This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 معنای تاریخ رستگاری
— برشی از جلسۀ دوم
🎙#آرمین_لنگرودی (پژوهشگر تاریخ ادیان و اسلام، نویسندۀ کتابِ «ارتداد در مسیحیتِ آغازین و نقشِ آن در پیدایش و گسترشِ اسلام»)
❓سخنان عجیبِ خسرو گلسروخی در دادگاه در مدح علی و حسین چه ریشههایی در مارکسیسم داشت؟ تحول یکشبۀ مجاهدین خلق به یک سازمان تماما مارکسیستی چطور؟ مارکسیستشدن بسیاری مسلمانانِ جدی و تمایل بیشترشان به آن تا لیبرالیسم و جهان غرب، چه معنایی داشته و دارد؟
🔗 تماشای ویدیوی کامل در یوتیوب نقدآگین
🗄 پستهای مرتبط (اینجا)
#اختصاصی_نقدآگین #بازاندیشی
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— برشی از جلسۀ دوم
🎙#آرمین_لنگرودی (پژوهشگر تاریخ ادیان و اسلام، نویسندۀ کتابِ «ارتداد در مسیحیتِ آغازین و نقشِ آن در پیدایش و گسترشِ اسلام»)
❓سخنان عجیبِ خسرو گلسروخی در دادگاه در مدح علی و حسین چه ریشههایی در مارکسیسم داشت؟ تحول یکشبۀ مجاهدین خلق به یک سازمان تماما مارکسیستی چطور؟ مارکسیستشدن بسیاری مسلمانانِ جدی و تمایل بیشترشان به آن تا لیبرالیسم و جهان غرب، چه معنایی داشته و دارد؟
🔗 تماشای ویدیوی کامل در یوتیوب نقدآگین
🗄 پستهای مرتبط (اینجا)
#اختصاصی_نقدآگین #بازاندیشی
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 معنای تاریخ رستگاری
— برشی از جلسۀ دوم
🎙#آرمین_لنگرودی و دکتر #محسن_بنائی
🔸دربارۀ نسبتِ امتگراییِ اسلامی و مارکسیسم با نژادپرستی و برساختِ تضادی آنتاگونیستیِ توسط این دو
❓چرا در نگرگاه اسلامی و تاریخنگاری عباسی، همۀ امویان آدمهای شری دانسته میشوند و همۀ بنیهاشم افرادی خوبی؟
🔗 تماشای ویدیوی کامل در یوتیوب نقدآگین
🗄 پستهای مرتبط (اینجا)
#اختصاصی_نقدآگین #بازاندیشی
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— برشی از جلسۀ دوم
🎙#آرمین_لنگرودی و دکتر #محسن_بنائی
🔸دربارۀ نسبتِ امتگراییِ اسلامی و مارکسیسم با نژادپرستی و برساختِ تضادی آنتاگونیستیِ توسط این دو
❓چرا در نگرگاه اسلامی و تاریخنگاری عباسی، همۀ امویان آدمهای شری دانسته میشوند و همۀ بنیهاشم افرادی خوبی؟
🔗 تماشای ویدیوی کامل در یوتیوب نقدآگین
🗄 پستهای مرتبط (اینجا)
#اختصاصی_نقدآگین #بازاندیشی
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 معنای «تاریخ رستگاری»
— جلسۀ دوم
🎙سلسله جلسات گفتگوی دو دوستِ پژوهشگر در حوزۀ تاریخ ایران، اسلام و ادیان، دکتر #محسن_بنائی و #آرمین_لنگرودی
❓آیا «تاریخ رستگاری» صرفا پدیدهای دینی و باستانیست؟ یا در زمان ما نیز قابل رهگیریست؟
❓«آشوربانیپال» یعنی چه؟ و چه ادعایی کرد که چند هزاره بعد در اسلام هم مثل یک شابلون تکرار شد؟
❓سخنان عجیبِ خسرو گلسروخی در دادگاه در مدح علی و حسین چه ریشههایی در مارکسیسم داشت؟ تحول یکشبۀ مجاهدین خلق به یک سازمان تماما مارکسیستی چطور؟
🔗 تماشا در یوتیوب نقدآگین
⬇️ پستهای مرتبط (اینجا)
#بازاندیشی #اختصاصی_نقدآگین
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— جلسۀ دوم
🎙سلسله جلسات گفتگوی دو دوستِ پژوهشگر در حوزۀ تاریخ ایران، اسلام و ادیان، دکتر #محسن_بنائی و #آرمین_لنگرودی
❓آیا «تاریخ رستگاری» صرفا پدیدهای دینی و باستانیست؟ یا در زمان ما نیز قابل رهگیریست؟
❓«آشوربانیپال» یعنی چه؟ و چه ادعایی کرد که چند هزاره بعد در اسلام هم مثل یک شابلون تکرار شد؟
❓سخنان عجیبِ خسرو گلسروخی در دادگاه در مدح علی و حسین چه ریشههایی در مارکسیسم داشت؟ تحول یکشبۀ مجاهدین خلق به یک سازمان تماما مارکسیستی چطور؟
🔗 تماشا در یوتیوب نقدآگین
⬇️ پستهای مرتبط (اینجا)
#بازاندیشی #اختصاصی_نقدآگین
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
نقدآگین
@Naqdagin – معنای تاریخ رستگاری - ج یک
معنای تاریخ رستگاری - ج ۲
@Naqdagin
🎧معنای «تاریخ رستگاری»
— جلسۀ دوم
🎙سلسله جلسات گفتگوی دو دوستِ پژوهشگر در حوزۀ تاریخ ایران، اسلام و ادیان، دکتر #محسن_بنائی و #آرمین_لنگرودی
❓آیا «تاریخ رستگاری» صرفا پدیدهای دینی و باستانیست؟ یا در زمان ما نیز قابل رهگیریست؟
❓«آشوربانیپال» یعنی چه؟ و چه ادعایی کرد که چند هزاره بعد در اسلام هم مثل یک شابلون تکرار شد؟
❓سخنان عجیبِ خسرو گلسروخی در دادگاه در مدح علی و حسین چه ریشههایی در مارکسیسم داشت؟ تحول یکشبۀ مجاهدین خلق به یک سازمان تماما مارکسیستی چطور؟
🔗 تماشا در یوتیوب نقدآگین
#بازاندیشی #اختصاصی_نقدآگین
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— جلسۀ دوم
🎙سلسله جلسات گفتگوی دو دوستِ پژوهشگر در حوزۀ تاریخ ایران، اسلام و ادیان، دکتر #محسن_بنائی و #آرمین_لنگرودی
❓آیا «تاریخ رستگاری» صرفا پدیدهای دینی و باستانیست؟ یا در زمان ما نیز قابل رهگیریست؟
❓«آشوربانیپال» یعنی چه؟ و چه ادعایی کرد که چند هزاره بعد در اسلام هم مثل یک شابلون تکرار شد؟
❓سخنان عجیبِ خسرو گلسروخی در دادگاه در مدح علی و حسین چه ریشههایی در مارکسیسم داشت؟ تحول یکشبۀ مجاهدین خلق به یک سازمان تماما مارکسیستی چطور؟
🔗 تماشا در یوتیوب نقدآگین
#بازاندیشی #اختصاصی_نقدآگین
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 ادیان ایرانی (+)
— برنامۀ پرگار
🔸ادیانی که از ایران برخاستهاند یا در ایران سراسری شدهاند، چه شباهتهایی دارند؟ میتوان گفت عناصری در این ادیان، از مانویت تا شیعه و بهاییت هست که به آنها رنگ و بوی ایرانی میدهد؟
🎙#فریدون_وهمن (تاریخنگار ادیان)
🎙#آرمین_لنگرودی (پژوهشگر تاریخ ادیان)
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— برنامۀ پرگار
🔸ادیانی که از ایران برخاستهاند یا در ایران سراسری شدهاند، چه شباهتهایی دارند؟ میتوان گفت عناصری در این ادیان، از مانویت تا شیعه و بهاییت هست که به آنها رنگ و بوی ایرانی میدهد؟
🎙#فریدون_وهمن (تاریخنگار ادیان)
🎙#آرمین_لنگرودی (پژوهشگر تاریخ ادیان)
.
#نقد_ادیان #ایران#ادیان_ایرانی #دین #دینشناسی #تاریخ_ادیان #زرتشت #زرتشتیت #مانی #بهاییت #مسیحیت #عرفان #بودا #بودیسم #بهایی #بابیت #مانویت #امام_زمان #آخرالزمان #عصر_غیبت #خاتم_انبیا #انتظار_فرج #ثنویت
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
📘در درازای شب یلدا
(۱/۲)
✍🏻#آرمین_لنگرودی
سرآغاز
🍂 برای دریافت بهتر درونمایهی ادیان کهن و بایستگی “تاریخی” آنها باید یک نکتهرا همیشه در برابر دیدگان داشت و آن اینکه؛ “کرانهی شناخت” و یا “افق معرفت” پیشینیان بسیار دور ما، بیش از هرچیزی از نوع “انگارهای” (تصویری) بوده و نه آنگونه که امروزه بخطا گمان میشود، بر پایهی “اندیشه”. در همین راستا، آنها برای پاسخ دادن به چراییِ هر “نمود” شناخته شده در پیرامون خود، لازم میدانستند آنرا به یک “سیمای” تخیلی و توانمند ناشناخته پیوند زنند، کاری که در دورانهای اولیهی پیدایش دینها به انگارهی “چندگانگی خدایان” انجامید. روشن است که در آن دوران، هر یک از این خداوندگاران تنها یک جنبه و یا یک بخش از هستی جهانی را پوشش میدادند (aspectiv). بعدها با پیدایش ایده “یکتاپرستی”، تمامی ویژگیهای تمیز دهنده، و حتا ناسازگار خدایان گوناگون در پیکرهی یک خدای یگانه گرد هم آمدند (holistic). بعنوان نمونه اگر ما در آغاز دو خدای جداگانهی “نیکی” و “پلیدی” داشتیم که هر یک صاحب جهان خویش بود، این دو ویژگی، در درون “خدای توحیدی” با یکدیگر در سیمای خدای رحیم و جابر یکی شدند.
🍂 بر همین بنیان، سالنامهی آداب دینهای کهن، یک سالنامهی دگرگونیها و رخدادهای مربوط به محیط زیست انسانها و در این راستا خدایانی است که به بخشهای گوناگون این زیستگاه پیوند مییافتند؛ خدایان آسمان، زمین، آتش، باد، سرما، آب و غیره. آشکار است که این رویدادها و دگرگونیهای زیستگاهی بر زندگی آدمی و آیندهی او کارکردی بنیادین و نقشپردازانه داشتند. دلجویی آدمی بدرگاه خدایان، به انگیزهی تشویق آنها به ازدیاد رویدادهای نیکو و جلوگیری از گزندهای نابودکننده (همچون سیل، خشکسالی و یا بیماریهای کشنده) بود. برای همین هم در بیشتر دینهای کهن، یعنی در باورهایی که در آنها ویژگیهای گوناگون اخلاقی و طبیعی هنوز در یک خدا نگنجیده بودند، خدایان “بد” بهمان اندازهی خدایان “خوب” مورد توجه و دلجویی قرار میگرفتند. آدمیان خشم خدایان “بد” را نه از یک دیدگاه اخلاقی، بلکه بعنوان یک امر در پیوند با “خوی” آنها میدیدند که میتوانست پیامد رشک، خودخواهی، گرسنگی و یا ناخرسندیشان باشد. نیایشها و قربانیها، چیزی مگر ابزاری برای همین دلجوییها، تشویقها و یا بازداریها نبودند. در این میان، برخی از این نیایشها از گونهای بودند که هر ساله – برای نمونه بهنگام آغاز موسم توفان یا خشکسالی، آغاز دوران باروری زمین، پایان یافتن شبهای طولانی و … – در زمانهای شناخته شده انجام میگرفتند، کاری که سبب دگردیسی این “نیایشها” به “آیینهای” دینی و یا قومی بود.
🍂 در میان، تمامی باورهای بر ما شناخته شده، بیشتر آنهایی مورد توجه تاریخشناسان و یا دینپژوهان معاصر قرار گرفتهاند که تأثیرات بسیار زیادی بر فرهنگ اروپا داشته و هنوز هم جای پای خود را در ادیان امروزی بروشنی نگه داشتهاند. خوشبختانه یکی از کهنترین این باورها – که گذشته از ریشهها و ویژگیهای برجستهی “زیستمحیطی” آن، نقش آشکارانهی زیادی در شکلگیری مسیحیت امروزی بازی نموده است – آیین مهر یا میتراست. این آیین، از خود دو چهره بجای نهاده که نشانگر دو دورهی تاریخی جداگانه در روند هستی آن میباشد و ما آنها را با دو نام «مهر» (میثرَه) و «میترا» از یکدیگرتمیز میدهیم. به این پرسش، که آیا در بین این دو یک پیوستگی درونی وجود داشته است یا نه، نمیتوان به آسانی پاسخ داد، چرا که زمینههای پیدایش این دو، در دو محیط جداگانه شکل گرفته بودند. ولی آنچه که بیتردید همه در بارهاش همداستانند، این است که ریشهی میترای رومی در همان مهر ایرانی نهفتهاست.
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
(۱/۲)
✍🏻#آرمین_لنگرودی
سرآغاز
🍂 برای دریافت بهتر درونمایهی ادیان کهن و بایستگی “تاریخی” آنها باید یک نکتهرا همیشه در برابر دیدگان داشت و آن اینکه؛ “کرانهی شناخت” و یا “افق معرفت” پیشینیان بسیار دور ما، بیش از هرچیزی از نوع “انگارهای” (تصویری) بوده و نه آنگونه که امروزه بخطا گمان میشود، بر پایهی “اندیشه”. در همین راستا، آنها برای پاسخ دادن به چراییِ هر “نمود” شناخته شده در پیرامون خود، لازم میدانستند آنرا به یک “سیمای” تخیلی و توانمند ناشناخته پیوند زنند، کاری که در دورانهای اولیهی پیدایش دینها به انگارهی “چندگانگی خدایان” انجامید. روشن است که در آن دوران، هر یک از این خداوندگاران تنها یک جنبه و یا یک بخش از هستی جهانی را پوشش میدادند (aspectiv). بعدها با پیدایش ایده “یکتاپرستی”، تمامی ویژگیهای تمیز دهنده، و حتا ناسازگار خدایان گوناگون در پیکرهی یک خدای یگانه گرد هم آمدند (holistic). بعنوان نمونه اگر ما در آغاز دو خدای جداگانهی “نیکی” و “پلیدی” داشتیم که هر یک صاحب جهان خویش بود، این دو ویژگی، در درون “خدای توحیدی” با یکدیگر در سیمای خدای رحیم و جابر یکی شدند.
🍂 بر همین بنیان، سالنامهی آداب دینهای کهن، یک سالنامهی دگرگونیها و رخدادهای مربوط به محیط زیست انسانها و در این راستا خدایانی است که به بخشهای گوناگون این زیستگاه پیوند مییافتند؛ خدایان آسمان، زمین، آتش، باد، سرما، آب و غیره. آشکار است که این رویدادها و دگرگونیهای زیستگاهی بر زندگی آدمی و آیندهی او کارکردی بنیادین و نقشپردازانه داشتند. دلجویی آدمی بدرگاه خدایان، به انگیزهی تشویق آنها به ازدیاد رویدادهای نیکو و جلوگیری از گزندهای نابودکننده (همچون سیل، خشکسالی و یا بیماریهای کشنده) بود. برای همین هم در بیشتر دینهای کهن، یعنی در باورهایی که در آنها ویژگیهای گوناگون اخلاقی و طبیعی هنوز در یک خدا نگنجیده بودند، خدایان “بد” بهمان اندازهی خدایان “خوب” مورد توجه و دلجویی قرار میگرفتند. آدمیان خشم خدایان “بد” را نه از یک دیدگاه اخلاقی، بلکه بعنوان یک امر در پیوند با “خوی” آنها میدیدند که میتوانست پیامد رشک، خودخواهی، گرسنگی و یا ناخرسندیشان باشد. نیایشها و قربانیها، چیزی مگر ابزاری برای همین دلجوییها، تشویقها و یا بازداریها نبودند. در این میان، برخی از این نیایشها از گونهای بودند که هر ساله – برای نمونه بهنگام آغاز موسم توفان یا خشکسالی، آغاز دوران باروری زمین، پایان یافتن شبهای طولانی و … – در زمانهای شناخته شده انجام میگرفتند، کاری که سبب دگردیسی این “نیایشها” به “آیینهای” دینی و یا قومی بود.
🍂 در میان، تمامی باورهای بر ما شناخته شده، بیشتر آنهایی مورد توجه تاریخشناسان و یا دینپژوهان معاصر قرار گرفتهاند که تأثیرات بسیار زیادی بر فرهنگ اروپا داشته و هنوز هم جای پای خود را در ادیان امروزی بروشنی نگه داشتهاند. خوشبختانه یکی از کهنترین این باورها – که گذشته از ریشهها و ویژگیهای برجستهی “زیستمحیطی” آن، نقش آشکارانهی زیادی در شکلگیری مسیحیت امروزی بازی نموده است – آیین مهر یا میتراست. این آیین، از خود دو چهره بجای نهاده که نشانگر دو دورهی تاریخی جداگانه در روند هستی آن میباشد و ما آنها را با دو نام «مهر» (میثرَه) و «میترا» از یکدیگرتمیز میدهیم. به این پرسش، که آیا در بین این دو یک پیوستگی درونی وجود داشته است یا نه، نمیتوان به آسانی پاسخ داد، چرا که زمینههای پیدایش این دو، در دو محیط جداگانه شکل گرفته بودند. ولی آنچه که بیتردید همه در بارهاش همداستانند، این است که ریشهی میترای رومی در همان مهر ایرانی نهفتهاست.
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
📘در درازای شب یلدا
(۲/۲)
✍🏻#آرمین_لنگرودی
پیشینه
🍂 اولین پرسشی که همیشه در پیوند با میترا شنیده میشود، همان تفاوت «میترا» با «مهر» (یا میثرَه) است. من اگر بخواهم این تفاوت را در یک جمله بیان کنم؛ «میترا» برآیش دوبارهی «مهر» در یونان بود، پس از به پس رانده شدنش بدست «مزدا» از مرتبهی قدرت و در دوران تسلط آیین زرتشت در ایران. بعنوان یکی از خدایان سهگانهی (تثلیث) هندوایرانی، میترا در کنار «وارونا» (وَرُونَه) و «آریامان» (آیرْیَمَن [یسنا؛ ۵۴;۱])، پاسدار نیکی در نبرد بر علیه پلیدی (دروغ، اهریمن) بود. در کرانهای به گستردگی هند تا آسیای کوچک، میترا بتدریج خود را از این “تثلیث” جدا کرد و به یکی از خدایان بلندمرتبهی ایرانی (و حتا در ورای «آریامان» و «مزدا») تبدیل نمود. پلوتارک یونانی (Plutarch) مینویسد، که ایرانیان مهر را خدای “پیوند” (وفاداری و پیمان) میدانستند. با در نظر گرفتن جایگاه مهر در سالنامهی ایرانی، این گفتهی پلوتارک گویاتر بنظر میآید: ماه مهر، ماهِ آغازین نیمهی دوم سال و پیونددهندهی آن به نیمهی اولسال و همزمان روز شانزده مهر، یعنی آغاز نیمهی دومِ ماه مهر و بدینگونه پیونددهندهی دونیمهی این ماه به یکدیگر است. همزمانی این دو پیوند، یعنی روز شانزدهم ماه مهر، همان «مهرگان» است. فیلسوف رومی «پُرفیریوس» (Porphyrios) نیز اشارهای به همین “پیوند دهندگی” مهر در زودیاک (دایرة البروج) دارد که همانا “هموگانِ پاییزی” (اعتدال پاییزی در نیمکرهی شمالی) و برابری شب و روز است.
🍂 جایگاه مهر بعنوان خدای پیمان، یک جایگاه اجتماعی و بدینترتیب “سیاسی” است. جامعهی ایرانی که بر پایهی “پیمانهای اجتماعی” و “سلسلهمراتبی” – از شهروند گرفته تا شاه، بهمراه همهی ردههای میانی آنها – پایدار بود، شاه را تبلور مهر میدانست، که خود را بعنوان نمونه در نام «اردشیر» (آرتا + خشترا) بمعنی «نظم حکومتی» (دادگری زمینی) نمایان میساخت. همین ویژگی بعدها میترائیسم را به آیین سیاستمداران، مردان و یا سربازان وفادار به حکومت و در نهایت به یک دین حکومتی رومیان تبدیل کرد. مراسم سوگند وفاداری ارتشیان و ارگانهای انتظامی به سیستم حاکمهی یک کشور هنوز هم از مراسم باقیمانده از آن دوران است.
🍂 با برآیش دین زرتشت اما جایگاه مهر به اورمزد داده شد و او به خدایی کناری تبدیل گشت. با اینکه بسیاری امروزه به “وحدانیت” خدایی اهورامزدا در دین زرتشت گمان دارند و بهمین سبب آنرا یک دین “توحیدی” میانگارند، خدایگونگی میترا در دین زرتشت (همسان باخداوندگاران دیگری چون آناهیتا [خدای آب]، سروش [خروس یا پیک خورشید؛ نگاه کنید به مهریشت ۴۱ و ۱۰ – سروشیشت – یسنه ۵۷]، …) با وجود کاهش مرتبهاش، هیچگاه بزیر پرسش نرفت[۱].
🌐مطالعۀ ادامۀ متن
⏰ زمان مطالعه: ۱۹ دقیقه
🔖 ۳۴۵۹ واژه
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
(۲/۲)
✍🏻#آرمین_لنگرودی
پیشینه
🍂 اولین پرسشی که همیشه در پیوند با میترا شنیده میشود، همان تفاوت «میترا» با «مهر» (یا میثرَه) است. من اگر بخواهم این تفاوت را در یک جمله بیان کنم؛ «میترا» برآیش دوبارهی «مهر» در یونان بود، پس از به پس رانده شدنش بدست «مزدا» از مرتبهی قدرت و در دوران تسلط آیین زرتشت در ایران. بعنوان یکی از خدایان سهگانهی (تثلیث) هندوایرانی، میترا در کنار «وارونا» (وَرُونَه) و «آریامان» (آیرْیَمَن [یسنا؛ ۵۴;۱])، پاسدار نیکی در نبرد بر علیه پلیدی (دروغ، اهریمن) بود. در کرانهای به گستردگی هند تا آسیای کوچک، میترا بتدریج خود را از این “تثلیث” جدا کرد و به یکی از خدایان بلندمرتبهی ایرانی (و حتا در ورای «آریامان» و «مزدا») تبدیل نمود. پلوتارک یونانی (Plutarch) مینویسد، که ایرانیان مهر را خدای “پیوند” (وفاداری و پیمان) میدانستند. با در نظر گرفتن جایگاه مهر در سالنامهی ایرانی، این گفتهی پلوتارک گویاتر بنظر میآید: ماه مهر، ماهِ آغازین نیمهی دوم سال و پیونددهندهی آن به نیمهی اولسال و همزمان روز شانزده مهر، یعنی آغاز نیمهی دومِ ماه مهر و بدینگونه پیونددهندهی دونیمهی این ماه به یکدیگر است. همزمانی این دو پیوند، یعنی روز شانزدهم ماه مهر، همان «مهرگان» است. فیلسوف رومی «پُرفیریوس» (Porphyrios) نیز اشارهای به همین “پیوند دهندگی” مهر در زودیاک (دایرة البروج) دارد که همانا “هموگانِ پاییزی” (اعتدال پاییزی در نیمکرهی شمالی) و برابری شب و روز است.
🍂 جایگاه مهر بعنوان خدای پیمان، یک جایگاه اجتماعی و بدینترتیب “سیاسی” است. جامعهی ایرانی که بر پایهی “پیمانهای اجتماعی” و “سلسلهمراتبی” – از شهروند گرفته تا شاه، بهمراه همهی ردههای میانی آنها – پایدار بود، شاه را تبلور مهر میدانست، که خود را بعنوان نمونه در نام «اردشیر» (آرتا + خشترا) بمعنی «نظم حکومتی» (دادگری زمینی) نمایان میساخت. همین ویژگی بعدها میترائیسم را به آیین سیاستمداران، مردان و یا سربازان وفادار به حکومت و در نهایت به یک دین حکومتی رومیان تبدیل کرد. مراسم سوگند وفاداری ارتشیان و ارگانهای انتظامی به سیستم حاکمهی یک کشور هنوز هم از مراسم باقیمانده از آن دوران است.
🍂 با برآیش دین زرتشت اما جایگاه مهر به اورمزد داده شد و او به خدایی کناری تبدیل گشت. با اینکه بسیاری امروزه به “وحدانیت” خدایی اهورامزدا در دین زرتشت گمان دارند و بهمین سبب آنرا یک دین “توحیدی” میانگارند، خدایگونگی میترا در دین زرتشت (همسان باخداوندگاران دیگری چون آناهیتا [خدای آب]، سروش [خروس یا پیک خورشید؛ نگاه کنید به مهریشت ۴۱ و ۱۰ – سروشیشت – یسنه ۵۷]، …) با وجود کاهش مرتبهاش، هیچگاه بزیر پرسش نرفت[۱].
🌐مطالعۀ ادامۀ متن
⏰ زمان مطالعه: ۱۹ دقیقه
🔖 ۳۴۵۹ واژه
.
#ایران #اسطورهشناسی #نقد_ادیان#میترائیسم #مهرپرستی #مسیحیت #شب_یلدا #کریسمس
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegraph
در درازای شب یلدا
آرمین لنگرودی [ادامه از تلگرام نقدآگین....] کهنترین نبشتهای که نام میترا را بعنوان «خدای پاسداری از پیوند و پیمان» بر خود دارد، یک پیماننامهی دوستی بین «هیتیها» و یک قوم همسایهی آنها است، که دیرینگیاش به سدهی ۱۴ پیش از میلاد رسیده و در «بُغازکوی»…
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 چرا خدیجه محمد را به پیامبری تشویق کرد؟
— رازی که در تاریخ پنهان شد (+)
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— رازی که در تاریخ پنهان شد (+)
🔻منابع ویدیو
📓چگونه مسلمان شدیم؟ #آرمین_لنگرودی
📓نگاهی دیگر به فرآیند اسلامیشدن ایران، #داریوش_بینیاز
🗄 پست مرتبط
📕نامههایی برای محمد پیامبر
📺 معنای تاریخ رستگاری (یکم - دوم)
📓ارتداد در مسیحیت آغازین و نقش آن در پیدایش و گسترش اسلام
📺 خلاصۀ کتاب ممـنوعۀ «مَغاک تیره تاریخ»
📺 دروغها و فریبها در تاریخ
📺 محمد هرگز قرآن را تفسیر نکرد!
📺 کدام محمد؟ محمدالمسیح
📺 محمد نبی یا رهبری یهودی-نصرانی؟
📺 دن گیبسون و مسجدالاقصا
📺 مسجدالاقصی اصلی کجاست؟
📺 زبان اولیۀ قرآن سریانی بود
📺 عربستان قبل از اسلام
📻 تاریخ اسلام زیر ذرهبین
📻 فتحِ بهشت
📕نسبت محمدِ سیرهها و تاریخ
📕محمد، پیامبرِ روزهایِ دوشنبه!
📕تاثیرات بودیسم بر اسلام
📕معاويه و مستشرقان
📓«افسانۀ اسکندر» در قرآن
.
#بازنگری #نقد_اسلام
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
📘عجم زنده داریم بدین پارسی
— چالش تاریخی زبان و خط نوشتاری پارسی
✍🏻 #آرمین_لنگرودی
🔻کمابیش در سیستم آموزشی همهٔ کشورهای امروزی، توانایی فرهنگی در چهارچوب توانایی «خواندن و نوشتن» برداشت میشود. بنابر همین نگرش، گونهٔ «دستوریِ» زبان بعنوان تنها شیوهٔ «درست»، «بایسته» و «استاندارد» در فرهنگ معرفی شده و بر مبنای آن، زبان آوایی ناگزیر به پیروی از این زبان استاندارد میگردد. این نگرش، اگرچه امروزه درست مینماید، ولی بازگوی تاریخی روند پیدایش زبان و خط نیست:
▪️ از دیدگاه فیلوژنتیک-تاریخی، «انسان خردمند» نخست آغاز به «سخن گفتن» کرد و سپس به آفرینش فن تکنیکی «نگاشتن» آن پرداخت.
▪️ از دیدگاه زیستشناسی هم، تمامی انسانها نخست سخن گفتن را میآموزند و سپس خواندن و نوشتن را.
▪️ از دیدگاه کاربردی و ساختاری نیز، زبان گفتاری پیشفرضِ سامانمندیِ همهٔ سیستمهای نگارشی است.
🍂 روی هم رفته میتوان گفت، زمانیکه انسان برای جابجایی پیامها و اندیشهها -خواه بنابر دوریِ جایگاه اجتماعی، مکانی و یا زمانی - از پیوند نزدیک بیبهره گردید، نیازمند به یک خط نگارشی شد. بگفتهٔ دیگر؛ آنجا که آواها نارسا مینمودند، انسان آغاز به نوشتن کرد. راه پیشرفت خط نگارشی نیز، بنابر تاریخ آن، با شیوههای «نگاریک» یا ترسیمی آغاز و رفتهرفته و در نتیجهٔ تبادل تجربه با زبانها و فرهنگهای دیگر نمودهای پیچیدهتر و بهتری بخود گرفت.
🍂 از آنجا که هستیِ زبانها به داشتنِ الزامی یک خط (زباننگاره) وابسته نبود، تلاشی هم از سوی تکتک آنها برای داشتن یک خط ویژه برای خود نشد. اینگونه بود، که در درازای تاریخ، بسیاری از زبانها از نگارههای یکدیگر برای نگارشِ خود وام میگرفتند. در همین راستا جایگزین کردن الفبای نگارشی یک زبان هم نمیتوانست در کوتاه- یا دراز-مدت، دگرگونی ژرفی در چونیِ آن بوجود آورد. از اینرو، در پژوهش پیرامون چیستیِ یک زبان، فاکتور خطِ نوشتاریِ آنچنان برجسته نمیگردد، چرا که «نگاشتن»، تنها یک ابزار برای «دیدن» یک زبان بوده است.
🔻از «زبان تیره» تا «زبان چیره»
اجازه دهید برای باز نمودن چگونگیِ پیوند زبان گویشی مردم یک «تیره» با یک زبان «چیره» و همچنین «خط» مربوط به آنها، با نمونهای از تاریخ سرزمینمان آغاز کنیم: همانگونه که برای بسیاری آشناست، استوانهٔ بجا مانده از کوروش کبیر، نه به زبان پارسی، بلکه به زبان اَکَدی و با خط میخی نوشته شده است.
🌐 مطالعه ادامۀ متن
⏰ زمان مطالعه: ۱۱ دقیقه
🔖 ۲۳۲۳ واژه
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— چالش تاریخی زبان و خط نوشتاری پارسی
✍🏻 #آرمین_لنگرودی
🔻کمابیش در سیستم آموزشی همهٔ کشورهای امروزی، توانایی فرهنگی در چهارچوب توانایی «خواندن و نوشتن» برداشت میشود. بنابر همین نگرش، گونهٔ «دستوریِ» زبان بعنوان تنها شیوهٔ «درست»، «بایسته» و «استاندارد» در فرهنگ معرفی شده و بر مبنای آن، زبان آوایی ناگزیر به پیروی از این زبان استاندارد میگردد. این نگرش، اگرچه امروزه درست مینماید، ولی بازگوی تاریخی روند پیدایش زبان و خط نیست:
▪️ از دیدگاه فیلوژنتیک-تاریخی، «انسان خردمند» نخست آغاز به «سخن گفتن» کرد و سپس به آفرینش فن تکنیکی «نگاشتن» آن پرداخت.
▪️ از دیدگاه زیستشناسی هم، تمامی انسانها نخست سخن گفتن را میآموزند و سپس خواندن و نوشتن را.
▪️ از دیدگاه کاربردی و ساختاری نیز، زبان گفتاری پیشفرضِ سامانمندیِ همهٔ سیستمهای نگارشی است.
🍂 روی هم رفته میتوان گفت، زمانیکه انسان برای جابجایی پیامها و اندیشهها -خواه بنابر دوریِ جایگاه اجتماعی، مکانی و یا زمانی - از پیوند نزدیک بیبهره گردید، نیازمند به یک خط نگارشی شد. بگفتهٔ دیگر؛ آنجا که آواها نارسا مینمودند، انسان آغاز به نوشتن کرد. راه پیشرفت خط نگارشی نیز، بنابر تاریخ آن، با شیوههای «نگاریک» یا ترسیمی آغاز و رفتهرفته و در نتیجهٔ تبادل تجربه با زبانها و فرهنگهای دیگر نمودهای پیچیدهتر و بهتری بخود گرفت.
🍂 از آنجا که هستیِ زبانها به داشتنِ الزامی یک خط (زباننگاره) وابسته نبود، تلاشی هم از سوی تکتک آنها برای داشتن یک خط ویژه برای خود نشد. اینگونه بود، که در درازای تاریخ، بسیاری از زبانها از نگارههای یکدیگر برای نگارشِ خود وام میگرفتند. در همین راستا جایگزین کردن الفبای نگارشی یک زبان هم نمیتوانست در کوتاه- یا دراز-مدت، دگرگونی ژرفی در چونیِ آن بوجود آورد. از اینرو، در پژوهش پیرامون چیستیِ یک زبان، فاکتور خطِ نوشتاریِ آنچنان برجسته نمیگردد، چرا که «نگاشتن»، تنها یک ابزار برای «دیدن» یک زبان بوده است.
🔻از «زبان تیره» تا «زبان چیره»
اجازه دهید برای باز نمودن چگونگیِ پیوند زبان گویشی مردم یک «تیره» با یک زبان «چیره» و همچنین «خط» مربوط به آنها، با نمونهای از تاریخ سرزمینمان آغاز کنیم: همانگونه که برای بسیاری آشناست، استوانهٔ بجا مانده از کوروش کبیر، نه به زبان پارسی، بلکه به زبان اَکَدی و با خط میخی نوشته شده است.
🌐 مطالعه ادامۀ متن
⏰ زمان مطالعه: ۱۱ دقیقه
🔖 ۲۳۲۳ واژه
📕زبانی از آن همگان
📕همتافتگی نوروز با ایدههای ایرانی
📕سخنی با فریبخوردگان
.
#نقد_فرهنگ #نقد_چپ #چپ_ایرانی #ایران
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegraph
عجم زنده داریم بدین پارسی
ـ چالش تاریخی زبان و خط نوشتاری پارسی از «زبان تیره» تا «زبان چیره» اجازه دهید برای باز نمودن چگونگیِ پیوند زبان گویشی مردم یک «تیره» با یک زبان «چیره» و همچنین «خط» مربوط به آنها، با نمونهای از تاریخ سرزمینمان آغاز کنیم: همانگونه که برای بسیاری آشناست،…
📘تصحیحِ تفسیر غلطِ روشنفکرانِ دینی از «لا اکراه فیالدین»
— معنای «دین» در قرآن/اسلام و نسبتش با «آزادیِ عقیده» و «مجازاتِ ارتداد» (بهعنوان میراثِ زرتشتیگری متاخر)
✍🏻 #آرمین_لنگرودی، صفحاتِ ۳۲ تا ۳۴ از کتابِ «چگونه مسلمان شدیم؛ پژوهشی مستند در تاریخِ پیدایش و گسترش اسلام»
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— معنای «دین» در قرآن/اسلام و نسبتش با «آزادیِ عقیده» و «مجازاتِ ارتداد» (بهعنوان میراثِ زرتشتیگری متاخر)
✍🏻 #آرمین_لنگرودی، صفحاتِ ۳۲ تا ۳۴ از کتابِ «چگونه مسلمان شدیم؛ پژوهشی مستند در تاریخِ پیدایش و گسترش اسلام»
.
#نقد_روشنفکران #نقد_اسلام #نقد_قرآن#نقد_زرتشتیت #ارتداد
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 «در دامگاه زبان و زمان؛ نااندیشههای جنبش مشروطه»
— دربارۀ کتابِ جدیدِ دکتر محسن بنائی (+)
🎙گفتگو با دکتر #محسن_بنائی در انجمن ایرانیان دانمارک با حضور دکتر #ماشاءالله_آجودانی و #آرمین_لنگرودی
📻 فایل صوتیِ فشردۀ این گفتگو
➖➖➖
🌾@Naqdagin
— دربارۀ کتابِ جدیدِ دکتر محسن بنائی (+)
🎙گفتگو با دکتر #محسن_بنائی در انجمن ایرانیان دانمارک با حضور دکتر #ماشاءالله_آجودانی و #آرمین_لنگرودی
📻 فایل صوتیِ فشردۀ این گفتگو
.
#آینه_تاریخ #ایران #سیاست #معرفی_کتاب
➖➖➖
🌾@Naqdagin
نااندیشههای جنبش مشروطه
@Naqdagin
🎧 «در دامگاه زبان و زمان؛ نااندیشههای جنبش مشروطه»
— دربارۀ کتابِ جدیدِ دکتر محسن بنائی (+)
🎙گفتگو با دکتر #محسن_بنائی در انجمن ایرانیان دانمارک با حضور دکتر #ماشاءالله_آجودانی و #آرمین_لنگرودی
➖➖➖
🌾@Naqdagin
— دربارۀ کتابِ جدیدِ دکتر محسن بنائی (+)
🎙گفتگو با دکتر #محسن_بنائی در انجمن ایرانیان دانمارک با حضور دکتر #ماشاءالله_آجودانی و #آرمین_لنگرودی
.
#آینه_تاریخ #ایران #سیاست #معرفی_کتاب
➖➖➖
🌾@Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 چگونه مسلمان شدیم؟
🎙گفتگو با #آرمین_لنگرودی (پژوهشگر ادیان و اسلام)
🔸این گفتگو به تحلیل انتقادی تاریخ اسلام میپردازد و آن را نه یک پدیدهٔ کاملاً مستقل، بلکه حاصل تأثیرات متقابل فرهنگها و ادیان مختلف، به ویژه فرهنگ ایرانی و یهودی-مسیحی میداند.
🔸بر اساس این تحلیل، ایرانیان به دلیل سابقهٔ تاریخی خود در «مذهبسازی»، زمینهساز بسیاری از تحولات مذهبی در منطقه بودهاند. به همین دلیل، اسلام اولیه نه یک دین کاملاً جدید، بلکه یک نسخهٔ ایرانیشده از یهودی-مسیحیت دانسته میشود.
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
0:08 - معرفی آرمین لنگرودی
2:16 - چارچوب بحث
4:38 - ایرانیان و مذهبسازی
6:38 - ریشههای مذهب در ایران
10:31 - ریشههای مسیحی اسلام
11:34 - عرفان و تصوف
19:11 - کنستانتین و مسیحیت
24:04 - مسیحیت نستوری و اسلام
30:35 - مانی و دین مانوی
37:43 - نفوذ مزدکیان بر اسلام
43:27 - نقد نظریهٔ مزدکیان
🌾 @Naqdagin
🎙گفتگو با #آرمین_لنگرودی (پژوهشگر ادیان و اسلام)
🔸این گفتگو به تحلیل انتقادی تاریخ اسلام میپردازد و آن را نه یک پدیدهٔ کاملاً مستقل، بلکه حاصل تأثیرات متقابل فرهنگها و ادیان مختلف، به ویژه فرهنگ ایرانی و یهودی-مسیحی میداند.
🔸بر اساس این تحلیل، ایرانیان به دلیل سابقهٔ تاریخی خود در «مذهبسازی»، زمینهساز بسیاری از تحولات مذهبی در منطقه بودهاند. به همین دلیل، اسلام اولیه نه یک دین کاملاً جدید، بلکه یک نسخهٔ ایرانیشده از یهودی-مسیحیت دانسته میشود.
🔻از دیگر نکات این گفتگو، میتوان به این موارد اشاره کرد:
نقش کنستانتین در مسیحیت: دلایل سیاسی کنستانتین برای رسمی کردن مسیحیت و درآمیختن آن با خصوصیات میترائیسم.
تأثیر ایرانی بر اسلام: بررسی نفوذ مانویت (در ایدههایی مانند خاتمیت نبوت) و مزدکیان (در جنبشهای اجتماعی اولیه) بر اسلام.
نقد تاریخ رسمی: این گفتگو، واقعهٔ عاشورا را یک «افسانه» میداند و اشاره میکند که متون اولیهٔ اسلامی به زبانهای آرامی و سریانی نوشته شدهاند.
🔺در مجموع، این ویدئو تأکید دارد که برای فهم تاریخ اسلام، باید آن را در بافتار پیچیدهٔ فرهنگی و تاریخی خود، به دور از روایتهای سنتی، مورد بررسی قرار داد.
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
0:08 - معرفی آرمین لنگرودی
2:16 - چارچوب بحث
4:38 - ایرانیان و مذهبسازی
6:38 - ریشههای مذهب در ایران
10:31 - ریشههای مسیحی اسلام
11:34 - عرفان و تصوف
19:11 - کنستانتین و مسیحیت
24:04 - مسیحیت نستوری و اسلام
30:35 - مانی و دین مانوی
37:43 - نفوذ مزدکیان بر اسلام
43:27 - نقد نظریهٔ مزدکیان
🔻آرمین لنگرودی
📓ارتداد در مسیحیت آغازین و نقش آن در پیدایش اسلام
📺 معنای «تاریخ رستگاری» [قسمت اول، قسمت دوم]
📺 ادیان ایرانی
📻 ۱/۱۶) انستیتوی اناره و نقد تاریخ اسلام (محمد و قرآن)
📻 ۲/۱۶) محمد انسانی تاریخی، یا شخصیتی برساختۀ مسیحیان ایرانی؟
📻 ۳/۱۶) قرآن سندی برای اثبات وجود محمد نیست!
📻 ۴/۱۶) آیا اسلام قرآنی و اسلام تاریخی متضادند؟
📻 ۵/۱۶) مشرک، بتپرست، مسجد و کافر در اسلام
📻 ۶/۱۶) چگونه مسلمان شدیم؟
📻 ۷/۱۶) نقش عربهای ایرانی در پیدایش اسلام
📻 ۸/۱۶) فروپاشی ساسانیان و پاگرفتن حاکمیت عربها
📻 ۹/۱۶) عباسیان؛ گسست از مسیحیت و آغاز پیدایش اسلام
📻 ۱۰/۱۶) اسلام دستپخت محمد یا ایرانیان مسیحی؟
📻 ۱۱/۱۶) نقش و اهمیّتِ سکهها در تاریخپژوهی نوین اسلام
📻 ۱۲/۱۶) پنج تن آل عبا و پیش زمینههای اسطورهای آنها
📻 ۱۳/۱۶) بررسی میزان دروغ و راست شخصیتهای اسلامیِ دو سدهٔ نخست
📻 ۱۴/۱۶) دو دستگی در آل محمد و آغازِ پرستشِ علی
📻 ۱۵/۱۶) قیامت و منجی، ایدههای اسلام شیعیاند یا برگرفته از ادیان قبلی؟
📻 ۱۶/۱۶) روند شکلگیری منجی در ادیان ابراهیمی و شیعه
📻 آیا خداناباوران شیطانپرست هستند؟
📻 عیسی مسیح
📻 پیرامون کوروش
📻 خاستگاه اسلام؛ ایران یا عربستان؟
📕فشردهای پیرامون «تاریخ رستگاری»، پیشینه و اعتبار آن
📕مفهوم “فرزند خدا” در دو فرهنگ یهودی و یونانی
📕پاولس و پیدایش مسیحیت رومی
📕اسلام سیاسی؟!
📕غرب و اسلام میانه
📕تصحیحِ تفسیر غلط روشنفکرانِ دینی از «لا اکراه فیالدین»
📕در درازای شب یلدا
📕و تو چه میدانی جن چیست؟
| بخش یک
| بخش دو
🔻بازنگری تاریخ اسلام
📓مغاك تيرۀ تاريخ
📓پروژۀ محمدسازى (جلد اول | جلد دوم)
📓راز بزرگ اسلام (آشکار گشتن تاریخ مکتوم اسلام)
📻 انفصال عباسیان از مسیحیت اموی
📻 هویت نصارایِ مولفِ قرآنِ اولیه
📻 آشکار گشتن تاریخ مکتوم اسلام
📺 محمد نبی یا رهبری یهودی-نصرانی؟
📺 محمد هرگز قرآن را تفسیر نکرد!
📺 ابن اسحاق دجال: آیا محمد دروغ است، کدام محمد؟
📺 نقد تاریخی پیدایش اسلام (یکم | دوم)
📺 «عیسی» و «انجیل» شهادتی بر عدم وحیانیت قرآن
📺 خلاصۀ کتابِ ممنوعۀ «مغاک تیرۀ تاریخ»
📻 نسبت محمدِ سیرهها و تاریخ
📻 آیا پیامبر اسلام وجود داشتهاست؟
📕محمد، پیامبرِ روزهایِ دوشنبه!
📕محمدهای گوناگون در گزارشهای مسیحی
📺 معاویه، فرمانروایی ایرانی؟!
📻 علی انسانی تاریخی یا برساخته؟
(قسمت یکم - قسمت دوم)
🔻۲ مصاحبۀ نقدآگین با دکتر بنائی
📺 سنجش تاریخنگاری اسلامی (جلسهٔ ۱: یکم، دوم| جلسه ۲: یکم، دوم)
📻 مواجهۀ تاریخی-انتقادی، علم و شبهعلم
.➖➖➖
#بازنگری #نقد_اسلام #نقد_ادیان#تاریخ_اسلام #تاریخ_ایران #مسیحیت #مانویت #عرفان #تصوف
🌾 @Naqdagin
چگونه مسلمان شدیم؟
@Naqdagin
🎧چگونه مسلمان شدیم؟
🎙گفتگو با #آرمین_لنگرودی (پژوهشگر ادیان و اسلام)
🔸این گفتگو به تحلیل انتقادی تاریخ اسلام میپردازد و آن را نه یک پدیدهٔ کاملاً مستقل، بلکه حاصل تأثیرات متقابل فرهنگها و ادیان مختلف، به ویژه فرهنگ ایرانی و یهودی-مسیحی میداند.
🔸بر اساس این تحلیل، ایرانیان به دلیل سابقهٔ تاریخی خود در «مذهبسازی»، زمینهساز بسیاری از تحولات مذهبی در منطقه بودهاند. به همین دلیل، اسلام اولیه نه یک دین کاملاً جدید، بلکه یک نسخهٔ ایرانیشده از یهودی-مسیحیت دانسته میشود.
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
0:08 - معرفی آرمین لنگرودی
2:16 - چارچوب بحث
4:38 - ایرانیان و مذهبسازی
6:38 - ریشههای مذهب در ایران
10:31 - ریشههای مسیحی اسلام
11:34 - عرفان و تصوف
19:11 - کنستانتین و مسیحیت
24:04 - مسیحیت نستوری و اسلام
30:35 - مانی و دین مانوی
37:43 - نفوذ مزدکیان بر اسلام
43:27 - نقد نظریهٔ مزدکیان
🌾 @Naqdagin
🎙گفتگو با #آرمین_لنگرودی (پژوهشگر ادیان و اسلام)
🔸این گفتگو به تحلیل انتقادی تاریخ اسلام میپردازد و آن را نه یک پدیدهٔ کاملاً مستقل، بلکه حاصل تأثیرات متقابل فرهنگها و ادیان مختلف، به ویژه فرهنگ ایرانی و یهودی-مسیحی میداند.
🔸بر اساس این تحلیل، ایرانیان به دلیل سابقهٔ تاریخی خود در «مذهبسازی»، زمینهساز بسیاری از تحولات مذهبی در منطقه بودهاند. به همین دلیل، اسلام اولیه نه یک دین کاملاً جدید، بلکه یک نسخهٔ ایرانیشده از یهودی-مسیحیت دانسته میشود.
🔻از دیگر نکات این گفتگو، میتوان به این موارد اشاره کرد:
نقش کنستانتین در مسیحیت: دلایل سیاسی کنستانتین برای رسمی کردن مسیحیت و درآمیختن آن با خصوصیات میترائیسم.
تأثیر ایرانی بر اسلام: بررسی نفوذ مانویت (در ایدههایی مانند خاتمیت نبوت) و مزدکیان (در جنبشهای اجتماعی اولیه) بر اسلام.
نقد تاریخ رسمی: این گفتگو، واقعهٔ عاشورا را یک «افسانه» میداند و اشاره میکند که متون اولیهٔ اسلامی به زبانهای آرامی و سریانی نوشته شدهاند.
🔺در مجموع، این ویدئو تأکید دارد که برای فهم تاریخ اسلام، باید آن را در بافتار پیچیدهٔ فرهنگی و تاریخی خود، به دور از روایتهای سنتی، مورد بررسی قرار داد.
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
0:08 - معرفی آرمین لنگرودی
2:16 - چارچوب بحث
4:38 - ایرانیان و مذهبسازی
6:38 - ریشههای مذهب در ایران
10:31 - ریشههای مسیحی اسلام
11:34 - عرفان و تصوف
19:11 - کنستانتین و مسیحیت
24:04 - مسیحیت نستوری و اسلام
30:35 - مانی و دین مانوی
37:43 - نفوذ مزدکیان بر اسلام
43:27 - نقد نظریهٔ مزدکیان
🔻آرمین لنگرودی
📓ارتداد در مسیحیت آغازین و نقش آن در پیدایش اسلام
📺 معنای «تاریخ رستگاری» [قسمت اول، قسمت دوم]
📺 ادیان ایرانی
📻 ۱/۱۶) انستیتوی اناره و نقد تاریخ اسلام (محمد و قرآن)
📻 ۲/۱۶) محمد انسانی تاریخی، یا شخصیتی برساختۀ مسیحیان ایرانی؟
📻 ۳/۱۶) قرآن سندی برای اثبات وجود محمد نیست!
📻 ۴/۱۶) آیا اسلام قرآنی و اسلام تاریخی متضادند؟
📻 ۵/۱۶) مشرک، بتپرست، مسجد و کافر در اسلام
📻 ۶/۱۶) چگونه مسلمان شدیم؟
📻 ۷/۱۶) نقش عربهای ایرانی در پیدایش اسلام
📻 ۸/۱۶) فروپاشی ساسانیان و پاگرفتن حاکمیت عربها
📻 ۹/۱۶) عباسیان؛ گسست از مسیحیت و آغاز پیدایش اسلام
📻 ۱۰/۱۶) اسلام دستپخت محمد یا ایرانیان مسیحی؟
📻 ۱۱/۱۶) نقش و اهمیّتِ سکهها در تاریخپژوهی نوین اسلام
📻 ۱۲/۱۶) پنج تن آل عبا و پیش زمینههای اسطورهای آنها
📻 ۱۳/۱۶) بررسی میزان دروغ و راست شخصیتهای اسلامیِ دو سدهٔ نخست
📻 ۱۴/۱۶) دو دستگی در آل محمد و آغازِ پرستشِ علی
📻 ۱۵/۱۶) قیامت و منجی، ایدههای اسلام شیعیاند یا برگرفته از ادیان قبلی؟
📻 ۱۶/۱۶) روند شکلگیری منجی در ادیان ابراهیمی و شیعه
📻 آیا خداناباوران شیطانپرست هستند؟
📻 عیسی مسیح
📻 پیرامون کوروش
📻 خاستگاه اسلام؛ ایران یا عربستان؟
📕فشردهای پیرامون «تاریخ رستگاری»، پیشینه و اعتبار آن
📕مفهوم “فرزند خدا” در دو فرهنگ یهودی و یونانی
📕پاولس و پیدایش مسیحیت رومی
📕اسلام سیاسی؟!
📕غرب و اسلام میانه
📕تصحیحِ تفسیر غلط روشنفکرانِ دینی از «لا اکراه فیالدین»
📕در درازای شب یلدا
📕و تو چه میدانی جن چیست؟
| بخش یک
| بخش دو
🔻بازنگری تاریخ اسلام
📓مغاك تيرۀ تاريخ
📓پروژۀ محمدسازى (جلد اول | جلد دوم)
📓راز بزرگ اسلام (آشکار گشتن تاریخ مکتوم اسلام)
📻 انفصال عباسیان از مسیحیت اموی
📻 هویت نصارایِ مولفِ قرآنِ اولیه
📻 آشکار گشتن تاریخ مکتوم اسلام
📺 محمد نبی یا رهبری یهودی-نصرانی؟
📺 محمد هرگز قرآن را تفسیر نکرد!
📺 ابن اسحاق دجال: آیا محمد دروغ است، کدام محمد؟
📺 نقد تاریخی پیدایش اسلام (یکم | دوم)
📺 «عیسی» و «انجیل» شهادتی بر عدم وحیانیت قرآن
📺 خلاصۀ کتابِ ممنوعۀ «مغاک تیرۀ تاریخ»
📻 نسبت محمدِ سیرهها و تاریخ
📻 آیا پیامبر اسلام وجود داشتهاست؟
📕محمد، پیامبرِ روزهایِ دوشنبه!
📕محمدهای گوناگون در گزارشهای مسیحی
📺 معاویه، فرمانروایی ایرانی؟!
📻 علی انسانی تاریخی یا برساخته؟
(قسمت یکم - قسمت دوم)
🔻۲ مصاحبۀ نقدآگین با دکتر بنائی
📺 سنجش تاریخنگاری اسلامی (جلسهٔ ۱: یکم، دوم| جلسه ۲: یکم، دوم)
📻 مواجهۀ تاریخی-انتقادی، علم و شبهعلم
.➖➖➖
#بازنگری #نقد_اسلام #نقد_ادیان#تاریخ_اسلام #تاریخ_ایران #مسیحیت #مانویت #عرفان #تصوف
🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 چگونه مسلمان شدیم؟ (۲)
⬅️ قسمت اولِ مصاحبه (اینجا)
🎙مصاحبه با #آرمین_لنگرودی (پژوهشگر ادیان و اسلام)
🔸در این ویدیو، آرمین لنگرودی، پژوهشگر تاریخ ادیان، به بررسی پیدایش اسلام و مفاهیم سنتی آن میپردازد. آقای لنگرودی با ارائه دیدگاههای متفاوت، بیان میکند که واژه "عرب" به معنای "غرب" بوده و مرکزیت اسلام در عربستان نبوده است.
🔸او همچنین ادعا میکند که نام مکه تنها یک بار در قرآن آمده و کعبه ممکن است در ابتدا یک کلیسای اتیوپیایی بوده باشد.
🔸در ادامه، او عنوان میکند که "الله" از یک خدای سوری گرفته شده و "محمد" به معنای "برگزیده" است. همچنین، بسیاری از اسامی مانند "علی" و "فاطمه" را القاب میداند نه نامهای واقعی.
🔸در پایان، او اشاره میکند که قرآن در طول ۲۰۰ تا ۳۰۰ سال تکمیل شده و نسخههای قدیمی آن مانند قرآن صنعا، نشاندهنده بازنویسی و تصحیح متن در طول زمان است.
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
03:35 - مفهوم "عرب" و "عربستان"
09:01 - تاریخچه مکه و کعبه
17:06 - ریشه نام "الله" و "محمد"
32:08 - نامها و القاب شخصیتهای اسلامی
41:01 - روند تکمیل شدن قرآن
47:56 - بررسی قرآن صنعا
54:11 - اطلاعات درباره بنیامیه و خلفای راشدین
🌾 @Naqdagin
⬅️ قسمت اولِ مصاحبه (اینجا)
🎙مصاحبه با #آرمین_لنگرودی (پژوهشگر ادیان و اسلام)
🔸در این ویدیو، آرمین لنگرودی، پژوهشگر تاریخ ادیان، به بررسی پیدایش اسلام و مفاهیم سنتی آن میپردازد. آقای لنگرودی با ارائه دیدگاههای متفاوت، بیان میکند که واژه "عرب" به معنای "غرب" بوده و مرکزیت اسلام در عربستان نبوده است.
🔸او همچنین ادعا میکند که نام مکه تنها یک بار در قرآن آمده و کعبه ممکن است در ابتدا یک کلیسای اتیوپیایی بوده باشد.
🔸در ادامه، او عنوان میکند که "الله" از یک خدای سوری گرفته شده و "محمد" به معنای "برگزیده" است. همچنین، بسیاری از اسامی مانند "علی" و "فاطمه" را القاب میداند نه نامهای واقعی.
🔸در پایان، او اشاره میکند که قرآن در طول ۲۰۰ تا ۳۰۰ سال تکمیل شده و نسخههای قدیمی آن مانند قرآن صنعا، نشاندهنده بازنویسی و تصحیح متن در طول زمان است.
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
03:35 - مفهوم "عرب" و "عربستان"
09:01 - تاریخچه مکه و کعبه
17:06 - ریشه نام "الله" و "محمد"
32:08 - نامها و القاب شخصیتهای اسلامی
41:01 - روند تکمیل شدن قرآن
47:56 - بررسی قرآن صنعا
54:11 - اطلاعات درباره بنیامیه و خلفای راشدین
🔻آرمین لنگرودی
📓ارتداد در مسیحیت آغازین و نقش آن در پیدایش اسلام
📺 معنای «تاریخ رستگاری» [قسمت اول، قسمت دوم]
📺 ادیان ایرانی
📻 ۱/۱۶) انستیتوی اناره و نقد تاریخ اسلام (محمد و قرآن)
📻 ۲/۱۶) محمد انسانی تاریخی، یا شخصیتی برساختۀ مسیحیان ایرانی؟
📻 ۳/۱۶) قرآن سندی برای اثبات وجود محمد نیست!
📻 ۴/۱۶) آیا اسلام قرآنی و اسلام تاریخی متضادند؟
📻 ۵/۱۶) مشرک، بتپرست، مسجد و کافر در اسلام
📻 ۶/۱۶) چگونه مسلمان شدیم؟
📻 ۷/۱۶) نقش عربهای ایرانی در پیدایش اسلام
📻 ۸/۱۶) فروپاشی ساسانیان و پاگرفتن حاکمیت عربها
📻 ۹/۱۶) عباسیان؛ گسست از مسیحیت و آغاز پیدایش اسلام
📻 ۱۰/۱۶) اسلام دستپخت محمد یا ایرانیان مسیحی؟
📻 ۱۱/۱۶) نقش و اهمیّتِ سکهها در تاریخپژوهی نوین اسلام
📻 ۱۲/۱۶) پنج تن آل عبا و پیش زمینههای اسطورهای آنها
📻 ۱۳/۱۶) بررسی میزان دروغ و راست شخصیتهای اسلامیِ دو سدهٔ نخست
📻 ۱۴/۱۶) دو دستگی در آل محمد و آغازِ پرستشِ علی
📻 ۱۵/۱۶) قیامت و منجی، ایدههای اسلام شیعیاند یا برگرفته از ادیان قبلی؟
📻 ۱۶/۱۶) روند شکلگیری منجی در ادیان ابراهیمی و شیعه
📻 آیا خداناباوران شیطانپرست هستند؟
📻 عیسی مسیح
📻 پیرامون کوروش
📻 خاستگاه اسلام؛ ایران یا عربستان؟
📕فشردهای پیرامون «تاریخ رستگاری»، پیشینه و اعتبار آن
📕مفهوم “فرزند خدا” در دو فرهنگ یهودی و یونانی
📕پاولس و پیدایش مسیحیت رومی
📕اسلام سیاسی؟!
📕غرب و اسلام میانه
📕تصحیحِ تفسیر غلط روشنفکرانِ دینی از «لا اکراه فیالدین»
📕در درازای شب یلدا
📕و تو چه میدانی جن چیست؟
| بخش یک
| بخش دو
🔻بازنگری تاریخ اسلام
📺 علی بن ابیطالب(عبدمناف) یا ایاس بن قبیصه الطائی؟
📓مغاك تيرۀ تاريخ
📓پروژۀ محمدسازى (جلد اول | جلد دوم)
📓راز بزرگ اسلام (آشکار گشتن تاریخ مکتوم اسلام)
📺 نقد تاریخی پیدایش اسلام (یکم | دوم)
📺 «عیسی» و «انجیل» شهادتی بر عدم وحیانیت قرآن
📺 خلاصۀ کتابِ ممنوعۀ «مغاک تیرۀ تاریخ»
📻 نسبت محمدِ سیرهها و تاریخ
📻 آیا پیامبر اسلام وجود داشتهاست؟
📕محمد، پیامبرِ روزهایِ دوشنبه!
📕محمدهای گوناگون در گزارشهای مسیحی
📺 معاویه، فرمانروایی ایرانی؟!
📻 علی انسانی تاریخی یا برساخته؟
(قسمت یکم - قسمت دوم)
🔻۲ مصاحبۀ نقدآگین با دکتر بنائی
📺 سنجش تاریخنگاری اسلامی (جلسهٔ ۱: یکم، دوم| جلسه ۲: یکم، دوم)
📻 مواجهۀ تاریخی-انتقادی، علم و شبهعلم
🔻محمدالمسیح
📻 قرآن: اقتباسی از متون کهن یا ترجمهای به عربی؟
📻 مقدمهای بر نُسخِ خطیِ صنعاء و اهمیت آنها (۵)
📻 مصحفهای قدیمی و قدیمیترین نسخۀ خطی قرآن (۴)
📻 تاریخچه و تطور خط قرآن
📻 خط عربی اولیۀ قرآن (۳)
📻 جغرافیای متن قرآن و خط حجازی (۲)
📻 منابع دستهاول قرآن (۱)
📻 تاریخچه و تطور خط قرآن (۲)
📻 نسخۀ خطی پاریس و قرآن اولیه - قرآن در مکه نازل نشده- (۱)
🔻یوسف تیکطاک
📻 یهودیان ناصری، مولفانِ قرآنِ اولیه
📻 هویت نصارایِ (یهودیانِ ناصری) مولفِ قرآنِ اولیه
📻 قرآن در مکه نازل نشده
📻 پژوهشی در «خط عربی اولیۀ قرآن»
📻 جغرافیای متن قرآن و خط حجازی
📺 محمد هرگز قرآن را برای مسلمانان تفسیر نکرد
📺 آیا پیامبر اسلام وجود تاریخی داشته| محمد هاجری، رهبری یهودی-نصرانی | اشتراکات اسلام و فرقهی مرتدی یهودی
.➖➖➖
#بازنگری #نقد_اسلام #نقد_ادیان#تاریخ_اسلام #تاریخ_ایران #مسیحیت #مانویت #عرفان #تصوف
🌾 @Naqdagin
چگونه مسلمان شدیم؟ ۲
@Naqdagin
🎧 چگونه مسلمان شدیم؟ (۲)
⬅️ قسمت اولِ مصاحبه (اینجا)
🎙مصاحبه با #آرمین_لنگرودی (پژوهشگر ادیان و اسلام)
🔸در این ویدیو، آرمین لنگرودی، پژوهشگر تاریخ ادیان، به بررسی پیدایش اسلام و مفاهیم سنتی آن میپردازد. آقای لنگرودی با ارائه دیدگاههای متفاوت، بیان میکند که واژه "عرب" به معنای "غرب" بوده و مرکزیت اسلام در عربستان نبوده است.
🔸او همچنین ادعا میکند که نام مکه تنها یک بار در قرآن آمده و کعبه ممکن است در ابتدا یک کلیسای اتیوپیایی بوده باشد.
🔸در ادامه، او عنوان میکند که "الله" از یک خدای سوری گرفته شده و "محمد" به معنای "برگزیده" است. همچنین، بسیاری از اسامی مانند "علی" و "فاطمه" را القاب میداند نه نامهای واقعی.
🔸در پایان، او اشاره میکند که قرآن در طول ۲۰۰ تا ۳۰۰ سال تکمیل شده و نسخههای قدیمی آن مانند قرآن صنعا، نشاندهنده بازنویسی و تصحیح متن در طول زمان است.
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
03:35 - مفهوم "عرب" و "عربستان"
09:01 - تاریخچه مکه و کعبه
17:06 - ریشه نام "الله" و "محمد"
32:08 - نامها و القاب شخصیتهای اسلامی
41:01 - روند تکمیل شدن قرآن
47:56 - بررسی قرآن صنعا
54:11 - اطلاعات درباره بنیامیه و خلفای راشدین
🌾 @Naqdagin
⬅️ قسمت اولِ مصاحبه (اینجا)
🎙مصاحبه با #آرمین_لنگرودی (پژوهشگر ادیان و اسلام)
🔸در این ویدیو، آرمین لنگرودی، پژوهشگر تاریخ ادیان، به بررسی پیدایش اسلام و مفاهیم سنتی آن میپردازد. آقای لنگرودی با ارائه دیدگاههای متفاوت، بیان میکند که واژه "عرب" به معنای "غرب" بوده و مرکزیت اسلام در عربستان نبوده است.
🔸او همچنین ادعا میکند که نام مکه تنها یک بار در قرآن آمده و کعبه ممکن است در ابتدا یک کلیسای اتیوپیایی بوده باشد.
🔸در ادامه، او عنوان میکند که "الله" از یک خدای سوری گرفته شده و "محمد" به معنای "برگزیده" است. همچنین، بسیاری از اسامی مانند "علی" و "فاطمه" را القاب میداند نه نامهای واقعی.
🔸در پایان، او اشاره میکند که قرآن در طول ۲۰۰ تا ۳۰۰ سال تکمیل شده و نسخههای قدیمی آن مانند قرآن صنعا، نشاندهنده بازنویسی و تصحیح متن در طول زمان است.
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
03:35 - مفهوم "عرب" و "عربستان"
09:01 - تاریخچه مکه و کعبه
17:06 - ریشه نام "الله" و "محمد"
32:08 - نامها و القاب شخصیتهای اسلامی
41:01 - روند تکمیل شدن قرآن
47:56 - بررسی قرآن صنعا
54:11 - اطلاعات درباره بنیامیه و خلفای راشدین
🔻آرمین لنگرودی
📓ارتداد در مسیحیت آغازین و نقش آن در پیدایش اسلام
📺 معنای «تاریخ رستگاری» [قسمت اول، قسمت دوم]
📺 ادیان ایرانی
📻 ۱/۱۶) انستیتوی اناره و نقد تاریخ اسلام (محمد و قرآن)
📻 ۲/۱۶) محمد انسانی تاریخی، یا شخصیتی برساختۀ مسیحیان ایرانی؟
📻 ۳/۱۶) قرآن سندی برای اثبات وجود محمد نیست!
📻 ۴/۱۶) آیا اسلام قرآنی و اسلام تاریخی متضادند؟
📻 ۵/۱۶) مشرک، بتپرست، مسجد و کافر در اسلام
📻 ۶/۱۶) چگونه مسلمان شدیم؟
📻 ۷/۱۶) نقش عربهای ایرانی در پیدایش اسلام
📻 ۸/۱۶) فروپاشی ساسانیان و پاگرفتن حاکمیت عربها
📻 ۹/۱۶) عباسیان؛ گسست از مسیحیت و آغاز پیدایش اسلام
📻 ۱۰/۱۶) اسلام دستپخت محمد یا ایرانیان مسیحی؟
📻 ۱۱/۱۶) نقش و اهمیّتِ سکهها در تاریخپژوهی نوین اسلام
📻 ۱۲/۱۶) پنج تن آل عبا و پیش زمینههای اسطورهای آنها
📻 ۱۳/۱۶) بررسی میزان دروغ و راست شخصیتهای اسلامیِ دو سدهٔ نخست
📻 ۱۴/۱۶) دو دستگی در آل محمد و آغازِ پرستشِ علی
📻 ۱۵/۱۶) قیامت و منجی، ایدههای اسلام شیعیاند یا برگرفته از ادیان قبلی؟
📻 ۱۶/۱۶) روند شکلگیری منجی در ادیان ابراهیمی و شیعه
📻 آیا خداناباوران شیطانپرست هستند؟
📻 عیسی مسیح
📻 پیرامون کوروش
📻 خاستگاه اسلام؛ ایران یا عربستان؟
📕فشردهای پیرامون «تاریخ رستگاری»، پیشینه و اعتبار آن
📕مفهوم “فرزند خدا” در دو فرهنگ یهودی و یونانی
📕پاولس و پیدایش مسیحیت رومی
📕اسلام سیاسی؟!
📕غرب و اسلام میانه
📕تصحیحِ تفسیر غلط روشنفکرانِ دینی از «لا اکراه فیالدین»
📕در درازای شب یلدا
📕و تو چه میدانی جن چیست؟
| بخش یک
| بخش دو
🔻بازنگری تاریخ اسلام
📺 علی بن ابیطالب(عبدمناف) یا ایاس بن قبیصه الطائی؟
📓مغاك تيرۀ تاريخ
📓پروژۀ محمدسازى (جلد اول | جلد دوم)
📓راز بزرگ اسلام (آشکار گشتن تاریخ مکتوم اسلام)
📺 نقد تاریخی پیدایش اسلام (یکم | دوم)
📺 «عیسی» و «انجیل» شهادتی بر عدم وحیانیت قرآن
📺 خلاصۀ کتابِ ممنوعۀ «مغاک تیرۀ تاریخ»
📻 نسبت محمدِ سیرهها و تاریخ
📻 آیا پیامبر اسلام وجود داشتهاست؟
📕محمد، پیامبرِ روزهایِ دوشنبه!
📕محمدهای گوناگون در گزارشهای مسیحی
📺 معاویه، فرمانروایی ایرانی؟!
📻 علی انسانی تاریخی یا برساخته؟
(قسمت یکم - قسمت دوم)
🔻۲ مصاحبۀ نقدآگین با دکتر بنائی
📺 سنجش تاریخنگاری اسلامی (جلسهٔ ۱: یکم، دوم| جلسه ۲: یکم، دوم)
📻 مواجهۀ تاریخی-انتقادی، علم و شبهعلم
🔻محمدالمسیح
📻 قرآن: اقتباسی از متون کهن یا ترجمهای به عربی؟
📻 مقدمهای بر نُسخِ خطیِ صنعاء و اهمیت آنها (۵)
📻 مصحفهای قدیمی و قدیمیترین نسخۀ خطی قرآن (۴)
📻 تاریخچه و تطور خط قرآن
📻 خط عربی اولیۀ قرآن (۳)
📻 جغرافیای متن قرآن و خط حجازی (۲)
📻 منابع دستهاول قرآن (۱)
📻 تاریخچه و تطور خط قرآن (۲)
📻 نسخۀ خطی پاریس و قرآن اولیه - قرآن در مکه نازل نشده- (۱)
🔻یوسف تیکطاک
📻 یهودیان ناصری، مولفانِ قرآنِ اولیه
📻 هویت نصارایِ (یهودیانِ ناصری) مولفِ قرآنِ اولیه
📻 قرآن در مکه نازل نشده
📻 پژوهشی در «خط عربی اولیۀ قرآن»
📻 جغرافیای متن قرآن و خط حجازی
📺 محمد هرگز قرآن را برای مسلمانان تفسیر نکرد
📺 آیا پیامبر اسلام وجود تاریخی داشته| محمد هاجری، رهبری یهودی-نصرانی | اشتراکات اسلام و فرقهی مرتدی یهودی
.➖➖➖
#بازنگری #نقد_اسلام #نقد_ادیان#تاریخ_اسلام #تاریخ_ایران #مسیحیت #مانویت #عرفان #تصوف
🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 حمله اعراب به ایران؛ افسانه یا واقعیت تاریخی؟ (+)
🎙مصاحبه تلویزیونِ ایرانیانِ کانادا با #آرمین_لنگرودی (پژوهشگر تاریخِ ادیان)
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
1:06 - نقد منابع تاریخی
1:28 - شخصیتهای داستانی
2:46 - دلایل مهاجرت پارسیان
14:27 - تخریب آثار باستانی
18:50 - اسارت زنان ایرانی
24:37 - نقش شجرهنامهها در قدرت
24:46 - علت تعداد بالای سادات
54:31 - نقش ابومسلم خراسانی
🌾 @Naqdagin
🎙مصاحبه تلویزیونِ ایرانیانِ کانادا با #آرمین_لنگرودی (پژوهشگر تاریخِ ادیان)
🔻خلاصه:
آرمین لنگرودی روایتهای تاریخی سنتی را به چالش میکشد و با استناد به شواهد، به ارائهی دیدگاههای جایگزین میپردازند. بحث بر سر این است که بسیاری از وقایع، مانند نبردهای عظیم و شخصیتهای افسانهای، در واقعیت ممکن است بسیار متفاوت از آنچه در متون تاریخی آمده، بودهباشند. این ویدئو توضیح میدهد که وقایعی مانند مهاجرت زرتشتیان به هند، دلایل مختلفی داشته و تخریب اماکن تاریخی، نیز لزوماً کار اعراب نبوده است. همچنین به بررسی مسائلی چون به بردگی کشیده شدن زنان و ساختن شجرهنامهها برای توجیه قدرت پرداخته میشود.
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
1:06 - نقد منابع تاریخی
1:28 - شخصیتهای داستانی
2:46 - دلایل مهاجرت پارسیان
14:27 - تخریب آثار باستانی
18:50 - اسارت زنان ایرانی
24:37 - نقش شجرهنامهها در قدرت
24:46 - علت تعداد بالای سادات
54:31 - نقش ابومسلم خراسانی
🔻بنائی و لنگرودی
📺 چگونه مسلمان شدیم (یکم | دوم)
📓ارتداد در مسیحیت آغازین و نقش آن در پیدایش اسلام
📺 معنای «تاریخ رستگاری» [قسمت اول، قسمت دوم]
📺 ادیان ایرانی
📻 ۱/۱۶) انستیتوی اناره و نقد تاریخ اسلام (محمد و قرآن)
📻 ۲/۱۶) محمد انسانی تاریخی، یا شخصیتی برساختۀ مسیحیان ایرانی؟
📻 ۳/۱۶) قرآن سندی برای اثبات وجود محمد نیست!
📻 ۴/۱۶) آیا اسلام قرآنی و اسلام تاریخی متضادند؟
📻 ۵/۱۶) مشرک، بتپرست، مسجد و کافر در اسلام
📻 ۶/۱۶) چگونه مسلمان شدیم؟
📻 ۷/۱۶) نقش عربهای ایرانی در پیدایش اسلام
📻 ۸/۱۶) فروپاشی ساسانیان و پاگرفتن حاکمیت عربها
📻 ۹/۱۶) عباسیان؛ گسست از مسیحیت و آغاز پیدایش اسلام
📻 ۱۰/۱۶) اسلام دستپخت محمد یا ایرانیان مسیحی؟
📻 ۱۱/۱۶) نقش و اهمیّتِ سکهها در تاریخپژوهی نوین اسلام
📻 ۱۲/۱۶) پنج تن آل عبا و پیش زمینههای اسطورهای آنها
📻 ۱۳/۱۶) بررسی میزان دروغ و راست شخصیتهای اسلامیِ دو سدهٔ نخست
📻 ۱۴/۱۶) دو دستگی در آل محمد و آغازِ پرستشِ علی
📻 ۱۵/۱۶) قیامت و منجی، ایدههای اسلام شیعیاند یا برگرفته از ادیان قبلی؟
📻 ۱۶/۱۶) روند شکلگیری منجی در ادیان ابراهیمی و شیعه
📻 آیا خداناباوران شیطانپرست هستند؟
📻 عیسی مسیح
📻 پیرامون کوروش
📻 خاستگاه اسلام؛ ایران یا عربستان؟
📕فشردهای پیرامون «تاریخ رستگاری»، پیشینه و اعتبار آن
📕مفهوم “فرزند خدا” در دو فرهنگ یهودی و یونانی
📕پاولس و پیدایش مسیحیت رومی
📕اسلام سیاسی؟!
📕غرب و اسلام میانه
📕تصحیحِ تفسیر غلط روشنفکرانِ دینی از «لا اکراه فیالدین»
📕در درازای شب یلدا
📕و تو چه میدانی جن چیست؟
| بخش یک
| بخش دو
🔻۲ مصاحبۀ نقدآگین با دکتر بنائی
📺 سنجش تاریخنگاری اسلامی (جلسهٔ ۱: یکم، دوم| جلسه ۲: یکم، دوم)
📻 مواجهۀ تاریخی-انتقادی، علم و شبهعلم
🔻بازنگری تاریخ اسلام
📺 علی بن ابیطالب(عبدمناف) یا ایاس بن قبیصه الطائی؟
📓مغاك تيرۀ تاريخ
📓پروژۀ محمدسازى (جلد اول | جلد دوم)
📓راز بزرگ اسلام (آشکار گشتن تاریخ مکتوم اسلام)
📺 نقد تاریخی پیدایش اسلام (یکم | دوم)
📺 «عیسی» و «انجیل» شهادتی بر عدم وحیانیت قرآن
📺 خلاصۀ کتابِ ممنوعۀ «مغاک تیرۀ تاریخ»
📻 نسبت محمدِ سیرهها و تاریخ
📻 آیا پیامبر اسلام وجود داشتهاست؟
📕محمد، پیامبرِ روزهایِ دوشنبه!
📕محمدهای گوناگون در گزارشهای مسیحی
📺 معاویه، فرمانروایی ایرانی؟!
📻 علی انسانی تاریخی یا برساخته؟
(قسمت یکم - قسمت دوم)
🔻محمدالمسیح
📻 قرآن: اقتباسی از متون کهن یا ترجمهای به عربی؟
📻 مقدمهای بر نُسخِ خطیِ صنعاء و اهمیت آنها (۵)
📻 مصحفهای قدیمی و قدیمیترین نسخۀ خطی قرآن (۴)
📻 تاریخچه و تطور خط قرآن
📻 خط عربی اولیۀ قرآن (۳)
📻 جغرافیای متن قرآن و خط حجازی (۲)
📻 منابع دستهاول قرآن (۱)
📻 تاریخچه و تطور خط قرآن (۲)
📻 نسخۀ خطی پاریس و قرآن اولیه - قرآن در مکه نازل نشده- (۱)
🔻یوسف تیکطاک
📻 یهودیان ناصری، مولفانِ قرآنِ اولیه
📻 هویت نصارایِ (یهودیانِ ناصری) مولفِ قرآنِ اولیه
📻 قرآن در مکه نازل نشده
📻 پژوهشی در «خط عربی اولیۀ قرآن»
📻 جغرافیای متن قرآن و خط حجازی
📺 محمد هرگز قرآن را برای مسلمانان تفسیر نکرد
📺 آیا پیامبر اسلام وجود تاریخی داشته| محمد هاجری، رهبری یهودی-نصرانی | اشتراکات اسلام و فرقهی مرتدی یهودی
.➖➖➖
#بازنگری #نقد_اسلام #نقد_ادیان#تاریخ_اسلام #قادسیه #تاریخ_ایران
🌾 @Naqdagin
حمله اعراب به ایران افسانه یا واقعیت
@Naqdagin
🎧 حمله اعراب به ایران؛ افسانه یا واقعیت تاریخی؟ (+)
🎙مصاحبه تلویزیونِ ایرانیانِ کانادا با #آرمین_لنگرودی (پژوهشگر تاریخِ ادیان)
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
1:06 - نقد منابع تاریخی
1:28 - شخصیتهای داستانی
2:46 - دلایل مهاجرت پارسیان
14:27 - تخریب آثار باستانی
18:50 - اسارت زنان ایرانی
24:37 - نقش شجرهنامهها در قدرت
24:46 - علت تعداد بالای سادات
54:31 - نقش ابومسلم خراسانی
🌾 @Naqdagin
🎙مصاحبه تلویزیونِ ایرانیانِ کانادا با #آرمین_لنگرودی (پژوهشگر تاریخِ ادیان)
🔻خلاصه:
آرمین لنگرودی روایتهای تاریخی سنتی را به چالش میکشد و با استناد به شواهد، به ارائهی دیدگاههای جایگزین میپردازند. بحث بر سر این است که بسیاری از وقایع، مانند نبردهای عظیم و شخصیتهای افسانهای، در واقعیت ممکن است بسیار متفاوت از آنچه در متون تاریخی آمده، بودهباشند. این ویدئو توضیح میدهد که وقایعی مانند مهاجرت زرتشتیان به هند، دلایل مختلفی داشته و تخریب اماکن تاریخی، نیز لزوماً کار اعراب نبوده است. همچنین به بررسی مسائلی چون به بردگی کشیده شدن زنان و ساختن شجرهنامهها برای توجیه قدرت پرداخته میشود.
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
1:06 - نقد منابع تاریخی
1:28 - شخصیتهای داستانی
2:46 - دلایل مهاجرت پارسیان
14:27 - تخریب آثار باستانی
18:50 - اسارت زنان ایرانی
24:37 - نقش شجرهنامهها در قدرت
24:46 - علت تعداد بالای سادات
54:31 - نقش ابومسلم خراسانی
🔻بنائی و لنگرودی
📺 چگونه مسلمان شدیم (یکم | دوم)
📓ارتداد در مسیحیت آغازین و نقش آن در پیدایش اسلام
📺 معنای «تاریخ رستگاری» [قسمت اول، قسمت دوم]
📺 ادیان ایرانی
📻 ۱/۱۶) انستیتوی اناره و نقد تاریخ اسلام (محمد و قرآن)
📻 ۲/۱۶) محمد انسانی تاریخی، یا شخصیتی برساختۀ مسیحیان ایرانی؟
📻 ۳/۱۶) قرآن سندی برای اثبات وجود محمد نیست!
📻 ۴/۱۶) آیا اسلام قرآنی و اسلام تاریخی متضادند؟
📻 ۵/۱۶) مشرک، بتپرست، مسجد و کافر در اسلام
📻 ۶/۱۶) چگونه مسلمان شدیم؟
📻 ۷/۱۶) نقش عربهای ایرانی در پیدایش اسلام
📻 ۸/۱۶) فروپاشی ساسانیان و پاگرفتن حاکمیت عربها
📻 ۹/۱۶) عباسیان؛ گسست از مسیحیت و آغاز پیدایش اسلام
📻 ۱۰/۱۶) اسلام دستپخت محمد یا ایرانیان مسیحی؟
📻 ۱۱/۱۶) نقش و اهمیّتِ سکهها در تاریخپژوهی نوین اسلام
📻 ۱۲/۱۶) پنج تن آل عبا و پیش زمینههای اسطورهای آنها
📻 ۱۳/۱۶) بررسی میزان دروغ و راست شخصیتهای اسلامیِ دو سدهٔ نخست
📻 ۱۴/۱۶) دو دستگی در آل محمد و آغازِ پرستشِ علی
📻 ۱۵/۱۶) قیامت و منجی، ایدههای اسلام شیعیاند یا برگرفته از ادیان قبلی؟
📻 ۱۶/۱۶) روند شکلگیری منجی در ادیان ابراهیمی و شیعه
📻 آیا خداناباوران شیطانپرست هستند؟
📻 عیسی مسیح
📻 پیرامون کوروش
📻 خاستگاه اسلام؛ ایران یا عربستان؟
📕فشردهای پیرامون «تاریخ رستگاری»، پیشینه و اعتبار آن
📕مفهوم “فرزند خدا” در دو فرهنگ یهودی و یونانی
📕پاولس و پیدایش مسیحیت رومی
📕اسلام سیاسی؟!
📕غرب و اسلام میانه
📕تصحیحِ تفسیر غلط روشنفکرانِ دینی از «لا اکراه فیالدین»
📕در درازای شب یلدا
📕و تو چه میدانی جن چیست؟
| بخش یک
| بخش دو
🔻۲ مصاحبۀ نقدآگین با دکتر بنائی
📺 سنجش تاریخنگاری اسلامی (جلسهٔ ۱: یکم، دوم| جلسه ۲: یکم، دوم)
📻 مواجهۀ تاریخی-انتقادی، علم و شبهعلم
🔻بازنگری تاریخ اسلام
📺 علی بن ابیطالب(عبدمناف) یا ایاس بن قبیصه الطائی؟
📓مغاك تيرۀ تاريخ
📓پروژۀ محمدسازى (جلد اول | جلد دوم)
📓راز بزرگ اسلام (آشکار گشتن تاریخ مکتوم اسلام)
📺 نقد تاریخی پیدایش اسلام (یکم | دوم)
📺 «عیسی» و «انجیل» شهادتی بر عدم وحیانیت قرآن
📺 خلاصۀ کتابِ ممنوعۀ «مغاک تیرۀ تاریخ»
📻 نسبت محمدِ سیرهها و تاریخ
📻 آیا پیامبر اسلام وجود داشتهاست؟
📕محمد، پیامبرِ روزهایِ دوشنبه!
📕محمدهای گوناگون در گزارشهای مسیحی
📺 معاویه، فرمانروایی ایرانی؟!
📻 علی انسانی تاریخی یا برساخته؟
(قسمت یکم - قسمت دوم)
🔻محمدالمسیح
📻 قرآن: اقتباسی از متون کهن یا ترجمهای به عربی؟
📻 مقدمهای بر نُسخِ خطیِ صنعاء و اهمیت آنها (۵)
📻 مصحفهای قدیمی و قدیمیترین نسخۀ خطی قرآن (۴)
📻 تاریخچه و تطور خط قرآن
📻 خط عربی اولیۀ قرآن (۳)
📻 جغرافیای متن قرآن و خط حجازی (۲)
📻 منابع دستهاول قرآن (۱)
📻 تاریخچه و تطور خط قرآن (۲)
📻 نسخۀ خطی پاریس و قرآن اولیه - قرآن در مکه نازل نشده- (۱)
🔻یوسف تیکطاک
📻 یهودیان ناصری، مولفانِ قرآنِ اولیه
📻 هویت نصارایِ (یهودیانِ ناصری) مولفِ قرآنِ اولیه
📻 قرآن در مکه نازل نشده
📻 پژوهشی در «خط عربی اولیۀ قرآن»
📻 جغرافیای متن قرآن و خط حجازی
📺 محمد هرگز قرآن را برای مسلمانان تفسیر نکرد
📺 آیا پیامبر اسلام وجود تاریخی داشته| محمد هاجری، رهبری یهودی-نصرانی | اشتراکات اسلام و فرقهی مرتدی یهودی
.➖➖➖
#بازنگری #نقد_اسلام #نقد_ادیان#تاریخ_اسلام #قادسیه #تاریخ_ایران
🌾 @Naqdagin
📘در درازای شب یلدا
(۱/۲)
✍🏻#آرمین_لنگرودی
سرآغاز
🍂 برای دریافت بهتر درونمایهی ادیان کهن و بایستگی “تاریخی” آنها باید یک نکتهرا همیشه در برابر دیدگان داشت و آن اینکه؛ “کرانهی شناخت” و یا “افق معرفت” پیشینیان بسیار دور ما، بیش از هرچیزی از نوع “انگارهای” (تصویری) بوده و نه آنگونه که امروزه بخطا گمان میشود، بر پایهی “اندیشه”. در همین راستا، آنها برای پاسخ دادن به چراییِ هر “نمود” شناخته شده در پیرامون خود، لازم میدانستند آنرا به یک “سیمای” تخیلی و توانمند ناشناخته پیوند زنند، کاری که در دورانهای اولیهی پیدایش دینها به انگارهی “چندگانگی خدایان” انجامید. روشن است که در آن دوران، هر یک از این خداوندگاران تنها یک جنبه و یا یک بخش از هستی جهانی را پوشش میدادند (aspectiv). بعدها با پیدایش ایده “یکتاپرستی”، تمامی ویژگیهای تمیز دهنده، و حتا ناسازگار خدایان گوناگون در پیکرهی یک خدای یگانه گرد هم آمدند (holistic). بعنوان نمونه اگر ما در آغاز دو خدای جداگانهی “نیکی” و “پلیدی” داشتیم که هر یک صاحب جهان خویش بود، این دو ویژگی، در درون “خدای توحیدی” با یکدیگر در سیمای خدای رحیم و جابر یکی شدند.
🍂 بر همین بنیان، سالنامهی آداب دینهای کهن، یک سالنامهی دگرگونیها و رخدادهای مربوط به محیط زیست انسانها و در این راستا خدایانی است که به بخشهای گوناگون این زیستگاه پیوند مییافتند؛ خدایان آسمان، زمین، آتش، باد، سرما، آب و غیره. آشکار است که این رویدادها و دگرگونیهای زیستگاهی بر زندگی آدمی و آیندهی او کارکردی بنیادین و نقشپردازانه داشتند. دلجویی آدمی بدرگاه خدایان، به انگیزهی تشویق آنها به ازدیاد رویدادهای نیکو و جلوگیری از گزندهای نابودکننده (همچون سیل، خشکسالی و یا بیماریهای کشنده) بود. برای همین هم در بیشتر دینهای کهن، یعنی در باورهایی که در آنها ویژگیهای گوناگون اخلاقی و طبیعی هنوز در یک خدا نگنجیده بودند، خدایان “بد” بهمان اندازهی خدایان “خوب” مورد توجه و دلجویی قرار میگرفتند. آدمیان خشم خدایان “بد” را نه از یک دیدگاه اخلاقی، بلکه بعنوان یک امر در پیوند با “خوی” آنها میدیدند که میتوانست پیامد رشک، خودخواهی، گرسنگی و یا ناخرسندیشان باشد. نیایشها و قربانیها، چیزی مگر ابزاری برای همین دلجوییها، تشویقها و یا بازداریها نبودند. در این میان، برخی از این نیایشها از گونهای بودند که هر ساله – برای نمونه بهنگام آغاز موسم توفان یا خشکسالی، آغاز دوران باروری زمین، پایان یافتن شبهای طولانی و … – در زمانهای شناخته شده انجام میگرفتند، کاری که سبب دگردیسی این “نیایشها” به “آیینهای” دینی و یا قومی بود.
🍂 در میان، تمامی باورهای بر ما شناخته شده، بیشتر آنهایی مورد توجه تاریخشناسان و یا دینپژوهان معاصر قرار گرفتهاند که تأثیرات بسیار زیادی بر فرهنگ اروپا داشته و هنوز هم جای پای خود را در ادیان امروزی بروشنی نگه داشتهاند. خوشبختانه یکی از کهنترین این باورها – که گذشته از ریشهها و ویژگیهای برجستهی “زیستمحیطی” آن، نقش آشکارانهی زیادی در شکلگیری مسیحیت امروزی بازی نموده است – آیین مهر یا میتراست. این آیین، از خود دو چهره بجای نهاده که نشانگر دو دورهی تاریخی جداگانه در روند هستی آن میباشد و ما آنها را با دو نام «مهر» (میثرَه) و «میترا» از یکدیگرتمیز میدهیم. به این پرسش، که آیا در بین این دو یک پیوستگی درونی وجود داشته است یا نه، نمیتوان به آسانی پاسخ داد، چرا که زمینههای پیدایش این دو، در دو محیط جداگانه شکل گرفته بودند. ولی آنچه که بیتردید همه در بارهاش همداستانند، این است که ریشهی میترای رومی در همان مهر ایرانی نهفتهاست.
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
(۱/۲)
✍🏻#آرمین_لنگرودی
سرآغاز
🍂 برای دریافت بهتر درونمایهی ادیان کهن و بایستگی “تاریخی” آنها باید یک نکتهرا همیشه در برابر دیدگان داشت و آن اینکه؛ “کرانهی شناخت” و یا “افق معرفت” پیشینیان بسیار دور ما، بیش از هرچیزی از نوع “انگارهای” (تصویری) بوده و نه آنگونه که امروزه بخطا گمان میشود، بر پایهی “اندیشه”. در همین راستا، آنها برای پاسخ دادن به چراییِ هر “نمود” شناخته شده در پیرامون خود، لازم میدانستند آنرا به یک “سیمای” تخیلی و توانمند ناشناخته پیوند زنند، کاری که در دورانهای اولیهی پیدایش دینها به انگارهی “چندگانگی خدایان” انجامید. روشن است که در آن دوران، هر یک از این خداوندگاران تنها یک جنبه و یا یک بخش از هستی جهانی را پوشش میدادند (aspectiv). بعدها با پیدایش ایده “یکتاپرستی”، تمامی ویژگیهای تمیز دهنده، و حتا ناسازگار خدایان گوناگون در پیکرهی یک خدای یگانه گرد هم آمدند (holistic). بعنوان نمونه اگر ما در آغاز دو خدای جداگانهی “نیکی” و “پلیدی” داشتیم که هر یک صاحب جهان خویش بود، این دو ویژگی، در درون “خدای توحیدی” با یکدیگر در سیمای خدای رحیم و جابر یکی شدند.
🍂 بر همین بنیان، سالنامهی آداب دینهای کهن، یک سالنامهی دگرگونیها و رخدادهای مربوط به محیط زیست انسانها و در این راستا خدایانی است که به بخشهای گوناگون این زیستگاه پیوند مییافتند؛ خدایان آسمان، زمین، آتش، باد، سرما، آب و غیره. آشکار است که این رویدادها و دگرگونیهای زیستگاهی بر زندگی آدمی و آیندهی او کارکردی بنیادین و نقشپردازانه داشتند. دلجویی آدمی بدرگاه خدایان، به انگیزهی تشویق آنها به ازدیاد رویدادهای نیکو و جلوگیری از گزندهای نابودکننده (همچون سیل، خشکسالی و یا بیماریهای کشنده) بود. برای همین هم در بیشتر دینهای کهن، یعنی در باورهایی که در آنها ویژگیهای گوناگون اخلاقی و طبیعی هنوز در یک خدا نگنجیده بودند، خدایان “بد” بهمان اندازهی خدایان “خوب” مورد توجه و دلجویی قرار میگرفتند. آدمیان خشم خدایان “بد” را نه از یک دیدگاه اخلاقی، بلکه بعنوان یک امر در پیوند با “خوی” آنها میدیدند که میتوانست پیامد رشک، خودخواهی، گرسنگی و یا ناخرسندیشان باشد. نیایشها و قربانیها، چیزی مگر ابزاری برای همین دلجوییها، تشویقها و یا بازداریها نبودند. در این میان، برخی از این نیایشها از گونهای بودند که هر ساله – برای نمونه بهنگام آغاز موسم توفان یا خشکسالی، آغاز دوران باروری زمین، پایان یافتن شبهای طولانی و … – در زمانهای شناخته شده انجام میگرفتند، کاری که سبب دگردیسی این “نیایشها” به “آیینهای” دینی و یا قومی بود.
🍂 در میان، تمامی باورهای بر ما شناخته شده، بیشتر آنهایی مورد توجه تاریخشناسان و یا دینپژوهان معاصر قرار گرفتهاند که تأثیرات بسیار زیادی بر فرهنگ اروپا داشته و هنوز هم جای پای خود را در ادیان امروزی بروشنی نگه داشتهاند. خوشبختانه یکی از کهنترین این باورها – که گذشته از ریشهها و ویژگیهای برجستهی “زیستمحیطی” آن، نقش آشکارانهی زیادی در شکلگیری مسیحیت امروزی بازی نموده است – آیین مهر یا میتراست. این آیین، از خود دو چهره بجای نهاده که نشانگر دو دورهی تاریخی جداگانه در روند هستی آن میباشد و ما آنها را با دو نام «مهر» (میثرَه) و «میترا» از یکدیگرتمیز میدهیم. به این پرسش، که آیا در بین این دو یک پیوستگی درونی وجود داشته است یا نه، نمیتوان به آسانی پاسخ داد، چرا که زمینههای پیدایش این دو، در دو محیط جداگانه شکل گرفته بودند. ولی آنچه که بیتردید همه در بارهاش همداستانند، این است که ریشهی میترای رومی در همان مهر ایرانی نهفتهاست.
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
📘در درازای شب یلدا
(۲/۲)
✍🏻#آرمین_لنگرودی
پیشینه
🍂 اولین پرسشی که همیشه در پیوند با میترا شنیده میشود، همان تفاوت «میترا» با «مهر» (یا میثرَه) است. من اگر بخواهم این تفاوت را در یک جمله بیان کنم؛ «میترا» برآیش دوبارهی «مهر» در یونان بود، پس از به پس رانده شدنش بدست «مزدا» از مرتبهی قدرت و در دوران تسلط آیین زرتشت در ایران. بعنوان یکی از خدایان سهگانهی (تثلیث) هندوایرانی، میترا در کنار «وارونا» (وَرُونَه) و «آریامان» (آیرْیَمَن [یسنا؛ ۵۴;۱])، پاسدار نیکی در نبرد بر علیه پلیدی (دروغ، اهریمن) بود. در کرانهای به گستردگی هند تا آسیای کوچک، میترا بتدریج خود را از این “تثلیث” جدا کرد و به یکی از خدایان بلندمرتبهی ایرانی (و حتا در ورای «آریامان» و «مزدا») تبدیل نمود. پلوتارک یونانی (Plutarch) مینویسد، که ایرانیان مهر را خدای “پیوند” (وفاداری و پیمان) میدانستند. با در نظر گرفتن جایگاه مهر در سالنامهی ایرانی، این گفتهی پلوتارک گویاتر بنظر میآید: ماه مهر، ماهِ آغازین نیمهی دوم سال و پیونددهندهی آن به نیمهی اولسال و همزمان روز شانزده مهر، یعنی آغاز نیمهی دومِ ماه مهر و بدینگونه پیونددهندهی دونیمهی این ماه به یکدیگر است. همزمانی این دو پیوند، یعنی روز شانزدهم ماه مهر، همان «مهرگان» است. فیلسوف رومی «پُرفیریوس» (Porphyrios) نیز اشارهای به همین “پیوند دهندگی” مهر در زودیاک (دایرة البروج) دارد که همانا “هموگانِ پاییزی” (اعتدال پاییزی در نیمکرهی شمالی) و برابری شب و روز است.
🍂 جایگاه مهر بعنوان خدای پیمان، یک جایگاه اجتماعی و بدینترتیب “سیاسی” است. جامعهی ایرانی که بر پایهی “پیمانهای اجتماعی” و “سلسلهمراتبی” – از شهروند گرفته تا شاه، بهمراه همهی ردههای میانی آنها – پایدار بود، شاه را تبلور مهر میدانست، که خود را بعنوان نمونه در نام «اردشیر» (آرتا + خشترا) بمعنی «نظم حکومتی» (دادگری زمینی) نمایان میساخت. همین ویژگی بعدها میترائیسم را به آیین سیاستمداران، مردان و یا سربازان وفادار به حکومت و در نهایت به یک دین حکومتی رومیان تبدیل کرد. مراسم سوگند وفاداری ارتشیان و ارگانهای انتظامی به سیستم حاکمهی یک کشور هنوز هم از مراسم باقیمانده از آن دوران است.
🍂 با برآیش دین زرتشت اما جایگاه مهر به اورمزد داده شد و او به خدایی کناری تبدیل گشت. با اینکه بسیاری امروزه به “وحدانیت” خدایی اهورامزدا در دین زرتشت گمان دارند و بهمین سبب آنرا یک دین “توحیدی” میانگارند، خدایگونگی میترا در دین زرتشت (همسان باخداوندگاران دیگری چون آناهیتا [خدای آب]، سروش [خروس یا پیک خورشید؛ نگاه کنید به مهریشت ۴۱ و ۱۰ – سروشیشت – یسنه ۵۷]، …) با وجود کاهش مرتبهاش، هیچگاه بزیر پرسش نرفت[۱].
🌐مطالعۀ ادامۀ متن
⏰ زمان مطالعه: ۱۹ دقیقه
🔖 ۳۴۵۹ واژه
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
(۲/۲)
✍🏻#آرمین_لنگرودی
پیشینه
🍂 اولین پرسشی که همیشه در پیوند با میترا شنیده میشود، همان تفاوت «میترا» با «مهر» (یا میثرَه) است. من اگر بخواهم این تفاوت را در یک جمله بیان کنم؛ «میترا» برآیش دوبارهی «مهر» در یونان بود، پس از به پس رانده شدنش بدست «مزدا» از مرتبهی قدرت و در دوران تسلط آیین زرتشت در ایران. بعنوان یکی از خدایان سهگانهی (تثلیث) هندوایرانی، میترا در کنار «وارونا» (وَرُونَه) و «آریامان» (آیرْیَمَن [یسنا؛ ۵۴;۱])، پاسدار نیکی در نبرد بر علیه پلیدی (دروغ، اهریمن) بود. در کرانهای به گستردگی هند تا آسیای کوچک، میترا بتدریج خود را از این “تثلیث” جدا کرد و به یکی از خدایان بلندمرتبهی ایرانی (و حتا در ورای «آریامان» و «مزدا») تبدیل نمود. پلوتارک یونانی (Plutarch) مینویسد، که ایرانیان مهر را خدای “پیوند” (وفاداری و پیمان) میدانستند. با در نظر گرفتن جایگاه مهر در سالنامهی ایرانی، این گفتهی پلوتارک گویاتر بنظر میآید: ماه مهر، ماهِ آغازین نیمهی دوم سال و پیونددهندهی آن به نیمهی اولسال و همزمان روز شانزده مهر، یعنی آغاز نیمهی دومِ ماه مهر و بدینگونه پیونددهندهی دونیمهی این ماه به یکدیگر است. همزمانی این دو پیوند، یعنی روز شانزدهم ماه مهر، همان «مهرگان» است. فیلسوف رومی «پُرفیریوس» (Porphyrios) نیز اشارهای به همین “پیوند دهندگی” مهر در زودیاک (دایرة البروج) دارد که همانا “هموگانِ پاییزی” (اعتدال پاییزی در نیمکرهی شمالی) و برابری شب و روز است.
🍂 جایگاه مهر بعنوان خدای پیمان، یک جایگاه اجتماعی و بدینترتیب “سیاسی” است. جامعهی ایرانی که بر پایهی “پیمانهای اجتماعی” و “سلسلهمراتبی” – از شهروند گرفته تا شاه، بهمراه همهی ردههای میانی آنها – پایدار بود، شاه را تبلور مهر میدانست، که خود را بعنوان نمونه در نام «اردشیر» (آرتا + خشترا) بمعنی «نظم حکومتی» (دادگری زمینی) نمایان میساخت. همین ویژگی بعدها میترائیسم را به آیین سیاستمداران، مردان و یا سربازان وفادار به حکومت و در نهایت به یک دین حکومتی رومیان تبدیل کرد. مراسم سوگند وفاداری ارتشیان و ارگانهای انتظامی به سیستم حاکمهی یک کشور هنوز هم از مراسم باقیمانده از آن دوران است.
🍂 با برآیش دین زرتشت اما جایگاه مهر به اورمزد داده شد و او به خدایی کناری تبدیل گشت. با اینکه بسیاری امروزه به “وحدانیت” خدایی اهورامزدا در دین زرتشت گمان دارند و بهمین سبب آنرا یک دین “توحیدی” میانگارند، خدایگونگی میترا در دین زرتشت (همسان باخداوندگاران دیگری چون آناهیتا [خدای آب]، سروش [خروس یا پیک خورشید؛ نگاه کنید به مهریشت ۴۱ و ۱۰ – سروشیشت – یسنه ۵۷]، …) با وجود کاهش مرتبهاش، هیچگاه بزیر پرسش نرفت[۱].
🌐مطالعۀ ادامۀ متن
⏰ زمان مطالعه: ۱۹ دقیقه
🔖 ۳۴۵۹ واژه
🔻آرمین لنگرودی
📓ارتداد در مسیحیت آغازین و نقش آن در پیدایش اسلام
📺 معنای «تاریخ رستگاری» [قسمت اول، قسمت دوم]
📺 ادیان ایرانی
📻 ۱/۱۶) انستیتوی اناره و نقد تاریخ اسلام (محمد و قرآن)
📻 ۲/۱۶) محمد انسانی تاریخی، یا شخصیتی برساختۀ مسیحیان ایرانی؟
📻 ۳/۱۶) قرآن سندی برای اثبات وجود محمد نیست!
📻 ۴/۱۶) آیا اسلام قرآنی و اسلام تاریخی متضادند؟
📻 ۵/۱۶) مشرک، بتپرست، مسجد و کافر در اسلام
📻 ۶/۱۶) چگونه مسلمان شدیم؟
📻 ۷/۱۶) نقش عربهای ایرانی در پیدایش اسلام
📻 ۸/۱۶) فروپاشی ساسانیان و پاگرفتن حاکمیت عربها
📻 ۹/۱۶) عباسیان؛ گسست از مسیحیت و آغاز پیدایش اسلام
📻 ۱۰/۱۶) اسلام دستپخت محمد یا ایرانیان مسیحی؟
📻 ۱۱/۱۶) نقش و اهمیّتِ سکهها در تاریخپژوهی نوین اسلام
📻 ۱۲/۱۶) پنج تن آل عبا و پیش زمینههای اسطورهای آنها
📻 ۱۳/۱۶) بررسی میزان دروغ و راست شخصیتهای اسلامیِ دو سدهٔ نخست
📻 ۱۴/۱۶) دو دستگی در آل محمد و آغازِ پرستشِ علی
📻 ۱۵/۱۶) قیامت و منجی، ایدههای اسلام شیعیاند یا برگرفته از ادیان قبلی؟
📻 ۱۶/۱۶) روند شکلگیری منجی در ادیان ابراهیمی و شیعه
📻 آیا خداناباوران شیطانپرست هستند؟
📻 عیسی مسیح
📻 پیرامون کوروش
📻 خاستگاه اسلام؛ ایران یا عربستان؟
📕فشردهای پیرامون «تاریخ رستگاری»، پیشینه و اعتبار آن
📕مفهوم “فرزند خدا” در دو فرهنگ یهودی و یونانی
📕پاولس و پیدایش مسیحیت رومی
📕اسلام سیاسی؟!
📕غرب و اسلام میانه
📕تصحیحِ تفسیر غلط روشنفکرانِ دینی از «لا اکراه فیالدین»
📕در درازای شب یلدا
📕و تو چه میدانی جن چیست؟
| بخش یک
| بخش دو
.
#ایران #اسطورهشناسی #نقد_ادیان#میترائیسم #مهرپرستی #مسیحیت #شب_یلدا #کریسمس
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegraph
در درازای شب یلدا
آرمین لنگرودی [ادامه از تلگرام نقدآگین....] کهنترین نبشتهای که نام میترا را بعنوان «خدای پاسداری از پیوند و پیمان» بر خود دارد، یک پیماننامهی دوستی بین «هیتیها» و یک قوم همسایهی آنها است، که دیرینگیاش به سدهی ۱۴ پیش از میلاد رسیده و در «بُغازکوی»…