نقدآگین
12.2K subscribers
3.82K photos
3.36K videos
93 files
9.05K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 اهمیتِ «گاهان» در ایران‌شهر (۲) (+)
— مرگ در نگاه زرتشت و ایران باستان (اسطوره‌شناسیِ عواطف و هیجان‌ها و ارزش‌گذاری رنج و لذت در ادیان)

🎙دکتر #شروین_وکیلی

نگاه به مرگ و شادی در اسلام و زرتشتیت چه تفاوت‌هایی دارد؟ چرا «مرگ حق است» پس از اسلام ظهور یافت؟ تغییر نگاه به مرگ در پیش و بعد از اسلام چگونه بوده‌است؟ ایرانیان پیش از اسلام به مرگ چه نگاهی داشتند؟

یهوه [که الله از روی آن گرته‌برداری می‌شود توسط اعراب] یک خدای خشمگینِ ویرانگری‌ست اساسا. با احترام به هموطنان کلیمی، به‌نظر من، پیروی از خدایی که رفتارش غیراخلاقی‌ست، غیراخلاقی‌ست. من معتزلی‌ام و نه اشعری.


📻 فایل صوتی فشرده (اینجا)


.


#ایران #اسطوره‌شناسی #فلسفیدن #گاهان #نقد_ادیان #گاتاها #الهیات #امر_قدسی #ادیان #تاریخ_ادیان #دین‌شناسی #مرگ #حماسه #زندگی #معنای_زندگی #قیامت #آخرت #آخرالزمان #میترائیسم #اهورامزدا #اهریمن #جمشید #فریدون #سیاوش #عاشورا #بهرام_چوبین #مسیح #مسیحیت #اوستا #زرتشتی #زرتشت #افلاطون #شهادت #شهادت‌طلبی #بودا #ایرانشهری #ایرانشهر #مانی #مانویت #بودیسم #نیچه #مولوی #غزالی #عشق #مدرنیسم #ابن_تیمیه #فلسفه_سیاسی



🌾 @Naqdagin
اهمیتِ گاهان در ایران‌شهر ۲
@Naqdagin
🎧 اهمیتِ «گاهان» در ایران‌شهر (۲) (+)
— اسطوره‌شناسیِ عواطف و هیجان‌ها و ارزش‌گذاری رنج و لذت در ادیان

🎙دکتر #شروین_وکیلی

نگاه به مرگ و شادی در اسلام و زرتشتیت چه تفاوت‌هایی دارد؟ چرا «مرگ حق است» پس از اسلام ظهور یافت؟ تغییر نگاه به مرگ در پیش و بعد از اسلام چگونه بوده‌است؟ ایرانیان پیش از اسلام به مرگ چه نگاهی داشتند؟

یهوه [که الله از روی آن گرته‌برداری می‌شود توسط اعراب] یک خدای خشمگینِ ویرانگری‌ست اساسا. با احترام به هموطنان کلیمی، به‌نظر من، پیروی از خدایی که رفتارش غیراخلاقی‌ست، غیراخلاقی‌ست. من معتزلی‌ام و نه اشعری.



.


#ایران #اسطوره‌شناسی #فلسفیدن #گاهان #نقد_ادیان #گاتاها #الهیات #امر_قدسی #ادیان #تاریخ_ادیان #دین‌شناسی #مرگ #حماسه #زندگی #معنای_زندگی #قیامت #آخرت #آخرالزمان #میترائیسم #پل_صراط #اهورامزدا #اهریمن #جمشید #فریدون #ضحاک #سیاوش #عاشورا #بهرام_چوبین #مسیح #مسیحیت #اوستا #زرتشتی #زرتشت #افلاطون #شهادت #شهادت‌طلبی #انتحاری #بودا #ایرانشهری #ایرانشهر #مانی #مانویت #بودیسم #نیچه #مولوی #غزالی #عشق #مدرنیسم #ابن_تیمیه #طالبان #فلسفه_سیاسی



🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 شب هزاران ساله (+)
— شبِ چله بازمانده‌ای پیشا-زردشتی

🔸در طول تاریخ نوشته و نانوشته ایرانیان، آیین و رسومی هست که هیچ کس دقیقا یادش نیست که از چه زمانی وارد فرهنگ و تاریخ ایرانیان و در یک افق بزرگ تر آریایی‌ها یا تمام کسانی که در فلات ایران و یا تحت تاثیر فرهنگ باستانی ایرانیان قرار گرفتند! اما چرا از بین بی‌شمار آیین و رسوم ایرانیان در دورۀ باستان چنین شبی ماندگار شد؟


🗄پست‌ مرتبط
📻 پیرامون یلدا در ایران‌زمین
📕یلدا؛ نماد نفوذ فرهنگی ایران در غرب
📺 شب یلدا/ ریشه‌ها و آیین‌ها/ ناصر و سوگلی‌ها

.


#ایران #اسطوره‌شناسی #میترائیسم



🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 تاریخچۀ کریسمس (+)
— تاریخچه و توضیح تمام نمادهای آن

🔸کریسمس از مهم‌ترین و زیباترین جشن‌های سالانه در جهان است که بمناسبت میلاد عیسی مسیح برگزار می‌شود. اما این جشن پرشکوه چه تاریخی دارد و چگونه به سنتی جهانی تبدیل شده‌است؟

🔸کریسمس ریشه در قرن چهارم میلادی دارد، زمانی که کلیسای مسیحی ۲۵ دسامبر را بعنوان تاریخ تولد عیسی مسیح تعیین کرد. این تصمیم احتمالاً با هدف جایگزینی جشن‌های باستانی مانند جشن "ساتورنالیا" در روم گرفته‌شد.

🔸با گذر زمان، آداب و رسوم مختلفی به کریسمس اضافه شد. در قرون وسطی، این جشن با غذاهای لذیذ، موسیقی، و بازی‌های شاد همراه بود. درخت کریسمس، که امروز یکی از نمادهای اصلی این جشن است، ریشه در رسوم اروپای شمالی دارد و در قرن شانزدهم در آلمان رایج شد.

🔸کریسمس نمادی از عشق، صلح، و همدلی است. در دنیای مدرن، این جشن تنها به یک رویداد مذهبی محدود نمی‌شود، بلکه به یک فرصت برای دورهمی‌های خانوادگی، هدیه دادن، و بازتاب ارزش‌های انسانی تبدیل شده‌است.

🔸در این ویدئو به بررسی تاریخچۀ کریسمس، تحولات آن در طول قرون، و نقش آن در فرهنگ جهانی پرداخته می‌شود.


.


#غرب‌شناسی #میترائیسم



🌾 @Naqdagin
📘در درازای شب یلدا
(۲/۲)
✍🏻#آرمین_لنگرودی

پیشینه
🍂 اولین پرسشی که همیشه در پیوند با میترا شنیده می‌شود، همان تفاوت «میترا» با «مهر» (یا میثرَه) است. من اگر بخواهم این تفاوت را در یک جمله بیان کنم؛ «میترا» برآیش دوباره‌ی «مهر» در یونان بود، پس از به پس رانده شدنش بدست «مزدا» از مرتبه‌ی قدرت و در دوران تسلط آیین زرتشت در ایران. بعنوان یکی از خدایان سه‌گانه‌ی (تثلیث) هندوایرانی، میترا در کنار «وارونا» (وَرُونَه) و «آریامان» (آیرْیَمَن [یسنا؛ ۵۴;۱])، پاسدار نیکی در نبرد بر علیه پلیدی (دروغ، اهریمن) بود. در کرانه‌ای به گستردگی هند تا آسیای کوچک، میترا بتدریج خود را از این “تثلیث” جدا کرد و به یکی از خدایان بلندمرتبه‌ی ایرانی (و حتا در ورای «آریامان» و «مزدا») تبدیل نمود. پلوتارک یونانی (Plutarch) می‌نویسد، که ایرانیان مهر را خدای “پیوند” (وفاداری و پیمان) می‌دانستند. با در نظر گرفتن جایگاه مهر در سالنامه‌ی ایرانی، این گفته‌ی پلوتارک گویاتر بنظر می‌آید: ماه مهر، ماهِ آغازین نیمه‌ی دوم سال و پیونددهنده‌ی آن به نیمه‌ی اول‌سال و همزمان روز شانزده مهر، یعنی آغاز نیمه‌ی دومِ ماه مهر و بدینگونه پیونددهنده‌ی دونیمه‌‌ی این ماه به یکدیگر است. همزمانی این دو پیوند، یعنی روز شانزدهم ماه مهر، همان «مهرگان» است. فیلسوف رومی «پُرفیریوس» (Porphyrios) نیز اشاره‌ای به همین “پیوند دهندگی” مهر در زودیاک (دایرة البروج) دارد که همانا “هموگانِ پاییزی” (اعتدال پاییزی در نیم‌کره‌ی شمالی) و برابری شب و روز است.

🍂 جایگاه مهر بعنوان خدای پیمان، یک جایگاه اجتماعی و بدینترتیب “سیاسی” است. جامعه‌ی ایرانی که بر پایه‌ی “پیمانهای اجتماعی” و “سلسله‌مراتبی” – از شهروند گرفته تا شاه، بهمراه همه‌ی رده‌های میانی آنها – پایدار بود، شاه را تبلور مهر می‌دانست، که خود را بعنوان نمونه در نام «اردشیر» (آرتا + خشترا) بمعنی «نظم حکومتی» (دادگری زمینی) نمایان می‌ساخت. همین ویژگی بعدها میترائیسم را به آیین سیاستمداران، مردان و یا سربازان وفادار به حکومت و در نهایت به یک دین حکومتی رومیان تبدیل کرد. مراسم سوگند وفاداری ارتشیان و ارگانهای انتظامی به سیستم حاکمه‌ی یک کشور هنوز هم از مراسم باقیمانده از آن دوران است.

🍂 با برآیش دین زرتشت اما جایگاه مهر به اورمزد داده شد و او به خدایی کناری تبدیل گشت. با اینکه بسیاری امروزه به “وحدانیت” خدایی اهورامزدا در دین زرتشت گمان دارند و بهمین سبب آنرا یک دین “توحیدی” می‌انگارند، خدایگونگی میترا در دین زرتشت (همسان باخداوندگاران دیگری چون آناهیتا [خدای آب]، سروش [خروس یا پیک خورشید؛ نگاه کنید به مهریشت ۴۱ و ۱۰ – سروش‌یشت – یسنه ۵۷]، …) با وجود کاهش مرتبه‌اش، هیچگاه بزیر پرسش نرفت[۱].

🌐مطالعۀ ادامۀ متن
زمان مطالعه: ۱۹ دقیقه
🔖 ۳۴۵۹ واژه
.


#ایران #اسطوره‌شناسی #نقد_ادیان #میترائیسم #مهرپرستی #مسیحیت #شب_یلدا #کریسمس



🌾 @Naqdagin
📺 راز «معابد آناهیتا و امامزاده‌ها»
— بنا بر پژوهش دکتر باستانی پاریزی

🎙دکتر #جمشید_صادقی (+)

شمار امامزاده‌های ایران را بین ۱۱ تا ۱۵ هزار برشمرده‌اند. در زمان قاجار ۲۰۰ - ۳۰۰ امامزاده در ایران بوده. این همه امامزاده جدید از کی و چگونه بوجود آمده‌اند؟ آیا ربطی به فرهنگ ایرانی و تاریخ ایران پیش از اسلام داشته‌اند؟ حکومت ایران چقدر امام‌زاده بنا کرد؟


🔸این ویدیو توسط دکتر جمشید صادقیان به معرفی و شرح پژوهش‌های دکتر محمد ابراهیم باستانی پاریزی (استاد تاریخ ایران) می‌پردازد. محور اصلی بحث، ریشه‌یابی تاریخی امامزاده‌ها در ایران است، که اغلب آن‌ها را معابد باستانی می‌داند:

* پژوهش استاد باستانی پاریزی: این بحث بر اساس فصلی از کتاب دکتر باستانی پاریزی با عنوان «خاتون هفت قلعه» است که با استفاده از تاریخ و جغرافیا، ارتباطی بین مکان‌های باستانی و اماکن مذهبی کنونی را آشکار می‌کند.

* آیین مهرپرستی (میترائیسم): ریشه این اماکن به آیین مهرپرستی (میتراپرستی) که در ایران باستان رایج بوده و به اروپا نیز نفوذ کرده، بازمی‌گردد.

* پرستش خورشید و ناهید: #میترائیسم یک آیین خورشیدپرستی و ستاره‌پرستی بود و به طور خاص، ستاره ناهید (ونوس) یا آناهیتا مورد توجه قرار داشت. برخی منابع، میترا را یک ایزدبانوی زن می‌دانند.

* ریشه نام «دختر»: نام بسیاری از مکان‌ها در ایران با ریشه «دختر» (مثل پل دختر) به معابد و ایزدبانوی آناهیتا مرتبط است.

🔻امامزاده‌ها و معابد آناهیتا: استدلال اصلی این است که بسیاری از امامزاده‌ها در ایران بر روی خرابه‌های معابد آناهیتا (ناهیدپرستی) یا مکان‌های مقدس پیش از اسلام بنا شده‌اند:

▪️مشهد: ریشه در محل قدیم «ثنا آباد» داشته و حرم امام رضا بر یک مکان پیشین بنا شده است.

▪️قم (حضرت معصومه): زیارتگاه حضرت معصومه (خواهر امام رضا) که نامی زنانه دارد، بر اساس این تحقیق، بر روی یک معبد کهن ناهیدپرستی بنا شده است.

▪️شاه چراغ شیراز: نام «چراغ» (نور) به خورشید یا نورانیت، و در نهایت به آیین مهرپرستی مرتبط است.

▪️بی‌بی شهربانو (ری/تهران): بر اساس این نظریه، این مکان هیچ ارتباطی به همسر حسین ابن علی ندارد. این بنا بر روی تپه‌ای بلند و از سنگ ساخته شده و در گذشته به طور سنتی فقط برای زنان بوده است، که مشخصه معابد میترائیستی/آناهیتا است.

▪️امامزاده صالح تجریش: درختان کهنسال (مثل درخت توت) در کنار این امامزاده‌ها، یادآور درختان مقدس دوران زرتشت یا قبل از آن هستند که بریدنشان ممنوع بود.


* کلمات باستانی: کلمه «ستاره» از ریشه سومری «اِشتار» (نام ایزدبانو ناهید در میان‌رودان) گرفته شده است.

🔺این پژوهش نشان می‌دهد که تعداد زیادی از امامزاده‌های کنونی ایران، ریشه در مکان‌های عبادی باستانی دارند.

.


#نقد_شیعه #نقد_ادیان #ایران



🌾 @Naqdagin
📘در درازای شب یلدا
(۲/۲)
✍🏻#آرمین_لنگرودی

پیشینه
🍂 اولین پرسشی که همیشه در پیوند با میترا شنیده می‌شود، همان تفاوت «میترا» با «مهر» (یا میثرَه) است. من اگر بخواهم این تفاوت را در یک جمله بیان کنم؛ «میترا» برآیش دوباره‌ی «مهر» در یونان بود، پس از به پس رانده شدنش بدست «مزدا» از مرتبه‌ی قدرت و در دوران تسلط آیین زرتشت در ایران. بعنوان یکی از خدایان سه‌گانه‌ی (تثلیث) هندوایرانی، میترا در کنار «وارونا» (وَرُونَه) و «آریامان» (آیرْیَمَن [یسنا؛ ۵۴;۱])، پاسدار نیکی در نبرد بر علیه پلیدی (دروغ، اهریمن) بود. در کرانه‌ای به گستردگی هند تا آسیای کوچک، میترا بتدریج خود را از این “تثلیث” جدا کرد و به یکی از خدایان بلندمرتبه‌ی ایرانی (و حتا در ورای «آریامان» و «مزدا») تبدیل نمود. پلوتارک یونانی (Plutarch) می‌نویسد، که ایرانیان مهر را خدای “پیوند” (وفاداری و پیمان) می‌دانستند. با در نظر گرفتن جایگاه مهر در سالنامه‌ی ایرانی، این گفته‌ی پلوتارک گویاتر بنظر می‌آید: ماه مهر، ماهِ آغازین نیمه‌ی دوم سال و پیونددهنده‌ی آن به نیمه‌ی اول‌سال و همزمان روز شانزده مهر، یعنی آغاز نیمه‌ی دومِ ماه مهر و بدینگونه پیونددهنده‌ی دونیمه‌‌ی این ماه به یکدیگر است. همزمانی این دو پیوند، یعنی روز شانزدهم ماه مهر، همان «مهرگان» است. فیلسوف رومی «پُرفیریوس» (Porphyrios) نیز اشاره‌ای به همین “پیوند دهندگی” مهر در زودیاک (دایرة البروج) دارد که همانا “هموگانِ پاییزی” (اعتدال پاییزی در نیم‌کره‌ی شمالی) و برابری شب و روز است.

🍂 جایگاه مهر بعنوان خدای پیمان، یک جایگاه اجتماعی و بدینترتیب “سیاسی” است. جامعه‌ی ایرانی که بر پایه‌ی “پیمانهای اجتماعی” و “سلسله‌مراتبی” – از شهروند گرفته تا شاه، بهمراه همه‌ی رده‌های میانی آنها – پایدار بود، شاه را تبلور مهر می‌دانست، که خود را بعنوان نمونه در نام «اردشیر» (آرتا + خشترا) بمعنی «نظم حکومتی» (دادگری زمینی) نمایان می‌ساخت. همین ویژگی بعدها میترائیسم را به آیین سیاستمداران، مردان و یا سربازان وفادار به حکومت و در نهایت به یک دین حکومتی رومیان تبدیل کرد. مراسم سوگند وفاداری ارتشیان و ارگانهای انتظامی به سیستم حاکمه‌ی یک کشور هنوز هم از مراسم باقیمانده از آن دوران است.

🍂 با برآیش دین زرتشت اما جایگاه مهر به اورمزد داده شد و او به خدایی کناری تبدیل گشت. با اینکه بسیاری امروزه به “وحدانیت” خدایی اهورامزدا در دین زرتشت گمان دارند و بهمین سبب آنرا یک دین “توحیدی” می‌انگارند، خدایگونگی میترا در دین زرتشت (همسان باخداوندگاران دیگری چون آناهیتا [خدای آب]، سروش [خروس یا پیک خورشید؛ نگاه کنید به مهریشت ۴۱ و ۱۰ – سروش‌یشت – یسنه ۵۷]، …) با وجود کاهش مرتبه‌اش، هیچگاه بزیر پرسش نرفت[۱].

🌐مطالعۀ ادامۀ متن
زمان مطالعه: ۱۹ دقیقه
🔖 ۳۴۵۹ واژه

🔻آرمین لنگرودی
📓ارتداد در مسیحیت آغازین و نقش آن در پیدایش اسلام
📺 معنای «تاریخ رستگاری» [قسمت اول، قسمت دوم]
📺 ادیان ایرانی
📻 ۱/۱۶) انستیتوی اناره و نقد تاریخ اسلام (محمد و قرآن)
📻 ۲/۱۶) محمد انسانی تاریخی، یا شخصیتی برساختۀ مسیحیان ایرانی؟
📻 ۳/۱۶) قرآن سندی برای اثبات وجود محمد نیست!
📻 ۴/۱۶) آیا اسلام قرآنی و اسلام تاریخی متضاد‌ند؟
📻 ۵/۱۶) مشرک، بت‌پرست، مسجد و کافر در اسلام
📻 ۶/۱۶) چگونه مسلمان شدیم؟
📻 ۷/۱۶) نقش عرب‌های ایرانی در پیدایش اسلام
📻 ۸/۱۶) فروپاشی ساسانیان و پاگرفتن حاکمیت عرب‌ها
📻 ۹/۱۶) عباسیان؛ گسست از مسیحیت و آغاز پیدایش اسلام
📻 ۱۰/۱۶) اسلام دستپخت محمد یا ایرانیان مسیحی؟
📻 ۱۱/۱۶) نقش و اهمیّتِ سکه‌ها در تاریخ‌پژوهی نوین اسلام
📻 ۱۲/۱۶) پنج تن آل عبا و پیش زمینه‌های اسطوره‌ای آنها
📻 ۱۳/۱۶) بررسی میزان دروغ و راست شخصیت‌های اسلامیِ دو سدهٔ نخست
📻 ۱۴/۱۶) دو دستگی در آل محمد و آغازِ پرستشِ علی
📻 ۱۵/۱۶) قیامت و منجی، ایده‌های اسلام شیعی‌اند یا برگرفته از ادیان قبلی؟
📻 ۱۶/۱۶) روند شکل‌گیری منجی در ادیان ابراهیمی و شیعه
📻 آیا خداناباوران شیطان‌پرست هستند؟
📻 عیسی مسیح
📻 پیرامون کوروش
📻 خاستگاه اسلام؛ ایران یا عربستان؟
📕فشرده‌ای پیرامون «تاریخ رستگاری»، پیشینه و اعتبار آن
📕مفهوم “فرزند خدا” در دو فرهنگ یهودی و یونانی
📕پاولس و پیدایش مسیحیت رومی
📕اسلام سیاسی؟!
📕غرب و اسلام میانه
📕تصحیحِ تفسیر غلط‌ روشنفکرانِ دینی از «لا اکراه فی‌الدین»
📕در درازای شب یلدا
📕و تو چه می‌دانی جن چیست؟
| بخش یک
| بخش دو

.


#ایران #اسطوره‌شناسی #نقد_ادیان #میترائیسم #مهرپرستی #مسیحیت #شب_یلدا #کریسمس



🌾 @Naqdagin