نقدآگین
12.2K subscribers
3.87K photos
3.43K videos
93 files
9.15K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
📘مناسک، قدیم و جدید
(۲/۲)
✍🏻 #جناب_گاو

۵- با غلبه‌ی بلندگو و اسپیکر، و با استفاده‌ی روزافزون از مساجد برای عزاداری‌ها و ختم‌ها، مساجد از معابدی با آرامش و سلامِ خداوندی، تبدیل به مکان‌هایی پرهمهمه و شلوغ و پراضطراب شد. نه فقط از لحاظ صوتی، بلکه از لحاظ بصری و با انواع و اقسام بَنر و تابلو و پارچه و دسته‌گل طبیعی و مصنوعی و ...، «استفاده‌ی سیاسی» از مساجد نیز به این امر بسیار دامن زد. همه هم فراموش کردند که در مسجد، وجود عکس افراد حرام یا لااقل مکروه است. اگر به مساجد اهل سنت یا به مساجد قدیمی‌تر خودمان که گرفتار این مسئله نشدند، رفته باشید، تفاوت را خیلی راحت احساس خواهید کرد. تا دوران بچگی ما، مسجد، همچون قرآن، احترامی بسیار بیشتر از الان داشت.

۶- در بچگی ما، یعنی قبل و اوایل انقلاب، قرآن به‌شدت حرمت داشت. یادم می‌آید که هرگاه قرآن از تلویزیون پخش می‌شد، باید پاهای خود را جمع می‌کردیم و ساکت می‌نشستیم، ولی در چند دهه‌ی گذشته، بس که بی‌وقت و باوقت، همه‌جا قرآن پخش شد، کم‌کم حساسیت‌ها و حرمت‌گذاشتن‌ها از دست رفت.

۷- تقریباً چیزی از مناسک نبود که سالم بماند! از تکبیر سیاسی و «مرگ بر این و آن» گفتن بعد از نماز جماعت (و در خیلی جاها آن را جزو تکبیر آخر نماز کردن!!)، تا احساسی کردن حتی نماز جماعت و گریه‌های ریاکارانه (چیزی که دوربین فیلمبرداری هم به آن دامن زد)، تا تغییر فُرم مناسکی چون نماز عید فطر (که در بچگی ما با تکبیر عید شروع می‌شد، ولی الان با انواع و اقسام زیارت‌ها و گریه‌های «عرفانی»، آن هم پشت میکروفون و در روز عید!). اهمیت‌ها هم‌ شیفت پیدا کرد: مثلاً عید قربان تا صد سال پیش مهم‌ترین عید اکثر ایرانیان بود، ولی الان آنقدر بی‌اهميت شده که افرادِ حتی مذهبی به زحمت آن را تبریک می‌گویند.

۸- عزاداری در شیعه در ابتدا فقط برای امام حسین بوده‌است، و نه برای پیامبر یا هیچ‌کدام از ائمه‌ی دیگر. عزاداری برای حضرت علی متاخر است (شاید از زمان قاجار)، و برای ائمه‌ی دیگر حتی جدیدتر! بیهوده نیست که به غیر از امام حسین، تاریخ فوت پیامبر یا هیچ‌کدام از امامان دیگر ما، به صورت دقیق شناخته شده نیست. تا زمان نوجوانی ما، با اینکه در محیطی به‌شدت شیعی و مذهبی‌ بزرگ شدیم، خیلی سال‌ها اصلاً متوجه نمی‌شدیم که وفات حضرت فاطمه رسیده‌است. چیزی به اسم ایام فاطمیه وجود نداشت.

۹- زیارت عاشورا برای روز عاشورا بود! کم‌کم در دهه‌ی اول محرم هم خوانده شد، و ناگهان تبدیل شد به مناسکی هر هفته‌ای! حتی در مراسم عید فطر و قربان! از ابلهانه‌ترین کارها این بود که بعضی حتی در مراسم حج، و حتی در حین طواف کعبه، آن را یا زیارت جامعه را می‌خواندند (در حالی که به موثق‌ترین زیارت شیعه که «زیارت امین‌الله» است آن چنان توجهی نشد!). نیز شروع کردند زیارت عاشورا را در مراسم تدفین و در مراسم ختم بخوانند.

۱۰- تغییرات مراسم ختم منحصر به این‌ نبود. در قدیم، مراسم ترحیم برای مردگان این‌گونه بود که در مسجد، قرآن‌ها را روی رحل‌ها در مسجد می‌چیدند و مردم یکی‌یکی می‌آمدند و به‌صورت مجزا و انفرادی، قرآنی یا فاتحه‌ای می‌خواندند و می‌رفتند. با آمدن بلندگو، رسم شد که قاری‌ بیاید و پشت بلندگو قرآنی بخواند. بعداً کم‌کم بعضی اشعار موعظه‌آمیز و کمی روضه‌خوانی هم اضافه شد. در ابتدا قرآن‌خوانی‌ها معمولاً با لحن و آهنگ درست، اشعار معمولاً از شعرای بزرگ چون سعدی بود، ولی با سرعتی زیاد همه چیز در دو-سه دهه، چنان منحط شد که وضعیت امروز را داریم: اسپیکرهایی که گوش را کر می‌کند، لحن‌های مشمئزکننده جدید  قرائت قرآن که بیشتر به انکرالاصوات می‌ماند، احساسات‌بازی خنک و احمقانه، و فضایی که وهنِ مسجد و قرآن و مفهوم عمیق و مومنانه‌ی مرگ است!

۱۱- بدتر از همه‌ی این امور ظاهری و بیرونی، کیفیت دینداران و متولیان دین بود که دچار زوالی بی‌مانند شد. از ریاکاران و مزوران که بگذریم، دینداری خیلی عمیق‌تر و اخلاقی‌تر گذشتگان (که در بچگی هنوز نمونه‌های زنده‌ی آن را می‌دیدیم) جای خود را به سطحی بودن، پرسروصدا بودن و بهانه‌ی دینی تراشیدن برای هر عمل غیر اخلاقی داد.

🍂 گفتن مطالب بی‌محتوا و شاعرانه و سانتی‌مانتال و چرت (به‌خصوص اگر در جهت برندینگ «branding» شیعه باشد) تقریبا تنها چیزی شده که بسیاری از آخوندهای این روزها بلدند (به غیر مطالب سیاسی که داستان خودش را دارد)؛ مثلاً گفتن جملاتی چون «عید فطر، متعلق به امام حسین است»  و یا «عید غدیر مظلوم است» و سایر چرندیات ناهنجار و بی‌محتوا که بسیاری مساجد شیعه را در خود گرفته‌است.

🍂 متأسفانه مذهب شیعه به‌عنوان روش زندگی و عبادت رو به زوال گذاشت (لااقل در مناسک جمعی و محیط اجتماعی‌اش)، و جایش را ملغمه‌ای از کمونیسم و ناسیونالیسم و سانتی‌مانتالیسم منحط و مسموم و برندسازی بی‌محتوا گرفت.


#نقد_فرهنگ #حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @jenabegav
📘ویران کن تا بسازی!

✍🏻 #جناب_گاو

🍂 این نگرش مدرن که شما راحت، هر چیزی را خوشت نیامد، می‌توانی بزنی پاره کنی و ویران کنی، و چیزی بهتر از آن بر روی ویرانه‌اش بنا کنی، ذهنیتی‌ست که من آن اندازه که در ایرانیان دیده‌ام، در بقیه‌ی اقوام به این شدت ندیده‌ام‌. نه فقط در بین سکولارها و روشنفکران چپ ایرانی، بلکه در میان اکثریت قریب به‌اتفاق جماعت "مذهبی" نیز. در میان مذهبی حکومتی که این دیدگاهی کاملاً غالب است. نمونه‌هایش در مورد مناسک دینی را چند بار اشاره کرده‌ایم.

🍂 در محله‌ی قدیمی‌مان، مسجدی بود که، در کنار یک‌ گنبد زشت سیمانی جدید با فضای نسبتاً جادار زیرش، شبستانی داشت قدیمی‌تر و از دوره‌ی قاجار، و با قوس‌های مختص آن زمان. با اینکه در زمره‌ی میراث فرهنگی شهر ثبت شده بود، مومنین محل، یک شب توطئه کردند و آب را به بنای خشت و گلی بستند تا ویران شد! به‌جایش هم دادند یک معمار مدرن، طرحی مدرن زد که به هیچ روی ربطی به پیشینه‌ی معماری سنتی نداشت. کل هدف این بود که فضای جادارتری را برای مردم در مواقع نماز جماعت مهیا کنند، ولی این عقل را نداشتند که وقتی خودت می‌زنی چنین بی‌محابا گذشته‌ات را ویران می‌کنی، و آنچنان رابطه‌ی بصری و حیاتی خود را با سنت گذشته می‌بری، چرا باید از نسل جدید توقع داشته باشی که به داشته‌های تو توجهی داشته باشد؟ تو برای او همان گذشته‌ای هستی که خودت راحت ویرانش کردی، پس چرا از او توقع داری از تو رد نشود و کلاً دین و آیین تو را کنار نگذارد؟!

🔻و این در مورد همه چیز است:

❓منطق قدیمی بازار را دوست نداری؟
❌ بزن جرش بده و سیستم جدیدی تعریف کن!

❓به نظرت روال و جریان طبیعی آبها و رودها غلط است؟
❌ سد بساز و مطابق نظرت درستش کن!

❓مردم در خوزستان آن طور که تو می‌خواهی کشاورزی نمی‌کنند؟
❌ با زور و پول دولتی زمین‌هایشان را بگیر و طرح توسعه صنعت نیشکر راه بینداز و ان را بر محیط آنجا اجبار کن و در ضمن خود را هم قهرمان توسعه بساز!

❓مردم مدرنیته نمی‌خواهند؟
❌ به زور مدرن‌شان کن!

❓از عشایر خوشت نمی‌آید و از آنها دلخوری؟
❌ به زور و بدون توجه به عوارض انسانی و محیط زیستی به زور یکجانشین‌شان کن!

❓از سیستم فئودالی مالکیت زمین خوشت نمی‌آید؟
❌ راحت است، اعلی‌حضرت! بزن این سیستم قدیمی را ظرف دو سال با حکم همایونی "اصلاحات ارضی" نابود کن، تا همان سال بعدش کشور محتاج گندم وارداتی شود (و حتی به این نکته هم توجه نکن که وقتی سیستم را سوسیالیستی کردی، پادشاهی خودبه‌خود بی‌معنا می‌شود).

❓وسط کویر به اندازه‌ی کافی صنعتی نیست؟
❌ آب از اینجا و آنجا ببر (بدزد) و صنعتی‌اش کن!

❓این طرف البرز به اندازه‌ی شمال آن سرسبز نیست؟
❌ بزن کوه‌ها را بتراش تا ابرها این طرف هم بیاید (طرح احمدی‌نژاد! باورتان می‌شود؟!).

❓‌جوان‌ها جذب مناسک قدیمی نمی‌شوند؟
❌ رپ و پاپ و هِوی‌متال داخلش کن تا جذب شوند.....
🔺و مهم‌تر از همه: دین سنتی را کنار بگذار و ملغمه‌ای التقاطی و ترکیبی شترگاوپلنگ از افکار چپ و اِخوانی و شیعه‌ی غالی و باطنی‌گرایی انحرافی و فرقه‌ای درست کن، و آن را به عنوان دین رسمی ترویج بده. در سکوت تقریباً کامل مراجع سنتی!

❓شاید بپرسید "اگر مذهبی‌های ما اینگونه راحت از سنت‌ها می‌گذرند، پس آن همه تاکید بر حجاب چه؟!"
🔺تاکید مذهبی‌های ما بر حجاب، مثل ایرانی‌های مهاجرت کرده‌است که در خارج، همه چیز ایرانی را کم‌کم کنار می‌گذارند، مگر قرمه‌سبزی را! و همان قرمه‌سبزی می‌شود کل هویت ایرانی‌شان و رابطه‌شان با "فرهنگ ایرانی". دقیقاً همان در مورد قشر مذهبی و حجاب اتفاق افتاده‌است. از صورت‌ها و فُرم‌های دینی، بیرونی‌ترین چیز را که از قضا مورد تایید ایدئولوژی اِخوانی است را گرفته‌اند و به آن چسبیده‌اند.


#نقد_فرهنگ
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @jenabegav
📺 روانکاویِ «ذهنِ خرافه‌گرا»

🎙دکتر #محمدرضا_ابراهیمی

🔸خرافه‌گرایی و ساختارِ مبتنی بر هذیانات آلوده به خرافات، در جامعۀ ایرانی از ارج و قرب و منزلت بالایی برخوردار است و گاه به‌اشتباه، افرادِ بیمار و آسیب‌دیده و درگیر با این هذیانات وهمی ناخودآگاه را بعنوان افرادی خاص و برگزیده و معنوی در نظر می‌گیرند و متاسفانه، هذیانات و درگیری‌های ذهنی و تراوشات آلودۀ فکری آنها، جریان‌های واقعی در جامعه می‌سازد که چه بسا، فجایعی نیز در عمل خلق می‌کند.

🔸این افراد بعضا صاحب قدرت هم هستند، و نگاه هذیانی چنان در آنان رخنه کرده‌است که تصمیمات سیاسی و اجتماعی را نیز بنا به همین اوهام می‌گیرند و مملکت را دچار تنش و زوال بیشتر می‌کنند.

1️⃣ مهمترین مشخصه‌شان این است که افکارشان فاقد عمق است. در سطحی از جریان فکری‌ای قرار دارند که فاقد هر نوع پیچیدگیِ مفهومی‌ست. با هیچ معیار عقلانی نمی‌توان سخنانشان را سنجید و راستی‌آزمایی کرد.

2️⃣ دومین ویژگی، اصرار متعصبانه بر صحت باورهای ذهنی‌شان و بی‌توجهی به واقعیت‌های نقیض است؛ چرا که عادت کرده‌اند برای رهایی از رنج‌ها، به این مکانیزم دفاعیِ افکار سطحی و خرافی پناه ببرند تا از فروپاشی روانی خود جلوگیری کنند؛ امر مشابهی که در اسکیزوفرن‌ها و دیلوژن دیسوردرها و شخصیت‌های دارای آی‌کیو و ای‌کیوی پایین نیز قابل مشاهده است.

🔸هر چه سطوح آسیب روانی فرد عمیق‌تر باشد، سطحِ ادعاهای خرافی و توهم‌آلود فرد جهت جستن نوعی فرار از مواجهه با واقعیت‌ها نیز بیشتر می‌شود و دردسرهای حاصله نیز بیشتر.

🔸استفاده از افکار و عقاید خرافی و عجیب و غریب و متوهمانه و آلوده به هذیان، در واقع نوعی دفاع است که با درگیر کردن دیگران با طرح آن، فرد بدنبال تسکین خود می‌گردد. این افراد تلاش بسیاری می‌کنند که دیگران را نیز از هذیان‌ها و خرافات و اوهامِ خود آگاه کنند. در مجالس می‌کوشند بحث را باز کنند و کرامات و امور عجیب و غریب و خارق‌العاده می‌گویند و در واقع، بخشِ هیجانی و خرافی و بخشی که مستعد شنیدن این سخنان است و ارضای زودگذر به آدم‌ها می‌دهد، در دیگران تحریک می‌کنند و بنحوی دیگران را نز درگیر هذیان‌های خود می‌کنند. این افراد مثل جزامی‌هایی هستند که سعی می‌کنند بیماری خود را به دیگران نیز منتقل کنند تا دیگران به آنها به چشم بیمار نگاه نکنند.

🔸هنگامی در این افراد خطر را جدی‌تر می‌بینیم که دور هم جمع شوند و کلونی تشکیل دهند و ساختارهای فرقه‌ای و محفل و هیئت تشکیل دهند و پناه ببرند به شاش شتر و حلقۀ کیهانی و ورد و... و افراد ساده‌لوح را به خود جلب کنند.

3️⃣ مقاومت در برابر تغییر و جزم و جمود حداکثری، یکی از ویژگی‌های این افراد است و خودشیفتگی مذهبی که جز خودشان کسی را قبول ندارند.

4️⃣ این جریانات به‌شدت ضد توسعه و پیشرفت هستند

5️⃣ نگاه صفر و صد و سیاه و سفید به مقولات و افراد از ویژگی دیگر این افراد است

6️⃣ زمان برای این افراد، به خاطر آسیب خاصی که در دورانی از گذشتۀ خود دیده‌اند، ایستاده‌است

🔸پناه بردن به خرافات، یک دفاع قدرتمند روانی در مقابل استرس‌های معمول زندگی‌ست

7️⃣ افکار عقل‌ستیزانه، همراه با نفی و انکارِ مدرنیته، انکار پزشکی مدرن، روان‌شناسی مدرن، علوم انسانی مدرن و علم مدرن، از ویژگی‌های این اذهان است؛ هرچند خودشان از مدرن‌ترین ابزارها برای نشر این افکار وهم‌آلود و خرافی استفاده می‌کنند

🔸خرافه‌گرایی، نوعی سرپوش گذاشتن بر حسّ حقارت بنیادین در این افراد است

🔸حتی در میان دکتر، مهندس‌ها و استادان دانشگاه نیز می‌توان این بیماران خرافاتی را به بسیاری دید در فضای جامعۀ ما، که در موقع تبیین و توجیه پدیدارها، از یک بچۀ دبستانی نیز کمتر می‌فهمند

🔺به‌شدت مراقب بچه‌های خود باشید. برای بچه‌های خود داستان‌های خرافی و جن و پری نگویید. از همان ابتدا با واقعیت‌ها روبرویشان کنید و شرایطی را مهیا کنید که واقعیت‌ها را لمس کنند. نگذارید کنار افراد بیمار و آلوده به خرافات باشند؛ چرا که ویروس بیماری را در کودکی به اینها وارد می‌کنند و وقتی بزرگ می‌شوند، افراد آسیب‌دیده‌ای می‌شوند که، به‌شکل وسواس و افسردگی و دیگر اختلال‌ها خود را نشان خواهد داد.


#زیست‌روان #آخوندیسم #حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @DrEbrahime
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 اظهار نظر عجیب کارشناس ترکی در رابطه با تحرکات اخیر غرب در دریای سرخ

🍂 گویا این کارشناس قبلا گفته بود که اعراب به ترکیه پول خواهند داد تا ایران را درگیر جنگ بکند و جنگ غزه با اسرائیل را نیز پیش‌بینی کرده‌بود و بستن تنگۀ باب‌المندب توسط یمن را نیز پیش‌بینی کرده‌بود.

🍂 همچنین مدتی‌ست که کشیش‌های اوانجلیست فارسی‌زبان، به‌اسم به‌اصطلاح «نبوت‌های کتاب مقدس‌»، بر روی موضوعِ جنگِ نزدیک با ایران، تبلیغاتِ عوام‌فریبانۀ گسترده‌‌ای می‌کنند.


#خبر_نقدآگین #سیاست

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍂 پراکسیس قرار است تا با همراهی ریدر مالیکس، فیلسوف و استاد دانشگاه اُسلو، دربارهٔ «تاثیر کانت در انقلاب فرانسه»، متکی بر کتاب «Kant and the French Revolution»، در روز ۲۸ دی‌ماه، ساعت ۱۹ به وقت ایران، در پلتفرم گوگل میت، کنفرانسی را برگزار ‌کند.

🍂 کتابِ «Kant and the French Revolution» در سال ۲۰۲۲، توسط انتشارات دانشگاه کمبریج منتشر شد. مالیکس در این اثر قصد دارد تا با ریشه‌یابی جایگاه انقلاب فرانسه در اندیشهٔ کانت، مفاهیمی حول محور بحثِ «جمهور جمعیِ اخلاقی» را مورد بررسی قرار دهد.

🔻علاقه‌مندان جهتِ ثبت‌نام می‌توانند با آیدی زیر در تلگرام در ارتباط باشند:
‏ @praxispress


#خبر_نقدآگین

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 معضل عددخوانیِ دکترهای رانتی

🍂 این تازه مرحلۀ دبستان و عددخوانی‌ست که هنوز این شش‌کلاسه‌هایِ رانت‌خوار و نفرت‌انگیز رد نکرده‌اند؛ در تحلیلِ مسائلِ کلان و پیچیدۀ جهان مدرن، مثلِ فلسفۀ اخلاق و حقوق و سیاست و دین‌شناسی و علوم انسانی، و مقولاتِ فرهنگی و نحوۀ مواجۀ صحیح در این عرصه، و امنیت ملی و توسعه و لوازمش، و نظم بین‌الملل و زبان صحیحِ دیپلماسی که هر بار، هزینه‌ای نو برای این مردم مستضعف نتراشد، که جای خود دارد! حیف که یک عبید زاکانی‌ نیست تا امثال این زاکانی‌ها را با کلماتی متناسب بنوازد.

🍂 چه هزینه‌های سنگین و غیرقابل جبرانی، صرفا به‌‌خاطر محور بودنِ شعارهای پامنبری و ایدئولوژیِ کمونیستی-شیعیِ ولایت مطلقۀ فقیه (تحت تأثیر ایدۀ غالب زمانه: ضرورتِ دیکتاتوریِ طبقۀ برگزیدۀ پرولتاریا، پیش از رسیدن به مرحۀ موعود آرمانی) و تفیتش‌ِ عقیدتی-سیاسی در گزینش‌ ادارات و شورای نگهبان، و فیلترِ نخبگان و صدور مفت و مجانی‌شان به غرب و بالا کشیدنِ پخمگانِ کودن و بی‌سواد و متظاهر و شارلاتان، که به کشور وارد نشده؟ با فرضِ محالِ وجود خدایی متشخص، خدا هم از محاسبه‌اش ناتوان است!

✍🏻 #علیرضاموثق


#حکومت_اسلامی
➖➖➖

🌾 @Naqdagin
⁉️زنان بی‌حجاب هم حقِ رای دارند؟!‌

✍🏻 #امیر_ملک‌مطیعی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin