نقدآگین
12.2K subscribers
3.82K photos
3.36K videos
93 files
9.05K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
📚اندر حکایت چپ‌هایِ دلقکِ جهان‌سومی

✍️#عبدی_کلانتری

هجمه‌ی روشنفکران چپ وطنی به لیبرالیسم، دلقک‌بازی است!

انتقاد به لیبرالیسم و تمسخر «لیبرال دموکراسی» توسط برخی از روشنفکرهای چپ ایرانی یکی از عجیب‌ترین پروژه‌هایی است که من با آن مواجه شده‌ام. در نظر من، شگفت و رقت‌انگیز می‌آید تصویر آدمی رنجور که چماق تئوکراسی به مدت چهل سال در نشیمنگاه‌اش گیرکرده، تکان نمی‌تواند بخورد؛ اما مدام جار می‌زند: «لیبرالیسم! بگیرید! لیبرال دموکراسی ما را به خاک سیاه نشاند!».

انگار که مشکلِ جامعه و فرهنگ ما طی این صدسال اخیر لیبرالیسم بوده‌است. در کشوری که هرگز لیبرالیسم را تجربه نکرده، در کشوری که بورژوازی و طبقه‌ی متوسط هرگز نتوانسته روی پای خود بایستد تا صناعت و علم و فرهنگ متجدد را رشد دهد، چپ‌های ما می‌خواهند مثل طوطی حرف‌های فیلسوفان چپِ کشورهای متروپل را تکرار کنند. بی‌آنکه ذره‌ای تاریخ و فرهنگ خودشان و هزار و یک مشکل بومی خویشتن را شناخته باشند.

من اگر بخواهم نقد جدی به لیبرالیسم بخوانم، صدها رساله‌ی گردن کلفت در کتابخانه‌ی جلوی رویم نشسته، چه نیازی دارم به فسفرسوزیِ آن روشنفکرِ جهان سومی‌ای که در کشور خودش یک روز از این پدیده را نه دیده و نه تجربه کرده‌است؟!

هرگز از خود نمی پرسند این بختک هولناک چهل‌ساله و طاعون فرهنگیِ قرین با آن از کجا برما نازل شد؟ به راستی #طاعون_فرهنگی و نه چیزی کمتر. درست به دلیل عقیم ماندنِ رشد لیبرالیسم و فرهنگ بورژایی و جامعه‌ی مدنی در سرزمین ما. درست به دلیل #استبداد_لیبرال‌ستیز_سلطنتی، به دلیل اقتصاد ضدلیبرالِ رانتی (نفتی)، درست به دلیل وابستگی طبقه‌ی متوسطِ جدید به بوروکراسیِ دولتی و دست تکدیش به سوی سلطان و شیخ.

مگر فراموش کرده‌ایم که در جامعه‌ی عقب مانده، روشنفکران چپ باید نه تنها غمخوار طبقه‌ی کارگر، بلکه جبرانگر واپس ماندگیِ بورژوازی نیز باشند. کاش دست کم یک بورژوازی بافرهنگ می داشتیم.

هیچ چیز مضحک‌تر از قیافه‌ی یک مرد روشنفکر بومی نیست که با ژشتی فیلسوفانه از «بیلدونگ» اروپایی انتقاد می کند، کسی که خودش نه آداب سرسفره نشستن آموخته، نه چارتا و نصفی تئاتر و کنسرتِ جدی دیده، و نه حتی اندکی فرهنگ مصاحبت با جنس مخالف را شناخته‌است. شیعه‌ی روستایی‌منش را از در که بیرون کنی از پنجره به زیر لباس روشنفکرِ سکولارِ چپِ ایرانی برمی گردد.

به خاطر ریشه‌های عمیقِ فرهنگ بومی‌گرای ضدلیبرال بود که جنبش پوپولیستی و فاشیسم کلریکال در ایران حاکم شد. چه کسانی نخستین قربانیِ این پوپولیسم پابرهنه‌های ضدلیبرال و غرب‌ستیز شدند؟ نیروی‌های چپ!

نخستین درس انقلاب به هرز رفته‌ی پنجاه و هفت برای ما باید این باشد: جنبش سوسیالیستی جنبشی است توأمان سیاسی و فرهنگی؛ بدون مَدنیت و مُدرنیت و روشنگری، سوسیالیسم در «بهترین» حالت به شکست می‌انجامد و در بدترین حالت به سلاخ خانه‌های پول پوت و فاشیسم جهان سومی از نوع تئوکراسی شیعی در ایران.

این درسی است که ما آموختیم از یک انقلاب بزرگ و جدی که خودمان هم در آن شرکت داشتیم. در شرایط خاص جامعه‌ی ایرانی، چپ ضدلیبرال، یعنی معادل پول پوت و استالین و حزب استالینیستی، به عبارت دیگر جاده صاف کن فاشیسم جهان سومی.

نقد لیبرالیسم مرا به یاد گونی گونی کتاب‌های دوران انقلاب می‌اندازد که به نام «افشاگری لیبرالیسم به عنوان جاده صاف کن امپریالیسم» نوشته می‌شد. آنها هم اصرار داشتند که مثلاً بوخارین و سوسیال دموکراسیِ اروپایی و اوروکمونیسم و گرامشی، خائن به انقلاب و ریویزیونیست‌ هستند و تضاد دوران همان تضاد «خلق‌های» کشورهای مستعمره با «امپریالیسم» است.

این بحث‌ها کهنه است و نخ نما. باور جدی من این است که روشنفکر ایرانی هنوز به درستی جامعه‌ی بورژوایی، لیبرالیسم، و اندیشه‌ی روشنگریِ اروپایی را نمی‌شناسد؛ اما طی یک نسل خودش را با یک بالانس شبه روشنفکری از استالین به میان پُست مدرنیسم پرتاب کرده و حالا فقط با «بادیو» و «آگامبن» حلوا حلوا می کند: «آدم‌های ندید بدید، دوباره جلوی ویترین بوتیک غربی، زل زده به اجناس شیک و آب دهان جاری!». متوجه نیستند که پروژه‌ی روشنگری هنوز در دستور کار جامعه‌ی ما است. ما در ایران هرگز نه فلسفه‌ی لیبرال داشته‌ایم، نه بورژوازی و نه اقتصاد لیبرالی. همه‌ی اینها هیچ ارتباطی به سرمایه‌ی گلوبال، آمریکا، و نئولیبرالیسم ندارد. فرهنگ «روبنا» نیست، از جمله فرهنگ دینی. باید از تکرار این دروغ بزرگ به خودمان که تئوکراسی شیعیِ آخوندها و لومپن‌ها دست‌ساخت آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها بوده دست برداریم.

این دیالکتیک تاریخیِ موقعیت کشورهایی نظیر ماست: «نقد لیبرالیسم تنها با اکتساب و فراتر رفتن از آن میسر است نه با میان‌بر زدن آن، نه با عرض اندام پهلوان پنبه‌ای در مقابله با آن»؛ این درس مارکس است برای آدمی مثل من.


📻 پادکست مرتبط:
اباذری از جان ما چه می خواهد؟


📸
اینستاگرام
🌾@Naqdagin
📘لیبرالیسم پادزهر شخصیت اقتدارگرا

(بمناسبت سال‌مرگ رهبر انقلاب شوروی)

✍️#رضا_زمان

استالین، با همان شخصیت و روان، با همان روحیات و باورها، در "چارچوب" کشورهای لیبرال دموکراتیک، در جامعه‌‌های باز و آزاد، در محدوده نظامات غربی، در مقام قدرت و سیاست، شاید استالین نمی‌شد. یعنی به احتمال زیاد، نمی‌توانست مرتکب آن سطح از جرم و جنایت شود. مگر آنکه در هیئت یک رهبر انقلابی علیه دموکراسی لیبرال درمی‌آمد، از اصل به آن نظم تن نمی‌داد و به جنگ و پیکار با آن جامعه می‌رفت. در این صورت، از او به عنوان یک انقلابی و شورشی جنایتکار نام می‌بردیم. اما در چارچوب دموکراسی‌های لیبرال غربی، احتمالاً او را به عنوان یک رهبر جانی و سفاک که در مرگ و کشتار میلیونی انسان‌ها مشارکت داشته، نمی‌شناختیم.

مقصودم این نیست که دموکراسی‌ها، از سیاستمداران آدم‌هایی نیک می‌سازند. اما استالین در نهایت یک سیاستمدار شرور و بد و ناکام می‌ماند، نه جنایتکار و خونریز آن هم در آن بعد. البته که در دموکراسی‌ها هم افراد ناشایست و شر به مقام و منصب رسیدند، اما آنها تبدیل به الگوی جنایت و کشتار در تاریخ و تمدن بشر نشدند.

تمام سخن در این است که قدرت و اقتدار استالین، و هر حاکم شرور و تبهکار دیگری از جنس او، در چارچوب کشور لیبرال دموکراتیکِ تثبیت‌یافته و جامعه‌ی برخوردار از آزادی‌های اساسی، مهار و کنترل می‌شد. حق حکومت را باید از رای مردم در انتخابات آزاد می‌گرفت نه مکتب و تاریخ و ایدئولوژی‌. اگر نصب می‌شد، در مقام ریاست هم، صد بند و زنجیر بر دست و پای‌‌‌ او بود. اختیار نامحدود نداشت. در حدود قدرت‌اش، باید مسئول می‌بود و به ملت پاسخ‌گو. در برابر شهروندانِ محقْ مکلف، و مکلف به حفاظت از حقوق و امنیت آنان. حق نقد رفتار و سیاست‌های او از سوی مردم و حق عزل و برکناری او از جانب قانون، اقتدارش را محدود می‌کرد.

دستگاه قضایی مستقل و منصف با تکیه بر قانون مدنی و دموکراتیک، از یک سو، و رسانه‌ها، مطبوعات، نشریه‌ها، تجمعات اعتراضی، جریان‌های مردمی و مدنی، احزاب سیاسی، مجلس و نمایندگان منتخب، از سوی دیگر، بر کنش و تصمیم و حرکت او نظارت داشتند و از این طریق، سلطه‌اش را تحديد و دولت‌‌اش را تهدید می‌کردند.

به این معنا، استالین حتی اگر در دموکراسی‌های لیبرال، برگزیده می‌شد، یحتمل قدرت‌اش چنان نبود که به او مجال و فرصت آن همه شرارت و جنایت و کثافت را بدهد تا جمعیت‌های پرشمار انسانی را، برای آرمان و ایدئولوژی‌‌‌اش، قربانی کند. البته شاید می‌توانست دموکراسی را با اقتدارطلبی‌ا‌ش به چالش بکشد، هزینه‌هایی را تحمیل کند، اما نه هزینه و چالشی گزاف. یک دموکراسی اصیل و مقتدر، نه لرزان و ضعیف، می‌توانست او را شکست دهد.




🌾@Naqdagin
چوسان ۱
@Naqdagin
🎧چوسان ۱ (+)
— کیم ایل سونگ - بخش اول

🍂 طی ۹ اپیزود خاندان کیم در کرۀ‌شمالی بررسی می‌شود، یعنی تنها سلسلۀ اجدادی دیکتاتوری در تاریخ مدرن؛ چرا که
همۀ دیکتاتورهای معاصر بالاخره در نهایت سقوط کردند، اما بعد از نزدیک به ۸۰ سال، خاندان کیم هنوز در راس قدرت هستند!

سوال اینه که چرا و چه باعث می‌شود که این رژیم این همه از بقیه دیکتاتوری‌ها متفاوت باشد؟


.


#آینه_تاریخ #سیاست #نقد_چپ #پادکست #تاریخ_معاصر #دیکتاتورها #آمریکا #ژاپن #بمب_اتم #هیروشیما #ناکازاکی #کمونیست #استالین #جنگ #جنگ_جهانی #شوروی #چین #کره_جنوبی #کره_شمالی



🌾 @Naqdagin
چوسان ۲
@Naqdagin
🎧چوسان ۲ (+)
— کیم ایل سونگ - بخش دوم

🍂 طی ۹ اپیزود خاندان کیم در کرۀ‌شمالی بررسی می‌شود، یعنی تنها سلسلۀ اجدادی دیکتاتوری در تاریخ مدرن؛ چرا که
همۀ دیکتاتورهای معاصر بالاخره در نهایت سقوط کردند، اما بعد از نزدیک به ۸۰ سال، خاندان کیم هنوز در راس قدرت هستند!

🍂 در این اپیزود تبدیل کیم ایل سونگ از یک رهبر دست‌نشانده (که توسط اتحاد جماهیر شوروی منصوب شده‌بود) تا تبدیلش به یک دیکتاتور تمام‌عیار، روایت می‌شود؛ بعنوان کسی که در این راه، صدها هزار تن از مردم خود رو کشت، و فرآیند تبدیل او به تنها دیکتاتور کمونیستی که یک سلسلۀ خانوادگی را ایجاد کرد، بیان می‌شود.


.


#آینه_تاریخ #سیاست #نقد_چپ #پادکست #تاریخ_معاصر #دیکتاتورها #آمریکا #ژاپن #بمب_اتم #هیروشیما #ناکازاکی #کمونیست #کمونیسم #استالین #جنگ #جنگ_جهانی #شوروی #چین #کره_جنوبی #کره_شمالی



🌾 @Naqdagin
چوسان ۳
@Naqdagin
🎧چوسان ۳ (+)
— کیم جانگ ایل، بخش اول

🍂 طی ۹ اپیزود خاندان کیم در کرۀ‌شمالی بررسی می‌شود، یعنی تنها سلسلۀ اجدادی دیکتاتوری در تاریخ مدرن؛ چرا که همۀ دیکتاتورهای معاصر بالاخره در نهایت سقوط کردند، اما بعد از نزدیک به ۸۰ سال، خاندان کیم هنوز در راس قدرت هستند!

🍂 در این اپیزود و اپیزود بعد، قدرت گرفتن تا مرگ کیمِ پدر، یعنی کیم جانگ ایل، که پسرِ کیم ایل سونگ‌ بوده، روایت می‌شود. برای اینکه گیج‌کننده نباشه، از اسم جانگ ایل برای عضو وسطی خاندان کیم استفاده شده و نشان داده می‌شود که چطور، ذاتِ حساس و هنری مرموز او، با قدرتی که از پدرش به‌ ارث رسید، فاسد شد.


.


#آینه_تاریخ #سیاست #نقد_چپ #پادکست #تاریخ_معاصر #دیکتاتورها #هنر_سینما #پروپاگاندا #فیلم‌سازی #کارگردان #ژاپن #کمونیست #کمونیسم #استالین #مجتبی_خامنه‌ای #ولایت_فقیه #ولایت_مطلقه_فقیه #خودکفایی #استقلال #استقلال_اقتصادی #سربازی_اجباری #بودجه #بودجه_نظامی #جنگ #شوروی #چین #کره_جنوبی #کره_شمالی



🌾 @Naqdagin
📘استالین دیکتاتوری که جنگیدن بلد بود

✍🏻 #بیژن_اشتری

🍂 وقتی جنگ جهانی دوم شروع شد و ارتش هیتلر وارد خاک شوروی شد هیچ‌کس تصورش را هم نمی‌کرد که دیکتاتور خونریز شوروی، جوزف استالین ، به یک فرماندۀ نظامی لایق و باهوش تبدیل شود و نهایتا کمر ارتش آلمان را بشکند.

🔻فارغ از این واقعیت که کمونیسم و فاشیسم دوقلوهای اهریمنی بودند، تعدادی از سیاست‌های جنگی استالین را برایتان فهرست کرده‌ام:

1️⃣ استالین فضای سیاسی و فرهنگی کشور را طی سال‌های جنگ باز کرد، از شدت سرکوب‌های سیاسی کاست و مردم پس از تحمل یک دهه سرکوب بی‌امانِ دهۀ سی، عاقبت نفسی به‌راحتی کشیدند. مطبوعات شروع کردند به چاپ مقالات با آزادی بیان بیشتر. استالین سرکوب مذهب را متوقف کرد، کلیساها باز شدند‌ و استالین با سر-اسقف روسیه دیدار رسمی کرد و از ارادت خودش به عیسی مسیح سخن گفت. در تبلیغات رسمی، چهره‌های ملی‌گرای دوران تزاری و سرداران پیروزمند تزاری مثل کوتوزوف برجسته شدند و تبلیغات کمونیستی کم‌رنگ‌تر شد. اینجوری ملت را متحد کرد.

2️⃣ استالین دستور داد قیمت کالاهای مورد نیاز مردم باید هر سال نسبت به سال قبل درصد مشخصی کاهش یابد؛ گرچه این قیمت‌گذاری دستوری خلاف علم اقتصاد بود، اما تا زمان مرگ استالین ادامه یافت (خروشچف پس از مرگ استالین این سیاست را که نزد مردم بسیار محبوب بود، کنار گذاشت و قیمت‌ها را افزایش داد که منجر به قیام‌های خونین در شوروی و ساقط شدن خودش شد)

3️⃣ استالین در طول جنگ هرگز پایتخت را ترک نکرد. گرچه همۀ وزارتخانه‌ها به شهری دوردست در آسیای مرکزی منتقل شده بود و ارتش هیتلر فقط ۳۰ کیلومتر با مسکو فاصله داشت، اما استالین در مسکو ماند و دفتر خود را در زیرزمین متروی مسکو برپا کرد و از همینجا جنگ را هدایت کرد.

4️⃣ استالین رهبری بود اهل تشکیل ائتلاف‌های بزرگ. وقتی ارتش هیتلر وارد خاک شوروی شد استالین توانست با دشمنان سابق خود، انگلستان و آمریکا، وارد ائتلاف جنگی علیه هیتلر شود. او طی جنگ، بهترین روابط شخصی و حرفه‌ای را با چرچیل و روزولت داشت و توانست آنها را کاملا درگیر جنگ با هیتلر بکند و یک جورهایی عاشق و شیفتۀ خودش.

5️⃣ وقتی جنگ شروع شد، اولین کسانی که به جبهه رفتند آقازادگان سرخ بودند. استالین پسران خود را به خط مقدم فرستاد و به فرماندۀ آنها سفارش کرد که کوچکترین پارتی‌بازی در حق آنها نکند. یکی از پسرانش در جنگ کشته شد. پسر خروشچف هم که خلبان بود، اوایل جنگ کشته شد و شمار دیگری از فرزندان اعضای دفتر سیاسی در جنگ کشته شدند.

6️⃣ استالین معتقد بود سربازانش باید تا آخرین قطرۀ خون‌شان بجنگند. او اعتقاد داشت سرباز شوروی هرگز نباید تسلیم و اسیر شود. از نظر استالین اسارت به معنای خیانت بود.


.


#آینه_تاریخ #نقد_چپ #روسیه #شوروی #استالین #جنگ_جهانی #کمونیسم



🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 عصر چریک‌ها و فرار از نیهیلیسم

🎙 گفت‌وگوی با بهمن بازرگانی (جزو افراد برجستۀ مجاهدین خلق پیش از انقلاب ۵۷)


.


#آینه_تاریخ #نقد_چپ #چپ_ایرانی #مجاهدین #انقلاب_اسلامی #مجاهدین_خلق #نهیلیسم #پوچ‌گرایی #اسپینوزا #کمونیسم #مارکسیسم #لنین #استالین #حنیف‌نژاد #محمد_حنیف‌نژاد #مسعود_رجوی



🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 مناظرۀ قرن
— دور اولِ مناظره، قسمت اول تا سوم

🎙 #سم_هریس و #جردن_پیترسون

🖊#ترجمه: حامد مقدسی (کانال HMD.ART.GROUP)

⌚️فهرست زمانی
00:00 مقدمات مجری
3:06 شروع صحبت سم هریس
05:43 شروع صحبت جردن پیترسون


.


#مناظره #فلسفیدن #تفکر_انتقادی #نقد_ادیان #اندیشه #گفتگو #فلسفه #نسبی‌گرایی #اخلاق #کمونیسم #استالین #توتالیتریسم #بنیادگرایی



🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 جهان‌گشایانِ مارکسیستِ کرملین (+)
— بخش اول | دروغی به نام «امپریالیسم»

🎙#طوس_طهماسبی


.


#نقد_چپ #چپ #شوروی #استالین #امپریالیسم #مارکسیسم #کمونیسم



🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 جهان‌گشایانِ مارکسیستِ کرملین (+)
— بخش دوم | جنگ به‌مثابه اکسیژن برای حکومت شوراها

🎙#طوس_طهماسبی


.


#نقد_چپ #چپ #شوروی #استالین #امپریالیسم #مارکسیسم #کمونیسم



🌾 @Naqdagin
جنگ به مثابه اکسیژن برای حکومت شوراها | بخش دوم طوس طهماسبی | جهانگشایان…
🎧جهان‌گشایانِ مارکسیستِ کرملین (+)
— بخش دوم | جنگ به‌مثابه اکسیژن برای حکومت شوراها

🎙#طوس_طهماسبی


.


#نقد_چپ #چپ #شوروی #استالین #امپریالیسم #مارکسیسم #کمونیسم



🌾 @Naqdagin