #جبرگرایی #عقلانیت #رهایی #خودشناسی



🌾 @Naqdagin
📓در راستای خردورزی
— جستاری در میانۀ دین و عقلانیت

✍🏻 #محمدمهدی_شیرازی (پژوهشگر فلسفه و دین)

📖 تعداد صفحات: ۳۱

🔻مباحث جستار:

🔻پرسشگری یا ایمان و عقیده؟

🔸نقد آرزواندیشی

🔸نقد عقیده

🔻عقلانیت پیش از اثبات وحی و پس از آن

🔸تفاوت نگرش کلامی با نگرش فلسفی

🔸انتقاد نسبت به داده‌های دینی پس از پذیرش دین

🔻میانۀ مذاهب اسلامی با عقلانیت

🔸اندازۀ نگرش عقلانی در مذاهب معتزله و امامیه

🔸درگیری با عقلانیت در مذاهب معتزله، امامیه، و اشعریه

🔻هماوردی دین‌های دیگر

🔸همانندی پدیدۀ ایمان در همۀ ادیان

🔸همانندی ادعای اعجاز در همۀ ادیان

🔸چالش این همانندی‌ها

🔻دین‌داری در گذر از گردنه‌ها

🔸داده‌های دینی و تفاسیر زننده

🔸دین آرمانی، دین حقیقی، و دین واقعی

🔸داده‌های دینی ناساز با یک‌دیگر

🔸داده‌های دینی ناساز با واقعیت‌های علمی/فلسفی

🔻بزنگاه عقل و دین

🔸چالش علم و دین

🔸ایرادهای استدلال به حکمت خفیه

🔸ایرادهای استدلال به تهدید به کیفر

🔻از نگاه عقلانیت آزاد

🔸عقلانیت و ادیان

🔸عقلانیت و باور به غیب

🔸عقلانیت و احکام شریعت

🔸عقلانیت و پیروی

🔸عقلانیت و پویایی


▪️ویراست اول: ۱ آذر، ۱۴۰۳
▪️ویراست دوم: ۱۹ تیر، ۱۴۰۴

🔻محمدمهدی شیرازی
📕دربارۀ ملی‌گراییِ ارزنده و نکوهیده
📓سخنانِ سرگردان؛ از پیشوایان یا دیگران؟ (قسمت ۱)ُ، (قسمت ۲)

🔻دین و عقلانیت
📓گفت‌وگوها درباب دین طبیعی، دیوید هیوم
📻 روشنفکر دینی مانند مرد دو زنه!
📻 روشنفکری و دینداری: تناقض‌ها در کجاست؟
📻 «دین‌داری گزینشی» در ترازو
📕 سروش: متکلم یا فیلسوف؟
📺 مناظرۀ هوش مصنوعی روشنفکر دینی با هوش مصنوعی منتقدِ اسلام

.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #کتاب #اندیشه #عقلانیت #فلسفه_و_دین



🌾 @Naqdagin
📘چرا عقلانیت یک شوخی بی‌مزه نیست؟
نقدی بر نگاهی بدبینانه

✍🏻 #شهرام_عین

یک) عقلانیت، برای جانوری همچون انسان، جز یک شوخی بی‌مزه و یک توهّم سرگرم‌کننده نیست. عقلانیت بیش از اندازه باد شده، تا حدی که بوی مشکوک می‌دهد. این همه جار و جنجال برای عقلانیت چیزی نیست جز داستان‌سُرایی؛ سرپوشی بر واقعیت عریان.

دو) انسان‌ها نه با عقل، بلکه با اقتدا به "الگو"های اصیل و ممتاز زنده می‌مانند؛ بی‌الگو، به حیوانی بی‌قطب‌نما بدل می‌شوند.

سه) و امروز، جز صحنه‌ای ویران نمانده است: جایی که فرزانگان را حذف کرده‌اند و میدان را تمام‌قد سپرده‌اند به اراذل و اوباشی در قامت شومن و مانکن!

🎙#علی_اشکان_نژاد


🔻سخن جناب علی اشکان نژاد، از لحاظ عاطفی و بیانی، قدرتمند و تأثیرگذار است، اما از منظر منطقی و تحلیلی، نقدهایی جدی به آن وارد است.

۱. رویکرد تقلیل‌گرایانه به عقلانیت

🔻بزرگ‌ترین نقد به سخن ایشان، نگاه تک‌بعدی و تقلیل‌گرایانه آن به مفهوم عقلانیت است.

▪️ایجاد دوگانهٔ کاذب: سخن ایشان، عقلانیت را به طور کامل نفی کرده و آن را در برابر «واقعیت عریان» قرار می‌دهد. این در حالی است که عقل، تنها یک ابزار است. اگر این ابزار به تنهایی و بدون شهود، احساس یا اخلاق به کار گرفته شود، ممکن است به یک "شوخی بی‌مزه" تبدیل شود، اما این به معنای بی‌ارزشی مطلق آن نیست.

▪️تناقض درونی: اشکان‌نژاد برای نقد عقل، از جملاتی منطقی و استدلالی استفاده می‌کند. سخن ایشان خود یک محصول عقلانیت است. چطور می‌توان با ابزاری که آن را "بی‌ارزش" می‌داند، به نقد آن پرداخت؟ این تناقض، ریشهٔ استدلال را سست می‌کند.

۲. ابهام در تعریف "الگو" و "فرزانه"

🔻سخن ایشان، زنده ماندن انسان را به اقتدای به "الگو"های اصیل منوط می‌داند، اما معیاری برای شناخت این الگوها ارائه نمی‌دهد.

▪️معیار انتخاب: اگر عقل یک "توهم" است، پس انسان بر چه اساسی می‌تواند یک الگوی "اصیل" را از یک "شومن" فریبنده تشخیص دهد؟ در غیاب عقلانیت، انتخاب یک الگو به امری کاملاً سلیقه‌ای و بی‌قاعده تبدیل می‌شود که می‌تواند به همان اندازه خطرناک باشد که بی‌الگویی.

▪️عدم ارائهٔ راهکار: سخن ایشان به درستی بیماری را تشخیص می‌دهد (فقدان الگو)، اما راهکاری برای درمان آن ارائه نمی‌دهد. در دنیای پیچیدهٔ امروز، چگونه می‌توان «فرزانگان حذف‌شده» را شناسایی کرد و به آنها اقتدا نمود؟

۳. نگرش بدبینانه و سطحی‌انگارانه به جامعه

🔻سخن ایشان، تصویری کاملاً سیاه و سفید از وضعیت جامعه ترسیم می‌کند که واقعیت آن را نادیده می‌گیرد.

▪️تعمیم‌گرایی افراطی: اگرچه زوال ارزش‌ها و سطحی شدن فرهنگ در جامعه مدرن یک پدیدهٔ قابل نقد است، اما سخن ایشان با یک تعمیم‌گرایی افراطی، همهٔ جامعه را «ویران» و تمام افراد تأثیرگذار را «اراذل و اوباش» می‌نامد. این دیدگاه، وجود فرزانگان و اندیشمندان امروز را که همچنان در حال تلاش برای روشنگری هستند، نفی می‌کند.

▪️ساده‌سازی واقعیت:
واقعیتِ جامعهٔ امروز بسیار پیچیده‌تر از یک صحنهٔ دوگانه (فرزانه در برابر اراذل) است. این نگاه ساده‌انگارانه، از تحلیل علل ریشه‌ای مشکلات جامعه عاجز می‌ماند و تنها به بیان شکوه و تأسف می‌پردازد.

کلام نهایی: سخن جناب علی اشکان نژاد با زبانی قدرتمند، احساسات بسیاری از افراد را نسبت به وضعیت جامعه بیان می‌کند و نقد آن به سوءاستفاده از عقل و رشد پوچ‌گرایی کاملاً درست است. با این حال، با نفی کامل عقل، خود را از ابزار لازم برای ارائهٔ یک راه‌حل منطقی و تشخیص حقیقت از باطل محروم می‌کند و در نهایت، به جای یک تحلیل عمیق، تصویری بدبینانه و غیرسازنده از واقعیت ارائه می‌دهد.

.


#فلسفیدن #نقد_روشنفکران #فلسفه #روانکاوی #سخنرانی #عقلانیت #الگو



🌾 @Naqdagin