#تئوری_ترجمه، دیدگاه ویلهلم فون #هومبولت
بخش اندیشه زمانه / سیاوش مسلمی − هومبولت نخستین کسی بود که رابطه تنگاتنگ میان جهان بینی زبانی و ساختار زبان را صورت بندی و از این طریق، مبانی جدیدی را برای نظریه انسان شناختی ترجمه مهیا کرد.
◄هومبولت تفکر را در وابستگی با زبان مادری می‌بیند و می‌گوید: «در اصل، زبان نمود بیرونی روح ملت‌ها است؛ زبان آن‌ها، روح آن‌ها است و روح آن‌ها، زبان آن‌ها. نمی‌توان این دو را به قدر کافی متمایز کرد». به نظر او، از آنِ خود کردن یک زبان و بالیدن در یک فرهنگ به معنای پذیرش زبان و ادراکاتی از واقعیت است که این فرهنگ در آن تبدیل به سنت می‌شود. زبان به هیچ وجه بخش جدایی پذیر هویت نیست بلکه بخش بنیادی وجود انسان برای درک جهان، توصیف آن و فهم آن با تمام جزئیاتش است. تصور ترجمه ناپذیری که به طور خاص در مورد متون شاعرانه مطرح می‌شود، بر همین مبتنی است. هومبولت می‌گوید: «به نظرم هر ترجمه اساساً نوعی تلاش برای حل یک مساله ناممکن است. زیرا هر مترجمی همواره به سبب یکی از این دو مانع، ناکام می‌ماند: یا با دقت بیش از حد، پاسدار متن اصلی است و چندان توجهی به ذوق و سلیقه و زبان ملتش ندارد یا بیش از حد پاسدار ویژگی‌های ملتش است و چندان توجهی به متن اصلی ندارد. راه وسط در میان این دو نه تنها دشوار بلکه به راستی ناممکن است». دلیل این عدم امکان در تفاوت یکایک زبان‌ها قرار داد زیرا «هیچ کلمه ای در یک زبان به طور کامل با یک کلمه در یک زبان دیگر یکسان نیست» و این مبتنی بر اینهمانی زبان و تفکر است.
در واقع این فرض که مترجمان می‌توانند تنها بر زبان مادری‌شان تسلط داشته باشند و از این رو باید تنها در این جهت ترجمه کنند به احتمال بسیار زیاد ناشی از تعریف رومانتیکِ ماهیت استعلایی ملت بود یعنی ملت برحسب زبان تعریف می‌شد. این ادعا که زبان یک ملت، روح یک ملت است و این ادعا که ذات پنهان زبان بیگانه، برای سخنگویان خارجی دسترس پذیر نیست منجر به این باور نزد محققان شد که ترجمه باید همواره از زبان‌های خارجی به زبان مادری فرد پیش رود و نه برعکس. به عبارت دیگر، هومبولت بر ترجمه بیگانه ساز تاکید می‌کند تا بر ترجمه بومی ساز. از این رو به نظر او، زبان ترجمه باید رنگ و بوی ترجمه را داشته باشد و نه رنگ و بوی متن زبان مقصد را.
موضع هومبولت درباره زبان و ترجمه را می‌توان اینگونه خلاصه کرد:
۱. زبان را همواره باید در پیوند با میهن، ملت، تاریخ و سنت‌ها جستجو کرد.
۲. زبان شناسی باید مطالعه‌ی کامل یک زبان را با دیدگاه کلی تر پیوند زند. از این جهت مطالبه روش شناختی هومبولت، در برداشت او از زبان ریشه دارد. بر طبق این تفسیر و برداشت از زبان، زبان عمومی از طریق یکایک ملت‌ها، فردیت می‌یابد.
۳. زبان شناسی یک علم کلی، مقایسه ای و تاریخی است. هومبولت سه شکل از زبان شناسی را متمایز می‌کند: الف) زبان شناسی عام و مقایسه ای که شباهت زبان‌ها را مشخص می‌کند، ب) زبان شناسی عام و فلسفی که پیوند زبان و ملت را پژوهش می‌کند و نوع وابستگی و تأثیر متقابل آن‌ها را بررسی می‌کند و ج) زبان شناسی تاریخی. ...
https://www.radiozamaneh.com/354293
—---------------------------------------------—
◄ برای دریافت فیلترشکن «سایفون» زمانه، یک ایمیل خالی ارسال کنید به:
zamaneh@psiphon3.com
—---------------------------------------------—
◄ کانال زمانه در تلگرام:
https://telegram.me/radiozamaneh
◄ زمانه در اینستاگرام:
http://www.instagram.com/radiozamaneh
◄ زمانه در توئیتر
https://twitter.com/radiozamaneh

#مارتین_لوتر و ترجمه #کتاب_مقدس − از سلسله مقاله‌های #زمانه درباره #تئوری_ترجمه


اندیشه زمانی / سیاوش مسلمی − از دیر باز ملت‌ها برای بیان و انتقال معانی مورد نظرشان به دیگران از ترجمه بهره برده‌اند. این وظیفه بر دوش مترجمان و مبنای عمل آنها نیز تجربه و آزمون و خطا بود. سالها طول کشید تا روش منظمی شکل بگیرد و عمل ترجمه به مثابه یک فعالیت زبانی خاص به نحو نظری فهمیده و سپس به نحو علمی توصیف شود.

در عصر لوتر بحث و جدل‌ها درباره ترجمه همواره پیرامون این پرسش بود که کدام ترجمه بهتر است. در این میان نیز تنها دو گزینه مطرح بودند: ترجمه لغوی، کلمه به کلمه یا «دقیق» از یک سو و ترجمه معنامحور و «آزاد» از سوی دیگر. اما سطح این بحث‌ها تا آنجا پیش نرفت که به یک نظریه ترجمه نزد لوتر و همعصرانش منتهی شود.

یکی از دلایلی که برای عدم دستیابی به نظریه ترجمه نزد لوتر وجود دارد این است که عامل تعیین کننده برای او و مسیر فکری او، در خود ترجمه یا روش‌های ترجمه نبود بلکه در ایمان و باورش بود. یعنی اینکه یک مسیحی کاذب نمی‌تواند صادقانه ترجمه کند. به بیان دیگر، دلنگرانی لوتر اساسا این بود که چگونه می‌توان مسیحی واقعی و صادق بود و چگونه می‌توان پیام کتاب مقدس را به آسانی برای همه مردم بیان کرد. او برای رسیدن به هدف خود، کتاب مقدس را به زبان آلمانی ترجمه کرد. به این معناست که می‌توان گفت لوتر نقش بسیار مهمی در فرهنگ سازی داشت. به بیان دقیق تر، مارتین لوتر یکی از مهمترین نقاط عطف را در تاریخ تحول زبان آلمانی در عصر جدید به وجود آورد.

اشتغال متمرکز لوتر به ترجمه از سال ۱۵۱۹ تا ۱۵۲۲ ادامه یافت. عهد جدید در سال ۱۵۲۲ منتشر شد و نسخه کامل ترجمه او از کتاب مقدس نیز در سال ۱۵۳۴ منتشر شد. باور لوتر به اینکه انسان‌ها می‌توانند بی واسطه و بدون نیاز به کلیسا پیام خدا را درک کرده و رستگاری خویش را بجویند، او را برانگیخت تا کتاب مقدس را به زبان آلمانی ترجمه کند. این عمل با مخالفت شدید کلیسا مواجه شد. برای مثال یکی از سراسقف‌ها ترجمه متون مقدس از زبان آلمانی را ممنوع کرده بود زیرا بر این باور بود که زبان آلمانی فاقد اصطلاحات روشن و مناسب برای بیان مفاهیم متون مقدس است. اما لوتر در برابر کلیسا ایستاد و در عمل نشان داد که زبان آلمانی از این قابلیت برخوردار است. هدف او این بود که کتاب مقدس را برای تمام مردم امپراطوری رم و مردم آلمان دسترس پذیرتر و قابل فهم تر سازد...
—------


https://t.me/iv?url=https://www.radiozamaneh.com/361226&rhash=eec6b76cb50965

لینک در سایت زمانه: https://www.radiozamaneh.com/361226

اینستاگرام زمانه: https://instagram.com/radiozamaneh
تلگرام زمانه: @radiozamaneh

🔴در انتهای این پست با لمس دکمه instant view در تلفن‌همراه و یا تبلت خود این مقاله را به صورت کامل مطالعه کنید🔴

#تئوری_ترجمه − معرفی کتابی درباره نظر #شلایرماخر درباره #ترجمه

بخش اندیشه زمانه / سیاوش مسلمی − «درباره روش‌های مختلف ترجمه کردن» عنوان سخنرانی شلایرماخر در برابر آکادمی سلطنتی علوم در برلین در سال ۱۸۱۳ است. در کانون کتابی که معرفی می‌شود، این سخنرانی قرار دارد...
کتاب «بازخوانی شلایرماخر: ترجمه، شناخت و فرهنگ» صرفاً نظری نیست بلکه پژوهش‌های عملی را نیز در بر می‌گیرد. از این رو، این کتاب دارای دو بخش مباحث نظری و عملی است. مباحث نظری با بافتمندی و تفسیر سخنرانی شلایرماخر سروکار دارند. بخش پژوهش عملی نیز موضوعات گوناگون و متنوعی را در بر می‌گیرد که شامل موردپژوهشی‌ها در حوزه ترجمه ادبی، گذر از ادبیات به سینما، پژوهش‌های شناخت محور، مقاومت فرهنگی و ترجمه به زبان‌های بومی است. حاصل این پژوهش‌های نظری و عملی، ۲۵ مقاله از نویسندگان مختلف است که در ادامه به طور خلاصه آن‌ها را توضیح می‌دهم...
—------


https://t.me/iv?url=https://www.radiozamaneh.com/363359&rhash=eec6b76cb50965

لینک در سایت زمانه: https://www.radiozamaneh.com/363359

اینستاگرام زمانه: https://instagram.com/radiozamaneh
تلگرام زمانه: @radiozamaneh

🔴در انتهای این پست با لمس دکمه instant view در تلفن‌همراه و یا تبلت خود این مقاله را به صورت کامل مطالعه کنید🔴

زبان و ترجمه نزد #لئو_وایسگربر (از مجموعه #تئوری_ترجمه)

طی تاریخ تفکر، جهان بینی‌های متفاوت و گوناگونی پدیدار شده‌اند. زبان‌های مختلف، جهان بینی‌ها و حتی واقعیت‌های متفاوت و متمایزی را به وجود آورده‌اند. هومبولت، شلایرماخر، لئو وایسگربر و بنجامین لی ورف از جمله افرادی هستند که در تاریخ نظریه‌های ترجمه، از این نگرش به زبان حمایت کرده‌اند. به عنوان مثال، وایسگربر این پرسش را مطرح می‌کند و به آن پاسخ می‌دهد که زبان چگونه می‌تواند واقعیت را خلق کند یعنی زبان چگونه می‌تواند داده‌های مشاهده پذیر و واقعی را نظم دهد.
لئو وایسگربر در پی مطالعه محتوای زبان یا دستور محتوامحور بود. همچنین زبان را نوعی جهان روحی بینابینی در نظر می‌گرفت که به طور خاص وابسته به زبان مادری است. در اینجا منظور از «بینابین»، بین انسان و جهان بیرونی است. از آن جا که زبان مادری یک ملت از زبان مادری ملت‌های دیگر متمایز است، پس زبان به عنوان یک نظام، از زبان‌های دیگر متمایز می‌شود. در این رویکرد تاکید می‌شود که برای هر کلمه در یک زبان نمی‌توان معادل دقیقی در زبان دیگر یافت و از این رو تمایزهای قطعی همواره هویدا می‌شوند. بنابراین اندیشه و گفتار هم تراز هستند. هر «بیناجهان» روحی میان انسان و جهان بیرونی دارای ویژگی زبانی است و «تصویر جهانی زبان مادری» را به اعضای اجتماع زبانی انتقال می‌دهد. ...

◄◄◄متن کامل در سایت زمانه


https://t.me/iv?url=https://www.radiozamaneh.com/367204&rhash=eec6b76cb50965

لینک در سایت زمانه: https://www.radiozamaneh.com/367204

اینستاگرام زمانه: https://instagram.com/radiozamaneh
تلگرام زمانه: @radiozamaneh

🔴در انتهای این پست با لمس دکمه instant view در تلفن‌همراه و یا تبلت خود این مقاله را به صورت کامل مطالعه کنید🔴

#تئوری_ترجمه و روش‌های مختلف ترجمه کردن. ترجمه و #هرمنوتیک. دیدگاه #شلایرماخر
بخش اندیشه زمانه / سیاوش مسلمی
«در اینجا مترجم کدام راه را می‌تواند در پیش گیرد؟ به نظرم تنها دو راه وجود دارد. یا مترجم نویسنده را، تا آنجا که ممکن است، در آرامش رها می‌سازد و خواننده را به سوی او می‌برد یا خواننده را در آرامش رها می‌سازد و نویسنده را به سوی او می‌برد. این دو راه کاملاً متفاوت از یکدیگر هستند به طوری که مترجم حتماً باید یکی از این دو راه را با دقت تمام پی بگیرد، اما در هم آمیختن این دو، به هر نحوی، ضرورتاً نتیجه بسیار نامعتبری در پی دارد و این نگرانی وجود دارد که نویسنده و خواننده کاملاً همدیگر را گم کنند» (شلایرماخر، رساله درباره روش‌های مختلف ترجمه کردن).
پرسش اصلی شلایرماخر درباره ترجمه از همین جا آغاز می‌شود.
فردریش شلایرماخر (۱۸۳۴ـ۱۷۶۸) در رساله معروف خود به نام «درباره روش‌های مختلف ترجمه کردن» در سال ۱۸۱۳، اصولی را بیان می‌کند که زیربنای ترجمه‌های او از افلاطون را شکل می‌دهند. مسئله او این است که چگونه می‌توان روح زبان مبدأ را به ترجمه در آورد...

◄◄◄متن کامل در سایت زمانه


https://t.me/iv?url=https://www.radiozamaneh.com/369336&rhash=eec6b76cb50965

لینک در سایت زمانه: https://www.radiozamaneh.com/369336

اینستاگرام زمانه: https://instagram.com/radiozamaneh
تلگرام زمانه: @radiozamaneh

🔴در انتهای این پست با لمس دکمه instant view در تلفن‌همراه و یا تبلت خود این مقاله را به صورت کامل مطالعه کنید🔴

زبان و ترجمه نزد بنجامین لی ورف − مطلبی دیگر از مجموعه #تئوری_ترجمه در بخش اندیشه #زمانه

سیاوش مسلمی: تا آن جا به اصل نسبیت زبانی مربوط می‌شود، ورف تحت تأثیر ساپیر، استادش در دانشگاه ییل بود. از این رو برای مفهوم اصل نسبیت زبانی، نام «فرضیه ساپیر/ورف» نیز به کار می‌رود. بر مبنای این اصل، هیچ دو زبان و دو فرهنگی به قدر کافی مشابه نیستند تا واقعیت مشابهی را به تصویر بکشند. در واقع، تنوع زبان‌ها به مثابه زمینه بر درک ما از واقعیت تأثیر می‌گذارند. زبان شناسی می‌تواند این زمینه را روشن سازد و با این کار می‌تواند به شیوه مشابه علوم طبیعی، در دستیابی به شناخت نقش داشته باشد. به همین دلیل است که ورف به اصل زبانی نسبیت متوسل می‌شود:
«از این رو ما به اصل جدید نسبیت دست می‌یابیم که نشان می‌دهد تمام ناظران از طریق گواه فیزیکی یکسانی، به تصویر یکسانی از جهان منتهی نشده‌اند مگر اینکه زمینه‌های زبانی آن‌ها مشابه باشند یا بتوانند به شیوه‌ای وجه مشترک پیدا کنند.»...
◄ متن کامل در سایت زمانه
—------


https://t.me/iv?url=https://www.radiozamaneh.com/376822&rhash=eec6b76cb50965

لینک در سایت زمانه: https://www.radiozamaneh.com/376822

اینستاگرام زمانه: https://instagram.com/radiozamaneh
تلگرام زمانه: @radiozamaneh

🔴در انتهای این پست با لمس دکمه instant view در تلفن‌همراه و یا تبلت خود این مقاله را به صورت کامل مطالعه کنید🔴

درباره ترجمه • پرسش‌ها و دیدگاه‌ها


🔗 https://t.me/iv?url=https://www.radiozamaneh.com/393907&rhash=eec6b76cb50965

مجموعه‌ای از مطالب درباره #تئوری_ترجمه
این پرسش که #ترجمه چیست تقلیل‌پذیر نیست به مهارتی در شکل برگرداندن واژه‌های یک زبان به واژه‌های یک زبان دیگر. ترجمه وساطت میان دو دنیاست، دو دنیایی که میان عناصر و اجزایی آن رابطه خطی یک به یک برقرار نیست.


🌎 https://www.radiozamaneh.com/393907

🔴در انتهای این پست با لمس دکمه instant view در تلفن‌همراه و یا تبلت خود این مقاله را به صورت کامل مطالعه کنید🔴