📌تبارشناسی دموکراسی در ایران

✍️محمد آخوندپور امیری-پژوهشگر مسائل ایران

جستار حاضر می‌گوید دموکراسی در ایران برخلاف غرب از دل مبارزات اجتماعی یا طبقاتی زاده نشد، بلکه مفهومی وارداتی بود. مشروطه لحظه‌ای برای طرح آرمان‌های آزادی‌خواهانه ایجاد کرد اما آشوب‌ها و سپس اقتدار رضاشاه آن را عقب راند. پس از فضای باز کوتاه‌مدت دهه ۱۳۲۰، استبداد پهلوی دوم دوباره چیره شد تا اینکه انقلاب ۱۳۵۷ به‌عنوان واکنشی به همین تمرکز قدرت شکل گرفت. پس از جنگ، جامعه شهری و نسل تحصیل‌کرده مطالبات تازه‌ای را ساخت که در ۱۳۷۶ بروز یافت، هرچند به تحقق کامل دموکراسی نینجامید. چالش اصلی امروز، یافتن چارچوبی است که هم دولت‌سازی را ممکن کند هم دموکراسی‌خواهی را.

📎 متن کامل را در اصلاح‌وب بخوانید:

#اصلاحوب #گزیده #گزیده_اخبار_مقالات #تبارشناسی_دموکراسی_در_ایران #دموکراسی #ایران_معاصر #مشروطه #جنبش_مشروطه #مشارکت_سیاسی #حکمرانی #آزادی_خواهی #تحلیل_سیاسی

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

📌نقش جامعه مدنی در تحقق حکمرانی شایسته و توسعه پایدار

✍️محمدعلی سوره ـ كارشناسی ارشد علوم سیاسی

جامعه مدنی به عنوان رکن سوم نظم اجتماعی، از طریق نظارت بر قدرت، تقویت سرمایه اجتماعی و میانجی‌گری میان دولت و شهروندان، بستر ساز تحقق حکمرانی شایسته است. پایداری این ساختار مستلزم تعامل دوجانبه‌ای است که در آن دولت با تضمین آزادی‌های قانونی و جامعه مدنی با حفظ استقلال و شفافیت، به بازتولید اعتماد عمومی می‌پردازند. علی‌رغم چالش‌های ساختاری، پویایی این نهادها یگانه مسیر گذار به توسعه متوازن و ایجاد جامعه‌ای مسئولیت‌پذیر، عادل و پیراسته از فساد تلقی می‌شود.

📎 متن کامل جستار را در اصلاح‌وب بخوانید:

#اصلاحوب #جامعه_مدنی #حکمرانی_شایسته #توسعه_پایدار #سرمایه_اجتماعی #حقوق_شهروندی #مشارکت_سیاسی #پاسخگویی_دولت #نظارت_همگانی #اصلاحات_ساختاری #دموکراسی

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

دیدگاه دکتر قرضاوی در حوزه‌ی دموکراسی و حقوق زنان، یکی از چالش‌برانگیزترین و در عین حال اثرگذارترین بخش‌های پروژه‌ی «وسطیت» اوست. او تلاش کرد میان «حاکمیت الهی» و «اراده‌ی مردمی» نوعی آشتی برقرار کند.

🗳 دموکراسی و حقوق زنان؛ قرائت میانه از سیاست و اجتماع

دکتر قرضاوی با نقد دو جریان «سکولاریسم رادیکال» و «سلطنت‌طلبی/خلافت‌گرایی سنتی»، مسیری را گشود که به «مردم‌سالاری دینی» نزدیک است.

۱. دموکراسی: ابزاری برای عدالت

قرضاوی دموکراسی را یک «دین» نمی‌دانست، بلکه آن را

«مجموعه‌ای از ابزارها» برای تحقق عدالت و جلوگیری از استبداد می‌دید.

🔸 نقد افراط: او نظر کسانی که دموکراسی را کفر می‌دانستند رد کرد و گفت: «مکانیسم‌های دموکراسی (مانند انتخابات و تفکیک قوا) با روح شورا در اسلام همخوانی دارد.»

🔸 موضع وسطیت: او معتقد بود دموکراسی بهترین ابزار بشری برای مهار «فرعونیت» سیاسی است. از نظر او، بیعت در صدر اسلام، ماهیتی مشابه با قراردادهای اجتماعی مدرن داشت.

۲. حقوق زنان: بازگشت به جایگاه تمدنی

در حالی که نگاه‌های سنتی حضور زن را به خانه محدود می‌کردند، قرضاوی بر «مشارکت فعال زن» در تمامی عرصه‌ها تأکید داشت:

🔸 حق رأی و انتخاب شدن: او از نخستین فقیهانی بود که با قدرت از حق انتخاب کردن و انتخاب شدن زنان در مجلس و مناصب سیاسی (جز ریاست عظمای کشور که در آن احتیاط می‌کرد) دفاع کرد.

🔸 تحصیل و اشتغال: او تحصیل زن را نه یک حق، بلکه یک «واجب» برای پیشرفت امت اسلامی می‌دانست.

🔸 نقد سنت‌های قبیله‌ای: قرضاوی بسیاری از محدودیت‌های اعمال شده بر زنان را نه ناشی از «شرع»، بلکه ناشی از «عادات و رسوم جاهلی» می‌دانست که به اشتباه جامه‌ی دین بر تن کرده‌اند.

۳. توازن میان «آزادی» و «ارزش‌های اخلاقی»

او در عین دفاع از دموکراسی، معتقد بود که جامعه‌ی مسلمان نباید به نام آزادی، ارزش‌های بنیادین اخلاقی و خانوادگی خود را قربانی کند. وسطیت در اینجا یعنی: «آزادی مسئولانه در چارچوب هویت اسلامی».

💡 نتیجه‌گیری

قرضاوی با این دیدگاه، «اسلام سیاسی» را از بن‌بستِ خشونت و تمامیت‌خواهی به سمت «جامعه‌ی مدنی» سوق داد. او معتقد بود که دین حق، از صندوق رأی نمی‌هراسد؛ زیرا با فطرت مردم سازگار است.

#فقه_سیاسی #دموکراسی_اسلامی #حقوق_زنان #یوسف_قرضاوی #نواندیشی #مشارکت_سیاسی

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات