#نیانبان به دلیل فراگیریاش در گسترهٔ ملی در سطح کشور و جزایر خلیجفارس دارد، با تلاش یک پژوهشگر حوزه موسیقی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ۲۲ مهر ۱۳۹۴ با عنوان «مهارت ساختن و نواختن نیانبان در گسترهٔ ملی» با شماره ۷۸۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. ساز پس از ثبت در فهرست میراث ناملموس ایران، در تلاش برای رسیدن به فهرست میراث جهانی #یونسکو است.
گفته می شود #نی_انبان در قرون وسطی در #اسپانیا نواخته می شده است . تصاویری از نی انبان در کلیساهای رم و مونساتریس که در قرن ۱۱ کشیده شده و تصاویری از نوازندگان نی انبان در دادگاه شاه«آلفانسواکس اِل سابیو» که تاریخ آن به قرن سیزده بر می گردد. به عنوان مثال نوازندگانی در ترانه های ستایش مریم مقدس یافت می شود. در این تصاویر نوازنده ای دیده می شود که در حال نواختن سازی است با دونی و تصویری از دو نوازنده که در حال نواختن نی انبان هستند.
در #سوئد نیز نواختن نی انبان تاریخی طولانی دارد . تصاویری از نی انبان ونوازنده های نی انبان در کلیسا های سوئد وجود دارد که مربوط به قرن ۱۴ میلادی است .
از میان کشورهای غربی ، #ولزی ها از آخرین کشورهایی هستند که با ساز نی انبان آشنا شده اند ولی با وجود اینکه تاریخ نی انبان در این کشور کمتر و جدیدتر از بقیه کشورها است ، لیکن تاریخ مکتوبی که نشان دهنده قدمت این ساز می باشد ، در این کشور وجود ندارد. متاسفانه علیرغم اینکه در اواسط قرن ۱۹ از ولز رخت بر بست هیچ نمونه ای از نی انبان این کشور تا به امروز باقی نمانده است .
در #استونی نیز چون دیگرکشورها علیرغم تغیر موسیقی در یک دوره خاص هیچ گونه تحقیقاتی بر آن انجام نشده است و تاریخ حضور نی انبان در این کشور نیز مشخص نیست ، شاید منشاء ورود این ساز آلمانها باشند ولی با توجه به نفوذ موسیقی سوئد یر موسیقی این منطقه این احتمال وجود دارد که این ساز از سوئد وارد این کشور شده باشد.
اطلاعات اولیه درباره نی انبان در شهرهای استونی به قرن ۱۵ و اوایل قرن ۱۶ برمی گردد.
در سال ۱۴۸۴ میلادی در شهر #ادینبورگ چندین نوازنده گرد هم جمع آمدند به گونه ای که اسم آن شهر را #شهرنوازندگان نامیدند. بعد از آن شهرهای مختلفی مایل به دعوت از نوازندگان از نواحی مختلف شدند.
پس از قرن اول ردپای نی انبان سنتی از #هند و #اسپانیا و از #فرانسه تا #مصر می بینیم علیرغم اینکه نی انبان بندرت تا اواخر دوره های میانه تصویرگری شد.
به هر حال مشخص نیست که اولین مشک چه موقع و در کجا به ذهن انسان خطور کرد ولی قدیمی ترین آن در موزه #اشتات_لیشه برلین نگهداری می شود. به نظر می رسد که به عنوان نخستین تصویر از هر نوع نی انبان می تواند باشد که احتمالاً به دوران به جا مانده از قرن اول قبل از میلاد مسیح بر می گردد.
✅ گونهها ی #نی_انبان
این ساز در کشورهای مختلف به نامهای گوناگون خوانده میشود که ذیلاً به تعدادی از آنها اشاره میشود:
🔺در #ایران
1_نیانبان
2_نیحمونه
3_نیمشکی
4_خیکنای
5_نیحمبونه که با کیسه هوا ویا انبان میباشد
6_نیتکی
7_نیجفتی
8_نی بی لی بو
9_دوزله
10_کِلَم یا قلم که بدون انبان میباشد.
11_ارغون که بدون انبان است و دارای دو نی میباشد که یکی برای نواختن ملودی و دیگری که فاقد سوراخ است، برای صدای فرعی یا همراه در نظر گرفته شدهاست و صدایی که از این ساز شنیده میشود یک #هارمونی است.
🔺در #بحرین:
تنها قربه ی بحرین و نی انبان بوشهر هم از نظر صدا و هم از نظر شکل هیچ تفاوتی با هم ندارند و به احتمال زیاد بحرینیها نی انبان را از ایران به دیار خود بردهاند در حال حاضر نیز از کشورهای عربی جهت تهیهٔ ساز نی انبان به بوشهر سفارش میدهند.
🔺 در #یونان:
#تسامیونا که یک دستهٔ نی با انبان است.
#دودوک که انبان ندارد و دارای نی تکی میباشد که ته آن یک شیپورک جهت پخش صدا تعبیه شده.
#چیفته که شباهتی به دستهٔ نی انبان بوشهر دارد و تنها یک شیپورک به ته آن متصل است و دارای پنج سوراخ میباشد.
🔺در #ترکیه:
#تولومکه شبیه تسامبونای یونان میباشد ولی شیپورک آن به صورت زاویهٔ ۴۵ درجه نسبت به نیها تعبیه شدهاست.
🔺در #هند:
#مورلیکه انبان یا مخزن هوای آن از یک کدو قلیانی تو خالی ساخته شده.
#زماره:که شبیه نی تکی میباشد، جنس نی آن از استخوان پای یک نوع پرندهاست.
🔺 در #مراکش:
#زَمرکه مانند نی جفتی میباشد و دو شیپورک به صورت زاویه ۴۵ درجه یا در بعضی یک شیپورک مانند تسامبونا تعبیه شده.
🔺 در #تونس: #ذکری یا #زوکرا
🔺در #بلغارستان: #گی_دا
🔺در #چین:
#کوانکه با دو لولهٔ استوانه ای مساوی به هم چسبیده که مشابه آن در بیشتر نقاط سرزمینهای اسلامی رواج دارد.
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
@Bookirancity
گفته می شود #نی_انبان در قرون وسطی در #اسپانیا نواخته می شده است . تصاویری از نی انبان در کلیساهای رم و مونساتریس که در قرن ۱۱ کشیده شده و تصاویری از نوازندگان نی انبان در دادگاه شاه«آلفانسواکس اِل سابیو» که تاریخ آن به قرن سیزده بر می گردد. به عنوان مثال نوازندگانی در ترانه های ستایش مریم مقدس یافت می شود. در این تصاویر نوازنده ای دیده می شود که در حال نواختن سازی است با دونی و تصویری از دو نوازنده که در حال نواختن نی انبان هستند.
در #سوئد نیز نواختن نی انبان تاریخی طولانی دارد . تصاویری از نی انبان ونوازنده های نی انبان در کلیسا های سوئد وجود دارد که مربوط به قرن ۱۴ میلادی است .
از میان کشورهای غربی ، #ولزی ها از آخرین کشورهایی هستند که با ساز نی انبان آشنا شده اند ولی با وجود اینکه تاریخ نی انبان در این کشور کمتر و جدیدتر از بقیه کشورها است ، لیکن تاریخ مکتوبی که نشان دهنده قدمت این ساز می باشد ، در این کشور وجود ندارد. متاسفانه علیرغم اینکه در اواسط قرن ۱۹ از ولز رخت بر بست هیچ نمونه ای از نی انبان این کشور تا به امروز باقی نمانده است .
در #استونی نیز چون دیگرکشورها علیرغم تغیر موسیقی در یک دوره خاص هیچ گونه تحقیقاتی بر آن انجام نشده است و تاریخ حضور نی انبان در این کشور نیز مشخص نیست ، شاید منشاء ورود این ساز آلمانها باشند ولی با توجه به نفوذ موسیقی سوئد یر موسیقی این منطقه این احتمال وجود دارد که این ساز از سوئد وارد این کشور شده باشد.
اطلاعات اولیه درباره نی انبان در شهرهای استونی به قرن ۱۵ و اوایل قرن ۱۶ برمی گردد.
در سال ۱۴۸۴ میلادی در شهر #ادینبورگ چندین نوازنده گرد هم جمع آمدند به گونه ای که اسم آن شهر را #شهرنوازندگان نامیدند. بعد از آن شهرهای مختلفی مایل به دعوت از نوازندگان از نواحی مختلف شدند.
پس از قرن اول ردپای نی انبان سنتی از #هند و #اسپانیا و از #فرانسه تا #مصر می بینیم علیرغم اینکه نی انبان بندرت تا اواخر دوره های میانه تصویرگری شد.
به هر حال مشخص نیست که اولین مشک چه موقع و در کجا به ذهن انسان خطور کرد ولی قدیمی ترین آن در موزه #اشتات_لیشه برلین نگهداری می شود. به نظر می رسد که به عنوان نخستین تصویر از هر نوع نی انبان می تواند باشد که احتمالاً به دوران به جا مانده از قرن اول قبل از میلاد مسیح بر می گردد.
✅ گونهها ی #نی_انبان
این ساز در کشورهای مختلف به نامهای گوناگون خوانده میشود که ذیلاً به تعدادی از آنها اشاره میشود:
🔺در #ایران
1_نیانبان
2_نیحمونه
3_نیمشکی
4_خیکنای
5_نیحمبونه که با کیسه هوا ویا انبان میباشد
6_نیتکی
7_نیجفتی
8_نی بی لی بو
9_دوزله
10_کِلَم یا قلم که بدون انبان میباشد.
11_ارغون که بدون انبان است و دارای دو نی میباشد که یکی برای نواختن ملودی و دیگری که فاقد سوراخ است، برای صدای فرعی یا همراه در نظر گرفته شدهاست و صدایی که از این ساز شنیده میشود یک #هارمونی است.
🔺در #بحرین:
تنها قربه ی بحرین و نی انبان بوشهر هم از نظر صدا و هم از نظر شکل هیچ تفاوتی با هم ندارند و به احتمال زیاد بحرینیها نی انبان را از ایران به دیار خود بردهاند در حال حاضر نیز از کشورهای عربی جهت تهیهٔ ساز نی انبان به بوشهر سفارش میدهند.
🔺 در #یونان:
#تسامیونا که یک دستهٔ نی با انبان است.
#دودوک که انبان ندارد و دارای نی تکی میباشد که ته آن یک شیپورک جهت پخش صدا تعبیه شده.
#چیفته که شباهتی به دستهٔ نی انبان بوشهر دارد و تنها یک شیپورک به ته آن متصل است و دارای پنج سوراخ میباشد.
🔺در #ترکیه:
#تولومکه شبیه تسامبونای یونان میباشد ولی شیپورک آن به صورت زاویهٔ ۴۵ درجه نسبت به نیها تعبیه شدهاست.
🔺در #هند:
#مورلیکه انبان یا مخزن هوای آن از یک کدو قلیانی تو خالی ساخته شده.
#زماره:که شبیه نی تکی میباشد، جنس نی آن از استخوان پای یک نوع پرندهاست.
🔺 در #مراکش:
#زَمرکه مانند نی جفتی میباشد و دو شیپورک به صورت زاویه ۴۵ درجه یا در بعضی یک شیپورک مانند تسامبونا تعبیه شده.
🔺 در #تونس: #ذکری یا #زوکرا
🔺در #بلغارستان: #گی_دا
🔺در #چین:
#کوانکه با دو لولهٔ استوانه ای مساوی به هم چسبیده که مشابه آن در بیشتر نقاط سرزمینهای اسلامی رواج دارد.
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
@Bookirancity
🔴#موسیقی_ملل
نیازی نیست زبان خاص موسیقی و واژگان ترانه های یک ملیت را بجوییم تا به راز و رمز و زیبایی نهفته در نوای آهنگین خلق شده پی ببریم
همین که نوایی ذهن را به افق های جدید ناشناخته متصل می کند و وادارت می کند گوشه ای توقف کنی و بارها گوشش سپاری کفایتی است بر آن اثر.
همچون بسیاری ملیت های دیگر،
تونس کشور مدیترانه ی زیبا و سحر گونه،صحرا، افسانه ها،ترانه ها و نواهایی این چنین است.
ترانه «smek» از گروه دو نفره ی «Yuma» را بشنویم
#تونس
#یوما
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
@Bookirancity
نیازی نیست زبان خاص موسیقی و واژگان ترانه های یک ملیت را بجوییم تا به راز و رمز و زیبایی نهفته در نوای آهنگین خلق شده پی ببریم
همین که نوایی ذهن را به افق های جدید ناشناخته متصل می کند و وادارت می کند گوشه ای توقف کنی و بارها گوشش سپاری کفایتی است بر آن اثر.
همچون بسیاری ملیت های دیگر،
تونس کشور مدیترانه ی زیبا و سحر گونه،صحرا، افسانه ها،ترانه ها و نواهایی این چنین است.
ترانه «smek» از گروه دو نفره ی «Yuma» را بشنویم
#تونس
#یوما
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
@Bookirancity