نقدآگین

📘خیابان و شکستِ چپ فرهنگی‌

✍🏻 #ناهید_زمانیان

🍂 مطالبه‌ای که امروز مردم برای آن به خیابان‌ها آمده‌اند، مطالبه‌ی حقیقی، برحق و بدون هرگونه زوائد ایدئولوژیک است. سال‌هاست نگرش دینی و چپ فرهنگی، به‌ویژه دو گروهِ چپ‌های خارج‌نشین و چپ‌های داخلی در پوستین اصلاح‌طلبی، می‌کوشند نیازهایی را بر ذهن ایرانیان تحمیل کنند که هیچ نسبتی با زیست واقعی آنان ندارد.

🍂 قشر کم‌درآمد، که در نتیجه‌ی فروپاشی اقتصادی، عملا به اکثریت جامعه بدل شده، باید زیر بار تبلیغات گسترده‌ی این دو جریان، هم بار غزه را بر دوش بکشد و هم عذابِ وجدان چیزی را حمل کند که حتی حق دانستن سازوکارهای سیاسیِ پشت پرده‌ی آن نیز از او سلب شده است.

🍂 نزدیک به نیم‌قرن است که از بیرونِ زیست انسان ایرانی، فرمان اخلاقی صادر می‌شود و به او فرمان می‌دهد که تو موظفی برای فلان واقعه و بهمان رویداد کنش اخلاقی داشته باشی، بی‌آن‌که امکان انتخاب، فهم و یا حتی امتناع داشته باشی.

🍂 انسان ایرانی زیر بار زندگی خودش وامانده، اما از بیرون دستور می‌رسد که اگر برای غزه، یمن، سیاهپوستان آمریکا، برده‌داری قرن‌های پیشین غرب، مردم لبنان، راهپیمایی‌های مردم آمریکا و صدها نمونه‌ی دیگر واکنش نشان ندهی، انسان اخلاقی نیستی.

🍂 در همین چارچوب است که نسخه‌های متعدد برای چگونه زیستن به ما داده می‌شود. به عنوان مثال، یکی از سنگین‌ترین بارهای اخلاقیِ تحمیل‌شده، در قالبِ نسخه‌ای خاص از فمینیسم ظاهر می‌شود؛ فمینیسمی که بدون هرگونه ارجاع جدی و مؤثر به تغییر قوانین فقهی، بار بزرگی را به روان زن تحمیل می‌کند. زنی که نه ابزار حقوقی دارد، نه پشتوانه‌ی نهادی، و نه امکان انتخاب واقعی، ناگهان موظف می‌شود آگاه، مستقل، رها و مقاوم باشد.

🍂 این اخلاقِ دستوری، به‌جای آن‌که ساختار نابرابر را هدف بگیرد، روانِ زن را فرسوده می‌کند و او را با احساس گناهی دائمی تنها می‌گذارد و به او می‌گوید اگر خسته‌ای، اگر مورد ظلم قرار می‌گیری، حتی اگر خانواده را انتخاب کردی، این تویی که مقصری. به این ترتیب نهاد خانواده که یکی از معدود پناهگاه‌های باقی‌مانده در زیست فروپاشیده‌ی زن ایرانی‌ست، به‌مثابه میدان جرم و خیانت معرفی می‌شود؛ بدون آن‌که قانون اصلاح شود و بدون آن‌که امنیت اقتصادی یا حقوقی فراهم آید. گویی با تخریب آخرین ساختارِ قابل اتکا، رهایی محقق خواهد شد. بدین شکل، به جای حمله بر قوانینِ ضد زن، بر روان زن حمله می‌شود؛ زنی که میان فشار اقتصادی، مسئولیت عاطفی، و اخلاقِ تحمیلیِ چپ فرهنگی، بی‌صدا تحلیل می‌رود.

🍂 اگر می‌خواهید بدانید انسانِ ایرانی دچار چه رنج‌ها و کمبودهایی است و به چه چیزهایی نیاز دارد، باید صدای او را در خیابان‌ها بشنوید. این صدای واقعیِ انسانی است که اتفاقا تنها خواستش زیستی شرافتمندانه است؛ زیستی عاری از شعار، بی‌نیاز از قیمِ اخلاقی، و رها از نسخه‌هایی که از بیرونِ زندگی‌اش پیچیده می‌شوند.

🍂 این صدا نه طلبکارِ جهان است و نه مدعیِ فضیلت؛ فقط می‌خواهد آزادی‌های فردی داشته باشد، بدون هزینه‌هایی که استبداد بر دوشش گذاشته زندگی کند، حق انتخاب داشته باشد، بازار و اقتصادش آزاد باشد و بدون تحمیلِ احساس گناه‌های نیابتی، نفس بکشد. شنیدن این صدا، پیش‌شرط هر ادعای اخلاقی است؛ هرچه جز این، بازتولید همان خشونتِ پیدا و پنهانی‌ست که سال‌هاست به نام انسانیت، انسان ایرانی را فرسوده کرده است.

@nahidestan

🔻ناهید زمانیان
وطن 💔
📕وقتی خدا می‌نویسد و انسان بازنویسی می‌کند
📻 از سعدی تا وایکینگ‌ها
📕مارکسیسم به‌مثابه دین
📕در میانۀ وطن و امت
📻 از «انکار و ستیز با ایران» تا «بازی در نقشِ وطن‌دوستی»
📕میانمایگی؛ دام روشنفکری
📕محسن رنانی؛ عذرخواهی یا نمایش!
📺 نقدی بر «تصور روحانیون از آزادی»

.

#چپ_ایرانی #نقد_چپ #ایران

➖➖➖

🌾 @Naqdagin