📌 یک وزارتخانه متولی «زمین» شد؛ آغاز تفکیک وظیفه حاکمیتی و ماموریت شرکتی در ساختار وزارت راه‌وشهرسازی
 
 
🔭 رصدخانه بازار مسکن:
 
1️⃣ وزارت راه‌وشهرسازی متولی «مسکن» می‌کند اما برای «زمین» در خارج از این وزارتخانه، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری می‌شود.
 
2️⃣ این ساختار سال‌ها به این شکل عمل کرده که یک سازمان زیرمجموعه این وزارتخانه به عنوان خزانه‌دار بزرگ زمین در کشور،
هم متولی برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری برای اراضی دولتی بوده و هم اختیار داشته این زمین‌ها را زیربار ساخت‌وساز ببرد و با سازنده مشارکت کند.
 
3️⃣ در کنار سازمان ملی زمین و مسکن، چند شرکت دیگر هم زیرمجموعه وزارت راه‌وشهرسازی هستند که آنها هم حجم قابل‌توجهی اراضی و املاک در اختیار دارند و خودشان به شکل مستقل از وزارتخانه، برای املاک‌شان تصمیم‌ می‌گیرند.
 
4️⃣ «سیاست‌گذاری زمین» در مواردی، ابزاری برای تامین منابع مالی برای امورات شرکتی هم بوده است.
 
5️⃣ متولی شهرهای‌ جدید، بعضاً از اراضی دولت، مخارج روزمره را تامین کرده و ظرفیت‌های آتی توسعه این شهرها را زودتر از موعد مورد استفاده قرار داده است.
 
6️⃣ شرکت بازآفرینی شهری ایران که تا اواسط دهه ۹۰ تحت نام شرکت عمران و بهسازی بافت‌فرسوده فعالیت می‌کرد نیز اگرچه دارای ملک و زمین است اما در مقایسه با خزانه «زمین»، اراضی در اختیار آن محدود است.
 
7️⃣ این شرکت همزمان که مسئولیت «ارتقاء سطح اجتماعی، ارتقاء سطح کیفیت‌زندگی و کاهش فقر شهری» در محله‌های فرسوده و ناکارآمد شهرها را برعهده دارد، اختیار خرید و فروش زمین، ساخت‌وساز و احداث بنا را هم دارد.
 
8️⃣ ترکیب وظایف و اختیارات متولی بازآفرینی شهرها طی این سال‌ها، «هدف اصلی» که همان بهبود کیفیت‌زندگی بوده را به نوعی تحت‌تاثیر قرار داده است.
 
9️⃣ بخشی از فعالیت این مجموعه در طول سال‌های گذشته، برگزاری مزایده‌های ملکی برای فروش زمین و ساختمان بوده و در عین حال، وضعیت بافت‌های ناکارآمد و شرایط اجتماعی ساکنان آنها به دلیل اتفاقات اقتصادی، تصمیمات شهرداری‌ها و شرایط سیاسی، آنطور که باید بهبود پیدا نکرده است.
 
🔟 در عین حال، سیاست‌گذاری جزیره‌ای در حوزه زمین، در عمده موارد تصمیمات و ماموریت‌های شرکت‌ها و سازمان‌های زمین‌دار را تحت‌تاثیر قرار داده و یکی، دیگری را خنثی کرده است.
 
1️⃣1️⃣ در یک نمونه بارز، سیاست «تامین مسکن برای محرومان» طی دو دهه اخیر،
به جای آنکه با اولویت مکانی بافت‌های‌فرسوده که هدف بازآفرینی شهری است عملیاتی شود، در زمین‌های تحت مالکیت سازمان ملی زمین و شهرهای جدید اجرایی شد.
 
◀️ نتیجه آن شد که «محله‌های ناکارآمد» از منابع و امکانات برای بازآفرینی محروم شدند و خرج دولت برای آماده‌سازی زمین‌های فاقد خدمات در پروسه تامین مسکن چند برابر شد.
 
⭕️ ادغام جزیره‌های تصمیم‌گیر برای «زمین‌»
 
🔻 اصلاح ساختار وزارت راه‌وشهرسازی که سال گذشته تصویب شد، اکنون آغاز شده است.
 
🔻 در ساختار جدید، سیاست‌گذاری برای «زمین» به عنوان یکی از وظایف حاکمیتی این وزارتخانه شناخته شد.
 
🔻 در فاز اول این اصلاح ساختار، وظایف حاکمیتی حوزه بازآفرینی شهری از شرکت مربوطه به وزارتخانه منتقل شده و مسئولیت تامین و سازماندهی زمین مورد نیاز برای نوسازی بافت‌های فرسوده که تا پیش‌از این توسط همین شرکت انجام می‌شد به سازمان ملی زمین و مسکن انتقال پیدا کرد.
 
🔻 ساختار سازمان ملی زمین و مسکن نیز بزودی در همین چارچوب تغییر می‌کند.
 
🔻 این تفکیک وظایف، واکنش‌هایی را به همراه داشته است از جمله اینکه، وزیر اسبق راه‌وشهرسازی آن را «پایان کار بازآفرینی شهرها» می‌داند.
 
🔻 اما به نظر می‌رسد، انتشار خبر ناقص از جزئیات اصلاح ساختار باعث این واکنش‌ها شده باشد.
 
 
#دنیای_اقتصاد
#فرید_قدیری
#بافت_فرسوده #بازآفرینی_شهری #زمین #شهر #سکونتگاه_غیررسمی #بافت_ناکارآمد #دولت #وزارت_راه_و_شهرسازی #بازار_زمین #املاک_دولتی
 
#رصدخانه_بازار_مسکن



🔴 کانال رسمی «رصدخانه بازار مسکن»🔽

@HMO_den