نقدآگین
12.2K subscribers
3.87K photos
3.41K videos
93 files
9.11K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
📺 وجود خدا هم مقدس نیست و قابلِ رد و بحث است

🎙آیت‌الله #کمال_حیدری

💎@asre_roshangary

🔻نواندیشی
📺 قرآن و کتک زدن زنان؟

🔻حیدری: نقد امامت و خمس
📺 امامت جزء اصول دین است؟!
📺 فوایدِ امام؟ اینا مال پخش نیست!
📺 علامه طباطبایی: هیچ جمعه‌ای نخواهد آمد!
📺 خمس/ولایت فقها برمبنای «دروغ مصلحتیِ» غیبت صغری
📺 امام زمان یا غلو بزرگ؟
📺 امامت جایی در قرآن ندارد
🔻سندیت‌سنجی
📺 قصص قرآن و ردالشمس افسانه‌اند
📺 اعتبارِ کتبِ رجالی شیعه؟
📺 سندیتِ احادیثِ شیعه، از جمله اصول کافی؟
📺 لعنیات زیارت عاشورا
📺 هیچ‌کس در دانشگاه حدیث را نمی‌پذیرد
📕کلینی و اصول کافی؟
📺 سندیتِ دعای کمیل
📕نهج‌البلاغه و علی؟
📕سندیت زیارت جامعۀ کبیره
📕
دعای عرفه و حسين؟
📕نهج‌البلاغه در ترازوی قرآن
📺 نهج‌البلاغه پیروز تحدی؛ اعجاز ادبی قرآن کجاست؟
📺 هیچ‌کس در دانشگاه حدیث را نمی‌پذیرد
📓سخنانِ سرگردان؛ از پیشوایان یا دیگران؟ (قسمت ۱)، (قسمت ۲)
📺 مرجعی با ۵ دلیل ریشۀ قرآن را زد
📺 محدث نوری و ۱۲ دلیل تحریف قرآن
📻 قرآن؛ ضعیف‌ترین سند اسلامی
📻 دستکاریِ قرآن؟
📻 مصحف فاطمه و تألیف قرآن
📺 قرآنِ مفقود شده
📺 محمد هرگز قرآن را تفسیر نکرد!
📺 قرآن اصلی» دست ما نیست رفقا!
🔻حیدری: از نقد قرآن تا حصر
📺 ۵ دلیل در تحریف قرآن
📺 قرآن اصلی» دست ما نیست رفقا!
📺 قرآن ۱۰۲۴۳ اختلاف دارد
📺 اشکالات صرف و نحوی قرآن
📺 کمال حیدری پاپ می‌شد اگر
📺 حصر آیت‌الله کمال حیدری
📺 کمال حیدری و سرکوبِ طباطبایی
🔻بدعت‌های شیعه
📺 «اهل سنت کافر و نجس‌اند»
📺 جنونِ رنج‌پرستی و بدعت‌ها
📺 شیخ صدوق و لعن شیعه بابت اذان
📺 بدعتِ پیاده‌رویِ اربعین و ضربه به اقتصادِ ویران
⬛️
پیاده‌روی اربعین و نقش غذا
📺
از وصیتِ غیرشیعیان تا شیعیان
📕آیاتی برای قومی که بازنمی‌گردند!
🔻بدعت حجاب اجباری
📺 حجاب اجباری از مصادیقِ بدعت و وهنِ اسلام
📺 دلایل عقلی-نقلی «حجاب اجباری»
.


#نواندیشی #نواندیشی_دینی


🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 دکتر طه حسین: خودکار قرمزی بدهید تا اشتباهات قرآن را تصحیح کنم!
(۱/۳)
🔶 اندیشه‌های طه حسین: از الازهر تا جنجال «شعر جاهلی»

🔸دکتر طه حسین (۱۸۸۹ – ۱۹۷۳)، ملقب به «عمیدالادب العربی» (پدر ادبیات عرب)، یکی از تأثیرگذارترین روشنفکران عرب در قرن بیستم، شخصیتی بود که زندگی و آثارش با نبردهای فکری متعددی درهم آمیخت. سرچشمهٔ این نبردها را می‌توان در تجربهٔ تلخ او از تحصیل در الازهر و سپس روی آوردن وی به علوم مدرن و اندیشهٔ انتقادی غربی جستجو کرد.

1️⃣ کودکی، نابینایی و طرد از سنت

🔸طه حسین در چهار سالگی در روستایی در صعید مصر بر اثر بیماری رمد و به‌دلیل جهل و فقر و درمان نامناسب (معالجه نزد سلمانی به جای پزشک)، بینایی خود را از دست داد. این نابینایی فیزیکی، سرآغاز بینایی عمیق‌تر و انتقادی او نسبت به ساختار‌های سنتی جامعه‌اش شد.

▪️تجربهٔ الازهر: او به حکم سنت دینی، در کودکی به مکتب‌خانهٔ روستا و سپس به الازهر راه یافت. در کتاب مشهورش، «الایام»، طه حسین آشکارا از چهار سال تحصیل در الازهر به عنوان ۴۰ سال رنج و ملالت یاد می‌کند.

▪️علل نفرت از الازهر: وی سیستم آموزشی الازهر را عقیم، واپس‌گرا و مبتنی بر حفظ بدون فهم می‌دانست. او از جمود فکری اساتید، نپذیرفتن هرگونه رأی مخالف و مهم‌تر از همه، رفتار تحقیرآمیز و متکبرانهٔ شیوخ با دانشجویان (مانند خطاب کردن او با عنوان «ای کور، بیا اینجا») رنج می‌برد.

2️⃣ گریز به دانشگاه و اعمال عقل

🔸طه حسین در سال ۱۹۰۸، همزمان با تأسیس دانشگاه مصر، یکی از اولین دانشجویان آنجا شد. او از محیط بستهٔ الازهر به علوم مدرن، تاریخ، جغرافیا، زبان‌های شرقی (مانند عبری و حبشی) و رویکردهای غربی روی آورد.

▪️رسالهٔ دکتری اول (ابوالعلاء معری):
رسالهٔ دکتری او دربارهٔ ابوالعلاء معری (شاعر و فیلسوف شکاک) جنجال بزرگی برانگیخت و به اتهام «زندقه و خروج از مبانی دین» منجر شد. در این مقطع، وی به جای تبدیل شدن به یک «رجل جامع» (عالم دینی)، به یک «رجل جامعه» (استاد دانشگاه) تبدیل شد.

▪️سفر به فرانسه: او با بورس تحصیلی به فرانسه رفت و در آنجا با سوزانا (همسر فرانسوی‌اش) آشنا شد. سوزانا نقش حیاتی در آشنایی او با زبان‌های لاتین و فرانسوی و فرهنگ غرب داشت. طه حسین دربارهٔ او می‌گوید:
«از وقتی صدایش را شنیدم، قلبم درد را نشناخت.»

او در فرانسه دکتری دوم خود را با عنوان «فلسفهٔ اجتماعی نزد ابن‌خلدون» به پایان رساند.

3️⃣ نبرد بزرگ: جنجال «شعر جاهلی»

🔸مهم‌ترین و جنجالی‌ترین نبرد فکری طه حسین با انتشار کتاب «فی الشعر الجاهلی» (۱۹۲۶) آغاز شد.

▪️نقد بر اساس دکارت: او با استفاده از اصل شک دکارت («من حق دارم در هر چیزی شک کنم تا زمانی که صحت آن ثابت شود»)، نتیجه گرفت که
بخش بزرگی از اشعاری که به دوران جاهلیت (پیش از اسلام) نسبت داده می‌شود، جعلی بوده و پس از اسلام سروده شده‌اند تا زندگی، تمایلات و مفاهیم عصر اسلامی را بازتاب دهند.


▪️حمله به مبانی: علمای الازهر این نظریه را حمله‌ای مستقیم به مبانی دین و قداست قرآن دانستند و او را به کفر متهم کرده و به دادگاه کشاندند. استدلال آن‌ها این بود که چون زبان عربی، لغت قرآن کریم است، نمی‌تواند تحت نقد علمی، شک و تکذیب قرار گیرد.

▪️عقب‌نشینی ظاهری: طه حسین تبرئه شد، اما تحت فشار و تهدید (که زندگی‌اش در خطر بود) عنوان کتاب را به «فی الادب الجاهلی» تغییر داد و بخش‌هایی از متن را حذف یا تعدیل کرد.

4️⃣ حملات فکری به دین و انتساب قصیدهٔ «کنْتُ أَعبُدُ شيطاناً»

▪️تشکیک در قرآن: طه حسین متهم به تشکیک در قصص قرآنی (مانند داستان ابراهیم و اسماعیل) و همچنین قراءات سبعه شد. وی تأکید داشت که صرفاً آمدن یک روایت در قرآن، دلیل کافی بر صحت تاریخی آن نیست و باید آن را مورد مطالعهٔ علمی قرار داد. او همچنین متهم شد که تلویحاً گفته است می‌تواند چیزی مشابه قرآن بنویسد، اما نوشتن اثری شبیه به انجیل برایش محال است (به دلیل غنای اطلاعاتی انجیل).

▪️نقد اسلام و آیات: در اواخر عمر، وی به نقد رادیکال اسلام روی آورد و به صورت علنی به آیات قرآنی که به «قتل کافر»، «قطع دست سارق» و اجرای عدل با «سفک دماء» (خونریزی) فرامی‌خوانند، اعتراض کرد.

🔶 قصیدهٔ جنجالی (کنْتُ أَعبُدُ شيطاناً):


🔻این نقدها در قصیده‌ای به اوج خود می‌رسد که به طه حسین منتسب شده است (هرچند اعتبار آن محل بحث است). او در این قصیده، به شکلی رادیکال به انتقاد از صفات پروردگار می‌پردازد و می‌پرسد:
گمان می‌کردم که تو گمراه‌کننده‌ای و اینکه هر کس را بخواهی هدایت می‌کنی
ای زیان‌رسان، روزی‌دهنده، خوارکننده از روی تکبر و خودبزرگ‌بینی

ای زورگوی سخت‌گیر، برای مردم پنهان می‌کنی مکر و حیله را
دست‌های دزدان را قطع می‌کنی و اجساد زنان را سنگسار می‌کنی

[...]


(ادامه دارد)


🌾 @Naqdagin
📺 دکتر طه حسین: خودکار قرمزی بدهید تا اشتباهات قرآن را تصحیح کنم!
(۲/۳)
[...]

عدل خود را با شمشیر برپا می‌کنی پس عدل تو در ریختن خون‌هاست
ای خالق قاتلان، به من بگو کجاست خدای ضعیفان؟

اگر خالق همه بودی بعضی از آن‌ها را از بقا محروم نمی‌کردی
و چه چیزی را از قتل درو خواهی کرد به جز ویرانی و فنا؟

آیا من سلاخی را می‌پرستیدم که جگرهای بی‌گناهان را له می‌کند؟
یا شیطانی را می‌پرستیدم که با خاتم پیامبران به‌سوی ما فرستاده شد؟

گمان کردم که بهشت برای مجاهدان است که تنها قدرتمندان در آن ساکن می‌شوند
خرما و انگور و انجیر و رودخانه‌هایی از شراب برای پرهیزکاران

بهترین پناهگاه برای گرسنگانی که در قلب صحرا زندگی کرده‌اند
و تخت‌هایی از یاقوت گران‌بها و حوریانی که به آوازخوانی مشغولند

ما معشوقه‌های مؤمنانیم آمدیم و ندا را پاسخ دادیم
خداوند با ما به شما پاداش داد، پس بنگرید چگونه خداوند پاداش نیکو داده است

آیا بهشت تو مشاجره و فریاد است و نزدیکی جنسی بدون توقف؟
حوریان بیوه را دوباره باکره می‌کنی و تویی که وظیفه دوخت و دوز (تجدید بکارت) را بر عهده داری!

آیا من دلال و واسطه‌ای را می‌پرستیدم که در عقول احمقان خوشگذرانی می‌کند؟ 😵‍💫
یا شیطانی را می‌پرستیدم که با خاتم پیامبران به‌سوی ما فرستاده شد؟


▪️ابهام پایانی: برخی نزدیکان او (مانند فرید شحاته، منشی طه حسین) و همسرش سوزانا، ادعا کرده‌اند که طه حسین پیش از مرگ، اسلام را ترک کرده و در یک کلیسای کوچک در فرانسه به مسیحیت گرویده و غسل تعمید دیده است. قصیده پایانی او نیز به عنوان دلیلی بر این تغییر دیدگاه مورد استناد قرار می‌گیرد. ⛪️

▪️نتیجه‌گیری: طه حسین، نماد گذار فکری در جهان عرب، با اعمال عقل و شک دکارتی بر متون مقدس و سنتی، نه‌تنها به یک دانشمند دانشگاهی تبدیل شد، بلکه پایه‌های علوم انسانی مدرن در جهان عرب را بنا نهاد؛ هرچند این مسیر برای او جز جنجال، اتهام و دشمنی با نهاد قدرتمند دینی (الازهر) چیزی به ارمغان نیاورد.

🕵🏻‍♀️ صحت‌سنجی ادعاهای ویدیو


🔸دکتر طه حسین قطعاً نقدها و چالش‌های جدی‌ای را متوجه اسلام و به‌ویژه نهادهای دینی و تفاسیر سنتی آن کرده است. با این حال، باید بین نقدهای اثبات‌شدهٔ آکادمیک او و ادعاهای جنجالی که به او نسبت داده شده، تفاوت قائل شد.

نقدهای اثبات‌شده و معتبر

▪️نقد نهاد الازهر و آموزش دینی:
کاملاً صحیح. مهم‌ترین نقد طه حسین به ساختار آموزشی الازهر بود. او این سیستم را «عقیم» و متکی بر «حفظ کورکورانه» می‌دانست و خواستار جایگزینی آن با تفکر انتقادی (بر مبنای شک دکارتی) و علوم مدرن بود.

▪️«فی الشعر الجاهلی» و حمله به قداست تاریخی:
صحیح است.
این کتاب بزرگترین جنجال زندگی اوست. وی با استفاده از روش شک (دکارت)، ادعا کرد که بخش بزرگی از شعر جاهلی (پیش از اسلام) جعلی و ساختهٔ دوران اسلامی است. این نقد، هرچند مستقیماً قرآن را هدف قرار نداد، اما چون پایه‌های تاریخی و ادبی را که قرآن بر آن‌ها بنا شده بود، زیر سؤال می‌برد، از سوی شیوخ به مثابهٔ نقد دین تلقی شد.

▪️تشکیک در مباحث تاریخی:
صحیح است.
طه حسین در ادامهٔ نقد ادبی خود، لزوم بررسی علمی و شک در صحت تاریخی قصه‌هایی چون ابراهیم و اسماعیل را مطرح کرد، زیرا معتقد بود یک متن دینی باید مانند هر متن دیگری قابل نقد و بررسی باشد. 🔬

▪️نقد سیاسی و سکولاریسم:
صحیح است.
طه حسین یکی از مهم‌ترین مدافعان جدایی دین از سیاست و فرهنگ (سکولاریسم) در مصر بود و معتقد بود برای پیشرفت، باید نهادهای دولتی و آموزشی از قید روحانیت و تفکر سنتی آزاد شوند.

ادعاهای جنجالی و فاقد اعتبار آکادمیک

▪️قصیدهٔ «كنْتُ أَعبُدُ شيطاناً»:
به احتمال قوی، جعلی و غیرمعتبر است.
انتساب این شعر رادیکال و ضعیف‌الادب به طه حسین در محافل آکادمیک رد شده است. این قصیده، که حاوی حملات مستقیم به آیات مربوط به قصاص و جهاد است، فاقد سبک قوی طه حسین است و در هیچ‌یک از آثار معتبر وی یا نزدیکانش نیامده است. این شعر بیشتر توسط مخالفان اسلام سنتی برای تقویت جبههٔ فکری خود، به نام طه حسین منتشر شده است. 📜

▪️اعتقاد به مسیحیت:
اثبات نشده است و در حد شایعه است.
در حالی که ازدواج با یک زن مسیحی فرانسوی و نزدیکی فکری او به تمدن غرب بر کسی پوشیده نیست، ادعای تغییر دین رسمی وی صرفاً بر گفته‌های غیرمستقیم و پس از مرگ وی (مانند گفته‌های منشی‌اش) بنا شده و هیچ سند یا اعتراف رسمی از سوی خود طه حسین در دست نیست. ⛪️

(ادامه دارد)


🌾 @Naqdagin
📺 دکتر طه حسین: خودکار قرمزی بدهید تا اشتباهات قرآن را تصحیح کنم!
(۳/۳)
🕵🏻‍♀️صحت‌سنجی تکمیلی

🔻صحت‌سنجی این بخش:
«او همچنین متهم شد که تلویحاً گفته است می‌تواند چیزی مشابه قرآن بنویسد، اما نوشتن اثری شبیه به انجیل برایش محال است (به دلیل غنای اطلاعاتی انجیل).

نقد اسلام و آیات: در اواخر عمر، وی به نقد رادیکال اسلام روی آورد و به صورت علنی به آیات قرآنی که به «قتل کافر»، «قطع دست سارق» و اجرای عدل با «سفک دماء» (خونریزی) فرامی‌خوانند، اعتراض کرد.»


🔺🔻صحت‌سنجی این دو ادعای مطرح‌شده در مورد طه حسین نیازمند تفکیک دقیق میان نقل‌قول‌های مستقیم، اتهامات منتقدان و موضع فکری کلی اوست.

۱. ادعای توانایی نگارش اثری مشابه قرآن و ناتوانی در نگارش اثری مشابه انجیل

🔍 وضعیت صحت:
مشکوک و نیازمند منبع معتبر.
این ادعا به نظر می‌رسد از نقل‌قول‌های غیرمستقیم، تحریف‌شده یا گزارش‌های جنجالی از جلسات و مناظرات او سرچشمه گرفته باشد، نه متون آکادمیک خود طه حسین.

▪️بخش اول (نگارش مشابه قرآن):
این ادعا احتمالاً تقطیعی از بحث‌های طه حسین در مورد "اعجاز قرآن" و "بلاغت" است. در آن زمان، عده‌ای از روشنفکران مصری مانند محمد عبده به چالش کشیدن برخی تفاسیر سنتی از اعجاز قرآن (که بلاغت را بالاتر از محتوا می‌دانستند) روی آوردند. اگر طه حسین چنین حرفی زده باشد، احتمالاً قصد داشته تا قداست بلاغت مطلق را زیر سؤال ببرد، نه اینکه عمداً کفرگویی کند. اما در متون اصلی او، چنین ادعای صریحی با این لحن یافت نمی‌شود و بیشتر اتهامی از سوی منتقدانش است.

▪️بخش دوم (ناتوانی در نگارش مشابه انجیل):
این قسمت معمولاً به بحث‌های او درباره "غنای اطلاعاتی، ادبی یا محتوایی" متون دینی، به‌ویژه در مقایسهٔ ادبیات عرب با ادبیات غربی (که شامل متون مسیحی هم می‌شد)، مربوط است. این احتمال وجود دارد که طه حسین صرفاً قصد داشته غنای ادبی و تاریخی متون مسیحی را در بستر فرهنگی خود مورد تمجید قرار دهد، بدون اینکه قصد نفی قرآن را داشته باشد. با این حال، استفاده از واژهٔ "محال است" در مقایسه با قرآن، بسیار تند و جنجالی است و سندیت آن ضعیف است.

۲. نقد رادیکال اسلام و اعتراض علنی به آیات مربوط به قصاص و جهاد

وضعیت صحت:
صحیح است (در چارچوب اندیشهٔ سکولار). طه حسین در اواخر عمر و پس از تثبیت جایگاهش، از نقد آکادمیک متون فراتر رفت و به نقد اجرای شریعت و تفاسیر سنتی از عدالت و خشونت روی آورد.

🔺موضع سکولار و لیبرال: طه حسین یک لیبرال فکری بود و منتقد سرسخت هرگونه استفاده از قدرت سیاسی برای اجرای احکام دینی بود. او معتقد بود این نوع احکام با مفاهیم مدرن عدالت و حقوق بشر سازگار نیستند.

🔺انتقاد از احکام جزایی: اعتراض او به احکامی چون «قطع دست سارق» و آیات مربوط به «قتال (جنگ و جهاد)»، در راستای مخالفتش با هرگونه تفسیر دینی بود که منجر به خشونت دولتی و جسمانی می‌شود. این دیدگاه او با خط فکری سکولاریسم و مدرنیسم کاملاً همخوانی داشت.

🔺سخنان و نامه‌ها: هرچند قصیدهٔ «شیطان» احتمالاً جعلی است، اما این اتهام (اعتراض به آیات و احکام شریعت اسلامی) ریشه در موضع‌گیری‌های عمومی او دارد. طه حسین به صراحت از دولت می‌خواست تا قوانین مدنی و دموکراتیک را بر احکام فقهی سنتی اولویت دهد.

🔺جمع‌بندی این ادعا:
صحیح است.
طه حسین نه تنها نقد آکادمیک، بلکه نقد رادیکال و صریح سیاسی-اجتماعی را نیز متوجه آن دسته از احکام و تفاسیر اسلامی کرد که آن‌ها را مانع پیشرفت و مغایر با ارزش‌های حقوق بشری می‌دید. 🗣

🔻مجموعۀ صندوقچۀ اسلام
📺 اسلام و مافیا (یک) (دو)
📺 محمد شخصیتی تاریخی؟ (یک) (دو)
📺 تحولات و نقاط عطف زندگی محمد
📺 مرگِ محمد، ریشۀ اختلافاتِ تاریخی
📺 وصیتِ محمد
📺 زندگی‌نامۀ محمد
📺 اصل و نسبِ محمد
📺 ساخت و مرمت خانۀ کعبه
📺 رویش اسلام و حکومت بیزانس
📺 پیروزیِ محمد
📺 محمد و یهود
📺 «گناهِ» آمنه و «نبوغِ» خدیجه
📺 زینب: زنی که محمد را شکست داد!
📺 چرا ازدواج با عایشه؟

📺 انتقادات فارابی به قرآن و محمد
📺 ابن راوندی، بزرگترین ملحد تاریخ
📺 مسیلمه کذاب کذاب بود؟
📺 نسبت محمد با «ده فرمان» موسی
📺 رد محمد: توماس آکویناس
📺 ناسزای ناموسی مقابلِ چالش منطقی

🔻سامی عوض الذیب
📻 رویای رسالتِ نو؛ دیداری با محمد
📺 چه کسی قرآن را تالیف کرد؟
📻 مصاحبه با لوکزنبرگ: انفصال عباسیان از مسیحیت اموی (شرقی/توحیدی)

🔻لوکزنبرگ
📺
تصحیحِ سورۀ «قریش»
📺 خوانشِ سریانی-آرامی قرآن
📺 تصدیقِ صلیب‌کشیده‌شدن و رستاخیزِ عیسا در قرآن
📺 خوانش سریانی-آرامی قرآن (محو لاس‌وگاس)

🔻ابن وراق
📺 معرفیِ‌ کتابِ «ترک اسلام»
📕باکره؛ کدام باکره؟
📕کدام قرآن؟

🔻لیلی العاصیة
📺 آیا قرآن حاصل کار جمعی بوده‌؟
📺چرا محمد پیامبر نبود؟
📺 قرآنیون: دوستانِ الله یا مرتد؟
📺 آیاتِ ساده‌لوحانه و خنده‌دار که بشری بودن قرآن را ثابت می‌کنند

.


#نقد_اسلام #نقد_قرآن #تفکر_انتقادی



🌾 @Naqdagin
نقدآگین pinned «📺 آیا زورِ امام رضا رو نفهمیدی؟💪🥴 اگر نون ۱۰۰ میلیارد شه و دلار سر به فلک بذاره، ولی بگی رزقم تنگ شده، رزاقیت و زورِ امام رضا رو نفهمیدی!... 🔸"امام رضا رزق ما رو می‌ده!" این در رسانۀ رسمی و کنار مداحِ حکومتی گفته می‌شود و هیچ آخوندی عمامه به زمین نمی‌زند…»
📺 راز «معابد آناهیتا و امامزاده‌ها»
— بنا بر پژوهش دکتر باستانی پاریزی

🎙دکتر #جمشید_صادقی (+)

شمار امامزاده‌های ایران را بین ۱۱ تا ۱۵ هزار برشمرده‌اند. در زمان قاجار ۲۰۰ - ۳۰۰ امامزاده در ایران بوده. این همه امامزاده جدید از کی و چگونه بوجود آمده‌اند؟ آیا ربطی به فرهنگ ایرانی و تاریخ ایران پیش از اسلام داشته‌اند؟ حکومت ایران چقدر امام‌زاده بنا کرد؟


🔸این ویدیو توسط دکتر جمشید صادقیان به معرفی و شرح پژوهش‌های دکتر محمد ابراهیم باستانی پاریزی (استاد تاریخ ایران) می‌پردازد. محور اصلی بحث، ریشه‌یابی تاریخی امامزاده‌ها در ایران است، که اغلب آن‌ها را معابد باستانی می‌داند:

* پژوهش استاد باستانی پاریزی: این بحث بر اساس فصلی از کتاب دکتر باستانی پاریزی با عنوان «خاتون هفت قلعه» است که با استفاده از تاریخ و جغرافیا، ارتباطی بین مکان‌های باستانی و اماکن مذهبی کنونی را آشکار می‌کند.

* آیین مهرپرستی (میترائیسم): ریشه این اماکن به آیین مهرپرستی (میتراپرستی) که در ایران باستان رایج بوده و به اروپا نیز نفوذ کرده، بازمی‌گردد.

* پرستش خورشید و ناهید: #میترائیسم یک آیین خورشیدپرستی و ستاره‌پرستی بود و به طور خاص، ستاره ناهید (ونوس) یا آناهیتا مورد توجه قرار داشت. برخی منابع، میترا را یک ایزدبانوی زن می‌دانند.

* ریشه نام «دختر»: نام بسیاری از مکان‌ها در ایران با ریشه «دختر» (مثل پل دختر) به معابد و ایزدبانوی آناهیتا مرتبط است.

🔻امامزاده‌ها و معابد آناهیتا: استدلال اصلی این است که بسیاری از امامزاده‌ها در ایران بر روی خرابه‌های معابد آناهیتا (ناهیدپرستی) یا مکان‌های مقدس پیش از اسلام بنا شده‌اند:

▪️مشهد: ریشه در محل قدیم «ثنا آباد» داشته و حرم امام رضا بر یک مکان پیشین بنا شده است.

▪️قم (حضرت معصومه): زیارتگاه حضرت معصومه (خواهر امام رضا) که نامی زنانه دارد، بر اساس این تحقیق، بر روی یک معبد کهن ناهیدپرستی بنا شده است.

▪️شاه چراغ شیراز: نام «چراغ» (نور) به خورشید یا نورانیت، و در نهایت به آیین مهرپرستی مرتبط است.

▪️بی‌بی شهربانو (ری/تهران): بر اساس این نظریه، این مکان هیچ ارتباطی به همسر حسین ابن علی ندارد. این بنا بر روی تپه‌ای بلند و از سنگ ساخته شده و در گذشته به طور سنتی فقط برای زنان بوده است، که مشخصه معابد میترائیستی/آناهیتا است.

▪️امامزاده صالح تجریش: درختان کهنسال (مثل درخت توت) در کنار این امامزاده‌ها، یادآور درختان مقدس دوران زرتشت یا قبل از آن هستند که بریدنشان ممنوع بود.


* کلمات باستانی: کلمه «ستاره» از ریشه سومری «اِشتار» (نام ایزدبانو ناهید در میان‌رودان) گرفته شده است.

🔺این پژوهش نشان می‌دهد که تعداد زیادی از امامزاده‌های کنونی ایران، ریشه در مکان‌های عبادی باستانی دارند.

.


#نقد_شیعه #نقد_ادیان #ایران



🌾 @Naqdagin
🔸در مراسم تدفین ناصر تقوایی چنان که وصیت کرده بود، بدرقه‌کنندگان لباس سفید بر تن داشتند. خبری از روحانی دینی و واژگان رسمی مرگ نبود. به جایش موسیقی جنوبی نواخته شد. ریتم زیبای خاک و دریا؛ یعنی زیباترین روی زندگی.

🔸این آخرین اثر زیبای هنرمندی بود که وداعش را باشکوه و خرد کارگردانی کرد. اگرچه عنوان اثر «وداع» بود، اما هنرمند برجسته آن را به سلامی به زندگی بدل کرد: با لباس سفید و موسیقی خاک و دریا و شاهنامه و دست زدن و بندر و شرجی و عرقِ کار.

🔸او چنان زیبا وداعش را کارگردانی کرد که مرگ به‌جای «آیینِ اطاعت»، به «آیینِ زیستن» بدل شد. این مراسم نشانه‌ی کوچکی از یک تحول بزرگ است: جامعه‌ای که دارد جرأت می‌کند مرگ را هم از چنگ ایدئولوژی پس بگیرد.

🔸تمام فیلم‌ها را نگاه کردم. همه چیز از وصیت دفن با تابوت گرفته تا موسیقی و... نشانه‌ای بود از دگرگونی بنیادین در ضمیر جمعی جامعه ایران؛ گذار از دینِ نهادمند به سوی معنویتِ انتخابی و انسانی.

🔸«ایده‌ی ناظر» در آخرین کارگردانی هنرمند با هنرمندی تحسین‌برانگیز همسرش و نزدیکانش، «آزادی» بود. پیامی آشکار که دیگر نمی‌توانید نحوه‌ی مردن ما را به ابژه‌ی ایدئولوژیک بدل کنید.

🔸انتخاب رنگ سفید که لباس بدرقه‌ی ایرانیان پیش از اسلام بود و خواندن شاهنامه و سرود «ای ایران» بدل به «کنش نمادین آزادی» شد؛ حرکتی آرام اما ژرف، که به قدرت حاکم نشان داد که قدرت واقعی دست کیست.

🔺این، اتفاق کوچکی نیست که مردم، آهسته ولی پیوسته، دین را از انحصار روحانیت و نهاد بیرون می‌کشند و به قلمرو «معنوییت در تجربه‌ی شخصی» برمی‌گردانند.

🔺این همان تغییری‌ست که سال‌هاست در لایه‌های زیرین جامعه جریان دارد: مردم دیگر برای معنویت، به نسخه‌های رسمی تکیه نمی‌کنند. آن‌ها در موسیقی، در طبیعت، در دوستی و حتی در سکوت، نوعی ایمانِ تازه می‌جویند؛ ایمانی که در آن ترس، دستور و دوزخ و بهشتِ وعده‌داده‌شده، راه ندارد.

🔸هنرمند در آخرین اثرش نشان داد که چگونه جامعه دارد آیین‌های خودش را بازمی‌سازد؛ آیین‌هایی که نه از آسمان می‌آیند، بلکه از زمین، از تجربه‌ی زیسته، از بدن و حافظه‌ی جمعیِ زخمی. نشان داد ایمان از «آنچه باید باور کرد»، بدل شده «به آنچه می‌توان زیست».

🔸این مراسم لبخند به جهان نوینی بود که قدرت از آن بیرون رفته و معنا به آن بازگشته است. درست در همان لحظه که موسیقی جنوب در خاک پیچید، می‌شد شنید که جامعه ایران، آرام و چون همیشه صبور، دارد می‌گوید:
ما زبان شما را دیگر نمی‌خواهیم؛ ما حتی مرگ‌مان را به زبانِ خودمان، زندگی می‌کنیم.


✍🏻#زهرا_عبدی

📺 جشن یگانگی فرخندۀ مرگ و زندگی
— بدرقۀ عارفانۀ بدن و پایان جذام شیعه‌گری
.


#نقد_شیعه #حکومت_اسلامی #جامعه


🌾 @Naqdagin