نقدآگین
12.2K subscribers
3.82K photos
3.36K videos
93 files
9.05K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 دگرگشتِ لذت، انزجار و ترس در انسان (+)
— چه رفتارهایی به بقای ما کمک می‌کنند؟


⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب
00:00:00 علت تکاملی میل به بقا
00:01:06 لذت یعنی چه؟
00:08:43 چرا غذای چرب و شور دوست داریم؟
00:11:08 چرا تکامل آدم‌های چاق رو حذف نکرده؟
00:13:33 چرا غذای پخته رو بیشتر دوست داریم؟
00:16:09 چرا به غذا ادویه می زنیم؟
00:22:04 چرا گوشت دوست داریم؟
00:24:30 چرا بعضی گیاه‌خوارند؟
00:30:25 چرا بعضی جانوران cute حساب می‌شن؟
00:31:25 چرا شراب‌خواری رایج است؟
00:41:00 چرا طبیعت رو دوست داریم؟
00:45:00 چرا از بوی گل خوشمون میاد؟
00:47:47 تکامل حس انزجار (disgust)
00:53:37 علت حالت تهوع در حاملگی
00:58:40 تکامل ترس در انسان
01:03:14 چرا بعضی خون می‌بینن غش می‌کنن؟


.


#زیست‌روان #چیستا #روان‌شناسی_تکاملی #علم #علمی #زیست‌شناسی #الکل #مشروب #سیگار #ادویه #گیاه‌خواری #وجترین #وگن #وگان #حاملگی #گوشت‌خواری #تکامل #دگرگونش #دگرگشت #فرگشت



🌾@Naqdagin
دگرگشتِ لذت، انزجار و ترس در انسان
@Naqdagin
🎧دگرگشتِ لذت، انزجار و ترس در انسان (+)
— چه رفتارهایی به بقای ما کمک می‌کنند؟


⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب
00:00:00 علت تکاملی میل به بقا
00:01:06 لذت یعنی چه؟
00:08:43 چرا غذای چرب و شور دوست داریم؟
00:11:08 چرا تکامل آدم‌های چاق رو حذف نکرده؟
00:13:33 چرا غذای پخته رو بیشتر دوست داریم؟
00:16:09 چرا به غذا ادویه می زنیم؟
00:22:04 چرا گوشت دوست داریم؟
00:24:30 چرا بعضی گیاه‌خوارند؟
00:30:25 چرا بعضی جانوران cute حساب می‌شن؟
00:31:25 چرا شراب‌خواری رایج است؟
00:41:00 چرا طبیعت رو دوست داریم؟
00:45:00 چرا از بوی گل خوشمون میاد؟
00:47:47 تکامل حس انزجار (disgust)
00:53:37 علت حالت تهوع در حاملگی
00:58:40 تکامل ترس در انسان
01:03:14 چرا بعضی خون می‌بینن غش می‌کنن؟


.


#زیست‌روان #چیستا #روان‌شناسی_تکاملی #علم #علمی #زیست‌شناسی #الکل #مشروب #سیگار #ادویه #گیاه‌خواری #وجترین #وگن #وگان #حاملگی #گوشت‌خواری #تکامل #دگرگونش #دگرگشت #فرگشت



🌾@Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 ماتریالیسم و الهیات - قسمت سوم

▪️بخشی از #درس‌گفتارِ #اسلاوی_ژیژک در دانشگاه EGS که تأملاتی است پیرامون #روانکاوی فرهنگ و جوامع، و به‌طور خاص دربارهٔ مضامین بنیادی #مسیحیت و #اسلام و #یهودیت، و ماهیت حقیقی مسئلهٔ آن‌ها در متون مقدس این ادیان.

🔸ژیژک در این قسمت به پیوند علم مدرن با خدایی می‌پردازد که بنا به تعبیر چسترتون، در گفت‌وگوی پایانی خدا با ایوب، از چیزهایی که خودش آفریده دچار حیرت شده‌است و همه‌جا یک استثناء می‌بیند.

🔸علم مدرن به‌گفتهٔ ژیژک منطقی زنانه دارد و فیزیک کوانتوم مثالی بارز به دست می‌دهد از یک الگو برای اندیشیدن به واقعیتی که ناتمام است. او می‌کوشد این نکته را با مفهوم لکانی «نه-همه» روشن‌تر کند و برای نشان‌دادنِ تفاوت منطق زنانه و مردانه، مثالی از تفاوت دریدا و دلوز می‌آورد، و همچنین مثال‌هایی از هایدگر، آدورنو و هورکهایمر، آگامبن، پاپ ژان پل دوم، و...


#ترجمه
@philosophyinthetoilet


.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #نقد_یهودیت #لکان #لاکان #یهودیت #ایوب #بایبل #علم_مدرن #ماتریالیسم



🌾@Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 داروین و کشفِ ریشۀ دگرگشتیِ رفتار انسان‌ها (+)

🔸 ما به دنیای اطرافمان با احساسات شدید پاسخ می‌دهیم. به بعضی چیزها، جاها و رویدادها، با لذت واکنش نشان می‌دهیم و آنها را زیبا می‌نامیم؛ موارد دیگر احساساتی همچون ترس، نفرت با وحشت را در ما بر می‌انگیزند و آنها را زشت می‌نامیم، اما اصلاً چرا ما این حس زیبایی‌شناختی را داریم؟

⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب
00:00 ریشۀ احساسات کجاست؟
00:43 اشباح دشت‌های آفریقا
02:43 ریشه تکاملی هیجانات
11:43 از علفزار تا زمین بازی
13:36 زنده‌ماندن تو ساوانا
14:36 داربست صعود
15:46 جامعۀ شکارچی - گردآور
17:46 اشباح محیط‌های گذشته


.


#چیستا #علم #علمی #زیست‌_شناسی #تکامل #دگرگونش #دگرگشت #فرگشت #داروین #انتخاب_طبیعی #زیبایی_شناسی #تکامل_انسان #نظریه_داروین #هیجانات_انسان #زیبایی_تکاملی #تحقیقات_علمی #هیجانات_تکاملی



🌾@Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 علت رفتار فداکارانه در زنبورها (+)
— رفتار فداکارانه در حشرات؛ از پیچیده‌ترین و شگفت‌انگیزترین رفتارها در جانوران‌

🔸چرا زنبورهای کارگرِ ماده، جونشون رو برای ملکه فدا می‌کنن؟ زنبورها، به‌شکلی شگفت‌انگیز از-خود-گذشته‌اند، و رفتارهاشون رسما از نهایتِ فداکاریه، ولی جالبه که جوابِ علت چنین رفتارهایی، تو ژنتیک این جاندارانه.


.


#چیستا #حیوان‌دوستی #علم #علمی #زیست‌شناسی #حیوانات #زنبور #جانورشناسی #تکامل #اخلاق #فرگشت #داروین



🌾 @Naqdagin
با دکتر حسام نوذری
@Naqdagin
🎧قصد داروین قتل خدا نبود، اما... (+)
— چرا دختر من فرصت نداشت زندگی کند


🎙دکتر #حسام_نوذری

🔸در این قسمت گفتگویی جذاب و عمیق دربارۀ فرگشت و ژنتیک شکل گرفته که ما را به تأمل در ارتباطات ژنتیکی‌مان با دیگر موجودات وامی‌دارد و به جستجوی ریشه‌های مشترک‌مان در مسیر تکاملی می‌پردازد.

🔸دکتر نوذری با دیدگاهی علمی و مبتنی بر شواهد ژنتیکی، توضیح می‌دهد که چگونه می‌توانیم به این نتیجه برسیم که همه موجودات زنده، از جمله انسان‌ها، از یک نیای مشترک تکامل یافته‌اند. در این اپیزود، چالش‌های پیش روی پذیرش این نظریات در جوامع مذهبی، و همچنین جنبه‌های انتقادی تفکر علمی و فرگشت، بویژه در مورد انسان و منشأ او، مورد بحث قرار می‌گیرد.

42:30 اگر از تعارفات بگذریم، تمایلات مذهبی و پایبندی به آنها و مناسک، با وجود همۀ فکت‌های نقیض چون دگرگشت، به سلامت روان فرد کمک می‌کند و جلوی اضطراب‌های مواجهه با واقعیت‌های تلخ زندگی و فروپاشیِ روانی را می‌گیرد؛ به همین جهت است که در سنین بالا، ترک دین چندان ساده و عقلانی نیست؟


.


#چیستا #نقد_ادیان #علم #تاریخ_علم #داروین #فرگشت #آتئیسم #علم_و_دین #زیست‌شناسی #حیات #معنای_زندگی



🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 تکامل اخلاق در انسان (+)
— ریشۀ تکاملی دوستی و دشمنی، ملی‌گرایی و نژادپرستی، تقوا و پرهیزکاری

🔸همیشه فلاسفه، اخلاق و فلسفۀ اخلاق رو منحصر در حیطۀ کاری خودشون می‌دونستن (و می‌دونن). در این اپیزود می‌خوایم تمام مرزها رو رد کنیم و عمیق‌ترین مفاهیم اخلاقی رو از لحاظ تکاملی بررسی کنیم.

⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب
00:00 مقدمه و منابع
04:00 رفتار اخلاقی در گونه‌های غیر انسان
09:14 تکامل و نظریۀ بازی‌ها
19:20 دوستی و دشمنی از نظر تکاملی به چه معناست؟
24:47 تکامل اعتماد و خیانت، بخشیدن و سو تفاهم در انسان
29:35 آیا انسان‌ها ذاتن بد هستند؟
31:48 چرا غیبت‌کردن لذت‌بخشه؟
33:48 چرا انسان‌ها کار خیر بدون چشمداشت انجام می‌دن؟
38:10 ریشۀ ملی‌گرایی و نژادپرستی در انسان
43:54 آزمایش غار رابرز
47:37 تکامل دروغ در انسان
53:24 تکامل پرهیزکاری و تقوا در انسان
58:32 تکامل قانون و مجازات

.


#چیستا #تکامل #اخلاق #دگرگونش #فرگشت #روانشناسی #زیست‌شناسی #علمی #علم #روانشناسی_تکاملی #فلسفه



🌾 @Naqdagin
تکامل اخلاق در انسان | ریشه تکاملی دوستی و دشمنی ، ملی گرایی و نژاد…
🎧 تکامل اخلاق در انسان (+)
— ریشۀ تکاملی دوستی و دشمنی، ملی‌گرایی و نژادپرستی، تقوا و پرهیزکاری

🔸همیشه فلاسفه، اخلاق و فلسفۀ اخلاق رو منحصر در حیطۀ کاری خودشون می‌دونستن (و می‌دونن). در این اپیزود می‌خوایم تمام مرزها رو رد کنیم و عمیق‌ترین مفاهیم اخلاقی رو از لحاظ تکاملی بررسی کنیم.

⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب
00:00 مقدمه و منابع
04:00 رفتار اخلاقی در گونه‌های غیر انسان
09:14 تکامل و نظریۀ بازی‌ها
19:20 دوستی و دشمنی از نظر تکاملی به چه معناست؟
24:47 تکامل اعتماد و خیانت، بخشیدن و سو تفاهم در انسان
29:35 آیا انسان‌ها ذاتن بد هستند؟
31:48 چرا غیبت‌کردن لذت‌بخشه؟
33:48 چرا انسان‌ها کار خیر بدون چشمداشت انجام می‌دن؟
38:10 ریشۀ ملی‌گرایی و نژادپرستی در انسان
43:54 آزمایش غار رابرز
47:37 تکامل دروغ در انسان
53:24 تکامل پرهیزکاری و تقوا در انسان
58:32 تکامل قانون و مجازات

.


#چیستا #تکامل #اخلاق #دگرگونش #فرگشت #روانشناسی #زیست‌شناسی #علمی #علم #روانشناسی_تکاملی #فلسفه



🌾 @Naqdagin
📺 چرا انسان‌ «دیوها/خدایان/اجنه» را ساخت؟
— توضیح تکاملی (دگرگشتی)
(۲/۲)
3️⃣ "غایت‌شناسی بی‌ضابطه" به این گرایش اشاره دارد که هر چیزی را دارای هدف یا قصدی فرض کنیم که یک «میانبر ذهنی»‌ست که برای بقا در تاریخ تکاملی ما مفید بود. این تفکر غایت‌شناختی برای ارزیابی سریع عملکرد اشیاء یا پدیده‌های طبیعی مفید است، مانند تشخیص اینکه «ابرها برای باران باریدن هستند» یا «حیوانات درنده برای آسیب زدن خلق شده‌اند» و «حیوانات اهلی برای خورده‌شدن توسط انسان‌ها خلق شده‌اند» یا «زنان برای لذت و فرزندآوریِ مردان خلق شده‌اند». در حالی که تفکر غایت‌شناختی به بقا کمک می‌کند، با این تصور که انسان‌ها در پس همه چیز، از جمله جهان طبیعی، «هدف» و «موجوداتی قصدمند» نهفته است، به باورهای مذهبی نیز منجر می‌شود.

🍂 غایت‌شناسی بی‌ضابطه گرایش به فرض این است که هر چیز برای هدف یا قصدی خاص وجود دارد:
ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند
تا تو نانی به کف آریّ و به غفلت نخوری
همه از بهر تو سرگشته و فرمانبردار
شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری


🍂 به‌عنوان مثالی دیگر، یک کودک ممکن است فکر کند گل‌ها برای زیبا کردن دنیا یا لذت ما از بوی خوش وجود دارند. این طرز تفکر که برای بقا مفید است، چرا که کارکردها را بسادگی کد می‌کند و به حافظۀ ما وارد می‌کند، بدون اینکه مکانیزم‌های پیچیده و پر از جزئیات را موضوع پرسش قرار دهد، انسان‌ها را نیز به تصور طراحان یا خدایان ماوراءالطبیعی در پشت پدیده‌های طبیعی سوق می‌دهد.

🍂 برخی نظریه‌ها نشان می‌دهند که «اعتقاد به خدایانی که اعمال ما را رصد می‌کنند» ممکن است مزایای تکاملی داشته باشد، مانند «تشویق رفتار اخلاقی و تقویت همکاری»، اما تمرکز در این ویدیو بر روی محصولات جانبی غریزی تکامل است که بدان اشاره شد.

🍂 تئوری ذهن به توانایی درک و پیش‌بینی حالات ذهنی دیگران اشاره دارد که به انسان‌ها کمک کرد تا در گروه‌های اجتماعی بهتر همکاری کنند. با این حال، انسان‌ها بیش از حد از این توانایی استفاده کردند و اغلب ویژگی‌ها و نیات انسان‌وار را به موجودات غیر انسانی، مانند حیوانات یا پدیده‌های طبیعی نسبت می‌دادند، که منجر به باور به موجودات ماوراءالطبیعی و خدایان شد.

🍂 آموزش و دانش علمی تصوراتِ ابتدایی و غالبِ غایت‌شناختی را کاهش می‌دهد - این فرض که همه چیز برای هدفی وجود دارد. همانطور که مردم بیشتر در مورد جهان طبیعی و نحوۀ عملکرد آن می‌آموزند، تمایل آنها به نسبت‌دادن هدف به همه‌چیز، از جمله پدیده‌های طبیعی، کاهش می‌یابد، که تا حدی که می‌توان آن را از عواملِ افزایش ناباوری در جامعه مدرن دانست.

🍂 کودکان بیشتر مستعد تفکر غایت‌شناختی هستند، زیرا درک آنها از جهانِ ذهنی هنوز در حال توسعه است. آنها به احتمال زیاد هدف یا نیت را در پدیده‌های طبیعی تصور می‌کنند. همانطور که آنها رشد می کنند و دانش بیشتری به‌دست می‌آورند، تفکر آنها کمتر غایت‌شناختی می‌شود و بیشتر با توضیحات علمی همسو می‌شود.

🍂 اعتقاد به خدایان و تئوری‌های توطئه، شباهت‌هایی در نحوۀ تمایل مردم به اختصاص‌دادن غرض یا عاملیت به رویدادهای تصادفی دارند. در هر دو مورد، افراد ممکن است رخدادهای غیرقابل توضیح یا تصادفی را به اعمال یک موجود ماوراء‌الطبیعی یا یک نیروی پنهان نسبت دهند که نشان‌دهندۀ تمایل مغز به یافتنِ الگوها و مقاصد در پشتِ رویدادهاست.

🍂 به گفته جاستین ال بارت (روان‌شناس تجربی اهل ایالات متحده آمریکا):
داشتن یک توضیح علمی برای پدیده‌های ذهنی، ضرورتا به این معنی نیست که ما باید از اعتقاد به آنها دست برداریم. "فرض کنید علم یک توضیح قانع‌کننده برای اینکه چرا من فکر می‌کنم همسرم مرا دوست دارد ارائه می‌دهد - آیا باید دیگر باور نکنم که او مرا دوست دارد؟"

🔺هرچند مثال که این روان‌شناس زده، قیاسی مع‌الفارق است. ما در مورد خدایان، اجنه و دیوها، یا صورت‌های بسیار متاخرتر و تکاملی‌تر آن‌ها در ادیان سامی، نه‌تنها با اثباتی عقلی و محکمه‌پسند روبرو هستیم، بلکه با ادله‌ای قوی در رد مواجهیم، از جمله «برهان شر»، اما دوست‌داشتنِ همسر و یک شخصِ واقعی، تا حد قابل‌قبولی، قابلِ آزمون و راستی‌آزمایی‌ست و یک باورِ صرفِ موروثی نیست.


🗄پست مرتبط
📻
اسپینوزا و خطای غایت‌انگاری
📕و تو چه می‌دانی جن چیست؟
| بخش یک | بخش دو
📺 روانکاویِ «ذهنِ خرافه‌گرا»
📺 روان‌کاویِ «شبه‌علم»
📺
حرز جواد همه‌کاره(!) و آخوند بهجت
📺 جنِ عاشق یا جنِ خارش؟
👳🏿‍♂️پنج خانه‌ای که در آن جن وجود دارد
📺جن‌گیری با عرفان حلقه
📺 جن‌گیری از دختری جوان و فاجعۀ دخالت دین‌بانان در امور پزشکی

.


#چیستا #نقد_ادیان #زیست‌روان #تکامل #علم #علمی #خدایان #دین‌شناسی #تاریخ_ادیان #فرگشت



🌾 @Naqdagin
📘«بردگانِ جنسی» در اسلام و قصه‌های پر دروغِ روشنفکری دینی

جواز س.کس گروپ در حضور دیگران در اسلام

کتاب حلیه المتقین، علامه مجلسی،نویسنده ۱۱۰ جلد کتاب در معجزات اهل بیت ع
@atheismt


🔺🔻وقتی این صفحه از حلیه‌المتقین و احادیث ائمه دربارۀ روابطِ گروهی با زنان را خواندم، به این اندیشیدم که اگر ادعای رایج روشنفکران دینی مسلمان (بردگانِ مدرن اسلام)، از جمله امثالِ بیژن عبدالکریمی، ذره‌ای صادق بود که:
*ادیان توحیدی چه نگرشی به جامعه دارند؟ رویکرد اجتماعی اسلام با سایر ادیان چه تفاوتی دارد؟

عبدالکريمي: جواب به این سؤال مقداری دشوار است به این معنا که همه ادیان توحیدی نسبت به جامعه، نگرش و رهیافتی دارند و هیچ‌کدام از آن‌ها نسبت به مسائل اجتماعی بی‌تفاوت نبوده‌اند اما از این نکته نمی‌توان نتیجه گرفت که ادیان توحیدی به دنبال ایجاد یک سیستم اجتماعی ثابت و خاص بوده‌اند، همه ادیان ابراهیمی و انبیای بزرگ آن‌ها جزو نقادان بزرگ اجتماعی بودند و در وهله اول، با نظام برده‌داری، نظام طبقاتی و روابط غیرانسانی در می‌افتادند
[اینجا]
حال در طول تاریخ، توده ها این تجربه بنیادین را آمیخته به جهالتها و انحراف ها می کنند. این سخن در خصوص همه حوزه ها مثل هنر، علم، مارکسیست و .... صادق است.

مسیحیت به نام مسیح جنگخای صلیبی راه انداخت و به نام محمد به نوامیس مردم تجاوز کردند (به نام کنیز) انسان ها را شکنجه دادند (به نام تعزیز)، مردم را غارت کردند (به نام جزیه). این قصه فقط مربوط به حوزه دین نیست با
علم نیز چنین کردند با هنر نیز چنین کردند. حال سوال این است: هنر چیست؟ علم چیست؟ آیا اگر کسی بگوید علم یعنی انفجار سلاح های هسته ای در هیروشیما و ناکازاکی یا هنر یعنی شهوت پرستی هالیوودی، مواجهه پدیدارشناسانه و درستی با پدیدارهایی چون هنر یا علم داشته است؟ بنابراین مسأله مسأله ای انسانی و جهانی است و به وجه تراژیک وجود بشر باز می گردد [اینجا]


🔺آیا امامان معصوم و با علم غیب شیعه و فرزندانِ محمد و علی، و خود محمد و علی، باید چنین اقوال و سیره‌هایی را از خود بجا می‌گذاشتند؟

🔺خوابیدن میان چند زن و کنیز (زن -شوهردار و غیرشوهردار- و دختر ربوده‌شده با زور) و رابطۀ معروف به «سک.س گروهی»، دقیقا چه نسبتی با ادعاهای گزاف این روشنفکران دینی، بمثابه تئولوژیست‌های مدرن، دربارۀ این اشخاص دارد؟ این افراد با چه رویی جهان مدرن را از موضعی بالا نقد می‌کنند؟

🔺عبدالکریمی‌ها واقعا نمی‌دانند کنیزگیری و ربایشِ زنان و دخترانِ دیگر اقوام/مذاهب با زور و تعرض، هیچ تناقض و تضادی با قرآن و احادیث صحیح ندارد؟ یا آگاهانه دروغ می‌فروشند؟

🔺بخاطر دارم که عبدالکریمی مدعی شده‌بود، نقل به مضمون، که اسلام با سیاستی حکیمانه، بصورتی تدریجی برده‌داری را برچید! و برای اسلام (که برده‌داری در قلمروش به یک تجارت پر رونق بدل شده‌بود -تا قبل از فشار کشورهای غربی- و بسیاری از جهادها و گسترش مرزهایش، مدیونِ وعدۀ غنائم کثیره (یعنی غارت‌ دیگری‌ها و بدل کردن انسان‌های آزاد به بردگان جنسی/بدنی) بود)، کرامت‌تراشی کرده‌بود! این حد از انحطاط اخلاقی، که افرادی اهل فلسفه، مثل آب‌خوردن، چون بردگانی بی‌اراده، برای تطهیرِ اربابِ زمینی‌شان (اسلام)، دست به هر دروغ و وارونه‌نمایی بزنند، خود از معجزاتِ جنابِ اسلام است که یکی از منابعِ جدیِ تولیدِ «اخلاقِ رمگان» بوده‌است.

🔺عبدالکریمی‌ها نمی‌فهمند که مشی عیسا که حتی یک برده و همسر رسمی نداشت، با کسی که با کنیزها و زنان متعدد، بعضا در یک شب، می‌خوابید، و بردگان متعددی داشت و نوادگانش نیز چنین بودند، چه تفاوتِ کهکشانی‌ای دارد؟ و نمی‌توان با این آیات صریح و احادیث و سیره‌ها، تجاوز به زنان و دختران مردم (کنیزگیری) را به «مسلمانیِ بدِ» مسلمانان ربط داد و از اسلام یک امر ملکوتی مبری از ثمراتش ساخت؟

🔺عبدالکریمی‌ها نمی‌دانند که خدای قرآن حتی یک بار هم، ولو برای عوام‌فریبی، بردگان و کنیزهای تاریخ را مورد خطاب قرار نداده؟ و نگفته از رنجی که بابت تعرض/تجاوز و ربایش‌شدن متحمل شده‌اند، اندوهگین، خشمگین و ناراضی است، و برده‌داران و برده‌فروشان و برده‌خران را دوست نمی‌دارد و نمی‌تواند آنها را مومنانی صادق و با وجدان بداند، ولو هزار بار دور آن خانۀ سنگی سیاه بچرخند، یا هزاران روز به پادشاهی خیالی که متصورند، نماز گذارند، یا همۀ روزهای سال را بنا به مازوخیسم، روزه بگیرند و به زیارت مقبره‌های مطلا بروند؟

🔺و این عدم خطاب کردنِ دلجویانه و آگاهی/آزادی‌گسترانۀ بردگان/کنیزان تاریخ، بسان امری مشترک در ادیان سامی‌، خود نشان از این دارد که اساسا مولفانِ این مذاهب، کمترین وقعی برای یکی از مهم‌ترین رذائل تاریخی بشر و یکی از بزرگترین ستم‌دیدگانِ تاریخ نمی‌نهادند و خودِ این گواهی جدی بر «تماما بشری» بودنِ این مذاهب و خدای پرادعا و گنده‌گویشان دارد؟

.


#نقد_اسلام #نقد_روشنفکران



🌾@Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 آیا انسان آفریده شد یا تکامل یافت؟ (+)
علم یا دین؟ مناظره داروین با پاپ فرانسیس!

🔸در این مناظره، چارلز داروین و پاپ فرانسیس روبه‌روی هم قرار می‌گیرند تا درباره‌ی خلقت انسان، نظریه تکامل، ایمان، علم، و معنای هستی گفت‌وگو کنند. از کتاب منشأ گونه ها تا کتاب مقدس، تضاد میان علم و مذهب.

⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب

00:00 چرا علم ؟ چرا مذهب ؟
07:40 خلقت انسان از نظر داروین
11:59 خلقت از نظر پاپ فرانسیس
16:47 به بشریت چه کمکی کردین؟
18:55 دستاورد های پاپ فرانسیس

📺 از کشیشی پرشور تا بی‌خدایی قاطع
📻 علم و دین: پنج پرسش: یک - دو - سه - چهار - پنج - شش - هفت - هشت - نه - ده - یازده
.


#نقد_ادیان #داروین #فلسفه #تاریخ #مناظره #علم #دین #آگاهی


🌾@Naqdagin
📺 تک‌همسری یا روابط جنسی بی‌تعهد؟ طبیعت انسان کدام است؟ (منبع)

🔸ما با استفاده از مدل‌های قدرتمند هوش مصنوعی، دو اندیشمند و محقق ساختیم که درباره طبیعت روابط جنسی انسان با یکدیگر مناظره می‌کنند:
‌ آیا انسان‌ها به طور طبیعی/تکاملی روابط جنسی بی‌تعهد داشته‌اند، یا این که انسان برای تک‌همسری متوالی (سریالی) تکامل یافته.

🔸این گفتگو علم پشت روابط انسانی، پژوهش‌ها و استدلال‌های علمی رو مورد بررسی قرار می‌ده‌. این کاوش تأمل‌برانگیز به روانشناسی تکاملی و استراتژی تولیدمثلی می‌پردازه.

🔸 اندیشمند اول (طرفدار روابط جنسی بی‌تعهد): این اندیشمند با استناد به کتاب "سکس در سپیده‌دم" اثر کریستوفر رایان، استدلال می‌کند که تک‌همسری یک اختراع فرهنگی نسبتاً جدید است و انسان‌ها در بیشتر تاریخ خود در جوامع شکارچی-گردآورنده با روابط جنسی متعدد و اشتراکی زندگی می‌کردند. او به شواهدی مانند آناتومی بدن انسان (اندازه بیضه‌ها و آلت تناسلی مردان)، رفتار نخستی‌ها (شامپانزه‌ها و بونوبوها) و وجود جوامعی با پدری چندگانه (مانند قبایل آمازون) اشاره می‌کند. او معتقد است که سیستم‌های مغزی مانند دوپامین و اکسی‌توسین برای ایجاد و حفظ روابط اجتماعی چندگانه طراحی شده‌اند، نه محدود کردن خود به یک رابطه. همچنین، او به مراسم جنسی گروهی در برخی جوامع و صدای بلند جنسی زنان به عنوان شواهدی برای طبیعی بودن روابط جنسی بی‌تعهد اشاره می‌کند. او استدلال می‌کند که احساساتی مانند غیرت و حسادت، فرهنگی و محصول سرکوب هستند، نه طبیعی.

🔸 اندیشمند دوم (طرفدار تک‌همسری سریالی): این اندیشمند با استناد به کتاب "آناتومی عشق" اثر هلن فیشر، معتقد است که انسان‌ها به طور طبیعی تمایل به تک‌همسری سریالی دارند، یعنی برای دوره‌های مشخصی (حدود سه تا چهار سال) با یک شریک جفت می‌شوند و سپس ممکن است شریک خود را تغییر دهند. او به سیستم‌های مغزی عشق (شهوت، عشق رمانتیک و وابستگی) اشاره می‌کند که برای ایجاد و حفظ پیوندهای عاطفی موقت طراحی شده‌اند. او آمار طلاق در سال‌های سوم تا چهارم ازدواج را به عنوان شاهدی بر این الگو ارائه می‌دهد. او استدلال می‌کند که احساساتی مانند غیرت و حسادت، واکنش‌های طبیعی برای محافظت از پیوند زوجی هستند. او همچنین به این نکته اشاره می‌کند که حتی در جوامعی با آزادی جنسی بیشتر، افراد معمولاً یک شریک اصلی دارند.


🔻نکات کلیدی و کاربردی بحث:
🔸 طبیعی بودن امیال: هر دو اندیشمند توافق دارند که داشتن میل به افراد دیگر یا مشکل داشتن با تک‌همسری، نقص شخصیتی نیست، بلکه بخشی از طبیعت انسان است.

🔸 اهمیت صداقت: تاکید می‌شود که صداقت در روابط بسیار مهم است و بسیاری از مشکلات به دلیل دروغ و مخفی‌کاری ایجاد می‌شوند.

🔸 انتخاب آگاهانه: هدف از فهمیدن طبیعت انسان، گرفتن انتخاب‌های آگاهانه‌تر در روابط است، چه انتخاب تک‌همسری باشد و چه روابط باز.

🔸 مدیریت غیرت:
غیرت را می‌توان با درک اینکه آموخته شده و غریزی نیست**، مدیریت کرد.

🔸 انتظارات واقع‌بینانه:
درک طبیعت عشق و وابستگی به داشتن انتظارات واقع‌بینانه‌تر از روابط کمک می‌کند.

🔸 تأثیر فرهنگ: شرطی‌سازی فرهنگی نقش مهمی در شکل‌گیری الگوهای روابط دارد.

🔸 انقلاب کشاورزی: مطرح می‌شود که انقلاب کشاورزی و ظهور مالکیت خصوصی، تأثیر زیادی بر تغییر الگوهای روابط جنسی و سرکوب جنسیت زنان داشته است.


.


#چیستا #علم #زیست‌روان #هوش_مصنوعی



🌾@Naqdagin
📺 انسان‌ها برای زندگی مدرن تکامل نیافته‌اند
(۲/۲)
🎙الا الشمایی (پژوهشگر زیست‌شناسی تکاملی)

داستان شخصی الا الشمایی و قبیله‌گرایی در علم
الشمایی دوران نوجوانی خود را به عنوان یک مبلغ مذهبی خلقت‌‌باور توصیف می‌کند که باور داشت "خداوند همه چیز را به شکل نهایی‌اش خلق کرده است." او به عنوان یک مبلغ جوان، تصمیم گرفته‌بود در دانشگاه زیست‌شناسی تکاملی بخواند تا آن را "نابود" کند! او متوجه شد که جامعۀ محافظه‌کار مسلمان در آن زمان، دیدگاه تکامل را رد می‌کرد و به شدت تحت تأثیر نویسندگانی مانند هارون یحیی بود که در آن زمان به عنوان پاسخ مسلمانان به تکامل شناخته می‌شد.
اما با گذشت زمان، او فهمید که دانشمندان دروغ نمی‌گویند و خود نیز در نهایت دگرگونش را پذیرفت. این تغییر برای او بسیار دردناک و سخت بود، زیرا به معنای رها کردن تمام دوستان و دنیای آشنایش بود. او معتقد است که این قبیله‌گرایی در جامعه علمی امروز نیز وجود دارد، جایی که علم به یک موضوع قبیله‌ای تبدیل شده و افراد مجبورند بین عقاید قبیلۀ خود و واقعیت‌های علمی یکی را انتخاب کنند. این پدیده به گفتۀ او، باعث می‌شود که مردم به جای پذیرش حقایق، به افرادی که دوستشان دارند، وفادار بمانند. الشمایی هشدار می‌دهد که این موضوع می‌تواند به بحران بی‌اعتمادی به علم و کاهش بودجه‌های تحقیقاتی در آمریکا منجر شود.

امید به آینده و راهکار تغییر جهان
با وجود همه این چالش‌ها، الا الشمایی به آینده بشر امیدوار است. او می‌گوید که مطالعه تکامل انسان به او نشان داده که گونه ما در طول تاریخ، علی‌رغم همه سختی‌ها، انعطاف‌پذیر و مقاوم بوده است. او می‌گوید: "ما گروه بازنده‌ها بودیم، اما در نهایت ما تنها گروهی هستیم که باقی ماندیم."
در پایان، از الا الشمایی پرسیده می‌شود که اگر می‌توانست جهان را به یک شکل تغییر دهد، چه کاری انجام می‌داد. او پاسخ می‌دهد که به شرکت‌های شبکه‌های اجتماعی اجازه نمی‌داد که قطبی‌سازی و قبیله‌گرایی را ترویج کنند. او تأکید می‌کند که باید پژوهش‌های بیشتری در این زمینه انجام شود تا راه‌هایی برای مقابله با این پدیده پیدا کنیم.

📺 سانسورِ داروین و دگرگونش در ایران
📻 قصد داروین قتل خدا نبود، اما...
📕 اگر کسی خالق ما بوده، مطمئناً باهوش نبوده
📺 خالق بی‌نقص یا فرگشت؟
📺 فرگشت خواب و شگفتی‌های آن
📺 ارتباط روانشناسی و دگرگونش
📺 تاثیر نظریه «دگرگونش» بر نگرهٔ انسان در فهم جهان

.


#چیستا #تکامل #فرگشت #خلقت‌گرایی #علم #علم_و_دین



🌾 @Naqdagin
🔬 زیست‌شناسیِ رفتاری باور/کنش‌های مذهبی
(۲/۲)
🎙#رابرت_ساپولسکی

۴. وسواس فکری-عملی (OCD) و جوهر مناسک دینی


🔻ساپولسکی ارتباط قوی بین اختلال OCD و نیاز به «اجرای دقیق» مناسک را نشان می‌دهد:

ساختار OCD: وسواس‌ها (افکار) و اجبارها (اعمال) که برای مقابله موقت با اضطراب فراگیر انجام می‌شوند.

استعاره سگ: ساپولسکی به نقل از روان‌پزشکی به نام جودیت راپاپورت، OCD را به سگی تشبیه می‌کند که برای خوابیدن دور پتوی خود می‌چرخد، اما هرگز نمی‌تواند بایستد و احساس کند اضطراب موقتاً دفع شده است.

🔻تشابهات مناسکی: الگوهای وسواس‌گونه در OCD بسیار شبیه ارکان بنیادین اعمال دینی هستند:
1. شستشو و پاکیزگی: شستشوی ۵ تا ۶ ساعت در روز، با قوانین پیچیده درباره دمای آب، نوع صابون، ترتیب دست‌ها و حوله‌های مشخص.

2. ایمنی غذا: ممنوعیت‌های غذایی شدید، قوانین مربوط به پاکسازی غذا.

3. ورود و خروج: آیین‌های خاص هنگام ورود یا خروج از مکان‌ها/زمان‌های خاص (مثلاً باید تعداد اعداد اول قدم برداری، یا با پای چپ وارد توالت شوی و با پای راست خارج؛ یا صلوات بفرستی هنگام ورود به فلان جا، یا در فلان شبِ که شب قدر است، فلان دعا و نماز را بخوانی و...).

4. اعداد و عددشناسی: اجبار به انجام دادن کارها به تعداد مشخص [تاکیدهای فقهی بر تعداد تسبیحات و تعدادِ رکعت‌های نماز (به‌مثابه شماره تلفن خدا) و ضرورتِ زبان عربی و جهت واحدِ قبله و آداب ظاهری و باطنی پیچیده‌ی نماز؛ یا اهمیت عدد نوزده در قرآن].

🔻مثال‌های مذهبی:
* در یک دین، قوانین دقیقی وجود دارد درباره اینکه صبح‌ها ابتدا چه چیزی را ببینید، کدام پا را اول بیرون بگذارید، چه جهتی بنشینید هنگام استفاده از توالت، و نسبت شستشوی دست چپ و راست.

* در دین دیگر، ۶۱۳ قانون
وجود دارد. این عدد ترکیبی است از تعداد روزهای سال (۳۶۵، کارهایی که باید از آن‌ها اجتناب کرد) و تعداد استخوان‌های بدن (۲۴۸، کارهایی که باید انجام داد). ساپولسکی تأکید می‌کند که نفس عدد و رعایت تشریفات مهم‌تر از محتوای دقیق قوانین است.

🔺این بدان معنا نیست که دین‌داران همگی مبتلا به OCD هستند، اگرچه عمدتاً افراد مبتلا به این بیماری در مراسمات مذهبی آرامش پیدا می‌کنند. از نگاه ساپولسکی، افراد کاریزماتیک مبتلا به OCD، در شکل‌گیریِ مناسکِ مذاهب نقش داشته‌اند. آنها افراد بسیار بانفوذی بودند که در زمان مناسب وارد این شکاف شدند. برای قرن‌ها، الهی‌دانان پیروان خود را به "تقوا/ترس شدید" تشویق کردند که خود عامل اصلی بروز "احساس گناه بیمارگونه و وسواس فکری" بوده‌است.

🔺نتیجه‌گیری نهایی ساپولسکی: دین در اشکال ارتدوکس و بنیادگرای خود، مکانیسم‌های دفاعی را برای شخصیت‌های اسکیزوتایپال و مبتلا به OCD فراهم کرده و توانسته به نیازهای عصبی این افراد پاسخ سازمان‌یافته دهد و آن‌ها را به عنوان ارکان جامعه بپذیرد.


👤 معرفی پروفسور رابرت ساپولسکی

رابرت موریس ساپولسکی یک دانشمند، زیست‌شناس، و عصب‌شناس آمریکایی است که در زمینه‌های استرس، عصب‌شناسی، پستانداران نخستی‌سان و رفتار انسان یکی از چهره‌های برجسته جهان محسوب می‌شود.

* حوزه تخصصی: عصب‌شناسی، زیست‌شناسی پستانداران نخستی‌سان و غدد درون‌ریز.

* جایگاه علمی: استاد دانشگاه استنفورد، با سمت‌هایی در علوم زیست‌شناسی، عصب‌شناسی و جراحی مغز و اعصاب.

* مهم‌ترین شهرت: شهرت اصلی ساپولسکی به دلیل تحقیقات گسترده و طولانی‌مدت او در مورد تأثیر استرس بر بدن انسان و پستانداران نخستی‌سان است. او دهه‌ها را صرف مطالعه بابون‌ها در کنیا کرده و تأثیر سلسله مراتب اجتماعی و شخصیت را بر میزان استرس و سلامت آن‌ها بررسی کرده است.

* آثار کلیدی: ساپولسکی به دلیل توانایی‌اش در ترجمه مفاهیم پیچیده علمی به زبانی جذاب و در دسترس، نویسنده‌ی پرفروش و محبوبی است. برخی از کتاب‌های مشهور او عبارتند از:
* چرا گورخرها زخم معده نمی‌گیرند
* رفتار: زیست‌شناسی انسان در بهترین و بدترین حالت


* سبک تدریس: او به دلیل سخنرانی‌های روشنگرانه و شوخ‌طبعانه‌اش، به‌ویژه در مورد زیست‌شناسی رفتار انسان و علل آن در بازه‌های زمانی مختلف (از میلی‌ثانیه تا میلیون‌ها سال تکامل)، بسیار محبوب است.

🔺ساپولسکی اغلب با دیدگاهی جبرگرایانه به رفتار انسان شناخته می‌شود و بحث‌های او معمولاً بدنبال پیوندهای ناگسستنی بین زیست‌شناسی، فرهنگ و روان‌شناسی هستند.

📺 آیا حیوانات دین دارند؟
📻 افلاطون و ارسطو دربارۀ دین
📻 از فتیشیسم تا ادیان توحیدی
📺 فرشتگان، اجنه و شیاطین
📺 «باور» چیست؟
📺 چرا شیطان را ساختیم؟
📺 چرا «دیوها/خدایان/اجنه» را ساختیم؟
📺 روانکاوی خرافات

📻 اسحاق و ایفیگنیا
📻
قربانی نکنیم دنیا متوقف می‌شه!
📻 اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!

.


#نقد_ادیان #زیست‌روان #علم_و_دین #چیستا



🌾 @Naqdagin
📺 روان‌شناسیِ مصر باستان (۳/۳)
— «ذهنِ دوجایگاهی» در مصر باستان

🎙برایان جی. مک‌وی (دانش‌آموخته دانشگاه پرینستون و شاگرد مستقیم #جولین_جینز)

🧩 ۳. فضای ذهن (Mind-Space): آزمایشگاه درونی

🔸با مکتوب شدن اطلاعات، ذهن دیگر مجبور نبود تمام انرژی‌اش را صرف شنیدن و حفظ کردن فرامین کند. این انرژیِ آزاد شده، فضایی را در درون ایجاد کرد که جینز به آن می‌گوید «فضای ذهنی».

* ما یاد گرفتیم که در ذهنمان یک «منِ مجازی» بسازیم که می‌تواند اتفاقات را قبل از وقوع، شبیه‌سازی کند.

📌📌📌 خدایان دوجایگاهی نیازی به شبیه‌سازی نداشتند، آن‌ها فقط دستور می‌دادند. اما انسانِ نویسنده، تبدیل به طراحی شد که در دفترچه‌ی ذهنش نقشه‌ها را بررسی می‌کرد.


🥀 ۴. نوستالژی برای خدایان گمشده

🔸این بخش بسیار غم‌انگیز است. با پیشرفت خط و آگاهی، آن صداهای راهنما کم‌کم ضعیف و ضعیف‌تر شدند. مک‌وی اشاره می‌کند که متون باستانی اواخر این دوران
پر از گریه و زاری برای خدایانی است که «پنهان شده‌اند».


* نیایش (Prayer) در واقع تلاش ناامیدانه‌ی انسانِ آگاه شده برای بازگرداندن آن پیوند مستقیم شنیداری بود.

* ما شروع کردیم به ساختن معابد بزرگتر و انجام مناسک پیچیده‌تر، چون دیگر صدای خدا را به راحتی در سرمان نمی‌شنیدیم.

«آگاهی، نوری بود که در اتاقِ تاریکِ ذهن روشن شد؛ اما همین نور به ما نشان داد که در این اتاق، تنها هستیم.»


🏛 ۵. از کتیبه تا وجدان

در مصر باستان، قوانینی که روی دیوارها نوشته می‌شد، کم‌کم جایگزین «کا» شدند. در واقع، قانون مکتوب (بیرونی)، جایگزینِ توهم شنیداری (درونی) شد. این انتقال، باعث شد که انسان مسئولیت اعمالش را خودش بر عهده بگیرد. تمدن از یک «گله‌ی تحت فرمان صدا» به «جامعه‌ای از افرادِ دارای اراده» تبدیل شد.

.


#نقد_ادیان #روان‌شناسی #ذهن #چیستا #علم_و_دین



🌾 @Naqdagin
📺 سفر اکتشافی چارلز داروین (1978)

🔻چالز داروین:
سفر با بیگل مهم‌ترین حادثهٔ زندگی من بود؛ حادثه‌ای که سرنوشت سراسر زندگی علمی و حرفه‌ای مرا تعیین کرد.

با این همه، اگر کسی پیش از رهسپار شدن به سفری دراز از من پندی بخواهد، خواهم گفت که پاسخ من وابسته به این است که آیا او شیفتگی راستینی به دانشی خاص دارد یا نه؛ زیرا خوشی‌های زودگذر راه، همیشه توان جبران سختی‌ها و مشقت‌های آن را ندارند.

شکوه اقیانوسِ بی‌انتها چیست؟ «بیابانی از آب»؛ تعبیری که عرب برای آن به کار می‌برد. و به گمان من، حتی بسیاری از دریانوردان نیز در حقیقت دل‌بستهٔ خودِ دریا نیستند. از من اگر بپرسید، رنج دریازدگی‌ای که تحمل کردم چنان شدید بود که هرگز پیش از آن نمی‌توانستم حتی تصورش را بکنم.


🔸یک مجموعهٔ مستند-درام 8 قسمتی دربارهٔ زندگی و دستاوردهای علمی چارلز داروین است. این مجموعه از دوران دانشجویی داروین آغاز می‌شود و مراحل مختلف زندگی او، از جمله سفر مشهورش با کشتی بیگل، شکل‌گیری نظریهٔ تکامل، انتشار کتاب «دربارهٔ منشأ گونه‌ها» و سال‌های پایانی عمرش را به تصویر می‌کشد.

🔸داستان بر اساس نامه‌ها، خاطرات و یادداشت‌های شخصی خود داروین ساخته شده و تصویری نسبتاً دقیق از زندگی و اندیشه‌های یکی از تأثیرگذارترین دانشمندان تاریخ ارائه می‌دهد.

🔻تلاش کردم این مستند جذاب و دیدنی را، با زیرنویس فارسی در کانال یوتوبِ خود بگذارم:

🔗 لینک قسمت اول


https://youtu.be/7ZgxGqH-20Y


@fargasht22

.


#مستند #علم



🌾 @Naqdagin
🧬 داروین علیه ماهیت انسان؛ ما چقدر با حیوانات تفاوت داریم؟

🔸در این گفتگوی جذاب، الکس روزنبرگ (فیلسوف زیست‌شناسی) با به چالش کشیدن مفاهیم سنتی فلسفه، نگاه ما را به «ذات انسان» تغییر می‌دهد.

🔴 چیزی به نام «ماهیت ثابت انسان» وجود ندارد!
طبق نظریه داروین، تمام ویژگی‌های زیستی گونه‌ها روی یک منحنی زنگوله‌ای (توزیع نرمال) پخش شده‌اند. ما شروط لازم و کافی برای تعریف یک ذات ثابت انسانی نداریم؛ همه‌چیز صرفاً میانگین‌ها و انحراف معیارهای آماری است.

🤝 شکاف بزرگی در کار نیست، تفاوت‌ها در «درجه» است
بسیاری از تفاوت‌های ما با نخستین‌پایان دیگر (مثل شمپانزه‌ها) مثل زبان و فرهنگ، تفاوت در نوع نیستند، بلکه موقعیت‌های متفاوتی روی یک نمودار پیوسته زیستی هستند. اما یک استثنای بزرگ وجود دارد:
«قصدیت مشترک» (Shared Intentionality).


📌👶 پارادوکس نوزاد انسان و شمپانزه بالغ
یک شمپانزه بالغ، درک فیزیکی و علّی بسیار قوی‌تری از جهان نسبت به یک نوزاد ۸ ماهه انسانی دارد (انسان تا ۵ سالگی طول می‌کشد تا به این سطح از درک علّی برسد). اما نوزاد ۸ ماهه کاری می‌کند که شمپانزه بالغ هرگز در عمرش نمی‌تواند:
درک ذهن دیگری و تعامل متقابل (مثلاً پس فرستادن توپ).


🧠 نظریه ذهن؛ کلید تمدن
این توانایی غریزی نوزاد برای عامل دانستن دیگران، همان «نظریه ذهن» است.
ابزاری تکاملی که به انسان‌های اولیه اجازه داد رفتار رقبا را پیش‌بینی کنند، دست به همکاری بزنند و در نهایت فرهنگ، آگاهی و تمدن را خلق کنند.


📌 طنز ماجرا اینجاست که طبق نظریات مدرن، آگاهی «درون‌نگرانه» ما، فرع بر «توانایی اجتماعی» ما برای «خواندن ذهن دیگران» بوده‌است!

🌐 مطالعه متن کامل
زمان تقریبی مطالعه: ۴ دقیقه
🔖 ۶۷۰ کلمه

📺 آیا حیوانات به خدا باور دارند؟
📺 «باور» چیست؟
📺 چرا انسان‌ «دیوها/خدایان/اجنه» را ساخت؟

🔻برایان مک‌وی
📺 ریشه‌های آگاهی
📺 روان‌شناسیِ مصر باستان
— «ذهنِ دوجایگاهی» در مصر باستان

📕سکوتِ خدایان و ظهورِ آگاهی
— نظریۀ «ذهن دوجایگاهی» در بوتۀ نقدها، دفاعیه‌ها و شواهد نوین
📓کتاب صوتیِ خاستگاه آگاهی در فروپاشیِ «ذهن دوجایگاهی» اثر جولین جینز
📕معرفی کتاب «خاستگاه آگاهی در فروپاشی ذهن دوجایگاهی»

.


#علم #زیستشناسی



🌾 @Naqdagin