📝 نکته‌های نگارش
ویرگول قبل از «و»

شنیده شده است که گفته‌اند قبل از «و» نباید علامت «،» یا «؛» بیاید. به نظر من این کار در بعضی موارد اجتناب‌ناپذیر است و ما ناچاریم به کمک «،» قبل از «و» عبارت را تفکیک کنیم. مثلاً در اینجا.
🔸
در فصل اول که عنوان آن «سیمای مرگ یا آغاز فرایند جدید تکامل انسان» است، مباحثی چون چیستی مرگ؛ سرّ ناخوشایندی مرگ، راه‎‌های نجات از مرگ‌هراسی، مرگ پدیده‌ای عدمی یا وجودی، نگاه حکیمانه و عارفانه به مرگ و اقسام مرگ تشریح می‌شود.
🔸
در وضعیت فعلی چنین به نظر می‌رسد که «نگاه حکیمانه و عارفانه به مرگ و اقسام مرگ» منظور است. در حالی که چنین نیست، بلکه «اقسام مرگ» خود یک عنوان مستقل است. پس اینجا ناچاریم هم «،» بیاوریم و هم «و» به این صورت
🔸
در فصل اول که عنوان آن «سیمای مرگ یا آغاز فرایند جدید تکامل انسان» است، مباحثی چون چیستی مرگ، سرّ ناخوشایندی مرگ، راه‎‌های نجات از مرگ‌هراسی، مرگ پدیده‌ای عدمی یا وجودی، نگاه حکیمانه و عارفانه به مرگ، و اقسام مرگ تشریح می‌شود.

#ویرگول
#نکته_های_نگارش
#آموزشی_کاظمی
@asarkazemi

📝 نکته‌های نگارش
محل «را» مفعولی

این درست است که باید «را»ی مفعولی بلافاصله بعد از مفعول بیاید. ولی گاهی ما در شناخته مفعول دچار خطا می‌شویم. مثلاً در اینجا نویسنده به این اعتبار که «دفتر پاسداران جهاد اسلامی» مفعول است، «را» را بعد از آن آورده است:

«به مدت دو سال مسئولیت دفتر پاسداران جهاد اسلامی را در تهران بر عهده داشت.»

در اینجا چنین به نظر می‌رسید که ایشان کل مسئولیت را بر عهده داشته، ولی در تهران. در حالی که منظور این نیست. در واقع مفعول این جمله «دفتر پاسداران جهاد اسلامی در تهران» است. پس باید «را» بعد از «تهران» بیایدبه این صورت:

«به مدت دو سال مسئولیت دفتر پاسداران جهاد اسلامی در تهران را بر عهده داشت.»

#نگارش
#نکته_های_نگارش
#آموزشی_کاظمی
@asarkazemi

🔸 نکته‌های نگارش

🔻 لشکر و عسکر

«لشگر» و «عسگر» غلط است و «لشکر» و «عسکر» درست است.

اگر دلیلش را خواستید، به منابعی چون «غلط ننویسیم» مرحوم ابوالحسن نجفی مراجعه کنید. اگر مراجعه نکردید هم نکردید. به همین توصیه که من نقل کرده‌ام عمل کنید تا رستگار شوید به زور خدا.

#نکته_های_نگارش
#آموزشی_کاظمی
@asarkazemi

💠 نکته‌های نگارش
🔸 فرار از توسط

اهل نظر می‌گویند که «توسط» به کار نبرید، چون این کلمه این معنی را ندارد که ما از آن مراد می‌کنیم. درست هم می‌گویند. ولی چه کنیم؟ من با متنی پر از «توسط» روبه‌رویم. در بسیار موارد حس می‌کنم که عبارت‌هایی مثل «به دست»، «به دستور»، «به فرمان»، «به درخواست» و امثال این‌ها می‌تواند کارگشا باشد. مثلاً‌ در این موارد.

❎ تاج‌محل توسط شاه‌جهان ساخته شد.
✅ تاج‌محل به فرمان شاه‌جهان ساخته شد.

❎ عمر بن عبدود توسط علی(ع) کشته شد.
✅ عمر بن عبدود به دست علی(ع) کشته شد.

گاهی نیز می‌شود فعل را از حالت مجهول درآورد تا اصلاً نیازی به هیچ‌یک از این‌ها نباشد.

✅ این جریان توسط حاملین خرقۀ متبرک رسول خدا به احمد شاه ابدالی خبر داده شد.
✅ حاملین خرقۀ متبرک رسول خدا از جریان به احمد شاه ابدالی خبر دادند.
و در این مورد اخیر شکل ویرایش‌شدۀ ما از نظر منطقی هم بهتر است. چون در اینجا سؤال این نیست که این جریان را چه کسی خبر داد که ما در جواب بگوییم این جریان توسط فلانی‌ها خبر داده شد. بلکه گزارشی از واقعه است.

#نگارش
#نکته_های_نگارش
#آموزشی_کاظمی
@asarkazemi

🖌 نکته‌های نگارش
🔸 تمرکز بر ارتباطات منطقی در جمله

من در یادداشت‌های گوناگونی نوشته‌ام که در نگارش و ویرایش باید بیش از مسائل فنی مثل نقطه‌گذاری و فاصله و نیم‌فاصله مراقب ساختار جملات و ارتباط منطقی میان اجزای آن‌ها باشیم. من دیده‌ام که بسیاری از کسانی که کار ویرایش می‌کنند یا در مورد پیراستگی یک متن یا کار یک ویراستار قضاوت می‌کنند، نگرانی‌شان مسائل فنی است. بله این‌ها هم اهمیت دارد، ولی وقتی ساختار جمله معیوب باشد با هیچ ویرایش فنی‌ای بسامان نخواهد شد. این عبارت یک مثال خوب است.
«چون امیر به همۀ حاکمان هزاره‌جات دستور داده بود تا تمام سران هزاره را به کابل بفرستند، کهندل خان نیز دستور امیر را به اجرا گذاشت.»
در اینجا عیب کار چیست؟ به نظر من عبارت مشکل منطقی دارد. دقت کنید، «چون امیر دستور داده بود... کهندل خان نیز دستور را اجرا کرد.» گویا این «چون» دلیل اطاعت کهندل خان را می‌رساند. یعنی چنین به نظر می‌رسد که علت این که او دستور امیر را اجرا کرد این بود که امیر به فرستادن سران هزاره به کابل دستور داده بود. و اگر دستور دیگری بود، او اطاعت نمی‌کرد. در حالی که نباید چنین باشد، بلکه باید بگوید «چون امیر دستور داده بود، کهندل خان سران هزاره را به کابل فرستاد.» یعنی «چون» به عمل کهندل خان در مورد سران هزاره باید برگردد نه به اطاعت کردن از دستور.
البته اگر «چون» را حذف کنیم، می‌شود عبارت را به این صورت بسامان ساخت: « امیر به همۀ حاکمان هزاره‌جات دستور داد تا تمام سران هزاره را به کابل بفرستند و کهندل خان نیز دستور امیر را به اجرا گذاشت.»
اصلاً وجود آن «چون» ضرورت ندارد.

#نگارش
#نکته_های_نگارش
#آموزشی_کاظمی
@asarkazemi

✳️ نکته‌های ویرایش

🔻 مسئلۀ اصلی در این عبارت چیست؟
«آن‌وقت‌ها گاهی دوستم آمنه حسینی مرا به خانه‌شان می‌برد. پدرش عضو شورای انقلاب بود و طرفدار آیت‌الله بهشتی . در برنامه‌هایشان سرود می‌خواندم.»

🔻 به دنبال عیب و نقصی در نقطه و ویرگول و فاصله و نیم‌فاصله نباشید. قضیۀ دیگری است. این روایت مال سال ۱۳۶۴ است و در آن زمان چهار سال از شهادت آیت‌الله دکتر سید محمد بهشتی گذشته بوده است. پس با خود گفتم شاید این بهشتی دیگری است یعنی آیت‌الله سید علی بهشتی رئیس شورای اتفاق افغانستان، به خصوص که این متن مربوط به یک مهاجر افغانستانی است.
با نویسنده صحبت کردم و مشخص شد که همین درست است. پس «شورای انقلاب» هم باید «شورای اتفاق» می‌شد. یک پانوشت هم زدم که منظور در اینجا کدام آیت‌الله بهشتی است تا خوانندهٔ کتاب هم سرگردان نشود.
🔻 می‌خواهم این را بگویم که در ویرایش بیش از این که محو و غرق مسائل فنی شویم، نیم‌نگاهی به محتوای مطلب هم بیندازیم. تصور کنیم که این کتاب را می‌خوانیم تا چیزی فرابگیریم. آن وقت هم چیزی فرامی‌گیریم و هم مسائلی از این قبیل را متوجه می‌شویم و رفع می‌کنیم.
🔻 ریا نباشد، یکی از دلایلی که خیلی از عزیزان علاقه دارند کتابشان را من ویرایش کنم، همین است. این که در خیلی چیزهای دیگر جدا از وظایف معمول ویراستار هم دقت می‌کنم و البته در این موارد، باز سرخود هم متن را اصلاح نمی‌کنم. علامت می‌زنم و از مؤلف می‌پرسم.

#نکته_های_نگارش
#ویراستاری
#آموزشی_کاظمی

@asarkazemi