نقدآگین

📘بی‌احترامی به آرامگاه ساعدی؛ خشم یا تحریف؟!
(۱/۲)
✍🏻 #ناهید_زمانیان

🍂 بی‌احترامی به آرامگاه اشخاص مذهبی و غیر مذهبی در تاریخ پس از اسلامِ ایران، دارای پیشینه است. از بی‌احترامی به جسد کریم‌خان زند، تا از بین بردن مقبره‌ی بهاییان و شکستنِ هر ساله‌ی سنگ قبر شاملو و... همگی نشانه‌ی میزان نفرت ایرانیان نسبت به "دیگری" و گذشته‌ی خود است.

🍂 آرامگاه غلامحسین ساعدی نیز از این بلا به سلامت بیرون نیامد و پس از این اتفاق، شاهد پرخاشگری دو طیف راستگرا و چپگرا به یکدیگر بودیم. گرچه با وجود پیشینه‌ای که گفته شد، به نظر می‌رسد هیاهوی مجاهدین خلق، که دست بر قضا پسر نرگس محمدی نیز در بین آنان دیده می‌شد، شک همگان را به این سو برد که این داستان به کلی ساختگی بوده است. هم‌چنان که می‌دانیم، طیف چپ‌گرا ید طولایی در داستان‌سرایی و خلق روایت دارد. از این منظر بعید به نظر نمی‌رسد که مجاهدین خلق برای عرض اندام دست به چنین کاری زده باشند.

🍂 اما فارغ از چرایی و چگونگی ماجرا، بت‌سازی از ساعدی از سوی اهالی ادبیات و اندیشه، با تحریفِ آن‌چه که او بوده است، به ما نشان می‌دهد که هنوز ادبیات در ایران فهم نشده‌است. در میان انبوهی از آرای ارائه شده در ارتباط با این موضوع از سوی اهالی ادبیات، هیچ پرسشی مبنی بر این‌که چرا یک نویسنده‌ی ادبی در میان بخش اعظمی از ایرانیان اهل مطالعه مورد غضب قرار گرفته‌است، دیده نشد.

🍂 اما در این میان، نوشته‌ی ناصر فکوهی نماینده‌ی تام و تمام کج‌‌فهمی ادبیات در ایران بود. فکوهی آورده است که

" بی‌احترامی به قبر ساعدی جرم تلقی می‌شود و قابل تعقیب قضایی است!"

علاوه بر این نظر عجیب، او بر این موضوع تاکید کرده است که

" این اتفاق حاصل تبدیل شدن پول و قدرت به ارزش در میان ایرانیان است!"

او می‌گوید

" تلاش ساعدی برای بیرون کشیدن مردمان این سرزمین از چنگال همین اوباشی‌گری بود!"

فکوهی نمی‌داند که این جریان، اتفاقا حاصل فقر و عدم قدرت مردمی است که خوب می‌دانند مسبب نابودی زندگی‌شان کمونیسم و فداییان خلق و مبارزات افرادی مانند ساعدی بود که خود به دامان همان دنیای سرمایه‌داری پناه بردند که آن را از مردم ایران ستاندند.

🍂 از سوی دیگر، فکوهی نمی‌داند که همین شعارهاست که وقتی به ادبیات پیوند می‌خورد، ساعدی را از ادیب به چریک سیاسی تبدیل می‌کند. این همان بیماری ادبیات است که هنوز هم دست از سر ما برنداشته.

🍂 ما می‌توانستیم به جای این شکل از نظریه‌پردازی‌های حزبی و سیاسی، پرسش خود را این‌گونه مطرح کنیم که اگر آرامگاه صادق هدایت، که اتفاقا در همان پرلاشز و نزدیک به آرامگاه ساعدی قرار دارد، مورد بی‌احترامی قرار می‌گرفت، چه طیفی از جامعه دچار خشم می‌شد؟! ناگفته پیداست که در این صورت، تقریبا همه‌ی ایرانیانی که لااقل یکی از آثار او را خوانده‌اند، بر این ماجرا خشم می‌گرفتند و نه‌تنها مریم رجوی، بلکه هیچ‌یک از نمایندگان اپوزیسیون‌ها خود را صاحب تمام و کمال او نمی‌دانستند، زیرا صادق هدایت در خلق ادبی و داستان‌هایش معنا می‌شود. درست به همین دلیل است که هیچ‌کس نمی‌تواند از این نویسنده بهره‌برداری سیاسی کند.

🍂 هدایت، با وجود آرای ضد دینی‌اش، در فرهنگی خلاصه می‌شود که " ایران" نامیده می‌شود. این مهم‌ترین مشخصه‌ی یک نویسنده‌ی ادبیِ موفق است.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

2.24K views14:40