🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
📚🤔
🔴#موسیقی_بومی_ونواحی_ایران
#سیستان_و_بلوچستان

بلوچستان و سرزمین ریگزارهای تفته. بادهای سموم و نخل های فرتوت که گویی چادری از خاک بر سر کشیده اند. در سایه ی ناپیدای نخل ها، در میانه ی کَپَرهای فقر، فرهنگِ شفاهیِ بلوچ حضوری فعال دارد. موسیقی، بخش مهمی از این فرهنگ به شمار می رود. بلوچستان در جنوبِ شرقی ایران واقع شده است. از شمال به کویرِ لوت، از غرب به کرمان و از جنوب به دریای عمان می رسد. در شرق، بلوچستانِ دیگری است که اینک از بلوچستانِ اصلی جدا مانده است. رودهای بلوچستان- اگر آبی داشته باشند- همه به باتلاق ها می ریزند. مزارع و جاده ها در غالبِ اوقاتِ سال، در زیرِ ریگ های روان بیابان پنهان می شوند. بلوچستان، آتشفشان تفتان را نیز در سینه خود جای داده است. آیا این وضعیت اقلیمی است که در موسیقیِ بلوچ بازتابیده و آن را رگه دار و خشن و در عین حال سرزنده ساخته است؟

بلوچستان تا پیش از دوره ی قاجار، سرزمین گسترده تری بوده است. در این دوره، ولی اختلاف در میانِ خانِ کلات و خان های دیگر، انگلستان را بر آن داشت تا، به بهانه ی پادرمیانی و در واقع برای ایجادِ منطقه ای امن میان ایران و هندوستان، بخشِ شرقی آن را جدا کند. همان بخشی که اینک به پاکستان تعلق دارد ولی عناصر فرهنگی آن همان هاست که در بلوچستان ایران به چشم می خورد. اینک بلوچستانِ ایران، به چهار بخش تقسیم می شود: «سرحد»، «سراوان»، «بمپور» و «مُکران». موسیقی این نواحی اگرچه ریشه ی واحد دارند ولی در نوع و شیوه های اجرایی تفاوت هایی در میانشان هست که به تنوع مجموعة موسیقی منطقه یاری می رساند.

"محمدرضا درویشی" پژوهشگرِ موسیقی بومی می گوید: «صبر بی زمان و جبری بی امان، دو روی سکه ی زندگی بلوچ است.» عواملِ طبیعی و اقلیمی، توش و توان بلوچ ها را در برابر سختی ها افزایش داده است. موسیقی بلوچ را نیز باید در همین راستا ارزیابی کرد. همان گونه که "محمدرضا درویشی" می گوید، در بلوچستان نیز چون بسیاری از مناطق دیگرِ ایران، علاوه بر موسیقی آیینی، به انواع موسیقی کاربردی برخورد می کنیم.

مثلاً «لیلو» موسیقی آرامِ آوازی است که نقش لالایی را ایفا می کند ولی متنِ آن برای پسر و دختر متفاوت است. «میر قنبر» آهنگ دیگری است که دلاوری های یک قهرمان روستایی را بیان می کند. «لارو و ششگانی» در مراسم عروسی و ختنه سوران به کار می رود. «موتک» که شاید همان مویه فارسی باشد، موسیقیِ ویژه ی عزاداری است. "سِپَت"، موسیقی جشنِ زایمان و «لیکور رهه وكو» نوع دیگری از موسیقی عزاداری است.

شاید برجسته ترین نوعِ موسیقی کاربردی بلوچستان، «گواتی» باشد که در واقع نوعی موسیقی درمانی است. «گوات» به معنای باد است. در باورِ مردم بلوچ، گوات هنگامی که در بدن نفوذ کند آدمی را بیمار می سازد. نقشِ شیطان یا جن را ایفا می کند. تنها راهِ مقابله با «گوات»، بهره گیری از موسیقی است. «گوات ها» این معنی را می رسانند که شیاطین گونه گونه اند و برای مبارزه با هر کدامشان باید از موسیقی ویژه ای استفاده کرد.

اجرای موسیقی برای دفعِ گوات ساعت ها و گاه یک شبانه روز به درازا می کشد
«قیچک یا غیژک»، «رُباب»، «تمبورک»، «نَل»، «دونکپی» و «دُهُلَک»، سازهای رایج در موسیقی سیستان و بلوچستان است. قیچک زِهی کمانی است و کمانچه را به یاد می آورد. رُباب و تمبورک زِهی های دیگری هستند که با زخمه یا مضراب نواخته می شوند. «دُهُلک»، سازِ کوبه ای شبیه «دمادم» در جنوبِ ایران است. استوانه ای چوبی است که بر هر دو سرِ گشوده ی آن پوست می کشند. «نَل» در تلفظِ بلوچی همان نِی است که در همه ی نواحی ایران وجود دارد. بدین سان «دونَلی» معنای دو نِی پیدا می کند که سر هر دو را همزمان در دهان می گذارند و در آن دو می دمند.

استاد "شیرمحمد اسپندار"، یکی از خوانندگان و نوازندگانِ سرشناسِ دونَلی، یعنی نی مضاعف در بلوچستان است که در زمان تهیه ی «طنین روستا» هفتاد و شش سال از عمرش می گذشت. "اسپندار" دونَلی را در ایالت سِند، نزدِ استادان پاکستانی آموخته است.

او از سالِ ۱۳۳۷ خورشیدی که به ایران بازگشته، در ناحیه ی بمپور به کشاورزی مشغول است ولی شاید بتوان گفت که موسیقی، بزرگ ترین مشغولیت ذهنی اوست. به گفته ی "محمدرضا درویشی"، زندگی و موسیقی بلوچستان آنچنان در "شیرمحمد" تنیده شده که جلوه های اولی او را می توان در آیینه ی دومی آشکارا دید. قدرتِ آفرینش او که از خاستگاه انسانی برمی خیزد، اجراهایش را بی بدیل می سازد. "شیرمحمد اسپندار" در تکرارهای بی وقفه ی ملودی، به تدریج از خودآگاهی دور می شود و به بداهه نوازی های ناب و ناخودآگاهانه می رسد


https://t.me/joinchat/AAAAAE5DraCayIXjcpNvyw

🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
📚🤔
🔴#میراث_سرزمینم

#درختان_مقدس_نزد_ایرانیان

#درخت_چنار :

چنار از نظر آیینی از درخت های بسیار ارزشمند بود . در #کاخ #خشایار_شاه درخت چناری زرین و نمادین وجود داشت. از پیش از اسلام تاکنون در بسیاری از #زیارتگاه_های ایران درخت های چنار تنومندی وجود دارد . هم #مسلمانان و هم #زرتشتیان به آن ها #پارچه_های_رنگی می آویزند و به آن نذر میکنند. در #آتشکده_چکچک_یزد و در #امامزاده_چشمه_علی_دامغان و صدها جای دیگر درختان چنار چند صد ساله یا هزارساله دیده می شود. ( بسیاری از مکان های مقدس مسلمانان در ایران پیش از اسلام نیز مقدس بوده اند. ).
درخت #سرو :
درخت #کاج یا #سرو در پیوند با ایین #میترا و #خورشید است. ایرانیان درخت سرو را بسیار گرامی می داشتند که شاید به خاطر همیشه سبز بودن آن است. به باور ایرانیان حضرت #زرتشت درخت سروی در #کاشمر کاشت که تا دوران #متوکل #خلیفه_عباسی استوار بود و ۱۴۵۰ سال از عمر آن می گذشت . چون ایرانیان به زیارت این درخت می رفتند ، خلیفه عباسی بر ان شد که آن را بریده و از چوب آن کاخی بسازد . مردم تلاش کردند تا با پرداخت باج وی را از این کار باز دارند ولی او نپذیرفت و سرو را بريد و چوب آن را بر ۱۳۰۰ شتر بار نهاده و به #بغداد فرستادند.
#بیهقی میگوید روز بریدن آن #هزاران #پرنده بر فراز درخت گرد آمدند چنان که آسمان تیره شد. روزی که درخت سرو به بغداد رسید ، در همان روز #متوکل_عباسی نیز به #هلاکت رسید.
درخت سرو پس از اسلام نیز جایگاه خود را در باورهای مردم حفظ کرد. در نقش بسیاری از #قالی_ها و #دیوار_کاخ_ها سرو دیده می شود. در َلَم_های_شیعه در عزاداری های ماه محرم سرو همچنان بر فراز است . سرو #نماد #کشته_شدگان و #شهیدان نیز هست . در #ابر_کوه سروی ۴۵۰۰ ساله و در #منجیل سروی ۱۵۰۰ ساله گرامی نگاه داشته می شود.
درخت #خرما :
#گزنفون میگوید : #کوروش_بزرگ با دستان خود خرما می کاشت. خرما نماد #حاصلخیزی بود و به گفته #استرابون ، #هخامنشیان ۱۶۰ نوع فرآورده از آن فراهم میکردند که نام انان را در #ترانه‌_های خود می خواندند. از #هسته_خرما در تهیه نان و آرد و #سوخت_کوره_های_فلزی به ویژه مس و از #خیسانده_هسته برای خوراک دام و از میوه در ساخت #شراب و #سرکه و #مربا و از برگ آن در #ساخت_خانه بهره می بردند. #نخلستان_ها بیشتر در #خوزستان ، #شوش ، #بابل و کرانه های #دریای_پارس وجود داشت. #سیستان_و_بلوچستان و #کرمان نیز نخلستانهای زیادی داشتند.

🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
@Bookirancity
🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
🌸🌿
🔴#تلنگر

کشف ذخایر جدید طلا در سیستان و بلوچستان
استاندار سیستان و بلوچستان با اعلام کشف ذخایر جدید طلا در استان، گفت: ذخایر معادن طلای کشف شده به ۳۸ تن رسید.
کمتر کسی باور می‌کند این استان مملو از ذخائر طلاست، درحالی‌که سیستان و بلوچستان صدرنشین محرومیت و فقر در ایران است. از آب آشامیدنی، گاز و برق، مدرسه، بیمارستان و درمانگاه محروم و از بیکاری گسترده رنج می‌برد و مردمانشان با حمایت‌های گروه‌های نیکوکار و فعالان اجتماعی روزگار می‌گذرانند.
#خوزستان_نفت_دارد اب نداردبرق نداردهوانداردکارندارد
#سیستان_وبلوچستان_طلا_داردد_ اب نداردبرق نداردکارندارد
بحث ابن است دولت لیاقت ندارد
🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🍂🌸@Bookirancity
🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
🌸🌿

🔴#جشن_های_اسپندگان

اَمرداد به معنی بی‌مرگی و جاودانگی است.
مرداد نیز به معنی مرگی و نیستی است.
خوشبختی از آن کسی است که از سوی او به دیگران خوشبختی و شادمانی رسد. ای آرمیتی آن فر و شکوه ایزدی را به من ارزانی دارید که پاداش زندگی سراسر نیک منشی است.
✍️ #اشوزرتشت_گات‌ها_هات۴٣بند١

اشا👈 راستی و درستی. راه راستینی. هنجار هستی.
آرمیتی(سپندارمز)👈 عشق. یکرنگی. پاکدلی. فروتنی. بردباری. آرامش.
.
.
جشن‌های اسفند ماه(اسپندگان):

یکم اسفند/ اورمزد روز:
جشن اسفندی و هدیه به زنان در نیاسرِ کاشان، شهر محلات، شهر اقلید و پختن آش اسفندی.
آغاز سال نو در تقویم محلی نطنز، ساوه و کاشان.
در فراهان معروف به #آفتو_به_حوت(آفتاب در برج ماهی). همچنین جشن #آبسالان/بهارجشن/جشن روباه به مناسبت روان شدن جویبارها و پدیدار شدن بهار. خجستگی دیدار روباه.
واژه آبسالان با آبشار و فشار آب‌ها در پیوند است. در متون کهن، هنگامِ این جشن به‌گونه‌های مختلفی آمده است که مانند بسیاری از دیگر دگرگونی‌ها ناشی از محاسبه زمان با تقویم‌های گوناگون و کبیسه‌گیری‌های متنوع بوده است.
همچنین روز جشنی بنام #کوسه‌سواری(کوسه برنشین). مراسم نمایشی خنده‌آور که توسط مردی کوسه‌رو که بر دراز‌گوشی سوار بوده برگزار می‌شده است. کوسه خـود را باد می‌زده و مردم به او آب می‌پاشیده‌اند.
.
پنجم اسفند/ سپندارمز روز:
در بیست‌وپنجمین روز پس از جشن سده. #جشن_اسفندگان، جشنی در ستایش و گرامیداشت اسفند(سپندارمز). در اوستایی #سپته_آرمیتی، در پهلوی #سپندارمز به معنای فروتنی پاک و ورجاوند و بعدها یکی از اَمشاسپَندان. نگهبان و ایزدبانوی زمینِ سرسبز. جشن #سپندارمزگان(اسپندگان) روز گرامیداشت زنان در ایران باستان بوده و این روز به‌نام #مرد‌گیران که هدیه گرفتن زنان از مردان است. بجز این به‌نام روز جشن #برزگران(برزیگران به مناسبت سبزکنندگان زمین و سبز شدن زمین نیز خوانده شده است.
.
دهم اسفند/ آبان روز:
جشن #وخشنکام در گرامیداشت رود #آمودریا(جیحون) بزرگ‌ترین رود سرزمین‌های ایرانی. این نام از بزرگترین شاخه آمودریا به‌نام رود #وخش برگرفته شده است. ابوریحان بیرونی #وخشنکام را فرشته جیحون می‌داند و می‌بایست با اناهیته(آناهید) این‌همانی داشته باشد.
.
نوزدهم اسفند/ فروردین روز:
جشن #نوروز رودها، گرامیداشت، لایروبی و پاکسازی رودها، کاریزها و چشمه‌ها همراه با پاشیدن عطر و گلاب بر آنها.
.
بیستم اسفند/ بهرام روز:
جشن #گلدان یا #اینجه، روز آماده‌سازی و کاشت گل‌ها و گیاهان در گلدان‌ها و نیز جشن #درخت‌کاری.
.
بیست‌وششم اسفند/ اشتاد روز:
جشن #فروردگان، جشنی در یاد‌کرد و بزرگداشت روان و فُروهر(فَروَهَر) درگذشتگان در این روز و تا پایان سال. این نام به‌گونه‌های #فرورگان(فرودگان) نیز آمده است.
بیست‌ونهم یا سی‌ام اسفند/ مانتره سپند روز یا انارام روز (آخرین روز سال)
جشن پایان فصل زمستان و زمان #گاهنباری بنام #همسپت_مدم در اوستایی #همسپث_مئیدیه به معنای «برابری شب و روز / برابری سرما و گرما». همچنین هنگام جشن #اوشیدر در #سیستان به آرزوی فرا آمدن #سوشیانت. در این روز مردمان دختری را بر شتری آذین شده می‌نشانند و همراه با شادی و سرود او را برای آب‌تنی به آب‌های دریاچه هامون می‌برند. (سیزده‌بدر). گرامیداشت درگذشتگان در سُغد و امروزه نیز در بسیاری نواحی گوناگون. جشن #علفه در خمین، همراه با بردن علف‌های بیابانی به خانه و روشن‌کردن چراغی در همه اتاق‌ها.
زادروز زرتشت به روایت متن پهلوی گزیده‌های زاداسپرم (بخش سی‌ام و سی و یکم).
شامگاه آخرین روز سال در بسیاری از نواحی ایران بر بام‌ها آتش می‌افروزند.

آخرین چهارشنبه اسفند ماه که آخرين چهارشنبه سال نیز هست، جشن #چهارشنبه_سوری برگزار می‌گردد. جشن آتش و آتش افروزی.

🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🍂🌸@Bookirancity
🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
🌸🌿

🔴#کتاب_ولحظه

◾️«اقلیت» از غیرانسانی‌ترین کلماتی بوده که تمام این سال‌ها کنار دین و مذهب و قوم بافته‌‌شده تا برایمان عادی و روزمره شود. نشانه‌ٔ پررنگی از قید و بند، از مرزی فضیلت‌طلبانه تا آرام و منطقی گوشزد کند، عده‌ای بیشتر و بهتر و برحق‌‌اند، چون اکثریت‌اند؛ برای روزی که بتوان در منطقه‌ای اقلیت‌خوانده‌شده راحت‌تر جنایت کرد و «اقلیتی» را بی‌دغدغه‌تر نسبت به اکثریت در هر نقطه دیگری تیرباران کرد، چون تنها تصویر برساخته از او اقلیتی‌ست در نقش منفی فیلم‌ها، تجزیه‌طلب‌هایی بی‌رحم و مردمانی در شغل راهزن و آدمکش و قاچاقچی‌. کسانی که به عمد از جان و جامه و زبان و لهجه‌شان نماد اقلیتی بی‌چهره و بی‌پیشینه و بی‌ریشه ساخته شده است.
اما همان «اقلیت‌» که بسیاری از داشته‌‌ها و بخش عظیمی از فرهنگ و تاریخ سرزمین و جغرافیای وطن را مدیون‌شان هستیم، چند جمعه است فروتنانه به هم‌سرزمینی‌شان یاد می‌دهند، مرزِ آزادی من، آغاز آزادی تو نیست. ما تکمیل‌کننده یکدیگریم، وجودمان برای هم ضروری‌ست، رقیب نیستیم. دشمن نیستیم. اقلیت نیستیم. انسان‌هایی هستیم بیشتر از شما ستمدیده و بیش از شما غم‌خورده و ظلم‌چشیده که در کشتن‌مان هم تبعیض قائل می‌شوند؛ با ما بی‌رحم‌ترند. با ما ظالم‌ترند. با ما حق‌کش‌ترند.
بقیه ساکنان این سرزمین هم چند جمعه است با فهم رنج بیشتر آنها که «کمتر» خوانده می‌شده‌اند، دریافته‌اند: «من آزاد نیستم، اگر تو آزاد نباشی. آزادی‌های ما یکدیگر را در خود منعکس می‌کنند.*» آزادی من باید در آزادی تو و بودن با کسانی نمایان شود که اقلیت خوانده می‌شوند. من فقط تا آن حد آزاد و انسانم که دیگران هم چنین باشند.
ما درس‌هایمان را یاد گرفته‌ایم. دیگر جزیره‌های دورافتاده از هم نیستیم و می‌دانیم آنکه تو را به نام اقلیت می‌کشد، همه ما را خواهد کشت. یاد گرفته‌ایم که این دیگر نبردی برای آزادی نیست، نبرد کلمات هم هست؛ قیامی برای از هم‌پاشیدن هر آنچه آرام و معمولی و برکنار و منظم و مرتب به نظر می‌رسید. برای کلمات فرومایه و تنگ‌نظرانه که بخشی از جریان یکنواخت زندگانی ما شده بود. برای از بین‌بردن هر آنچه مرز ساخته بین ما ساکنان و مالکان این سرزمین؛ مرزی غیرانسانی به نام اقلیت و اکثریت.


📕نقل‌قولی از کتاب «متفکران روس»، #آیزایا_برلین.
عکس اول: بابک تفرشی؛‌ کودکان کنجکاو #خاش، ۱۳ سال پیش، زیر آسمان پرستاره #سیستان_و_بلوچستان. آسمانی که این جمعه هم چیزی جز خون و گلوله و کشتار ندید. مردمی که در این نقطه در تبعیض «اقلیت» زندگی کرده‌اند و با تبعیض هم کشته می‌شوند.

🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🍂🌸@Bookirancity
🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🌿

🔴#تلنگر

‏دانش آموزان مدرسه راهنمایی جکیگور در شهرستان راسک ‎#سیستان_بلوچستان به دلیل نبود سرویس مدارس با کمپرسی و تریلی رفت و آمد می‌کنند. چهارم آذر، یک مینی بوس حامل دانش آموزان بلوچ در شهرستان قصرقند واژگون شد و آتش گرفت که تعدادی از آنها زخمی شدند.
عکس: مدارس کپری و کانکسی

ایسنا: مدیرکل آموزش و پرورش تهران از اعلام آمادگی برای ساخت مدرسه در غزه خبر داد

🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🍂🌸@Bookirancity