🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
📚🤔
🔴#نی_انبان

#نی_انبان یکی از قدیمیترین #سازهایی است که در کشورهای زیادی آن را به عنوان ساز اصیل می‌شناسند ولی شکل ظاهری آن مقداری با هم تفاوت دارد. در زمان‌های قدیم مردمی که از جایی به جای دیگر می‌رفتند، این ساز را نیز با خود جابه‌جا می‌کردند وبا تغییر دادن شکل ظاهری آن، آن ساز را در منطقهٔ جدید مورد استفاده قرار می‌دادند و پس از مدتی جز سازهای سنتی آن منطقه درمی‌آمد. با اینکه این ساز در کشورهای مختلف از نظرشکل و صدا تفاوت‌هایی دارد، ولی نمی‌توان گفت که مشابه یکدیگر نیستند.

این ساز کمی بزرگتر از #دوزله معمولی (و گاه با هفت سوراخ) که انتهای قمیش دار آن به کیسه‌ای به نام #انبان الصاق و دقیقاً #هواگیری شده‌است که از این نقطه الصاق هوا خارج و داخل نشود، در نزدیکی محل الصاق #دوزله لوله دیگری به طول نامعین خارج شده (محل خروج این لوله نیز به دقت هواگیری شده) که نوازنده آن را به دهان می‌گذارد و از این طریق کیسه را پر باد می‌کند و در نتیجه فشاربازو آرنج بر روی کیسه که هنگام نواختن آن را زیر بغل گرفته‌است؛ هوا را به داخل لوله دوزله می‌فرستند و با انگشتان خود سوراخها را باز و بسته می‌کند.

✅ تاریخچه

گفته شده‌است که #بابِلی‌ها در سال ۲۰۰۰ قبل از میلاد #نی_انبان داشته‌اند.

در واژه نامهٔ موسیقی ایران زمین جلد دوم به قلم آقای #مهدی_ستایشگر چنین آمده‌است: نویسندگان یونانی اختراع انواع #نای را به مردم آسیا نسبت داده‌اند، زیرا آثار باقی مانده از نخستین آثار کهن (در خرابه‌های آشور) بازگو کنندهٔ اختراع #نای، #دونای و #چندنای است که به روایت متون یونانی این سازها ابتدا از آسیا به اروپا رفته و کم‌کم به‌صورت #فلوت و اقسام آن درآمده‌است. بدیهی است با این استدلال، یونانی‌ها آشنایی با نی و طریقهٔ نواختن آن را از مردم خاورمیانه آموخته‌اند.

✅ ریشهٔ ساسانی

برخی پژوهشگران بر روی نقش برجسته‌های #طاق_بستان تصاویری از نواختن #نی‌انبان توسط یک نفر دیده‌اند، این تصاویر قدمت این ساز را به دورهٔ #ساسانیان برمی‌گرداند. این ساز که در گسترهٔ خاکی خلیج‌فارس و عمدتاً ایران قرار گرفته‌است، احتمال انتقال آن از ایران به کشورهای دیگر بسیار زیاد است، حتی به گفته برخی کارشناسان، این ساز نخست در ایران ساخته و مورد استفاده بوده و در طول سال‌ها به کشورهایی مانند #اسکاتلند منتقل شده‌است. این ساز سنتی در همهٔ استان‌های جنوبی کشور مانند #هرمزگان، #خوزستان، #بوشهر بخشی از استان #فارس و #جزایرخلیج_فارس نواخته می‌شود.

✅ ثبت ملی و جهانی

#نی‌انبان به دلیل فراگیری‌اش در گسترهٔ ملی در سطح کشور و جزایر خلیج‌فارس دارد، با تلاش یک پژوهشگر حوزه موسیقی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ۲۲ مهر ۱۳۹۴ با عنوان «مهارت ساختن و نواختن نی‌انبان در گسترهٔ ملی» با شماره ۷۸۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. ساز پس از ثبت در فهرست میراث ناملموس ایران، در تلاش برای رسیدن به فهرست میراث جهانی #یونسکو است.
گفته می شود #نی_انبان در قرون وسطی در #اسپانیا نواخته می شده است . تصاویری از نی انبان در کلیساهای رم و مونساتریس که در قرن ۱۱ کشیده شده و تصاویری از نوازندگان نی انبان در دادگاه شاه«آلفانسواکس اِل سابیو» که تاریخ آن به قرن سیزده بر می گردد. به عنوان مثال نوازندگانی در ترانه های ستایش مریم مقدس یافت می شود. در این تصاویر نوازنده ای دیده می شود که در حال نواختن سازی است با دونی و تصویری از دو نوازنده که در حال نواختن نی انبان هستند.‏
در #سوئد نیز نواختن نی انبان تاریخی طولانی دارد . تصاویری از نی انبان ونوازنده های نی انبان در کلیسا های سوئد وجود دارد که مربوط به قرن ۱۴ میلادی است .
از میان کشورهای غربی ، #ولزی ها از آخرین کشورهایی هستند که با ساز نی انبان آشنا شده اند ولی با وجود اینکه تاریخ نی انبان در این کشور کمتر و جدیدتر از بقیه کشورها است ، لیکن تاریخ مکتوبی که نشان دهنده قدمت این ساز می باشد ، در این کشور وجود ندارد. متاسفانه علیرغم اینکه در اواسط قرن ۱۹ از ولز رخت بر بست هیچ نمونه ای از نی انبان این کشور تا به امروز باقی نمانده است .‏
در #استونی نیز چون دیگرکشورها علیرغم تغیر موسیقی در یک دوره خاص هیچ گونه تحقیقاتی بر آن انجام نشده است و تاریخ حضور نی انبان در این کشور نیز مشخص نیست ، شاید منشاء ورود این ساز آلمانها باشند ولی با توجه به نفوذ موسیقی سوئد یر موسیقی این منطقه این احتمال وجود دارد که این ساز از سوئد وارد این کشور شده باشد.
اطلاعات اولیه درباره نی انبان در شهرهای استونی به قرن ۱۵ و اوایل قرن ۱۶ برمی گردد.
در سال ۱۴۸۴ میلادی در شهر #ادینبورگ چندین نوازنده گرد هم جمع آمدند به گونه ای که اسم آن شهر را #شهرنوازندگان نامیدند. بعد از آن شهرهای مختلفی مایل به دعوت از نوازندگان از نواحی مختلف شدند.
پس از قرن اول ردپای نی انبان سنتی از #هند و #اسپانیا و از #فرانسه تا #مصر می بینیم علیرغم اینکه نی انبان بندرت تا اواخر دوره های میانه تصویرگری شد.
به هر حال مشخص نیست که اولین مشک چه موقع و در کجا به ذهن انسان خطور کرد ولی قدیمی ترین آن در موزه #اشتات_لیشه برلین نگهداری می شود. به نظر می رسد که به عنوان نخستین تصویر از هر نوع نی انبان می تواند باشد که احتمالاً به دوران به جا مانده از قرن اول قبل از میلاد مسیح بر می گردد.
✅ گونه‌ها ی #نی_انبان

این ساز در کشورهای مختلف به نام‌های گوناگون خوانده می‌شود که ذیلاً به تعدادی از آن‌ها اشاره می‌شود:

🔺در #ایران

1_نی‌انبان
2_نی‌حمونه
3_نی‌مشکی
4_خیکنای
5_نی‌حمبونه که با کیسه هوا ویا انبان می‌باشد
6_نی‌تکی
7_نی‌جفتی
8_نی بی لی بو
9_دوزله
10_کِلَم یا قلم که بدون انبان می‌باشد.
11_ارغون که بدون انبان است و دارای دو نی می‌باشد که یکی برای نواختن ملودی و دیگری که فاقد سوراخ است، برای صدای فرعی یا همراه در نظر گرفته شده‌است و صدایی که از این ساز شنیده می‌شود یک #هارمونی است.

🔺در #بحرین:

تنها قربه ی بحرین و نی انبان بوشهر هم از نظر صدا و هم از نظر شکل هیچ تفاوتی با هم ندارند و به احتمال زیاد بحرینی‌ها نی انبان را از ایران به دیار خود برده‌اند در حال حاضر نیز از کشورهای عربی جهت تهیهٔ ساز نی انبان به بوشهر سفارش می‌دهند.

🔺 در #یونان:
#تسامیونا که یک دستهٔ نی با انبان است.
#دودوک که انبان ندارد و دارای نی تکی می‌باشد که ته آن یک شیپورک جهت پخش صدا تعبیه شده.
#چیفته که شباهتی به دستهٔ نی انبان بوشهر دارد و تنها یک شیپورک به ته آن متصل است و دارای پنج سوراخ می‌باشد.


🔺در #ترکیه:

#تولومکه شبیه تسامبونای یونان می‌باشد ولی شیپورک آن به صورت زاویهٔ ۴۵ درجه نسبت به نی‌ها تعبیه شده‌است.

🔺در #هند:

#مورلیکه انبان یا مخزن هوای آن از یک کدو قلیانی تو خالی ساخته شده.

#زماره:که شبیه نی تکی می‌باشد، جنس نی آن از استخوان پای یک نوع پرنده‌است.

🔺 در #مراکش:

#زَمرکه مانند نی جفتی می‌باشد و دو شیپورک به صورت زاویه ۴۵ درجه یا در بعضی یک شیپورک مانند تسامبونا تعبیه شده.

🔺 در #تونس: #ذکری یا #زوکرا

🔺در #بلغارستان: #گی_دا

🔺در #چین:

#کوانکه با دو لولهٔ استوانه ای مساوی به هم چسبیده که مشابه آن در بیشتر نقاط سرزمین‌های اسلامی رواج دارد.

🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
@Bookirancity

🔴#آلبوم_زار

کاری از #سعید_شنبه_زاده و #حبیب_مفتاح موسیقی جنوب ایران

#سعید_شنبه_زاده با اجرای تلفیقی از موسیقی جنوب ایران و موسیقی جز این آلبوم را تدارک دید.

این هنرمند با خوانندگی و اجرای حرکات آیینی از سازهایی چون #نی_انبان استفاده می‌کند. در این برنامه #حبیب_مفتاح_بوشهری نیز سازهایی مانند #دمام، #فلوت و #تمپو را نواخت.

در این آلبوم #نقیب_شنبه_زاده (ضرب و تمپو)، #ماتیو_دوناریری (ساکسیفون)، #مائوکُدیجا (گیتار برقی) و #جان_کونزکی (درام) ترانه‌های فولکلوریک جنوب ایران و ضرباهنگ‌های ریتمیک آن را برای مخاطبان اجرا کردند.

ماندگاری ترانه های فولکوریک جنوب ایران و ضرباهنگ های ریتمیک آن، همواره شادی و سرور وجدآوری را رقم می زند اما بهره جستن ازاین سرمایه های هنری با آمیزشی در خور توجه با گونه ای از موسیقی جاز، به راستی آفرینشی جدید را در فضای موسیقی جنوب ایران، متبلور می سازد.

#سعید_شنبه_زاده که در سالهای اخیربا تلفیق موسیقی محلی #بوشهری با موسیقی #جاز، توانسته قطعات نابی از موسیقی جنوب را بیافریند.
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
@Bookirancity

🔴#موسیقی_فلکلور_بندری

#نی_انبان نوازی
#رقص
#سعید_شنبه_زاده
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
@Bookirancity