نقدآگین
12.2K subscribers
3.82K photos
3.36K videos
93 files
9.05K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
📕پیرامونِ «روشنفکرنما»
تجاوز به زبان و حکومت توتالیتر

✍️#مهدی_خلجی
(۲/۲)

بر این روی، معضل اصلی حتی وجود ایدئولوژی اسلامی نیست، بل‌که غیاب آن با حضور ولی فقیه است! در هر شرایطی رهبری قادر و مجاز است که نورافکن دشمن‌شناس خود را به باطن هر شهروندی بتاباند و او را این یا آن -نما تشخیص دهد و مستوجب عقاب و عذاب.

برگردیم به همین مثال «روشنفکرنما».
در زبان آیت الله خامنه‌ای معلوم نیست کدام‌یک خوب است و کدام‌یک بد؟!

هم به روشنفکری می‌تازد و هم به «روشنفکرنمایان»؛ در حالی که منطقاً وقتی کسی را «روشنفکرنما» می‌خوانیم یعنی ظاهر او را خوب می‌دانیم، و از روشنفکری تلقی مثبتی داریم.

اما چه چاره که قدرت مطلقه، منطق نمی‌شناسد؛ از تناقض‌گویی پروایی ندارد، و وجدان اخلاقی آن در برفابرف دیو سپید پای دربند به خوابی سنگین فرورفته است.



پی‌نوشت:

✍️#بهرام_بسطامی

باید به موارد مشترک متعدد اشتراک زبانی سلطنت‌طلبان و حکومت سلطانی اسلامی نیز دقت نمود.

من بسیار از زبان سلطنت‌طلبان، فحش و ناسزا و انگ‌های مطلق‌گرایانه نسبت به کلیت جریان روشنفکری (اعم از دینی، لیبرال، چپ) شنیده‌ام؛ درحالی که اکثرشان حتی یک کتاب آن‌ها را نمی‌توانند بخوانند، چه برسد به آنکه خوانده باشند؛ به همین خاطر در نقدشان جز دشنام به کلیت روشنفکری و یکسری اسم که در اینجا و آنجا خوانده‌اند، نمی‌بینید.

جالب آن است که این‌ها نیز مشابه سلطان کنونی کشور، به کلیت جریان روشنفکری همین پسوند تحقیریِ «روشنفکرنما» را می‌دهند. اینکه در موقعیت‌های مختلف، زبانِ به‌ظاهر اپوزسیون با قدرت سلطانی مستقر شباهت‌های جدی پیدا می‌کند، ابدا بی‌علت نیست.

هر دو با اندیشمندان علوم انسانی ایران و جهان، و جریان روشنفکری ستیز آشکار دارند تا از این بظاهر بی‌اعتبارسازی مغزهای اندیشه‌گر یک ملت، بتوانند سیاستمداران کم‌‌سواد و خودشیفته‌ی محبوب خود را دانای کل بشناسانند و مطلق و معصوم و بری از هر گونه خطای جدی جلوه‌ دهند و روزی به این طریق به آمال کودکی‌شان برسند؛ شاه و امامِ زمان ناجی که در صدر قرار می‌گیرد و ایران را برخلاف شاهِ کنونی (که مشکل اصلیش عضویت در «ژن/فرقه‌ای تبهکار» است و عدم عضویت در «ژن/فرقه‌ی برتر پهلوی»، یعنی یک تصور کاملا ارتجاعی و پیشامدرن از مقوله‌ی قدرت) به دروازه‌های تمدن بزرگ می‌رساند!

البته او فقط سلطنت می‌کند(!) و بر تخت خدایی جلوس می‌فرماید و سخنرانی می‌کند و نصیحت می‌کند و نماد وحدت ملت (در نظر اینان که با روشنفکران چنین برخورد می‌کنند: گله) می‌شود (ولو با سرکوبِ تمام عیار تمامی جریان‌ها و اقوام و افرادی که حالشان از او به هم می‌خورد یا او را لایق حتی مدیریت یک رستوران هم نمی‌دانند، و نتیجتا جزو ملت نیستند)، و ابدا حکومت نمی‌کند و در اجرائیات مداخله نمی‌کند (یعنی ادعای اولیه‌ی حتی خمینی در قبل رسیدن به قدرت و رهبر کنونی وقتی مساله رسیدگی به مسئولیت‌هایش در وضع کشور می‌شود).

در ذهن‌های سلطه‌طلب، هنوزم که هنوز است شاه مطلق است و بی‌ نقدهایی جدی، ولو در موضوع کودتایی که بیش از ۵۰ سال ما را در دامن غرب‌ستیزی و آمریکاستیزی کاریکاتوری، کور و ایران‌سوز، حتی بیش از چین و روسیه انداخت؛

سلطان/امام مطلق است، ولو آن سیاستمدار بیش از ۴۰ سال قبل تبدیل به فسیل شده باشد و قدرتی ظاهری نیز از او نمانده باشد، برای آن ارواح کوتوله، هنوز اربابی مطلق و معصوم است و ناجی‌ای تنها و تنها ناجی وطن.

ارواحی که بدون یک شاهِ و امامِ معصومِ بالای سر، خود را هیچ می‌دانند؛ هر چند در حقیقت هم هیچ‌اند، چون اصالت وجودیِ آن‌ها فکر و فردیتشان نیست، بلکه وجود آن شخصیت و خاندانی است که خود را در آن ذوب شده می‌بینند و تمامیت هویتشان را در نام او می‌یابند:
«من آنی هستم که شاهم آن ابرمرد و اسپرم‌های برتر و ژن‌های وحدت‌ساز او است».

و به همین خاطر هر جا صحبت کوچک‌ترین نقدی، ولو همدلانه بر آن امام معصوم و آریایی شده باشد، این بردگان شخصیتیِ ارباب سر می‌رسند و سطح سواد و ادبیات مشعشع خود و سیلی از مغالطات کودکانه‌شان را نمایان می‌کنند.

آن‌ها بردگان ابدی ارباب‌اند، ولو دین‌ستیز باشند و بظاهر شکلی مدرن بگیرند، حتی در نقد اسلام‌شان نیز جز نگاهی اهورا-اهریمنی و قومی-قبیلگی و نگاهی حقیرانه و مطلق‌گرا و پر از تهمت‌‌های سخیف جنسی و.. نمی‌بینید؛ درحالی که دین اجدادی را نیز مثل یک برده عَلم می‌کنند و جز زیبایی‌های غلو شده‌اش را بر نمی‌شمارند و از کورش و زرتشت چنان می‌گویند، که حداقل روشنفکر دینی (که او را تنها به ماله‌کش تقلیل می‌دهند و خدمات و هزینه‌های بسیارش در رشد و شکوفایی فکری جامعه را نمی‌بینند) نیز جرات نمی‌کند از علی و محمد چنین تصویر مطلق‌گرایانه‌ای بتراشد.



🌾@Naqdagin
📘سکولاریسم و لائیسیته

(بررسی تمایزات و اشتراکات سکولاریسم و لائیسیته و دولت سکولار و دولت لائیک)

🌐متن کامل این یادداشت را در تلگراف (اینجا) بخوانید.

زمان تقریبی مطالعه: ۲۱ دقیقه


#اندیشه #فلسفه #فلسفه_سیاسی
#لائیسیته #سکولاریسم
#شیدان_وثیق


🎧مدیای مرتبط:
▪️چرا لائیسیته آری، و سکولاریسم نه؟ (از منظر اخلاقی-حقوقی)
▪️کتاب صوتی «لائیسیته چیست؟»


نقدآگین
را دنبال کنید:
📽 یوتیوب
📸 اینستاگرام
🌾@Naqdagin
«حکومت» جعلِ بزرگی‌ست که همه در تلاش‌اند تا از طریق آن، به هزینه‌ی دیگران، زندگی کنند (رسالهٔ حکومت، فردریک باستیا).


✍🏻 #فردریک_باستیا (نظریه‌پرداز لیبرال کلاسیک، اقتصاددان سیاسی)

🍂 انسان از سختی، از رنج، عقب می‌نشیند و آن را پس می‌زند؛ و با این‌حال اگر زحمت کار را به جان نخرد طبیعتاً محکوم به تحمّل محرومیّت است. او باید از میان این دو شر دست به انتخاب بزند. با به‌کارگیری چه وسیله‌ای می‌تواند از هر دو این‌ها پرهیز کند؟ تنها یک راه باقی می‌ماند و خواهد ماند: بهره‌بردن از کار دیگران. چنین رفتاری مانع از آن می‌شود که سختی و لذّت به نسبت طبیعی خود برسند و سبب می‌شود که همه‌ی سختی‌ها نصیب یک دسته شود و تمام لذّت‌ها نصیب دسته‌ای دیگر. این منشأ بردگی و غارت است، به هر شکلی که باشد -خواه جنگ، مالیات، خشونت محدودیّت ،کلاهبرداری و غیره. سوء‌استفاده‌ای وحشتناک است؛ ولی با اندیشه‌ای که آن را خلق کرده سازگار است. باید از ظلم و ستم بیزار بود و در برابر آن ایستاد به‌سختی می‌توان آن را بدیهی قلمداد کرد.

🍂 بردگی در حال از بین رفتن است، خدا را شکر! و از طرف دیگر، تمایل ما به دفاع از دارایی‌مان از تسهیل غارت مستقیم و آشکار جلوگیری می‌کند.

🍂 با این‌حال، یک چیز باقی می‌ماند. این تمایل بنیادین تمام انسان‌هاست که زندگی را به دو بخش تقسیم کنند؛ سختی را بر دوش دیگران بیاندازند و رضایتمندی را برای خودشان نگه دارند. باید نشان داد که این تمایل اندوه‌بار در چه شمایل جدیدی خود را نشان می‌دهد.

🍂 غاصب، دیگر مستقیماً و با قدرت خویش علیه قربانی‌اش عمل نمی‌کند. مستبدّ و قربانی همچنان حاضرند ولی یک شخص میانجی میان آنان وجود دارد که همانا حکومت است، یعنی خود قانون. چه فکر بهتری می‌توانیم کرد که ظلم‌هایمان را آرام پیش ببریم تا بر تمامی مقاومت‌ها غلبه کنیم؟...

🌐 مطالعۀ ادامۀ متن
زمان مطالعه: ۶ دقیقه
🔖 ۱۱۵۷ واژه


.


#اقتصاد #سیاست #نقد_چپ #فلسفه_سیاسی #علوم_سیاسی #لیبرالیسم #مالیات


🌾@Naqdagin | @Notes_On_Liberty
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 معرفی کتابِ «لیبرالیسمِ محافظه‌کار هگل»؛ جستاری دربارۀ پادشاهیِ مشروطه در فلسفۀ سیاسی هگل

🎙#مزدا_محمددوست (مترجم)

🍂 کتاب «لیبرالیسم محافظه‌کار هگل»، نوشته‌ی اف.آر.کریستی، با ترجمۀ #مزدا_محمددوست
به همراه جستاری از مترجم به‌صورت اینترنتی منتشر شده‌است.

🛒 برای خرید فایل پی‌دی‌اف کتاب به آیدی‌ زیر در تلگرام پیام بدهید:

خانم فرحناک:
@parvafarahnak
یا آیدی مترجم:
@Mazda_doust

🍂 برای هم‌میهنان خارج کشور نیز امکان تهیه کتاب از طریق پرداخت با پی‌پال امکان‌پذیر است.


🗄پست مرتبط
📓گزیده‌ای از کتابِ «لیبرالیسم محافظه‌کار هگل»
.


#معرفی_کتاب #نقد_کتاب #سیاست #فلسفیدن #فلسفه_سیاسی #علوم_سیاسی #فلسفه #لیبرالیسم #لیبرال #دولت_مدرن #حقوق_فردی #هگل #فلسفه_هگل #پادشاهی #جمهوری #آزادی #مشروطه #مشروطه‌خواه



🌾 @Naqdagin | @aporiaaporia
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 اهمیتِ «گاهان» در ایران‌شهر (۲) (+)
— مرگ در نگاه زرتشت و ایران باستان (اسطوره‌شناسیِ عواطف و هیجان‌ها و ارزش‌گذاری رنج و لذت در ادیان)

🎙دکتر #شروین_وکیلی

نگاه به مرگ و شادی در اسلام و زرتشتیت چه تفاوت‌هایی دارد؟ چرا «مرگ حق است» پس از اسلام ظهور یافت؟ تغییر نگاه به مرگ در پیش و بعد از اسلام چگونه بوده‌است؟ ایرانیان پیش از اسلام به مرگ چه نگاهی داشتند؟

یهوه [که الله از روی آن گرته‌برداری می‌شود توسط اعراب] یک خدای خشمگینِ ویرانگری‌ست اساسا. با احترام به هموطنان کلیمی، به‌نظر من، پیروی از خدایی که رفتارش غیراخلاقی‌ست، غیراخلاقی‌ست. من معتزلی‌ام و نه اشعری.


📻 فایل صوتی فشرده (اینجا)


.


#ایران #اسطوره‌شناسی #فلسفیدن #گاهان #نقد_ادیان #گاتاها #الهیات #امر_قدسی #ادیان #تاریخ_ادیان #دین‌شناسی #مرگ #حماسه #زندگی #معنای_زندگی #قیامت #آخرت #آخرالزمان #میترائیسم #اهورامزدا #اهریمن #جمشید #فریدون #سیاوش #عاشورا #بهرام_چوبین #مسیح #مسیحیت #اوستا #زرتشتی #زرتشت #افلاطون #شهادت #شهادت‌طلبی #بودا #ایرانشهری #ایرانشهر #مانی #مانویت #بودیسم #نیچه #مولوی #غزالی #عشق #مدرنیسم #ابن_تیمیه #فلسفه_سیاسی



🌾 @Naqdagin
اهمیتِ گاهان در ایران‌شهر ۲
@Naqdagin
🎧 اهمیتِ «گاهان» در ایران‌شهر (۲) (+)
— اسطوره‌شناسیِ عواطف و هیجان‌ها و ارزش‌گذاری رنج و لذت در ادیان

🎙دکتر #شروین_وکیلی

نگاه به مرگ و شادی در اسلام و زرتشتیت چه تفاوت‌هایی دارد؟ چرا «مرگ حق است» پس از اسلام ظهور یافت؟ تغییر نگاه به مرگ در پیش و بعد از اسلام چگونه بوده‌است؟ ایرانیان پیش از اسلام به مرگ چه نگاهی داشتند؟

یهوه [که الله از روی آن گرته‌برداری می‌شود توسط اعراب] یک خدای خشمگینِ ویرانگری‌ست اساسا. با احترام به هموطنان کلیمی، به‌نظر من، پیروی از خدایی که رفتارش غیراخلاقی‌ست، غیراخلاقی‌ست. من معتزلی‌ام و نه اشعری.



.


#ایران #اسطوره‌شناسی #فلسفیدن #گاهان #نقد_ادیان #گاتاها #الهیات #امر_قدسی #ادیان #تاریخ_ادیان #دین‌شناسی #مرگ #حماسه #زندگی #معنای_زندگی #قیامت #آخرت #آخرالزمان #میترائیسم #پل_صراط #اهورامزدا #اهریمن #جمشید #فریدون #ضحاک #سیاوش #عاشورا #بهرام_چوبین #مسیح #مسیحیت #اوستا #زرتشتی #زرتشت #افلاطون #شهادت #شهادت‌طلبی #انتحاری #بودا #ایرانشهری #ایرانشهر #مانی #مانویت #بودیسم #نیچه #مولوی #غزالی #عشق #مدرنیسم #ابن_تیمیه #طالبان #فلسفه_سیاسی



🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 نگاهی به کتابِ «منشور آزادی» نوشتۀ فون‌ هایک (+)
— قسمت دوم

🎙#اشکان

🔸هایک دفاع از آزادی را مبتنی بر جهل ناگزیر انسان می‌داند. او ادعا دارد برای به دست آوردن عواملی که سبب بهروزی و رفاه مان می‌شود، باید در وضعیت آزادی باشیم تا عده‌ای بتوانند استعدادها و فرصت‌ها را باهم ترکیب کنند و این عوامل را به چنگ بیاورند و ما هم می‌توانیم از این عوامل بهره ببریم.

🔸او ادعا دارد اگر کسانی همه‌چزدان بودند که معرفتی کامل به همۀ امور داشتند، دفاع از آزادی ممکن نبود؛ زیرا که این افراد می‌توانستند برای تمام امور زندگانی ما نسخه بپیچند. وی تاکید دارد که آزادی اینقدر مهم است و راه نفوذ دارد که جوامع ناآزاد از جوامع آزاد بهره می‌برند. بسیار از عواملی که سبب رفاه و آسودگی ما می‌شود را ما خودمان پدید نیاوردیم، در جهان آزاد پدید امدند.

🔸بررسی تجربۀ روح‌الله خمینی و حکومت اسلامی، ابراهیم رئیسی و اعدامِ سلطان سکه برای فهم اندیشۀ هایک


.


#فلسفیدن #سیاست #معرفی_کتاب #نقد_کتاب #فون‌_هایک #هایک #لیبرالیسم #ولایت_فقیه #ابراهیم_رئیسی #تمدن_اسلامی #آزادی #فلسفه_سیاسی #علوم_سیاسی #روح‌الله_خمینی #جان_لاک



🌾 @Naqdagin | @fargasht22
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 دیکتاتورِ خوب؟ (+)

🔸اولین سوالی که باید از طرفداران دیکتاتور خوب پرسید این است که، از کجا میشه مطمئن بود که این فردی که داریم همه‌چیز خودمان را به او می‌سپاریم و تمامی اختیاراتمون رو به اون واگذار می‌کنیم، واقعا خوبه و قراره جامعه رو پیشرفت بده؟ اگه همه‌چیز را از ما گرفت و هیچ‌چیزی به ما نداد، چه؟ در چنین وضعیتی، چه‌ کاری می‌توانیم بکنیم؟


.


#سیاست #آینه_تاریخ #فلسفیدن #فلسفه_سیاسی #فلسفه #یونان_باستان #دیکتاتوری #دیکتاور_صالح #ولایت_فقیه



🌾 @Naqdagin
ولایت و نظریۀ سیاسی شیعه ۲
@Naqdagin
🎧 ولایت و نظریۀ سیاسی شیعه -دوم- (+)

🎙#حاتم_قادری و #حسن_انصاری

🔻حاتم قادری: مسئلۀ جانشینی علی‌بن‌ابی‌طالب اگر دستور الهی بوده، چرا در قرآن نیامده تا اختلاف‌ها برطرف شود؟ و اگر یک امر سیاسی-اجتماعی بوده، تحولات پس از وفات پیامبر بیانگر این است که شرایط برای چنین امری فراهم نبوده است. اساسا مفهوم پیامبری توام با انذار به آخرت نزدیک است و پیامبر نیز در مکه همین شیوه را داشت، اما با آمدن به مدینه متحول شد. امامان شیعه نیز قبل از امام صادق جایگاه الهیاتی برای خودشان قائل نبودند.

🔻حسن انصاری: پیامبر به تدریج مسئله جانشینی امام علی را مطرح می‌کردند و وفات ایشان در زمانی نبود که انتظارش می‌رفت. اشاره مستقیم قرآن به ولایت امام علی مانند بسیاری از آیات دیگر قرآن، نیازمند یک زمینه‌سازی تاریخی بود که پیامبر داشت آن را فراهم می‌کرد. قدرت الهی نیز در بستر اراده و اختیار انسان‌ها شکل می‌گیرد. کسانی مثل مادلونگ یا لمنس هم که تاریخ اسلام را تحقیق کرده‌اند، از اتفاقی شبیه کودتا پس از پیامبر نوشته‌اند.

📻قسمتِ اول گفتگو
.


#نقد_شیعه #بازنگری #حکومت_اسلامی #ولایت_فقیه #فلسفه_سیاسی #تاریخ_اسلام #آخرالزمان



🌾@Naqdagin
📺 پیام پنهانِ ماکیاولی؛ پدر مدرنیته و انقلابی خاموش
— مصاحبه با هاروی منسفیلد (فیلسوف و نظریه‌پرداز سیاسی برجسته آمریکایی، استاد ممتاز دانشگاه هاروارد)
(۲/۲)
🔺به طور خلاصه، علم مدرن با تمرکز بر "علل کارآمد" و "حقیقت تأثیرگذار"، به دنبال فهم تأثیرات و نتایج است، نه اهداف یا نیات. این رویکرد، جهان مدرن را به سمت "کنترل عقلانی" سوق داد.

🔶 تأثیر ماکیاولی بر سیاست مدرن

🔻ماکیاولی مفاهیم کلیدی را در سیاست مدرن پایه‌گذاری کرد که امروزه بدیهی به نظر می‌رسند:

📌 اولویت سیاست خارجی:
ماکیاولی معتقد بود که سیاست خارجی که مبتنی بر رقابت و ضرورت است، باید بر سیاست داخلی غلبه کند. او حتی روابط داخلی یک ملت را به روابط خارجی تشبیه می‌کند، زیرا معتقد است شهروندان یک ملت را نباید به عنوان دوستان ابدی در نظر گرفت، بلکه باید آنها را به عنوان دشمنان بالقوه شناخت.

📌 قدرت اجرایی و غیرمستقیم: قدرت موثر، قدرتی است که پنهان و غیرمستقیم باشد. شهریار به جای اینکه مستقیماً دستور دهد، خود را به عنوان مجری اراده قدرت‌های بالاتر (مانند مردم یا خدا) معرفی می‌کند. این ایده، اساس "قدرت اجرایی" مدرن و "حکومت غیرمستقیم" است.

📌 مفهوم توطئه: ماکیاولی به‌شدت به توطئه معتقد بود و به همین دلیل طولانی‌ترین فصل‌های "شهریار" و "گفتارها" را به توطئه اختصاص داده است. او معتقد بود آنچه در سیاست آشکار است، نمایشی از یک قدرت پنهان است که در پشت صحنه عمل می‌کند. این طرز تفکر، اساس مدیریت و "قدرت پشت پرده" در جهان مدرن را تشکیل می‌دهد.

🔶 نقد به مدرنیته: از شکوه تا مادی‌گرایی

🍂 با این حال، منسفیلد در پایان می‌گوید که اگر ماکیاولی امروز زنده بود، شاید از میراث خود ناامید می‌شد. زیرا مدرنیته‌ای که او بنیان گذاشت، به جایی رسید که هدف غایی انسان‌ها را نه در "شکوه" (glory)، بلکه در "ثروت" و "رفاه مادی" خلاصه کرد. فیلسوفان لیبرال پس از ماکیاولی، مانند هابز، لاک و آدام اسمیت، برای کاهش خشونت و جنگ، عطش انسان‌ها برای کسب قدرت سیاسی را به سوی «کسب ثروت اقتصادی» سوق دادند. نتیجه این تحول، ظهور جامعه‌ای بورژوایی و خودخواه است که به گفته توکویل، انسان‌ها را به افرادی خودشیفته و بی‌مایه تبدیل می‌کند.

🍂 منسفیلد در نهایت ماکیاولی را به دلیل اینکه ما را به ضرورت و واقعیت بازمی‌گرداند، تحسین می‌کند و آن را پادزهری برای خودکامگی مدرنیته می‌داند. اما او خود را ماکیاولی‌گرا نمی‌داند و معتقد است که نهایتاً باید به "فضیلت کلاسیک" بازگشت که تعادل بهتری میان خیر و ضرورت برقرار می‌کند. به عبارت دیگر، ماکیاولی با حمله به فضیلت کلاسیک، در نهایت ما را به قدردانی از آن سوق می‌دهد.


🔻شمشیرِ محمد و عقدۀ علی بر گردنِ حسین و ایرانیان
6️⃣ سنجشِ خردِ سیاسیِ حسین
عملکردِ امامِ سوم: مبطلِ ایدۀ «حقّ الهیِ ولایت»
🔻پادکستِ خلاصۀ مقاله:
6️⃣ سنجشِ خردِ سیاسیِ حسین
عملکردِ امامِ سوم: مبطلِ ایدۀ «حقّ الهیِ ولایت»

.


#فلسفیدن #سیاست #فلسفه_سیاسی #علوم_سیاسی #ماکیاولی #مدرنیسم



🌾 @Naqdagin
📘آزادی بیان در «جنگ داخلی»

✍🏻 #یاشار_جیرانی

🍂 سخن گفتن از آزادی بیان وقتی یک جامعه درگیر «جنگ داخلی» است، معنای چندانی ندارد. منظور جنگ داخلی در معنای متعارف و دم‌دستی آن نیست: یعنی زمانی که دو گروه سیاسی داخلی به مرحله‌ی بالفعل درگیری با سلاح می‌رسند. منظور جنگ داخلی در معنای جان لاکی یا فلسفی آن است: یعنی زمانی که دوگانه‌ی دوست و دشمن با همان شدتی که بر دشمن خارجی به کار بسته می‌شود بر دشمن داخلی نیز به کار بسته شود. زمانی که بخشی از اعضای یک جامعه بخش دیگر را نه به‌عنوان رقیب بلکه به‌منزله‌ی دشمنانی ببینند که قابلیت نابودی شیوه‌ی زندگی آنها و نهایتاً حذف فیزیکی یا کشتارجسمانی آنان را دارند. زمانی که دشمن داخلی دقیقاً به اندازه‌ی دشمن خارجی خطرناک تلقی می‌گردد. زمانی که اطاعت یا نقض قانون دیگر معیار واقعی و مؤثر تمایز دوست ــ دشمن عمومی نیست و دوست و دشمن عمومی کسی تلقی می‌شود که با عقیده‌ی خصوصی یا شیوه‌ی زندگی من تقابل دارد.

🍂 در چنین شرایطی، هر سخن عمومی معنایی «سیاسی» می‌یابد:‌ یعنی سخنی که فارغ از معنای تحت‌اللفظی و بی‌واسطه‌اش (مثلاً سخنی در باب یک امر تاریخی) می‌تواند به ابزاری برای تهدید شیوه‌ی زندگی و تقویت دشمن داخلی منجر گردد. در چنین موقعیتی، هر سخنی می‌تواند به مثابه‌ی صورتی از «توطئه»ی دشمن داخلی تفسیر شود.

📌 این موقعیت سیاسی ــ‌ اجتماعی برای تبلیغ و موعظه در باب آزادی بیان مستعد و مناسب نیست. مهمتر از این، آزادی بیان در نهایت قانون و رژیم لیبرالی مستقر را پیش‌فرض می‌گیرد (برای تعیین محدوده‌ی مشروع آزادی بیان)؛ بدون این زمینه‌ی واقعی، آزادی بیان یا صرفاً «معنویت» روشنفکر لیبرال در «بیابان» است یا صورت زمختی از ریاکاری سیاسی است که در بلندمدت به ضرر «آرمان» آزادی بیان است: اینکه هرگاه با سخنی موافق یا همدل باشیم از آزادی بیان دفاع کنیم و هرگاه با آن مخالف بودیم…

🔺دقت کنید استدلال من این نیست که «مصلحت» حکم می‌کند آزادی بیان را نقض کنیم یا چون در مقطع حساسی هستیم. این استدلال‌ها تابع مفهوم «حزم سیاسی» هستند و می‌توانند درست باشند یا نباشند. بگذارید آن را به زبان و شیوه‌ای هابزی دوباره بیان کنیم: آزادی بیان «حق قانونی» است و مبنا و تضمین خود را از وجود دولت و قانون می‌گیرد. خصیصه‌ی جامعه‌ای که دچار جنگ داخلی در معنای موسع کلمه است («وضع جنگی» لاک) این است که قانون در آن ساقط شده است: در «وضع استثنا» قرار دارد.

🔺ما در اینجا با تقابل عقیده‌ها و شیوه‌های زندگی خصوصی مواجه هستیم که برای تبدیل شدن به قانون یا عقیده‌ی عمومی با هم «می‌جنگند». در این موقعیت، همه‌ی معیارهای آزادی بیان دلخواهانه و تابع عقیده و شیوه‌ی زندگی خصوصی طرفین دعواست.
مثلاً در مناقشه‌ی کنونی، باید پرسید اگر فرد مذکور به جای توهین به اسطوره‌های ملی مثلاً به زنان توهین می‌کرد مواضع حامیان آزادی بیان چقدر جا‌به‌جا می‌شد.


🍂 درنهایت، واضح است که بدون تعیین حدود و معیارهای آزادی بیان این ارزش صوری و بی‌معناست. بنابراین، (در نبود معیار عمومی ناشی از اراده‌ و رضایت عمومی یا همان قانون) همه‌ی طرفین لاجرم در حال نقض آزادی بیان خواهند بود (براساس معیارهای خصوصی طرف دیگر). پس، در این موقعیت توسل به آزادی بیان صرفاً به این معناست که شما موضعی را که مورد تهاجم قرار گرفته از عناصر ذاتی و ضروری شیوه‌ی زندگی خود نمی‌دانید (نه اینکه با آن مخالفید). تردیدی نیست که شما می‌توانید برای آزادی بیان یا «بنیاد» آزادی بیان مؤثر و واقعی بجنگید (یا برای تأسیس نظم سیاسی که دایره‌ی آزادی بیان آن گسترده باشد و رعایت شود) اما در این جنگ «نمی‌توانید» آزادی بیان را رعایت کنید (چون موقعیت به واسطه‌ی تکثر تلقی‌ها از محدوده‌ی آزادی بیان شما را به نقض آن مجبور می‌کند).

📌 اگر اصرار کنید در موقعیتی به آزادی بیان متوسل شوید که امکان توسل به آن نیست (در نتیجه تصویری ریاکارانه از آن ساخته می‌شود) همان سرنوشتی را برای آن رقم می‌زنید که بر سر «ارزش‌های دینی» در تئوکراسی‌ها آمد: آن را به امری مبتذل و توخالی بدل می‌کنید.

📺 اگر‌ جای فردوسی حسین موضوع مسخرگی بود، چه می‌شد؟
📕هر تعصبی بد است؟
ضرورتِ نقد مواجهه‌های کلیشه‌ای چپ
📕مقدسات مشروع
📕روایتِ رسانۀ دولتِ فخیمۀ انگلیس
تقدیسِ رکاکت و کاریکاتورسازی از شعور و مقاومتِ ملی
📕در بی‌فرهنگی این «مسلمانان فرهنگی»

.


#سیاست #فلسفه_سیاسی #فلسفیدن



🌾 @Naqdagin | BARU
📘‏«ادموند بِرک» برعلیهِ جزوه! (۵/۵)

باید گفت که این، خود اوج بی‌مسئولیّتی در درکِ انضمامی مشکلات و دعاوی پیش روی آرمان «بازپس‌گیری (دولت ملی) ایران» در این زمانهٔ خطیر است. این «نسبیّت‌اندیشی محض جبّارانه»، از قضا خود استوار بر یک تعهّد به انتزاعی‌اندیشی مبتنی بر «تصادم مجهولات» دارد و درست از همین روست که تقدّس صندوق رأی را تا مقام «تأسیس و تعریف ملّت و دولت» بالا می‌برد. آشکار است که در تاریخ مدرن، «هیچ» ملّت و هیچ دولتی وجه تاسیسی‌ و تعریفی‌اش را از صندوق رأی نگرفته، بلکه در بهترین حالت، صندوق رأی حامل یک همداستانی (Consensus) نمادین و تاریخی بر یک «فرم سیاسی» اما در درون روند زیرایستای «اصول میثاق مشروطیت (=دولت قانون)» در آن مملکت بوده. لازم به یادآوری‌ست که صندوق رأی در مواقع بسیاری مورد دستبرد واقع شده که نتایجش از قضا علیه اصول مشروطیت آن دولت‌ملت به‌کار رفته.

رجوع به صندوق رأی در فازهای نخست پس از اسقاط رژیم ایلغار
[برای رژیمی استفاده می‌شود که به مانند یک سپاه اشغالگر بر کشور حاکم است]، از جمله در قالب رفراندم، در صورت امکان می‌تواند بسیار سودمند و یاریگر باشد، اما تنها و تنها با داشتن درکی درست از پرسپکتیو حقوقی-سیاسی زمین بازی و قواعد موضوعهٔ پیشتر تاسیس‌شدهٔ دولت‌ملت ایرانی، و جانمایی دقیق «مشروعیت سیاسی حاصل از صندوق رأی» در روند کلانتر بازآرایی مناسبات دولت ملی ایران پس از ۴۶ سال اشغال‌شدگی در نتیجهٔ فترت نظم ملی. این به این معناست که با «تشریفات درست برآمده از دولت قانون»، و نه در خلاء حاصل از یک عدمِ پست‌مدرن و سهل‌انگار، می‌توان و باید به صندوق رأی برای «تثبیت» بازآرایی ستونهای نظم دولت‌ملتی (= نظم ملی مشروع) رجوع کرد (و تعیین شکل نظام هم ذیلی از همین است)، اما توهم تاسیس شأن ملت و قواعد دولت ملی از نو، نه‌تنها سودمند نیست، که عمیقا آدرسی غلط و البته جاه‌طلبی‌ای خطرناک است.

🔻لازم به یادآوری است که کلّ ارجاعات به ادموند برک از منبع زیر به ویراستاری J. G. A. Pocock برداشته شده:

Burke, Edmund. Reflections on the Revolution in France. Edited by J. G. A. Pocock. Indianapolis: Hackett Publishing Company, 1987, par. 200.

نیز متن آقای ا.ی‌.آ را در دفاع از جزوه در سایت فریدون می‌توانید مطالعه کنید:
fereydoun.org/

.


#سیاست #اپوزیشنقد #ایران #فلسفه_سیاسی #محافظه‌کاری #ادموند_برک



🌾 @Naqdagin | @irbozorg
Audio
🎧 ماکیاولی
— مقدمۀ گفتارها

🎙#یاشار_جیرانی

@zet362

📻 پیام پنهانِ ماکیاولی؛ پدر مدرنیته و انقلابی خاموش
🔻شمشیرِ محمد و عقدۀ علی بر گردنِ حسین و ایرانیان
6️⃣ سنجشِ خردِ سیاسیِ حسین
عملکردِ امامِ سوم: مبطلِ ایدۀ «حقّ الهیِ ولایت»
🔻پادکستِ خلاصۀ مقاله:
6️⃣ سنجشِ خردِ سیاسیِ حسین
عملکردِ امامِ سوم: مبطلِ ایدۀ «حقّ الهیِ ولایت»

.


#فلسفیدن #فلسفه_سیاسی #سیاست



🌾 @Naqdagin
🎧 ماکیاولی
— جلسۀ نخست: بحثی درباب تقدیم‌نامه و بند نخست پیشگفتار

🎙#یاشار_جیرانی

مخاطب ماکیاولی کیست؟ هدف کتاب چیست؟ منظور از امور دنیوی چیست؟ منظور از شیوه‌ها و نظم‌های نوین چیست؟

@zet362
مقدمۀ درسگفتارها

📻 پیام پنهانِ ماکیاولی؛ پدر مدرنیته و انقلابی خاموش
🔻شمشیرِ محمد و عقدۀ علی بر گردنِ حسین و ایرانیان
6️⃣ سنجشِ خردِ سیاسیِ حسین
عملکردِ امامِ سوم: مبطلِ ایدۀ «حقّ الهیِ ولایت»
🔻پادکستِ خلاصۀ مقاله:
6️⃣ سنجشِ خردِ سیاسیِ حسین
عملکردِ امامِ سوم: مبطلِ ایدۀ «حقّ الهیِ ولایت»

.


#فلسفیدن #فلسفه_سیاسی #سیاست



🌾 @Naqdagin