حیدر! حیدر!
پژواکِ خلأ مشروعیت

پیام همراهان

در روزهایی که کشور درگیر جنگ و بحران‌های فزاینده است، آنچه بیش از هر چیز خود را نشان می‌دهد نه انسجام، بلکه شکافی عمیق میان حاکمیت و جامعه است. در چنین وضعیتی، به‌جای ترمیم این شکاف، صحنه‌هایی از بسیج خیابانی با شعارهای پرهیجان و نمادهای مذهبی شکل می‌گیرد؛ صحنه‌هایی که بیش از آنکه نمایش قدرت باشند، پژواک خلأیی عمیق‌ترند: خلأ مشروعیت.
ممکن است حامیان این رویکرد، این تجمع‌ها را نشانه‌ی حضور و انسجام بدانند؛ اما واقعیت این است که مشروعیت سیاسی از مسیر دیگری شکل می‌گیرد: از رضایت عمومی، احساس نمایندگی، و کارآمدی در پاسخ به نیازهای جامعه. هنگامی که این مؤلفه‌ها تضعیف شوند، حتی پرشمارترین تجمع‌ها نیز نمی‌توانند جای خالی اعتماد را پر کنند.
فریادهای «حیدر حیدر» در خیابان‌ها طنین‌انداز است، اما این صداها، بیش از آنکه بیانگر اعتماد باشند، به پژواکی می‌مانند که در خلأیی از سکوت اجتماعی بازتاب می‌یابند. سکوتی که می‌توان آن را در کناره‌گیری، بی‌اعتمادی و فاصله‌گرفتن بخش‌هایی از جامعه دید؛ نشانه‌هایی که دیگر پنهان‌کردنی نیستند.
هم‌زمان، گسترش فضای امنیتی از ایست‌های بازرسی تا حضور نیروهای موتورسوار با اسلحه جنگی در میان مردم، بیش از آنکه از اقتدار حکایت کند، نشانه‌ی نگرانی است. حکومتی که به هراس تکیه می‌کند، پیش‌تر اعتماد را باخته است.
در این میان، قطع طولانی‌مدت اینترنت و محدودسازی جریان اطلاعات، تلاشی برای یک‌سویه‌سازی روایت‌هاست؛ اما در جهانی که آگاهی بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمره شده، اقناع با محدودیت جایگزین نمی‌شود. اعتماد، محصول شفافیت است، نه سانسور.
بازداشت فعالان مدنی و سیاسی، و طراحی کمپین‌هایی که مردم را به حضور در موقعیت‌های پرخطر فرامی‌خواند، نیز بیش از آنکه نشانه‌ی همبستگی باشد، بیانگر بحرانی در نسبت دولت و ملت است. مردمی که خود را ابزار ببینند، نه شریک، در لحظات سرنوشت‌ساز همراهی پایدار نخواهند داشت.
سرمایه اجتماعی اگر فرسوده شود، با نمایش‌های خیابانی بازسازی نخواهد شد. قدرتی که بر ترس استوار باشد، ناپایدار است؛ و حکومتی که جای خود را در دل‌ها از دست بدهد، با تسلط بر بدن‌ها دوام نخواهد آورد.
نگران‌کننده‌تر آن است که در چنین مسیری، حفظ قدرت به هر قیمت در اولویت قرار گیردحتی به بهای فرسایش منابع انسانی، اقتصادی و زیست‌محیطی کشور. این رویکرد، آینده را تضعیف می‌کند و این بیم را به‌جا می‌گذارد که آنچه برای نسل‌های بعدی باقی می‌ماند، نه امکان بازسازی، بلکه زمینی فرسوده و تهی باشد.
فریادها بلندتر شده‌اند؛ اما مسئله صدا نیست. مسئله، اعتمادی است که دیگر شنیده نمی‌شود.

#جنگ #نه_به_جمهورى_اسلامى

@Tavaana_TavaanaTech

از عربده تا قمه؛
خیابان در صحنه نمایش خشونت

روایت یک شهروند مشهدی:
این شب‌ها، برخی خیابان‌های مشهد به صحنه‌ای از ارعاب و تهدید شهروندان بدل شده. در ساعاتی از شب، با محدود شدن مسیرهایی چون بلوار احمدآباد و چند خیابان اطراف، فضای شهر حال‌وهوایی متفاوت به خود می‌گیرد؛ در این میان یگان‌های موتور سوار با اسلحه جنگی در شهر نمایش قدرت می‌دهند؛ حال‌وهوایی که برای بسیاری از ساکنان، به ویژه کودکان ناآشنا و نگران‌کننده است.
در این میان، صداهای بلند، هیاهو و رفتارهایی که رنگی از خشونت دارند، بیشتر به چشم می‌آیند. گزارش‌ها و مشاهدات از حضور گروه‌هایی حکایت دارد که با رفتارهای تحریک‌آمیز، از عربده‌کشی تا نمایش قمه، خیابان را از یک فضای عمومی به صحنه‌ای پرتنش بدل می‌کنند. در چنین وضعیتی، احساس امنیت، که باید بدیهی‌ترین حق شهروندان باشد، به‌تدریج تضعیف می‌شود.
در فضای پرتنش این روزها، همزمانی این رخدادها با تحولات منطقه‌ای از جمله تنش‌ها با اسرائیل و ایالات متحده آمریکا باعث شده برخی شهروندان این وضعیت را نه صرفاً به‌عنوان رخدادهایی پراکنده، بلکه در چارچوبی گسترده‌تر تفسیر کنند. در میان این برداشت‌ها، گاه این نگرانی شنیده می‌شود که فشارها و نمایش‌های خیابانی، به‌نوعی تخلیه تنش به درون جامعه باشد؛ برداشتی که حتی اگر محل اختلاف باشد، نشان‌دهنده سطحی از بی‌اعتمادی و اضطراب در افکار عمومی است.
از سوی دیگر، حافظه جمعی هنوز از وقایع تلخ اخیر فاصله نگرفته است. رخدادهای هجدهم و نوزدهم دی‌ماه، برای بسیاری یادآور روزهایی است که خشونت به شکلی گسترده‌تر تجربه شد؛ زخمی که به نظر می‌رسد همچنان در ذهن و احساس مردم تازه است و در قضاوت آنان نسبت به تحولات امروز نقش دارد.
این صحنه‌ها، برای بخشی از حافظه تاریخی ایران نیز بی‌سابقه نیست. در مقاطعی از تاریخ معاصر، از جمله در جریان کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، حضور گروه‌های خیابانیِ خشن در تحولات سیاسی نقش‌آفرین بوده است؛ چهره‌هایی مانند شعبان جعفری که در ادبیات عمومی به «شعبان بی‌مخ» شهرت یافت، نمادی از چنین الگوهایی به شمار می‌روند.
اشاره به این پیشینه، تلاشی است برای دیدن الگوها: هرجا که مرز میان «امنیت» و «نمایش قدرت» مخدوش شود، خیابان از کارکرد طبیعی خود فاصله می‌گیرد. آنچه باید محل عبور، زندگی و تعامل روزمره باشد، به صحنه‌ای برای نمایش تنش بدل می‌شود.
پرسش اینجاست: آیا می‌توان از دل چنین فضاهایی، احساس امنیت یا حتی اقتدار پایدار را بازسازی کرد؟ شاید دقیق‌تر آن باشد که بگوییم این‌گونه وضعیت‌ها، بیش از آنکه نشانه ثبات باشند، می‌توانند بازتاب نوعی بی‌قراری در رابطه میان جامعه و ساختار قدرت تلقی شوند.
خیابان، در نهایت، آینه‌ای از حال جامعه است. وقتی این آینه تصویری آشفته نشان می‌دهد، مسئله فقط آنچه در خیابان رخ می‌دهد نیست؛ بلکه آن چیزی است که در پسِ آن، در سطحی عمیق‌تر، در حال شکل‌گیری یا فرسایش است.

#جنگ #نه_به_جمهورى_اسلامى

@Tavaana_TavaanaTech