چهار سال از خیزش «زن، زندگی، آزادی» گذشته است؛ خیزشی که با مرگ ژینا مهسا امینی آغاز شد، اما خیلی زود از اعتراض به حجاب اجباری فراتر رفت و پرسشی بنیادی را پیش روی جامعه گذاشت: حکومت تا کجا حق دارد درباره بدن، سبک زندگی و آزادی‌های فردی شهروندان تصمیم بگیرد؟
اهمیت این خیزش فقط در حضور گسترده مردم در خیابان نبود. زنان و مردان، دانش‌آموزان و دانشجویان، استادان و معلمان، کارگران و کسبه، هنرمندان و ورزشکاران، هر یک به شکلی وارد میدان شدند. اعتراض نیز از مرزهای جغرافیایی عبور کرد؛ از کردستان، خاستگاه شعار «ژن، ژیان، ئازادی»، تا بلوچستان، تهران و بسیاری از شهرهای بزرگ و کوچک ایران.
اما شاید یکی از عمیق‌ترین پیامدهای این خیزش، به چالش کشیده شدن بخشی از گفتمان ایدئولوژیکی بود که جمهوری اسلامی بیش از چهار دهه برای تثبیت آن تلاش کرده بود. حجاب اجباری فقط قانونی درباره پوشش نبود؛ نمادی از حق ادعایی حکومت برای مداخله در زندگی خصوصی شهروندان بود. پس از خیزش، حکومت همچنان ابزار اجبار را در اختیار داشت، اما فاصله میان «آنچه حکومت تحمیل می‌کند» و «آنچه بخشی از جامعه می‌پذیرد» آشکارتر شد.
بهای این ایستادگی سنگین بود: صدها کشته، هزاران بازداشت، شکنجه، خشونت و اعدام. از میان همین رنج، نسل تازه‌ای از خانواده‌های دادخواه نیز به میدان آمد؛ خانواده‌هایی که نام و تصویر عزیزانشان را زنده نگه داشتند و در برابر فراموشی و تحمیل روایت رسمی ایستادند.
چهار سال بعد، نه باید این خیزش را رمانتیک کرد و نه می‌توان آن را فقط با پایان اعتراضات گسترده خیابانی سنجید.
«زن، زندگی، آزادی» یک درس دشوار نیز داشت: شجاعت و همبستگی می‌توانند جامعه را به حرکت درآورند، اما برای تبدیل نیروی اجتماعی به تغییر سیاسی پایدار، سازمان‌یافتگی، شبکه‌های اعتماد، نهادهای مستقل و همکاری بلندمدت نیز ضروری‌اند.
شاید میراث این خیزش در همین دو واقعیت باشد: جامعه قدرت «نه» گفتن خود را نشان داد و دشواری تبدیل این «نه» به تغییر پایدار را نیز تجربه کرد.

#زن_زندگی_آزادی #مهسا_امینی #ژینا_امینی #نیکا_شاکرمی #سارینا_اسماعیل_زاده #حنانه_کیا #دادخواهی

@Tavaana_TavaanaTech

سالگرد قتل حکومتی محمد جامه‌بزرگ
مردی که در خانه‌اش را به روی معترضان باز کرد و جمهوری اسلامی او را کشت

۳۱ شهریور ۱۴۰۱ در بحبوحه اعتراضات به قتل حکومتی مهسا امینی، ماموران امنیتی به معترضان در ملارد حمله کردند و شماری از آن‌ها برای فرار به خانه‌ محمد جامه‌بزرگ پناه بردند. ماموران به دنبالشان وارد حیاط شدند، اما محمد در برابرشان ایستاد و نگذاشت معترضان را با خود ببرند.


دیوار خانه‌اش را علامت زدند، چون به معترضان پناه داده بود
همین مقاومت، خشم نیروهای سپاهی و بسیجی را برانگیخت. صبح روز اول مهر، یک نیروی لباس‌شخصی او را تهدید کرد. همان شب، دیوار خانه‌اش به‌نشانه‌ «پناه‌دادن به معترضان» علامت‌گذاری شد؛ نشانه‌ای که خودش از وجودش بی‌خبر بود.


محمد گمان کرد ماجرا با یک تهدید شفاهی پایان یافته. اما ساعت ۳ بامداد ۲ مهر، ماموری در خانه را زد. فرزندانش از راه پشت‌بام و برای نجات از بازداشت خودشان به خانه‌ همسایه گریختند؛ محمد و همسرش در را باز نکردند.

یکی از ماموران از دیوار حیاط بالا رفت و در را برای پنج نفر دیگر باز کرد. شش مامور خانه و پشت‌بام را برای یافتن محمد گشتند. وقتی سایه‌ای روی پشت‌بام دیدند، بازگشتند؛ محمد در برابرشان ایستاد و خواستار نشان‌دادن حکم بازداشت شد.

ماموران تهدید کردند اگر با تیم دوم تماس بگیرند، محمد را خواهند کشت. با این حال شش مامور دیگر از راه رسیدند، همسرش مریم جعفری را در طبقه‌ بالا حبس کردند و خود به پشت‌بام رفتند؛ دقایقی بعد، صدای برخورد جسمی به زمین و شلیک شنیده شد.

مریم وقتی به پشت‌بام رسید، همسرش را غرق در خون یافت؛ گلوله‌ای ساچمه‌ای از فاصله‌ حدود یک متر، مستقیم به چشمش شلیک و در مغزش پخش شده بود. کارشناس اسلحه، این شلیک را «به قصد کشت» توصیف کرد. جرم محمد، پناه‌دادن به معترضان بود.

#محمد_جامه_بزرگ #زن_زندگی_آزادی #مهسا_امینی

@Tavaana_TavaanaTech

«از تاریکی بیگانگی
به درخشش یگانگی»
وقتی برای حق «دیگری» می‌ایستیم
ورق بزنید

تحولات اجتماعی و جنبش‌ها و خیز‌ش‌های ایرانیان در سال‌های گذشته، در کنار تمامی رنج‌ها و اتفاقات دردناک، دست‌آوردهای بزرگی نیز به همراه داشته‌است: شجاعت‌هایی که تکثیر شدند، تجربیات و درس‌هایی که آموخته شدند، مسیری که پیموده شد، بازنگری‌های عمیق فرهنگی، دینی و اخلاقی، بازتعریف هویت میهنی و فهم نقش و مسئولیت فرد فرد شهروندان در امر سیاست، به معنای لزوم ایجاد تاثیر یا تغییر در حکمرانی.

▪️آنانی که ورق را برگرداندند
اعتراضات پس از مهسا ژینا خیلی زود از موضوع دین و حجاب تحمیلی و اجباری فراتر رفت. برای بخش بزرگی از ایرانیان، مهسا یک دختر غریبه نبود. او تبدیل «خویشتن» تک تک ایرانیان شد: مردمی که سزاوار ستم‌گری بی‌رحم و بی‌امان یک فرقه متعصب و پرادعا نیستند. دیرزمانی بود که بسیاری از ایرانیان، اخلاقیات اجباری و دین تحمیلی را به رسمیت نمی‌شناختند، ولی این بار دیگر صبر و سکوت چاره کار به نظر نمی‌رسید. خیزش فراگیر مردم ایران به همین دلیل به یک جنبش فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی تبدیل شد که نگاه بسیاری از ایرانیان به کرامت و مقام انسان، چه زن و چه مرد، آزادی فردی، حکومت، میهن، دین، تحمیل فرقه‌ای و کنشگری را تغییر داد.


▪️گام بلند به سمت یگانگی 
یکی از مهم ترین ویژگی های این جنبش آن بود که مطالبه حقوق زنان تنها بر دوش زنان باقی نماند. مردان بسیاری نیز در کنار زنان ایستادند و برای حقی اعتراض کردند که مستقیما درباره پوشش خود آنان نبود. همین همراهی اهمیت داشت: آزادی زمانی به یک ارزش عمومی تبدیل میشود که انسان برای حق دیگری نیز بایستد. همبستگی در ساحت‌های گوناگون قدرت گرفت: مردان در کنار زنان، همراهی مردم از لایه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی، و حمایت مناطق ایران از هم. 


▪️شکستن دیوار بیگانگی
حکومت فرقه‌ای ولایت فقیه که سال ها با تقسیم جامعه به خودی و غیر خودی، مومن و بی دین، و باحجاب یا بی‌حجاب حکومت کرده بود، با تصویری متفاوت روبرو شد: انسان‌هایی متفاوت که می‌خواهند بر سر آزادی و کرامت یکدیگر با هم متحد شوند؛ ایرانیانی که دیگر اسیر بازی «تفرقه بینداز و حکومت کن» نمی‌شوند. مردمی که از ابزار همیشگی فرقه حاکم، یعنی ترس و ترور دیگر پا پس نمی‌کشند و فریب گفتمان دشمنی‎افکن و نفرت‌پراکن آن را نمی‌خورند. ملتی که از خرافه‌پرستی اجباری به ستوه آمده است و می‌خواهد زندگی خود را بر اساس ارزش‌های اخلاقی مانند عدالت، آزادی و انصاف بنا کند.

▪️ایران در میانه یک رنسانس؟
شاید بتوان آنچه را در جامعه ایران جریان دارد یک نوزایی فکری و اخلاقی دانست: بازاندیشی در ارزش‌هایی که پیروی می‌کنیم، قدرت، و مسئولیت فردی، گروهی و ملی. نسلی تازه بسیاری از ارزش های موروثی را دوباره می‌سنجد و رابطه خود را با آزادی و با «آن دیگری» را از نو تعریف می‌کند. نگاهی به مدارا و همزیستی و دشمنان اعتقادی و قسم‌خورده‌اش. شاید این دگرگونی هنوز کامل نیست، اما نشانه های آن هر روز آشکارتر می‌شود.

▪️گمان مبر که به پایان رسید کار مغان...
ایران از زمان جنبش مشروطه راهی طولانی پیموده است. تحولات فکری، فرهنگی و اخلاقی ایرانیان در یک دهه گذشته چشمگیر، و گاهی بسیار دردناک بوده است. فرقه ولایت فقیه کوشش زیادی کرد با سرکوب‌های خونین، بتواند جلو سیر تاریخی ایرانیان به سوی آزادی و عدالت را سد کند. اما اتفاقات روزها، هفته‌ها و سال‌های پیش و پس از خیزش زن، زندگی، آزادی به روشنی نشان داد که جنبش آزادی‌ و عدالت‌خواهی ایرانیان در حال آموختن، رشد کردن و بالغ‌‎شدن بوده است، و فصل‌های دیگر تحولات عمیق گفتمانی و اجتماعی در راه خواهند بود.

#زن_زندگی_آزادی #مهسا_امینی #آزادی_خواهی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402