نقدآگین

📘اهمیت «آبرو» و ضربات عرفان‌‌‌گرایی به آن
— نقدی بر گفتاری از #مصطفی_ملکیان

✍🏻 #محبوبه_زمانیان

🍂 خب اولا که دست گل باباتون درد نکنه با این تربیتش! اگرچه باز خوبه صداقت داره میگه. اما از ثروت با تمام اهمیتش که برای جامعه و بقا اون که بگذریم، می‌رسیم به «آبرو».

🍂 از کسی که آبروی خودش براش اهمیت نداره دوری کنید. آبرو یک فرهنگ ایرانی نیست. همه جا هست. حالا میگم چیه. آبرو که مهم باشه، آدم از فقیر شدن می‌ترسه، از بندگی دولت یا اسارت می‌ترسه.

🍂 اهمیت دادن به آبرو باعث میشه خواستار سربلندی خودت و اطرافیانت باشی. در نهایت، خواستار سربلندی کشورت میشی.

🍂 آبرو باعث میشه بترسی از این که دستت جلوی دولت دراز بشه. از این که دیکتاتور بالای سرت بیاد، چون آبرو برای تو هم تراز آزادی میشه.

🍂 آدمی که از بی‌آبرویی نمی‌ترسه، هنجارستیز میشه، آنارشیست میشه، توده‌گرا میشه، حزب باد میشه؛ خلق می‌سازه، چون فردیت خودش رو در خطر نمی‌بینه.

🍂 انسانی که براش آبرو اهمیت نداره، نسبت به آبروی دیگری بی‌اهمیت میشه. اگه کسی بخاطر فقر و ظلم و بیداد حقیر بشه، با عرفان کاری می‌کنه که فکر کنه ارزشش به زندگی اجتماعی نیست. انسان بی‌آبرو، انسان غیرمتمدنه؛ اصلا از وقتی تمدن شکل گرفت تمام تلاش انسان برای این بود که از بردگی دیکتاتور و مستبد دربیاد، چون آبروی انسانی خودش رو در خطر می‌دید؛ چون در آزادی بود که می‌تونست از آبروی خودش دفاع کنه.

🍂 آدم بی‌آبرو حتا اگه در جهنم زندگی کنه راضیه؛ به جهنم تن میده، چون معیار زیست انسانی رو به معیار ایدئولوژیکی فروخته؛ چون دیگه با عقل انسانی فکر نمی‌کنه، با ایدئولوژی فکر می‌کنه. آیا چنین تفکری برای ارزش و بقا جامعه خطرناک نیست؟ برای شان انسان و شان تاریخ و فرهنگش خطرناک نیست؟ آیا چون به آبرو اهمیت نمیده، دارایی یک ملت رو در راه ارزش‌های خودش نمی‌فروشه؟ ثروت کشورش رو به باد نمی‌ده؟ به ظهور دیکتاتور منجر نمیشه؟

🍂 دوستی پرسید این آبرو همونی نیست که ما به زبان عامیانه میگیم‌ مثلا آبرومون پیش در و همسایه رفت؟ این بحث خیلی زیاده با جزئیات فراوان. اما یک چیزی رو بگم، هیچ انسان اجتماعی هیچ کاری نمی‌کنه که هدفش شخصیت و پرستیژ خودش نباشه. اصلا اگر اینطور نبود، نه طبقات اجتماعی داشتیم، نه سبک‌های مختلف زیستن، و هیچ جامعه‌ای در تاریخ دنیا برای رشد اقتصادی خودش تلاش نمی‌کرد و با رِندی سر می‌کرد!

🍂 این نگاهی که میگه «نظر دیگران مهم نیست» بسیار زیاد شبیهِ نگاه عرفان و عرفاست. این نگاه عارفانه، متضاد تمدن و مفاهیم مدرنه.

🍂 فقط وقتی باید کنارشون گذاشت که برای زندگی مدرن و حقوق فردی و فردیت آسیب‌زا شده‌باشند؛ در غیر اینصورت، حتا لباس و آرایشی که دارید، برای همون پرستیژ و شخصیت اجتماعی شماست. اگه نظر شما این نباشه، پس یعنی نحوۀ لباس پوشیدنِ خودتون هم دارید بواسطۀ ایدئولوژی جامعه‌ستیزانه‌تون انتخاب کنید.

🍂 از بس گفته شد نظر دیگری مهم نیست نگاه عرفانی در جامعه تسری پیدا کرد که در نهایت ما باید جلوی دنیا از خجالت آب بشیم که چرا رییس جمهور ما رفتار اجتماعی بلد نیست. سرافکنده بشیم که داریم در ابتدائی‌ترین حالت اجتماعی زندگی می‌کنیم!

🍂 در تاریخ فلسفۀ یونان، فلاسفه‌ی مکتب کلبیون اینطوری زندگی می‌کردن؛ مکتبی که انسان شبیه سگ زندگی می‌کرد و قواعد اجتماعی ارزشی براش نداشت؛ دقیقا در کثافت زندگی می‌کردند.

.

#نقد_فرهنگ #نقد_روشنفکران #عرفان #دین‌خویی #جامعه‌شناسی #مسعود_پزشکیان #محمود_احمدی‌نژاد #کلبیون #کلبی

➖➖➖

🌾@Naqdagin | @jaiibarayeman

2.16K viewsedited 10:22