📘چرا بعضی‌ها بسیار حواس‌پرت هستند‌؟

✍🏻 دکتر #طاهر_علیزاده

🍂 یک اختلال و مشکلی وجود دارد که حتی برای خیلی از روانشناسان هم تا حدودی ناشناس و گنگ است، ولی طبق برخی شواهد، سومین اختلالی‌ست که مردم به‌خاطر آن به کلینیک‌ها مراجعه می‌کنند.

🍂 برخی از افراد همیشه دچار حواس‌پرتی هستند، وسایل را گم می‌کنند، مطالب و کارها و قرار ها را فراموش می‌کنند، زیاد تصادف می‌کنند، توجه و تمرکزشان ضعیف است، مدام دچار پرش توجه می‌شوند و فکر می‌کنند حافظه‌شان ضعیف شده‌است و دنبال روش‌های تقویت حافظه و یا دنبال دارو درمانی هستند.

🍂 بدن ما انسان‌ها و سایر پستانداران در مواقع زخم و درد شدید، مکانیسمی دارد که در اون لحظۀ بحرانی، خیلی درد را متوجه نشویم و روی آن متمرکز نشویم تا بتوانیم یا از خطر (مثل شیر و پلنگ و تصادف) فرار کنیم، یا بدون غرق شدن در درد، خوب مبارزه کنیم تا شکست نخوریم.

🍂 اصولا هر درد، یک نشانه است. درد می‌گه به اون منطقه توجه کن؛ اگر نیاز به مراقبت و ترمیم هست انجام بده. تصور کنید سیستم درد نداشتیم، ممکن بود بخاطر عفونت جایی از بدن که به‌راحتی قابل تشخیص بود، خیلی راحت بمیریم.

🍂 حالا همین شرایط را هم دربارۀ مسائل روانی هم داریم. بیشتر دردهای انسان‌های مدرن، درد روانی هستند. وقتی در کودکی ضعیف و کم‌توان هستیم، و نه امکان فرار هست و نه امکان مبارزه، و تجربۀ درد کشیدن خیلی عذاب‌آور است، سیستم روان ما یک تکنیک موثری را به کار می‌برد؛ به‌جای توجه به دنیای بیرون به دنیای درون پناه می‌برد، و خیلی متوجه نیست در دنیای بیرون چه اتفاقی می‌افتد.

🍂 فرض کنید بچه چهار ساله‌ای هر روز توسط پدرش مورد تجاوز قرار می‌گیرد. این بچه چاره‌ای جز قطع توجه از بیرون و پناه بردن به دنیای درون ندارد. ممکن است آنقدر غرق درون شود که دوستان خیالی و موجودات خیالی را ببیند (سریال پاتریک ملروز)، و خیلی به دنیای بیرون در آن لحظه توجه نکند؛ چون اگر بدون خودفریبی و بدون قطع توجه، با تجاوزِ پدر مواجه شود، ممکن است از شدت درد و عذاب و وحشت، از هم بپاشد. اسم این فرایندِ قطعِ ارتباط با بیرون، گسست یا dissociation است.

🍂 حالا همین کودک نه‌تنها در برخورد با تجاوز واقعی، بلکه در مواجهه با خاطرات تجاوز، آسیب، تنبیه، بی‌توجهی و تحقیر و... به دنیای درون پناه می‌برد؛ طوری که انگار در این دنیا نیست. وقتی شدت آسیب‌ها آنقدر زیاد باشد که نتوانیم اتوماتیک این گسست را ایجاد کنیم، ممکن است دست به دامن چیزهایی شویم که این گسست را ایجاد‌ می‌کنند؛ مثلا‌ کوکائین، شیشه، هروئین و یا سیگار؛ هر چقدر مواد قوی‌تری باشد، گسست شدیدتری هم ایجاد می‌کند‌؛ ممکن است سراغ سکس (یا بازی کامپیوتری، موبایل، اینترنت و ...؛ حتی بعضا نشخوار فکری و فکر زیاد مکانیزمِ «ایجاد گسست» هستند) بروند؛ چون در سکس هم امکان گسست فراهم است.

🍂 پس وقتی با بزرگ‌سالانی مواجه می‌شویم که حواس‌پرت هستند، مدام تو خودشون هستند، وقتی باهاشون حرف می‌زنی، انگار ارتباطی ایجاد نمی‌شود، و فرد مدام می‌خواهد با مواد و دارو خودش را سِر کند، با گسست مواجه هستیم و احتمالا فرد با سابقۀ تجربۀ آسیب‌های (تروما) زیاد در دوران رشد مواجه بوده‌است که مجبور شده اینقدر بدن و ذهنش را سِر کند که کمتر درد بکشد، و به احتمال زیاد، مشکلی در حافظه و مغز نداریم و مساله نوع برخورد با تجربه‌های دردناک (چه خودشان چه زنده‌شدن و خاطرات آن) است.

.




#زیست‌روان #روانکاوی #روان‌شناسی #مکانیسم_دفاعی #تروما #معرفی_فیلم #حواس‌پرتی #حواس‌_پرتی #معرفی_سریال #خودشناسی #سلامت_روان #حوادث_رانندگی #مواد_مخدر #اعتیاد #سیگار #ترک_اعتیاد

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @neoravankavi

#خبر_نقدآگین

ملال هم چیزی در خود دارد. البته ممکن است آدم را ناراحت کند، اما در عین حال می‌تواند سبب شود که با پرسش‌های بزرگ زندگی مانند معنا و هدف روبرو شویم.

همچنین ملال فرصتی است برای کشف و ابداع. ملال فاصله‌ای ایجاد می‌کند که در آن افکار و ایده های جدید شکل می‌گیرند. اگر ملال نباشد، ما مجبوریم مدام به محرک های اطراف خود واکنش نشان دهیم و نمی‌توانیم طعم زندگی را بچشیم و در متن تجربه های زندگی غوطه‌ور شویم.

از نظر فیلوژنیک سازوکار قدیمی عصبی برای پردازش درد و لذت طی تکامل در میان همه گونه‌ها تقریبا بدون تغییر مانده است. این مکانیسم برای زندگی در جهانی مناسب بود که کمبود منابع و امکانات در آن شایع بود. در چنان شرایطی بدون انگیزه لذت، انسان‌ها تمایلی به خوردن و نوشیدن و تولید مثل نداشتند. از طرفی اگر درد نبود، از خود در برابر جراحت و مرگ دفاع نمی‌کردند.

وقتی انسان‌ها توانستند سطح تنظیم عصبی خود را با برخورداری مکرر از لذت بالا ببرند، درگیر تلاشی بی‌پایان برای کسب لذت بیشتر شدند. از آن پس انسان‌ها هیچ وقت به چیزی که داشتند راضی نبودند و مدام در پی فزونی زحمت می‌کشیدند.

اما مشکل همین جاست انسان‌ها به عنوان جویندگان ماهر توانستند به بهترین وجه از پس چالش جستجوی لذت و اجتناب از درد برآیند. لذا جهان را از حالت کمبود منابع و امکانات به میدانی انباشته از فراوانی نعمت بدل کردند. مغزهای ما برای زندگی در دنیایی تا این حد سرشار از منابع و امکانات، ساخته نشده است.

اگر هدف ما این باشد که به کمک مصرف دارو با دنیا سازگار شویم، نخست باید بپرسیم هدف ما سازگار شدن با کدام دنیاست؟ آیا ما پزشکان داریم سعی می‌کنیم به اسم درمان بیماری‌های روانی بخش وسیعی از مردم را نسبت به شرایط تحمل‌ناپذیری که در دنیا به وجود آمده بی‌تفاوت کنیم؟

یا یک پله بدتر از آن، آیا داروهای مؤثر بر اعصاب و روان به ابزاری برای کنترل جامعه، به ویژه بخش فقیر و محروم و بیکار جامعه تبدیل شده‌اند؟ باید بدانیم که از نظر آماری داروهای اعصاب و روان بیشتر به افراد فقیر جامعه، مخصوصاً کودکان فقیر تجویز می‌شوند.

پارادوکس اینجاست که لذت گرایی یا جست و جوی لذت به خاطر نفس لذت منجر به عدم توانایی درک هرگونه لذت (anhedionia) می‌شود.

درد بهایی است که برای لذت می‌پردازیم و لذت پاداشی است که در برابر درد دریافت می‌کنیم.

در مورد موشی که داخل جعبه‌ای باشد نسبت به حالت پایه، شکلات ترشح دوپامین را ۵۵ درصد، رابطه جنسی ۱۰۰ درصد، نیکوتین ۱۵۰ درصد و کوکائین ۲۲۵ درصد افزایش می‌دهد. آمفتامین جزء اصلی و فعال داروهای خیابانی است که با نام‌های اسپید (speed)، آیس (ice) و شابو (shabu) به فروش می‌رسد و در داروهایی مانند آدرال (مؤثر در درمان اختلال کمبود توجه) نیز وجود دارد. آمفتامین می‌تواند ترشح دوپامین را تا ۱۰۰۰ برابر افزایش دهد. لذا مصرف یک پایپ آمفتامین معادل ۱۰ بار ارگاسم است.

🍂 پروفسور انا لمبکی (Anna Lembke) با تمرکز بر تعادل بین درد و لذت به بررسی تاثیر دوپامین بر اعتیاد به پ.ورن، مواد، اینترنت و انواع اعتیادها می‌پردازد.

🍂 او که استاد روانپزشکی دانشگاه استنفورد است با تکیه بر تجربه‌ی غنی خود در درمان بیماران مختلف، تاثیر نقص در سیستم دوپامینرژیک بر سلامت روان ما را آشکار می‌کند با این حال همچنان نگاهی استعاره‌گونه به مسئله‌ی دوپامین دارد. او از این استعاره استفاده می‌کند برای تبیین وضعیت پیچیده‌ی انسانی که در انبوهی از لذت‌ها محصور شده است و به آسیب‌شناسی این وضعیت می‌پردازد، و از این رهگذر پیشنهادهایی را برای زندگی روزمره ارائه می‌دهد. محور اصلی این رویداد مسائل اصلی کتابِ «ملتِ دوپامین» (Dopamin Nation, 2021) خواهد بود.

◇ همراه با "ترجمه همزمان" توسط جناب آقای علی الوند (مترجم)

◇ برای کسانی که مایلند صرفاً صدای سخنران جلسه را به زبان اصلی بشنوند هم این امکان فراهم است.

◇ تاریخ رویداد ۱۲ شهریور
◇ ساعت ۲۰:۳۰ به‌وقت تهران
◇ آنلاین و در بستر ZOOM

◇ برای حضور در این جلسه
به آیدی تلگرام
@freudisalive1

.


#زیست‌روان #خودشناسی #اعتیاد #بزهکاری #روان‌رنجوری #روانکاوی #سبک_زندگی #عادت #دوپامین #روانشناسی #روانپزشکی #سلامت_روان #زندگی_سالم

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @freudisalive

📘بی‌سوادیِ عمومی دربارۀ سلامت روان
(۲/۲)
✍🏻 #محبوبه_زمانیان

🍂 در ایران، میزان سخن گفتن از دردهای روان تا جایی شدت گرفته که به ضد خود بدل شده‌است؛ یعنی باعث شده تا به یک «امر معمولی و روتین» زندگی در بیاید. از نظر من این هشدار را باید جدی گرفت؛ زیرا نشان می‌دهد میان گفتگو داشتن دربارۀ امور مشترک و گفتگو‌ کردن در امور حساس زندگی، تفاوتی نمی‌بینیم.

🍂 کافی‌ست در صفحات مجازی کمی جستجو کنید تا کلیدواژه‌هایی همچون «مرگ، کشتن، به قتل رساندن، خودکشی» و امثال چنین واژه‌ها را میان صفحات طنز و جدی ببینید.

🍂 سطح گستردگی چنین مطالبی نشان می‌دهد بحران به یک امر پیش‌-پا-افتاده تبدیل شده‌است. این زنگ خطری برای جامعه‌ای‌ست که راه‌حل بحران‌ها را از مسیر تخصصی آن دنبال نمی‌کند.

🍂 واضح‌تر بگویم، اگر از افکار خودآسیب‌رسان با تعداد زیاد افراد مختلف سخن گفته‌اید، پس به احتمال زیاد خطر بزرگ شما را تهدید می‌کند و نیاز است هر چه سریع‌تر از پزشک متخصص در حوزۀ سلامت روان کمک بگیرید.

🍂 در برابر آن، اگر مخاطب چنین افرادی هستید، سعی نکنید خودسرانه حرفی بزنید با این خیال که می‌توانید کمکی بکنید.

🍂 لازم است فرد را برای درمان و پیشگیری به پزشک معرفی کنید. اطرافیان نقش مهمی در پیشگیری از خطر خودکشی دارند. نقش حمایتی ما این است که در کنار آن‌ها بمانیم و کمک کنیم بتوانند مراحل درمان را طی کنند؛ چرا که عموما این افراد خود قادر به طی کردن مسیر درمان نخواهند بود، و نیاز دارند تا دیگری آن‌ها را در این کار همراهی کند.

.


#زیست‌روان #جامعه #نقد_فرهنگ #خودکشی #جامعه‌شناسی #مددکار_اجتماعی #مشاوره #روان #سلامت_روان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @jaiibarayeman