علی خامنه‌ای: «جنگ نظامي، جنگ فکرى، جنگ روحى، جنگ اجتماعى، مجموع اینها اسمش مجاهدت است… هرکس علاقه‌‌مند به امام حسین است، یعنی علاقه‌‌مند به اسلام سیاسی است، اسلام مجاهد است، اسلام مقاتله است.» (۱۳۹۲)

ایرانیان آزادی‌خواه، سلامت روان و آسیب‌ها
منظور خامنه‌ای از «جنگ روحی و اجتماعی» چه بود؟
ورق بزنید

علی خامنه‌ای در سال ۱۳۹۲، ضمن تعریف و تمجید از اسلام «مقاتله» (به معنی مبارزه یا کُشتار)، برای پیروان فرقه خود از «انواع جنگ» که در این نوع اسلام باید دنبال شود سخن گفت. یکی از این انواع، «جنگ روحی» و دیگری «جنگ اجتماعی» بود. منظور خامنه‌ای از این اصطلاحات چه بود؟ و روش‌های جنگ روحی و اجتماعی و مقابله با آن‌ها چیستند؟

به نظر می‌رسد در سال‌های پس از استقرار نظام اسلامی، به ویژه در دو دهه گذشته، وضع جامعه ایران از نظر سلامت روانی بدتر شده است. گزارش‌ها نشان از میزان بالای اختلالات روانی، خودکشی، رواج افسردگی، استرس و سایر مشکلات روحی و روانی میان ایرانیان دارد. از نظر اجتماعی نیز جامعه ایران با فقر و خشونت، مانند خشونت مامورین نظام یا خشونت‌های کلامی و روانی، روبه‌رو بوده است. آیا بخشی از این روندها، می‌تواند نتیجه سیاست‌های سیستماتیک و سازوکارهای «جنگ روحی و اجتماعی» نظام اسلامی باشد؟

در سال‌ها و روزهای اخیر، به نظر می‌رسد فشار روانی فرقه حاکم بر ایران بر مردم افزایش چشمگیری یافته است. از سویی، فشار اقتصادی شدید ناشی از سیاست‌های نظام باعث ایجاد اضطراب و استیصال در میان بخشی از مردم شده است. رابطه مستقیم میان فشار اقتصادی و وضع سلامت روانی با مطالعات متعدد علمی تایید شده است.

از سوی دیگر، محروم کردن عمدی و گسترده میلیون‌ها نفر از اینترنت آزاد و با قیمت مناسب، آزار روانی شدیدی را بر مردم تحمیل کرده است. در غیاب دسترسی به اینترنت، ایرانیان به نوعی زندان دیجیتال فرستاده شده‌اند، در حالی که پیروان فرقه ولایت به اینترنت آزاد دسترسی دارند؛ وضعیتی که می‌تواند آپارتاید دیجیتال نامیده شود.

زندگی در سایه ظلم و تبعیض دائمی و سلطه تکبرآمیز فرقه ولایت، خود عاملی برای شکست روان و عزت نفس و نابودکننده احساس کرامت انسانی افراد است. به علاوه، تهدید علنی مردم در تلویزیون و خیابان با زبانی پلشت و دهن‌کجی به احساسات مردم و جان‌باختگان اعتراضات نیز بر زخم‌های روانی مردم افزوده است. شایان توجه است که تمامی این اعمال نظام آگاهانه و برنامه‌ریزی‌شده است، و برای آن‌ها بودجه و پرسنل در نظر گرفته شده است.

در کنار این‌ها، به نظر می‌رسد نیروهای نظام در زمینه تفرقه‌افکنی اجتماعی، به ویژه میان مخالفان نظام نیز به شدت فعال هستند. به نظر می‌رسد آنان با استفاده از سیم‌کارت‌های سفید به رواج روایات دروغ، توهین و تمسخر مردم، و با ساختن پروفایل‌های جعلی، به فحاشی و لجن‌پراکنی می‌پردازند، و جو گفتمان سیاسی اجتماعی را مسموم و بیمار می‌کنند.

به نظر می‌رسد فرقه ولایت فقیه، به عنوان بخشی از سیاست‌های سیستماتیک خود در برابر ملت ایران، درگیر یک «جنگ روحی-روانی» تمام‌عیار با مردم ایران نیز است. شاید بتوان گفت نظام اسلامی، آمریکا را «دشمن شماره یک» خود نمی‌داند، و در واقع، اکنون دشمن اصلی خود را ایرانیان آزادی‌خواه در نظر گرفته است.

در نتیجه این سیاست‌ها، به نظر می‌رسد بخش بزرگی از جامعه با آلام روحی و روانی، فرسایش احساس کرامت و عزت نفس، احساس شکنجه‌شدگی، ترس و انزوا، افسردگی، احساس بی‌آیندگی، هراس دائمی، و خستگی و فرسودگی روانی روبه‌رو شده است.

راه‌های مقابله با این جنگ روحی چیستند؟ برای مثال، شناخت تکنیک‌های فرسایش روح و روان ـ به‌ویژه فعالیت‌های سایبری و عملیات تفرقه‌افکنانه در لباس مخالفان ـ می‌تواند به خنثی کردن بخشی از این فشارها کمک کند. همچنین درگیر نشدن در خشونت کلامی، تقویت همبستگی میان مردم، کمک به حفظ روحیه یکدیگر، دور هم جمع شدن، استفاده به‌موقع از استراحت روحی و روانی، و اختصاص زمان‌هایی برای مراقبه، ورزش، بازی، موسیقی، رقص و حضور در طبیعت می‌تواند مؤثر باشد.

هدف از این کنش‌ها عادی‌سازی شرایط نیست، بلکه ایجاد فرصت برای تنفس و بازسازی روانی، دستیابی به آرامش نسبی، احیای احساس کرامت انسانی، کمک به یکدیگر با محبت و احترام ـ به‌ویژه نسبت به مخالفان فکری در میان معترضان ـ و نیز تقویت روشن‌بینی، توجه به عقل و واقعیت، و جلوگیری از بازی خوردن توسط احساسات و هیجانات است. چنین رویکردی می‌تواند به کنشگری مؤثرتر و حفظ سلامت روحی و روانی افراد کمک کند.

#اسلام_مقاتله #جنگ #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

آیا «مبارزه بی‌تضمین» ممکن است؟
تأملی بر صبر و آزادی

پیام همراهان

بخش بزرگی از تراژدیِ جوامعی مثل ما که در آرزوی آزادی‌اند، از ناتوانی در تحملِ زمان سرچشمه می‌گیرد. ما آزادی را می‌خواهیم، اما نه در افقِ تاریخ؛ در ضربانِ همین لحظه. رنج، انسان را بی‌قرار می‌کند و بی‌قراری، ذهن را تشنهٔ «نتیجه فوری» می‌سازد. در چنین وضعی، هر وعده‌ای که نویدِ پایانِ نزدیک بدهد، اغواکننده می‌شود: یک منجی، یک انفجار نهایی، یک فروپاشی ناگهانی، یک پیروزیِ قطعی.

اما تاریخ بارها نشان داده است که عجله برای آزادی، اغلب قاتلِ خودِ آزادی می‌شود.
مغز انسان برای بقا در وضعیت‌های فوری تکامل یافته، نه برای ساختن آینده‌ای بلندمدت. در طبیعت، ابهام خطر بود و شتاب، ابزار نجات. هنوز هم بخش‌هایی از ذهن ما می‌خواهند هرچه زودتر از اضطراب رها شوند؛ می‌خواهند بدانند «آخرش چه می‌شود». همین میلِ عمیق به قطعیت است که انسان را مستعدِ پذیرشِ اقتدار می‌کند. استبداد فقط با زور حکومت نمی‌کند؛ با سوءاستفاده از ترس، خستگی و عطشِ قطعیت نیز دوام می‌آورد.

ایدئولوژی‌های منجی‌گرا دقیقاً بر همین نقطه دست می‌گذارند. آن‌ها وعده می‌دهند که رنج، به‌زودی پایان می‌یابد؛ کافی‌ست یک‌بار همه‌چیز را به قمار بگذاریم. نتیجه اما اغلب چیزی جز بازتولید خشونت نیست: یا شتاب‌زدگیِ ویرانگر، یا فرسودگی و تسلیم در انتظارِ نجات‌دهنده‌ای دیگر.

شاید دشوارترین شکلِ مبارزه، همان مبارزه‌ای باشد که هیچ تضمینی برای پیروزی ندارد. مبارزه‌ای که ارزشِ خود را نه از «نتیجه قطعی»، بلکه از وفاداری به حقیقت و کرامت انسانی می‌گیرد. در این نگاه، آزادی یک حادثه ناگهانی نیست؛ فرآیندی تاریخی و اخلاقی است که نسل‌ها باید آن را حمل کنند.
آلبر کامو می‌گفت انسانِ آزاده کسی است که بدونِ وعدهٔ رستگاریِ نهایی، باز هم علیه تحقیر و دروغ می‌ایستد. این ایستادگی، نوعی پذیرشِ ابهام است: اینکه ممکن است ما نتیجه را نبینیم، اما مسئولیتِ کاشتنِ بذر همچنان بر دوش ما باشد.

«دیگران کاشتند و ما خوردیم، ما بکاریم و دیگران بخورند» فقط یک توصیه اخلاقی نیست؛ توصیفِ بلوغِ سیاسی و انسانی است. لحظه‌ای که انسان می‌پذیرد معنای کنش، لزوماً در پاداشِ فوری آن خلاصه نمی‌شود. در چنین لحظه‌ای، صبر دیگر انفعال نیست؛ شکلی از مقاومت است.

بی‌قراریِ ما اغلب از طلبِ «قرارِ نهایی» می‌آید؛ از میلِ پایان دادن به تردید و اضطراب. اما آزادی دقیقاً در تواناییِ زیستن با همین ابهام متولد می‌شود. جامعه‌ای که نتواند تعلیق و زمان را تحمل کند، مدام میان شورِ انفجاری و خستگیِ مرگبار نوسان خواهد کرد.

آزادی یک قارچ نیست که ناگهان پس از باران سر برآورد؛ درختی است که ریشه‌گرفتنش زمان می‌خواهد، مراقبت می‌خواهد، و گاه نسل‌هایی که هرگز در سایه‌اش نخواهند نشست. شاید معنای عمیقِ مبارزه بی‌تضمین همین باشد: وفاداری به ارزش‌ها، حتی وقتی تاریخ هنوز پاداشی نداده است.

#آزادی #مبارزه #ایران

@Tavaana_TavaanaTech