نقدآگین
12.2K subscribers
3.91K photos
3.5K videos
93 files
9.21K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
هیچ‌کس شدن و رام‌داس
@Naqdagin
🎧 هیچ‌کس شدن (+)
— ماجرای رام داس: از روانگردان‌ها تا پایان کار

🎙#ایمان_فانی

🍂 در دهۀ شصت میلادی، دو روانشناسِ اخراجی دانشگاه هاروارد، تیموتی لیری و ریچارد آلپرت، دو مسیر متفاوت در ادامۀ زندگی در پیش گرفتند. این مستند ماجرای یافته‌ها و اندیشه‌های نفر دوم است که به #رام_داس مشهور شده‌است.


.


#پادکست #مستند #روان‌شناسی #روان‌شناس #روانکاوی #خودشناسی #روان‌گردان #عرفان #عرفان_نوظهور #عرفان_هندی #عارف #هندوستان #هند #مولوی #مرید #مراد #معنای_زندگی #فلسفه_زندگی #آلن_دوباتن #ادیان #ادیان_شرق #دین #رنج #تروما #زندگی #آرامش #اضطراب #هاروارد #موفقیت #هویت #اروین_یالوم #یالوم #شکست #مرگ #معنویت #معنوی #مراقبه #مدیتیشن #اگزیستانسیالیسم #اشو #کریشنا_مورتی #عشق

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📘‌‌انسانی که "معنا" می‌آفریند

✍🏻 #علی_صاحب‌الحواشی

🍂 انسان موجودی "معنا‌آفرین" است. این معنا، در لایه‌های مختلفی متجلی می‌شود که در ژرفایی‌ترین لایه‌، پاسخی به "اضطراب‌ وجودی" است. رنج و حرمان قابل تحمل است، بشرطی که "معنایی" بر آن حمل شود؛ در حیرانی نمی‌توان سَر کرد.

🍂 هانس بلومنبرگ راست می‌گفت که:
خاستگاهِ اساطیر را در گرایشِ انسان به تدوین روایتی دانست تا "اضطراب" را بدل به "ترس" کند؛ ترس از خدایان، پس‌ آنگاه خدای واحد!

🔺همین تقلیبِ "اضطراب" به "ترس"، آن خدمتی‌ست که الوهیت به انسان می‌کند و طی آن "دستاویزی" تدارک می‌شود تا انسان در برابر نیروهای سهمگین طبیعت و شوربختی‌های حیات‌جمعی در دامن آن بیاویزد، به تمنای نجات؛ آن "معنایی" که دین برمی‌آورد، همین است.

🍂 اینجا دیگر سخن از این‌ و آن دین نیست، بلکه سخن بر سر "دین" بطور کلی است. همۀ ادیان نقشِ "آشنایی‌زایی" انسان با جهان را ایفا کرده‌اند؛ زیرا که همۀ هستی را از مبدا و منشائی عنوان نمودند که انسان نیز از همان مبدأ است. بدین‌طریق، انسان و جهان هم‌ریشه می‌شوند.

🍂 این "آشنایی‌زایی" است که اضطرابی را که نمی‌توان برتافت، بدل به ترسی می‌کند که می‌شود با آن کنار آمد و مهم‌تر آنکه، سازوکاری برای انسان تدارک می‌کند تا با "ترس" کنار بیاید: نماز، عرض حاجت، نذر و پیمان بستن‌ها با خدایی که جهان‌آفرین است و قادری متعال.

🍂 بی‌جهت نیست که قصۀ "دین" در تاریخ انسان اینقدر بالا گرفت تا اقیانوسی از تفسیرها و تاملات ژرفکاو پدیدار شدند که "الاهیات" را ساختند و آنگاه سلسله‌جبالی از ادبیات در پیرامونش شکل گرفت، از تکه‌های به‌هم پیوسته‌ای که اناجیل شدند، تا اپانیشادها، تا کمدی الاهی دانته و "رساله‌ الغفرانِ" ابوالعلای معری تا برسیم به باریک‌بینی‌های حکمت‌آمیزِ منطق‌الطیر و تداعی‌های داراز-دامن بیقرار و ژرفاپیمایِ مقالات شمس و فیه‌مافیه و مثنوی خودمان.

🍂 بر همین سیاق، دریا-دریا هنرهای تجسمی و موسیقیایی نیز در پایِ دین آفریده شدند؛ از آیکون‌های مسیحیت‌شرقی تا نگاره‌های میکل‌آنژ بر سقفِ نمازخانۀ سیستین، تا قرآنِ ثلث بایسنقر-میرزا و جامعِ گوهرشادِ مادرش، تا مَسِ بی‌ماینور و صدها کانتات‌ِ باخ، تا برسیم به این آریای (تکخوانی) دعایی دل‌انگیز "کاستا دیوا" از اپرای "نورما" اثر وینچنزو بِلینی (۱۸۰۱-۱۸۳۵).

🍂 انسان "معنا" می‌سازد و بندیِ آن می‌شود و درون آن می‌خزد و در سایه‌سار آن "آرام می‌گیرد". بی‌معنا نمی‌توان سر کرد!


.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #معنا #معنای_زندگی #اگزیستانسیالیسم #اضطراب_وجودی #مرگ‌آگاهی #فلسفه_زندگی #هنر

➖➖➖

🌾 @Naqdagin |‌ @sahebolhavashi
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 «آگاهی» تاخیر در قضاوت چیزهاست (+)
— برشی از کارگاهِ اگزیستانسیالیسم (بهار ۱۴۰۳)

🎙دکتر #داروین_صبوری

❓معرفت و تفکر فلسفی جهان را شفاف می‌کند یا شفافیت‌زدایی می‌کند؟

🔸نگاه دوآلیستی و فرقه‌/توده‌سازی، و معرفت و تنهاسازی ما

🔸دربارۀ تکرارهای زندگی و رنج حاصل از آن و نقشِ اسطوره در پذیرش آن

🔸مردمانی که در دورانِ کشاورزی می‌زیستند، جشن‌ها را پدید آوردند تا در طاقت‌آوردنِ زندگی و آری‌گویی به زندگی (به‌مثابه امری دوار و تکراری) برایشان یاری کند (نگرشِ خیامی)، درحالی‌که تمدن‌های کوچ‌نشینِ شکار-دام‌محور، تاریخ را «خطی» می‌دیدند، منجی‌باور بودند و به غایت تاریخ و بهشتی موعود باور داشتند؛ عصبیتی که ابن خلدون می‌گوید و دیگری‌سازی و ساخت دوگانۀ کافر/مومن‌ نیز در این نگرش بوجود می‌آید.


.


#فلسفیدن #نقد_فرهنگ #نقد_ادیان #جامعه‌شناسی #فلسفه #تفکر #ملال #هایدگر #نیچه #خیام #کیرکگور #انقلابی #انقلابی‌گری #انقلاب #لنین #البر_کامو #فلسفه_تاریخ #تفکر_انتقادی #اگزیستانسیالیسم #ماکس_وبر #ملال #دیگری #تفکر_فلسفی

➖➖➖

🌾@Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 کتابِ «انسانِ غیرعقلانی» (+)

🎙#مصطفی_ملکیان

🔸بسیاری این کتاب را دقیق‌ترین تعریفی از فلسفۀ اگزیستانسیال می‌دانند که تاکنون به رشتۀ تحریر درآمده‌است. ویلیام برت با قلمی صریح و شیوا، از دغدغه‌های قرن بیستم سخن می‌گوید: دوره‌ای که پیش از آن عدم عقلانیت و پوچی هرگز چنین در هم نتنیده بودند و هرگز خطری چنین ویرانگر وجود بشر را تهدید نکرده بود، وجودی که انسان حتی معنایش را نمی‌فهمد.

🔸انسان غیرعقلانی با پی‌گرفتن ریشه‌های اگزیستانسیالیسم در یونان باستان، عبرانیت، و مسیحیت آغاز می‌شود و به بازتابِ آن در هنر، ادبیات، موسیقی، و فلسفۀ روزگار حاضر می‌پردازد. جانِ کلام کتاب، تبیین دیدگاه‌های نخستین و برجسته‌ترین اگزیستانسیالیست‌ها – کی‌یرکگور، نیچه، هایدگر، و سارتر – و از این رهگذر، ارائۀ تعریفی به‌غایت روشن و درخشان از اگزیستانسیالیسم و تأثیرگذاری آن است.


🗄پست مرتبط
📻خدا مرده است؟ (۱)
.


#معرفی_کتاب #نقد_کتاب #فلسفیدن #فلسفه #اگزیستانسیالیسم #هیوم #پاسکال #سارتر #کامو #راسل #برتراند_راسل #بمب_اتم #اگزیستانسیالیست #عقلانیت #مدرنیسم #نیچه #مرگ_خدا

➖➖➖

🌾@Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 معرفیِ کتابِ «در دفاع از فهم» اثر آلبر کامو (+)

🎙#مسعود_فراستی

🍂 #در_چنین_روزی (۷ نوامبر) آلبر کامو‌ زاده‌ شد.


.


#معرفی_کتاب #نقد_روشنفکران #فلسفیدن #نقد_کتاب #آلبر_کامو #کامو #طاعون #اگزیستانسیالیسم #پاسکال #پوچی #نهیلیسم

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 افسانۀ سیزف و آلبر کامو (+)

🔸آبسوردیسم چیه؟ آیا آبسوردیسم با نیهیلیسم یکیه؟ زندگی یعنی چی و چرا باید زیست؟


.


#فلسفیدن #فلسفه_زندگی #معنای_زندگی #فلسفه #اگزیستانسیالیسم #نهیلیسم #آبزوردیسم #آبسوردیسم #کامو #البر_کامو

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 فلسفه آلبر کامو: شور زیستن در جهانی بی‌معنا
— راهِ کامو برای یافتن معنا و شور زندگی (+)

🔸تا حالا قطعا حس کردید که زندگی پوچه دیگه؟ در این ویدیو، سفری عمیق خواهیم داشت به دنیای آلبر کامو، فیلسوف، نویسنده (برنده جایزه نوبل ادبیات). کسی که شجاعانه با یکی از بزرگترین سوالات بشری روبرو شد: چگونه در جهانی که به نظر می‌رسد معنای ذاتی ندارد، زندگی کنیم و حتی معنا و خوشبختی را بیابیم؟

📻 عارفۀ تن‌باز و عارفان معاصر
📺 در باب پوچی
📺 زندگی عذابه؛ درسته و غیرقابل انکار!
📺چرا نباید به زندگی پس از مرگ اعتماد کنیم؟
📺 آیا انسان خدا را آفرید؟
📕«تناسخ، مسیحیت و فلاسفۀ یونان»
📕معنا، معنا، و باز هم معنا

.


#فلسفیدن #اگزیستانسیالیسم #فلسفه #کامو #البر_کامو

➖➖➖

🌾@Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 مناظرۀ نیچه با شوپنهاور (+)

گفت‌و‌گویی از دل تاریکی فلسفه تا اوج ارادۀ معطوف به زندگی
آیا زندگی رنجی بی‌پایان است یا صحنه‌ای برای خلق معنا؟ آیا باید از جهان کناره گرفت یا با اراده‌ای خلاق به جنگ آن رفت؟ در این گفت‌وگو، مفاهیم کلیدی مانند «اراده به قدرت، نیهیلیسم، بدبینی فلسفی، زیبایی‌شناسی، اخلاق، هنر و سرنوشت بشر» بررسی می‌شوند. از تأثیر شرق بر شوپنهاور تا شور دیونیزوسی نیچه، از انزوا تا ابرانسان – هر دو از نگاه خود، دنیا را تحلیل و نقد می‌کنند.


📺 فلسفه آلبر کامو: شور زیستن در جهانی بی‌معنا
📻 عارفۀ تن‌باز و عارفان معاصر
📺 در باب پوچی
📺 زندگی عذابه؛ درسته و غیرقابل انکار!
📺چرا نباید به زندگی پس از مرگ اعتماد کنیم؟
📺 آیا انسان خدا را آفرید؟
📕«تناسخ، مسیحیت و فلاسفۀ یونان»
📕معنا، معنا، و باز هم معنا

.


#فلسفیدن #نیچه #شوپنهاور #انگیزشی #نهیلیسم #اگزیستانسیالیسم #فلسفه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 مناظرۀ کافکا با سهراب سپهری (+)
— از درۀ پوچی تا کوهستان حضورِ ذن

🔸در این مناظره‌ی فلسفی، دو نگاه کاملاً متضاد به زندگی روبه‌روی هم قرار می‌گیرند: از یک سو فرانتس کافکا، نویسنده‌ی مشهور رمان مسخ، که دنیایش سرشار از تاریکی، تنهایی، بیگانگی و پوچی است؛ و از سوی دیگر سهراب سپهری، شاعر شعر معاصر ایران، که از آرامش، طبیعت و معنا در دل سکوت سخن می‌گوید.

🔸کافکا با تصویر حشره‌ی مسخ‌شده، انسان را در جهانی سرد و بی‌رحم نمایش می‌دهد. در حالی‌که سهراب، با شعری مانند قایقی خواهم ساخت، ما را به سفری درونی دعوت می‌کند؛ سفری از جنس نور، سادگی و یکی شدن با هستی.
00:00 - جهان‌بینی و زندگی کافکا
06:47 - جهان‌بینی سهراب سپهری
11:50- مسخ کافکا و بیگانگی انسان مدرن
15:41- نگاه سهراب به تنهایی انسان
19:09- جمع‌بندی دیدگاه‌ها نسبت به زندگی
📗اشعاری از یک استاد ذن
📗من هرگز خدا را ندیدەام!
📕«یک نگاه» کافی‌ست یا «هزار و یک سند/واسطه» لازم؟
📕بودیست بودا را می‌کشد، شیعه مغزش را!
📺 آنچه بودا آموخت
📺 در باب پوچی
📺 مناظرۀ نیچه با شوپنهاور
.


#فلسفیدن #کافکا #فلسفه #سهراب_سپهری #ادبیات #اگزیستانسیالیسم # #مناظره
➖➖➖

🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 مناظره شوپنهاور مرد تاریک فلسفه با بودا (منبع)
— رنج، حقیقت محضه؟ یا توهمیه که ذهن ما ساخته؟

🔸در این مناظره‌، بودا، پیام‌آور رهایی و آرامش درونی، رو‌به‌روی آرتور شوپنهاور ایستاده؛ فیلسوفی که بسیاری او را «بدبین‌ترین فیلسوف تاریخ» می‌نامند.

🔸شوپنهاور معتقد بود که زندگی چیزی جز اراده‌ی کور، رنج، و میل‌های بی‌پایان نیست. در مقابل، بودا با آموزه‌های چهار حقیقت شریف، ذهن‌آگاهی (mindfulness) و رهایی از میل، وعده‌ی آزادی از چرخه‌ی رنج (سامسارا) را می‌دهد.

🔻در این ویدیو مباحث زیر طرح می‌شود:
▪️دیدگاه شوپنهاور درباره‌ی فلسفه‌ی رنج
▪️نگرش بودا به رهایی، نیروانا، و ذهن خالص
▪️تقابل میان بدبینی فلسفی و آرامش معنوی
▪️بررسی مفاهیمی مثل: معنای زندگی، میل، اراده، خودشناسی، نیروانا، معنویت، اگزیستانسیالیسم، حقیقت درونی


📺 مناظرۀ نیچه با شوپنهاور
📕مناظرۀ ریوَن و خیام (یکم تا چهارم - پنجم تا دهم)
📺 مناظرۀ بین دو نهیلیست
📻 عارفۀ تن‌باز و عارفان معاصر

.


#فلسفیدن #فلسفه #روانشناسی #مناظره #بودا #ایین_بودایی #شوپنهاور #بودا #اگزیستانسیالیسم #پوچی
#امید #مناظره

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 هزینۀ موفقیت رو داری با عزت نفست می‌دی (بدون اینکه بفهمی!) (source)

🔸یکی از این الگوهایی که امروزه مخصوصا توسط فضای مجازی قدرت‌نمایی می‌کنه : مفهوم خودتخریبی اعتماد به نفس هست. امروز به سراغ طرز تفکری رفتیم که ناخواسته شما رو مجبور می‌کنه خودتون رو کوچیک ببینید!

⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
00:00 - چرا نباید به دیگران اعتماد کنیم
01:35 - مقایسه فلسفه هستی‌گرا با رواقی‌گری
04:20 - چرا اکثر آدم‌ها توی هدفشون خودشون رو گم میکنن
07:05 - داستان جالب لئو تولستوی

.


#فلسفیدن #خودشناسی #زیست‌روان #رواقی‌گری #موفقیت #اگزیستانسیالیسم

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📺 آیا آگاهی انسان یک اشتباه است؟

🧠 آگاهی؛ هدیه‌ای که کسی نخواست
ویدیو با مقایسه‌ی انسان و حیوانات شروع می‌شود. یک گربه هرگز نگران میراث خود یا کتاب‌های خودیاری نیست؛ او فقط هست. اما انسان، مجموعه‌ای از اتم‌هاست که باید با حقیقت مرگ، پرداخت اجاره‌بها و فرسودگی بدن دست‌ و پنجه نرم کند. آگاهی، ابزاری است که به ما داده شده، اما هزینه‌ی آن بسیار سنگین است.

🦌 مفهوم «هایپرتی» و گوزن ایرلندی
در زیست‌شناسی، Hyperty زمانی رخ می‌دهد که تکامل یک ویژگی را بیش از حد مفید بودنش رشد می‌دهد، تا جایی که به یک خطر تبدیل شود. مثال بارز آن «گوزن ایرلندی» است که شاخ‌هایش آنقدر بزرگ و سنگین شد (۱۲ فوت) که دیگر نمی‌توانست سرش را بلند کند یا از دشمن فرار کند و در نهایت منقرض شد. ویدیو مطرح می‌کند که شاید مغز انسان همان شاخ‌های ۱۲ فوتی دنیای حیوانات باشد؛ ابزاری که از کارایی خود فراتر رفته و اکنون باعث رنج ماست.

🎭 آگاهی به مثابه یک فاجعه بیولوژیک
تکامل به ما خودآگاهی داد تا بتوانیم ببرها را پیش‌بینی کنیم، اما حالا که ببری وجود ندارد، ما «اضطراب وجودی» را پیش‌بینی می‌کنیم. ما تنها موجوداتی هستیم که برای بلند شدن از تخت نیاز به «دلیل» داریم. فیلسوف نروژی، پیتر وسل زاپا، معتقد بود انسان «بیش‌تجهیز» شده است؛ ما تشنه‌ی عدالت و معنا هستیم، در حالی که جهان هیچ‌کدام را به ما نمی‌دهد.

🛡 چهار ستون کنترل خسارت (نظریه زاپا)

🔻چون این آگاهی بیش از حد دردناک است، ما چهار مکانیسم دفاعی برای تحمل زندگی ساخته‌ایم:

۱. انزوا (Isolation): توافق جمعی برای صحبت نکردن درباره مرگ و پوچی. ما افکار ترسناک را در زیرزمین ذهن حبس می‌کنیم.

۲. تثبیت (Anchoring): گره زدن ذهن به ستون‌های محکم مثل مذهب، سیاست، هویت یا اهداف شغلی تا از نگاه کردن به ابدیت فرار کنیم.

۳. سرگرمی (Distraction): پر کردن مدام ذهن با اطلاعات (گوشی‌های هوشمند، شبکه‌های اجتماعی) برای فرار از پنج دقیقه سکوت، چون در سکوت است که سنگینی شاخ‌ها (آگاهی) را حس می‌کنیم.

۴. والایش (Sublimation): تبدیل وحشت وجودی به هنر، موسیقی یا فیلم. این صادقانه‌ترین راه است، اما باز هم تلاشی است برای زیبا نشان دادن یک تراژدی.

🧘 پل میان شرق و غرب (شوپنهاور و ذن)
ویدیو به شوپنهاور اشاره می‌کند که تحت تأثیر متون شرقی، ریشه‌ی تمام رنج‌ها را «اراده‌ی معطوف به حیات» می‌دانست؛ نیرویی کور که فقط می‌خواهد زنده بماند. در حالی که ذن آگاهی را دامی می‌بیند که با رها کردن می‌توان از آن جست، شوپنهاور خودش در دام آگاهی‌اش ماند و با وجود نوشتن درباره فقر میل، در رفاه زندگی می‌کرد.

🛠 آگاهی؛ ابزاری که دسته‌ی خودش را زیر سؤال می‌برد
یک چکش هرگز به خاطر شکست خوردن در چکش بودن افسرده نمی‌شود. اما ما تنها ابزاری هستیم که مدام دسته‌ی خودمان را زیر سؤال می‌بریم. ما آزمایشی بیولوژیک هستیم که به طور تصادفی از آزمایشگاه باخبر شده‌ایم و حالا می‌خواهیم قفل را باز کنیم.

🎻 پذیرش رادیکال و قدرت «با این حال»
در نهایت، راه حل قطعی وجود ندارد. آگاهی بخشی از سخت‌افزار ماست. ویدیو با مفهوم پذیرش رادیکال به پایان می‌رسد: ما روی یک کشتی در حال غرق شدن هستیم، اما انتخاب می‌کنیم که همچنان ویولن بنوازیم. نه برای اینکه آب متوقف شود، بلکه چون ما نوازنده‌ایم.

* "می‌دانم همه چیز موقتی است، با این حال قهوه‌ام را می‌نوشم و به دیگران نیکی می‌کنم."

این نگاه به ما می‌گوید به جای پرسیدن «چرا این اتفاق می‌افتد»، بپرسیم «حالا که این اتفاق افتاده، من کجا می‌خواهم بایستم؟»

.


#فلسفیدن #آگاهی #فلسفه #تکامل #خودآگاهی #معنای_زندگی #اگزیستانسیالیسم

➖➖➖

🌾@Naqdagin